20. සඤ‍්ඤොජන දුකං
20. සඤ‍්ඤොජන දුකං
සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං පටිච‍්ච සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතුපච‍්චයා, කාමරාගසඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච දිට‍්ඨිසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං, කාමරාගසඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච සීලබ‍්බත පරාමාසසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං, කාමරාගසඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච මානසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං, කාමරාගසඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං, පටිඝසඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච ඉස‍්සාසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං, පටිඝසඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච මච‍්ඡරියසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං, පටිඝසඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං, මානසඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච භවරාගසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං, භවරාගසඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං, විචිකිච‍්ඡාසඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං.
සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං පටිච‍්ච නො සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො-. හෙතු-. සඤ‍්ඤොජනෙ පටිච‍්ච සම‍්පයුත‍්තකා ඛන්‍ධා චිත‍්තසමු-. සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං-. සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච ධම‍්මා-. හෙතු-. කාමරාගසඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච දිට‍්ඨිසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං සම‍්පයුත‍්තකා ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච, (චක‍්කං.) නො සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං පටිච‍්ච නො සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො-. හෙතු-. නො සඤ‍්ඤොජනං එකං
ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච-. ද‍්වෙ-. පටිසන්‍ධි-. ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච වත්‍ථු, වත්‍ථුං පටිච‍්ච ඛන්‍ධා, එකං මහාභූතං, මහාභූතෙ පටිච‍්ච චිත‍්තසමු-. කටත‍්තා-. උපාදා-. නො සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං පටිච‍්ච සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො-. හෙතු-. නො සඤ‍්ඤොජනෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච සඤ‍්ඤොජනා, නො සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං පටිච‍්ච සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච ධම‍්මා හෙතු, නො සඤ‍්ඤොජනං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා සඤ‍්ඤොජනා ච චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච රූපං-. ද‍්වෙ-.
සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච නො සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච ධම‍්මං-. සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතු-. කාමරාගසඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච සම‍්පයුත‍්තකෙ ච ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච දිට‍්ඨිසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච, (චක‍්කං.) සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච නො සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච ධම‍්මං-. නො සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො-. හෙතු-. නො සඤ‍්ඤොජනං එකං ඛන්‍ධඤ‍්ච සඤ‍්ඤොජනෙ ච පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමු-. ද‍්වෙ. සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච නො සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච ධම‍්මං-. සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච ධම‍්මා-. හෙතු-. නො සඤ‍්ඤොජනං එකං ඛන්‍ධඤ‍්ච කාමරාගසඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා, දිට‍්ඨි සඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච-. (චක‍්කං.) (ආරම‍්මණපච‍්චයෙ රූපං නත්‍ථි-. අධිපතිපච‍්චයො හෙතු සදිසො. විචිකිච‍්ඡා සඤ‍්ඤොජනං නත්‍ථි.) අනන‍්තරපච‍්චයා, අවිගතපච‍්චයා.
හෙතුයා නව, ආරම‍්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන‍්තරෙ නව, සබ‍්බත්‍ථ නව, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ නව, අවිගතෙ නව, සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං පටිච‍්ච සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති න හෙතු පච‍්චයා, විචිකිච‍්ඡාසඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං-. නො සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං පටිච‍්ච නො සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති න හෙතු-. අහෙතුකං නො සඤ‍්ඤොජනං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමු-. ද‍්වෙ-. යාච අසඤ‍්ඤසත‍්තා-. නො සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං පටිච‍්ච සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො-. න හෙතු-. විචිකිච‍්ඡාසහගතෙ උද‍්ධච‍්චසහගතෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං, සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච නො සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච ධම‍්මං-. සඤ‍්ඤොජනො-. න හෙතු-. විචිකිච‍්ඡාසඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච සම‍්පයුත‍්තකෙ ච ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං, (සංඛිත‍්තං.) (ආසව ගොච‍්ඡක සදිසං-. ආරම‍්මණාපි සබ‍්බෙ උද‍්ධරිතබ‍්බා.)
