24. සඤ‍්ඤොජනඤ‍්චෙව සඤ‍්ඤොජන සම‍්පයුත‍්ත දුකං
24. සඤ‍්ඤොජනඤ‍්චෙව සඤ‍්ඤොජන සම‍්පයුත‍්ත දුකං.
සඤ‍්ඤොජනඤ‍්චෙව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තං ච ධම‍්මං පටිච‍්ච සඤ‍්ඤොජනො චෙව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ච ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතු පච‍්චයා, කාමරාගසඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච දිට‍්ඨිසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං, සඤ‍්ඤොජනඤ‍්චෙව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච ධම‍්මං
පටිච‍්ච සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො චෙව නෙ ච සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතු-. සඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච සම‍්පයුත‍්තකා ඛන්‍ධා-. සඤ‍්ඤොජනඤ‍්චෙව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තං ධම‍්මං-. සඤ‍්ඤොජනො චෙව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ච සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති හෙතු-. කාමරාගසඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච දිට‍්ඨිසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං සම‍්පයුත‍්තකා ච ඛන්‍ධා-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං පටිච‍්ච සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො-. හෙතු-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා, ද‍්වෙ-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනං-. සඤ‍්ඤොජනො චෙව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ච හෙතු-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තෙ චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච සඤ‍්ඤොජනා-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනං, සඤ‍්ඤොජනො චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ච-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනො-. හෙතු-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තං චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා-. සඤ‍්ඤොජනා ච-. ද‍්වෙ-.
සඤ‍්ඤොජනඤ‍්චෙව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච පටිච‍්ච සඤ‍්ඤොජනො චෙව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ච -. හෙතු-. කාමරාගසඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච සම‍්පයුත‍්තකෙ ච ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච දිට‍්ඨිසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං-. (චක‍්කං.) සඤ‍්ඤොජනඤ‍්චෙව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං පටිච‍්ච සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො-. හෙතු-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනං එකං ඛන්‍ධඤ‍්ච සඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා-. ද‍්වෙ-. සඤ‍්ඤොජනඤ‍්චෙ ව සඤ‍්චොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං-. සඤ‍්ඤොජනො චෙව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ච සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති හෙතු-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනං එකං ඛන්‍ධඤ‍්ච කාමරාගසඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා-. දිට‍්ඨිසඤ‍්ඤොජනං අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං ද‍්වෙ-. (චක‍්කං.) හෙතුයා නව, ආරම‍්මණෙ ව, අධිපතියා නව, සබ‍්බත්‍ථ නව, කම‍්මෙ නව, ආහාරෙ නව, අවිගතෙ නව.
සඤ‍්ඤොජනඤ‍්චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච ධම‍්මං පටිච‍්ච සඤ‍්ඤොජනො චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පුයත‍්තො ච-. න හෙතු-. විචිකිච‍්ඡා
සඤ‍්ඤොජනං පටිච‍්ච අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං, සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං සඤ‍්ඤොජනො ච ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ච-. න හෙතු-. විචිකිච‍්ඡාසහගතෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච විචිකිච‍්ඡා සහගතො මොහො. සඤ‍්ඤොජනඤ‍්චෙව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච, සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනං ධම‍්මං පටිච‍්ච සඤ‍්ඤොජනො චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ච ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති න හෙතුපච‍්චයා. විචිකිච‍්ඡාසඤ‍්ඤොජනඤ‍්ච සම‍්පයුත‍්තකෙ ච ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනං-.
න හෙතුයා තීණි, නාධිපතියා නව, න පුරෙජාතෙ නව, න පච‍්ඡාජාතෙ නව, නාසෙවනෙ නව, න කම‍්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න විප‍්පයුත‍්තෙ නව, (එවං ඉතරෙ ද‍්වෙ ගණනා පි. සහජාතවාරො පි කාතබ‍්බො. පච‍්චයවාරො පි නිස‍්සයවාරො පි සංසට‍්ඨවාරො පි සම‍්පයුත‍්තවාරො පි පටිච‍්චවාර සදිසො.)