න හෙතුයා චත‍්තාරි, නාරම‍්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, නානන‍්තරෙ තීණි, න සමනන‍්තරෙ තීණි, න අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ තීණි, න උපනිස‍්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ නව, නප පච‍්ඡාජාතෙ නව, නාසෙවනෙ නව, න කම‍්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, නාහාරෙ එකං.
න ඉන්‍ද්‍රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග‍්ගෙ එකං, න සම‍්පයුත‍්තෙ තීණි, න විප‍්පයුත‍්තෙ නව, නො නත්‍ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි.
හෙතු පච‍්චයා නාරම‍්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, (එවං සබ‍්බං ගණෙතබ‍්බං,) න හෙතුපච‍්චයා ආරම‍්මණෙ චත‍්තාරි, සබ‍්බත්‍ථ චත‍්තාරි, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ චත‍්තාරි, මග‍්ගෙ තීණි, සම‍්පයුත‍්තෙ චත‍්තාරි, අවිගතෙ චත‍්තාරි.
සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං-. පච‍්චයා සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතුපච‍්චයා, තීණි, (පටිච‍්ච සදිසං,) නො සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං පච‍්චයා නො සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො-. හෙතු-. නො සඤ‍්ඤොජනං එකං ඛන්‍ධං පච‍්චයා තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨානං-. ද‍්වෙ-. පටිසන්‍ධි-. ඛන්‍ධෙ පච‍්චයා වත්‍ථු, වත්‍ථුං පච‍්චයා ඛන්‍ධා, එකං මහාභූතං-. මහාභූතෙ පච‍්චයා චිත‍්තසමු-. කටත‍්තා-. උපාදා-. වත්‍ථුං පච‍්චයා නො සඤ‍්ඤොජනා ඛන්‍ධා, නො සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං-. සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො හෙතු-. නො සඤ‍්ඤොජනෙ ඛන්‍ධෙ පච‍්චයා සඤ‍්ඤොජනා, නො සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං-. සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච-. හෙතු-. නො සඤ‍්ඤොජනං එකං ඛන්‍ධං පච‍්චයා තයො ඛන්‍ධා සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච චිත‍්තසමු-. ද‍්වෙ-. වත්‍ථුං පච‍්චයා සඤ‍්ඤොජනා, මහාභූතෙ පච‍්චයා චිත‍්තසමු-. වත්‍ථුං පච‍්චයා සඤ‍්ඤොජනා සම‍්පයුත‍්තකා ච ඛන්‍ධා, සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච නො සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච-. සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො-. හෙතු-. කාමරාගසඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච සම‍්පයුත‍්තකෙ ච ඛන්‍ධෙ පච‍්චයා දිට‍්ඨිසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං, කාමරාගසඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච වත්‍ථුං ච පච‍්චයා දිට‍්ඨිසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච, (චක‍්කං.) සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච නො සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච ධම‍්මං පච‍්චයා සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච ධම‍්මා-. හෙතුපච‍්චයා, නො සඤ‍්ඤොජනං එකං ඛන්‍ධඤ‍්ච සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච පච‍්චයා තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨා-. ද‍්වෙ-. (චක‍්කං.)
සඤ‍්ඤොජනෙ ච වත්‍ථුං ච පච‍්චයා නො සඤ‍්ඤොජනා ඛන්‍ධා, සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච නො සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච ධම‍්මං පච‍්චයා සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච ධම‍්මා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති හෙතුපච‍්චයා, නො සඤ‍්ඤොජනං එකං ඛන්‍ධඤ‍්ච කාමරාගසඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච පච‍්චයා තයො ඛන්‍ධා. දිට‍්ඨිසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං චිත‍්තසමු-. ද‍්වෙ-. චක‍්කං රාගසඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච වත්‍ථුං ච පච‍්චයා දිට‍්ඨිසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං සම‍්පයුත‍්තකා ච ඛන්‍ධා, (චක‍්කං,) (සංඛිත‍්තං.)
හෙතුයා නව, ආරම‍්මණෙ නව, සබ‍්බත්‍ථ නව, විපාකෙ එකං, අවිගතෙ නව, න හෙතුයා චත‍්තාරි, (යත්‍ථ යත්‍ථ වත්‍ථු ලබ‍්භති, සබ‍්බත්‍ථ
නින‍්නෙතබ‍්බං,) නාරම‍්මණෙ තීණි, නො විගතෙ තීණි, (එවං ඉතරෙපි ද‍්වෙ ගණනා ච නිස‍්සයවාරො ච කාතබ‍්බො.)
සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං සංසට‍්ඨො සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතු-. කාමරාගසඤ‍්ඤොජනං සංසට‍්ඨා-. දිට‍්ඨිසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං, (එවං නව පඤ‍්හා අරූපායෙව කාතබ‍්බා. සංසට‍්ඨවාරොපි සම‍්පයුත‍්තවාරොපි එවං කාතබ‍්බො.) සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ධම‍්මස‍්ස හෙතුපච‍්චයෙන-. සඤ‍්ඤොජනා හෙතූ සම‍්පයුත‍්තකානං සඤ‍්ඤොජනානං හෙතු-. සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස හෙතු-. සඤ‍්ඤොජනා හෙතූ සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං හෙතු පච‍්ච-. සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච ධම‍්මස‍්ස හෙතු-. සඤ‍්ඤොජනා හෙතූ-. සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං හෙතු-. නො සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස හෙතු-. නො සඤ‍්ඤොජනා හෙතු සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමු-. හෙතු-. පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ-.
සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණ පච‍්ච-. සඤ‍්ඤොජනෙ ආරබ‍්භ සඤ‍්ඤොජනා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති, (මූලං කාතබ‍්බං.) සඤ‍්ඤොජනෙ ආරබ‍්භ නො සඤ‍්ඤොජනා ඛන්‍ධා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති, (මූලං කාතබ‍්බං.) සඤ‍්ඤොජනෙ ආරබ‍්භ සඤ‍්ඤොජනා ච සම‍්පයුත‍්තකා ච ඛන්‍ධා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති, සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස-. ආරම‍්මණ-. දානං දත්‍වා, සීලං-. උපොසථ-. තං පච‍්ච-. පුබ‍්බෙ සුචි-. ඣානා, අරියා මග‍්ගා, ඵලං, නිබ‍්බානං, නිබ‍්බාන ගොත්‍රභුස‍්ස, වොදානස‍්ස, මග‍්ගස‍්ස, ඵලස‍්ස, ආවජ‍්ජනාය, අරියා නො සඤ‍්ඤොජනං-. පහීනකිලෙසං, වික‍්ඛම‍්හිත-. පුබ‍්බෙ-. චක‍්ඛුං, වත්‍ථු නො සඤ‍්ඤොජනෙ ඛන්‍ධෙ අනිච‍්චතො, දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා, දිබ‍්බාය සොතධාතුයා චෙතොපරියඤාණෙන නො සඤ‍්ඤොජන-. චිත‍්තසමඞ‍්ගිස‍්ස ආකාසානඤ‍්චා-. ආකිඤ‍්චඤ‍්ඤා-. රූපායතනං, ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං කාය-. නො සඤ‍්ඤොජනා ඛන්‍ධා ඉද‍්ධිවිධ-. චෙතො-. පුබ‍්බෙ-. යථා, අනාගතං-. ආවජ‍්ජනාය අරම‍්මණ පච‍්ච-.
නො සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස-. අරම‍්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ-. පුබ‍්බෙ-. ඣානා, චක‍්ඛුං. වත්‍ථුං, නො සඤ‍්ඤොජනෙ ඛන්‍ධෙ අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ආරබ‍්භ රාගො-. දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, නො සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච ආරම‍්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ-. පුබ‍්බ-. ඣානා-. චක‍්ඛුං
වත්‍ථුං-. නො සඤ‍්ඤොජනෙ ඛන්‍ධෙ අස‍්සාදෙති-. අභිනන්‍දති-. තං ආරබ‍්භ සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තකා ච ඛන්‍ධා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති.
සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච ධම‍්මා සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණ-. තීණි, (ආරබ‍්භ යෙව කාතබ‍්බා.) සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස-. අධිපති-. ආරම‍්මණාධිපති සඤ‍්ඤොජනං ගරුං කත්‍වා, තීණි-. ගරුං ආරම‍්මණා-. නො සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස අධිපති-. ආරම‍්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, ආරම‍්මණාධිපති දානං දත්‍වා, සීලං-. තීණි, (තිණ‍්ණංපි ආරම‍්මණාධිපති සහජාතාධිපති පි කාතබ‍්බා.) විභජිතබ‍්බා. තීණි. සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච ධම‍්මා සඤ‍්ඤොජනස‍්ස-. අධිපති-. ආරම‍්මණාධිපති සඤ‍්ඤොජනො ච සම‍්පයුත‍්තකෙ ඛන්‍ධෙ ච ගරුං කත්‍වා තීණි.
සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස අනන‍්තර-. පුරිමා පුරිමා සඤ‍්ඤොජනා පච‍්ඡිමානං පච‍්ඡිමානං-. තීණි. නො සඤ‍්ඤොජනො නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස අනන‍්තර-. පුරිමා පුරිමා නො සඤ‍්ඤොජනා ඛන්‍ධා පච‍්ඡි-. ඵලසමාපත‍්තියා අනන‍්තර-. නො සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස අනන‍්තර-, පුරිමා පුරිමා නො සඤ‍්ඤොජනා ඛන්‍ධා පච‍්ඡිමානං පච‍්ඡිමානං, සඤ‍්ඤොජනානං-. (එවං ද‍්වෙපි කාතබ‍්බා) සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච සඤ‍්ඤොජනස‍්ස අනන‍්තර. - තීණි. සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ධම‍්මස‍්ස සමනන‍්තර පච‍්ච-. නව. සහජාත පච‍්ච-. නව. අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤ පච‍්ච-. නව. නිස‍්සය පච‍්ච-. නව. උපනිස‍්සය පච‍්ච-. ආරම‍්මණූ-. අනන‍්තරූ, පකතූ-. -පකතූප-. සඤ‍්ඤොජනා සඤ‍්ඤොජනානං උප-. එවං තීණිපි.
නො සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස-. උපනිස‍්සය පච‍්ච-. ආරම‍්මණූ-. අනන‍්තරූ-. පකතූ-. -පකතූප-. සද‍්ධං උපනිස‍්සාය දානං දෙති, සමාපත‍්ති. උප‍්පාදෙති, මානං ජප‍්පෙති, දිට‍්ඨිං ගණ‍්හාති, සීලං, පඤ‍්ඤං, රාගං, පත්‍ථනං, සෙනාසනං උපනිස‍්සාය දානං දෙති, සඞ‍්ඝං භින්‍දති, සද‍්ධා සෙනාසනං සද‍්ධාය, ඵලසමාපත‍්තියා උපනිස‍්සය-. නො සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස උපනිස‍්සය-. ආරම‍්මණූ-. අනන‍්තරූ-. පකතූ-. -පකතූප-. සද‍්ධං උපනිස‍්සාය මානං ජප‍්පෙති දිට‍්ඨිං, සීලං, සෙනාසනං උපනිස‍්සාය පානං හන‍්ති, සඞ‍්ඝං භින්‍දති, සද‍්ධා, සෙනාසනං, රාගස‍්ස, පත්‍ථනාය උපනිස‍්සයපච‍්ච-. නො සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච උපනිස‍්සය-. ආරම‍්මණූ-. පකතූ-. -පකතූප-. සද‍්ධං උපනිස‍්සාය මානං ජප‍්පෙති, දිට‍්ඨිං සීලං, සෙනාසනං උපනිස‍්සාය පානං හනති, සඞ‍්ඝං භින්‍දති, සද‍්ධා සෙනාසනං, සඤ‍්ඤොජනානං සම‍්පයුත‍්තකානඤ‍්ච ඛන්‍ධානං උපනිස‍්සයපච‍්ච-. සඤ‍්ඤොජනො ච-. නො සඤ‍්ඤොජනො ච-. සඤ‍්ඤොජනස‍්ස උපනිස‍්සය-. තීණි.
නො සඤ‍්ඤොජනො ච. - නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස-. පුරෙ-. ආරම‍්මණ-පුරෙ- වත්‍ථුපුරෙ-. - ආරම‍්මණපුරෙ- චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං අනිච‍්චතො දොමනස‍්සං, දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා, දිබ‍්බාය සොතධාතුයා, රූපායතනං චක‍්ඛු, ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං කාය, වත්‍ථුපුරෙ-. චක‍්ඛායතනං චක‍්ඛු, කායායතනං කාය-. වත්‍ථු නො සඤ‍්ඤොජනානං ඛන්‍ධානං පුරෙජාත-. නො සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස පුරෙ-. ආරම‍්මණපුරෙ-. වත්‍ථුපුරෙ-. - ආරම‍්මණපුරෙ-. චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ආරබ‍්භ රාගො, දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති-. වත්‍ථුපුරෙජාතං, වත්‍ථු සඤ‍්ඤොජනානං පුරෙ-. නො සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච පුරෙ-. ආරම‍්මණපුරෙ, වත්‍ථු පුරෙ-. - ආරම‍්මණපුරෙ. ආරම‍්මණ පුරෙ-. චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ආරබ‍්භ සඤ‍්ඤොජනා ච සම‍්පයුත‍්තකා ච ඛන්‍ධා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති වත්‍ථුපුරෙ-. වත්‍ථු සඤ‍්ඤොජනානං සම‍්පයුත‍්තකානඤ‍්ච ඛන්‍ධානං පුරෙ-.
සඤ‍්ඤොජනො-. නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස පච‍්ඡා-. එකං, නො සඤ‍්ඤොජනො නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස පච‍්ඡා-. සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච ධම‍්මා නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස පච‍්ඡා-. සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ආසෙවනපච‍්ච-. නව. නො සඤ‍්ඤොජනො නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස කම‍්ම-. තීණි, විපාකපච‍්ච-. එකං. ආහාරපච‍්ච-. තීණි. ඉන්‍ද්‍රිය, ඣාන, තීණි, මග‍්ගපච‍්ච-. නව. සම‍්පයුත‍්තපච‍්ච-. නව. සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස විප‍්පයුත‍්ත-. සහජාතං, පච‍්ඡාජාතං, (විභජිතබ‍්බං.) නො සඤ‍්ඤොජනො නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස විප‍්පයුත‍්ත-. සහජාතං පුරෙජාතං, පච‍්ඡාජාතං, (විභජිතබ‍්බං,) නො සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස විප‍්ප-. පුරෙජාතං, වත්‍ථු සඤ‍්ඤොජනං විප‍්පයුත‍්ත-. නො සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච විප‍්පයුත‍්ත-. පුරෙජාතං, වත්‍ථු සඤ‍්ඤොජනානං සම‍්පයුත‍්තකානඤ‍්ච ඛන්‍ධානං විප‍්ප-. සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච-. නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස-. විප‍්පයුත‍්ත, සහජාතං පච‍්ඡාජාතං (විභජිතබ‍්බං.)
සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ධම‍්මස‍්ස අත්‍ථිපච‍්ච-. එකං. (පටිච‍්චසදිසං. සඤ‍්ඤොජනො නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස අත්‍ථි. සහජාතං, පච‍්ඡාජාතං, (සංඛිත‍්තං.) සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච අත්‍ථි. (පටිච‍්චසදිසං.) සහජාතං පුරෙජාතං, පච‍්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්‍ද්‍රියං, (සංඛිත‍්තං.) නො සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස අත්‍ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, - සහජාතා නො සඤ‍්ඤොජනා ඛන්‍ධා සම‍්පයුත‍්තකානං සඤ‍්ඤොජනානං අත්‍ථි-. පුරෙජාතං, චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං අස‍්සාදෙති, තං ආරබ‍්භ රාගො උප‍්පජ‍්ජති, දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති වත්‍ථු සඤ‍්ඤොජනානං අත්‍ථි-. නො සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච
නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච-. අත්‍ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, - සහජාතො නො සඤ‍්ඤොජනො සංඛිත‍්තං. ආසවසදිසං
සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච ධම‍්මා සඤ‍්ඤොජනස‍්ස අත්‍ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, (ආසවසදිසං.) සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච ධම‍්මො නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස අත්‍ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං. පච‍්ඡාජාතං, ආහාර, ඉන්‍ද්‍රියං, (විභජිතබ‍්බං.) (ආසවසදිසං,) සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච-. සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච අත්‍ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, (විභජිතබ‍්බං) (ආසව සදිසං.)
හෙතුයා චත‍්තාරි, ආරම‍්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන‍්තරෙ නව, සමනන‍්තරෙ නව, සහජාතෙ නව, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ නව, නිස‍්සයෙ නව, උපනිස‍්සයෙ නව, පුරෙජාතෙ තීණි, පච‍්ඡාජාතෙ තීණි, ආසෙවනෙ නව, කම‍්මෙ තීණි, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ තීණි, ඉන්‍ද්‍රියෙ තීණි, ඣානෙ තීණි, මග‍්ගෙ නව. සම‍්පයුත‍්තෙ නව, විප‍්පයුත‍්තෙ පඤ‍්ච, අත්‍ථියා නව, නත්‍ථියා නව, විගතෙ නව, අවිගතෙ නව.
සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණ-. සහජාතපච‍්ච-. උපනිස‍්සයපච‍්ච-. සඤ‍්ඤොජනො නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ආරම‍්මණ-. සහජාත-. උපනිස‍්සය-. පච‍්ඡාජාත-. සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච ආරම‍්මණ-. සහජාත-. උපනිස‍්සය-. නො සඤ‍්ඤොජනො නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ආරම‍්මණ-. සහජාත-. උපනිස‍්සය-. පුරෙජාත-. පච‍්ඡාජාත-. කම‍්මපච‍්ච-. ආහාරපච‍්ච-. ඉන්‍ද්‍රියපච‍්ච-. නො සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ආරම‍්මණ-. සහජාත-. උපනිස‍්සය-. පුරෙජාතපච‍්ච-. නො සඤ‍්ඤොජනො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච ආරම‍්මණ-. සහජාත-. උපනිස‍්සය-. පුරෙජාත-. සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ආරම‍්මණ-. සහජාත-. උපනිස‍්සය-. සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ආරම‍්මණ-. සහජාත-. උපනිස‍්සය. -. පච‍්ඡාජාත-. සඤ‍්ඤොජනො ච නො සඤ‍්ඤොජනො ච ධම‍්මා සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ච ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච-. සහජාත-. උපනිස‍්සය පච‍්චයෙන පච‍්චයො.
න හෙතුයා නව, නාරම‍්මණෙ නව, සබ‍්බත්‍ථ නව, අවිගතෙ නව, හෙතුපච‍්චයා නාරම‍්මණෙ චත‍්තාරි, (සංඛිත‍්තං.) න සමනන‍්තරෙ චත‍්තාරි, න අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ ද‍්වෙ, න උපනිස‍්සයෙ චත‍්තාරි, (සංඛිත‍්තං.) න මග‍්ගෙ චත‍්තාරි, න සම‍්පයුත‍්තෙ ද‍්වෙ, න විප‍්පයුත‍්තෙ චත‍්තාරි
නො නත්‍ථියා චත‍්තාරි, නො විගතෙ චත‍්තාරි, න හෙතුපච‍්චයා ආරම‍්මණෙ නව, අධිපතියා නව, (අනුලොමමාතිකා.) අවිගතෙ නව.
සඤ‍්ඤොජන දුකං නිට‍්ඨිතං.