සඤ‍්ඤොජනො චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ච ධම‍්මො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච ධම‍්මස‍්ස හෙතු පච‍්ච-. කාමරාගසඤ‍්ඤොජනො දිට‍්ඨිසඤ‍්ඤොජනස‍්ස අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනස‍්ස හෙතු පච‍්ච-. (චක‍්කං.) සඤ‍්ඤොජනො චෙ ව සඤ‍්ඤෙජනසම‍්පයුත‍්තො ච සඤ‍්ඤෙජනසම‍්පයුත‍්තස‍්ස චෙ ව නො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස-. හෙතු-. සඤ‍්ඤොජනො චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තා ච හෙතූ සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං හෙතු පච‍්ච-. සඤ‍්ඤොජනො චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ච ධම‍්මො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තස‍්ස චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ධම‍්මස‍්ස හෙතු පච‍්ච-. කාමරාග සඤ‍්ඤොජනො දිට‍්ඨිසඤ‍්ඤොජනස‍්ස අවිජ‍්ජාසඤ‍්ඤොජනස‍්ස සම‍්පයුත‍්තකානඤ‍්ච ඛන්‍ධානං හෙතු පච‍්ච-.
සඤ‍්ඤොජනො චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ධම‍්මො සඤ‍්ඤොජනස‍්ස චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණ පච‍්ච-. සඤ‍්ඤොජනෙ ආරබ‍්භ සඤ‍්ඤොජනා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති-, (මූලං කාතබ‍්බං.) සඤ‍්ඤොජනෙ ආරබ‍්භ සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තා චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනා ඛන්‍ධා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති-. (මූලං කාතබ‍්බං.) සඤ‍්ඤොජනෙ ආරබ‍්භ සඤ‍්ඤොජනා ච සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තකා ච ඛන්‍ධා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති-.
සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තස‍්ස චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ආරම‍්මණ-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තෙ චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනෙ ඛන්‍ධෙ ආරබ‍්භ සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තා චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනා ඛන්‍ධා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො
සඤ‍්ඤොජනස‍්ස චෙ ව සඤ‍්ඤොජන සම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච-. ආරම‍්මණ-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච සඤ‍්ඤොජනෙ ඛන්‍ධෙ ආරබ‍්භ සඤ‍්ඤොජනා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනො-. සඤ‍්ඤොජනස‍්ස චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තස‍්ස චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ආරම‍්මණ-. සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තෙ චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනෙ ඛන්‍ධෙ ආරබ‍්භ සඤ‍්ඤොජනා ච සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තකා ච ඛන්‍ධා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති-. සඤ‍්ඤොජනො චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ච සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනො ච ධම‍්මා සඤ‍්ඤොජනස‍්ස චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණ පච‍්ච-. තීණි.
සඤ‍්ඤොජනොචෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ච ධම‍්මො සඤ‍්ඤොජනස‍්සචෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච ධම‍්මස‍්ස අධිපති පච‍්ච-. ආරම‍්මණාධිපති-. තීණි, සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තස‍්ස චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනස‍්ස අධිපතිපච‍්ච-. ආරම‍්මණාධිපති, සහජාතාධිපති-. තීණි. (ඉමාසු තීසු පි පඤ‍්හාසු ආරම‍්මණාධිපති පි සහජාතාධිපති පි කාතබ‍්බා.) සඤ‍්ඤොජනො චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ච සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො චෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො සඤ‍්ඤොජනස‍්සචෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච අධිපති. ආරම‍්මණාධිපති-. තීණි. සඤ‍්ඤොජනොචෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ච සඤ‍්ඤොජනස‍්සචෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච, අනන‍්තර පච‍්ච-. නව-. (නින‍්නානාකරණං. විභජනා නත්‍ථි, ආරම‍්මණ සදිසා) සමනන‍්තර පච‍්ච-. නව. සහජාත පච‍්ච-. නව. අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්ච-. නව. නිස‍්සයපච‍්ච-. නව. උපනිස‍්සයපච‍්ච-. නව. (ආරම‍්මණනයෙන කාතබ‍්බා.) ආසෙවනපච‍්ච-. නව.
සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තොචෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනො ධම‍්මො සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තස‍්සචෙ ව නො ච සඤ‍්ඤොජනස‍්ස ධම‍්මස‍්ස කම‍්මපච‍්ච-. තීණි. ආහාරපච‍්ච-. තීණි. ඉන්‍ද්‍රියපච‍්ච-. තීණි. ඣානපච‍්ච-. තීණි මග‍්ගපච‍්ච-. නව. සම‍්පයුත‍්තපච‍්ච-. නව. විප‍්පයුත‍්තපච‍්ච-. නව. අත්‍ථි පච‍්ච-. නව. නත්‍ථිපච‍්ච-. නව. විගතපච‍්ච-. නව. අවිගතපච‍්ච-. නව.
හෙතුයා තීණි, ආරම‍්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන‍්තරෙ නව, සමනන‍්තරෙ නව, සහජාතෙ නව, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ නව, නිස‍්සයෙ නව, උපනිස‍්සයෙ නව, ආසෙවනෙ නව, කම‍්මෙ තීණි, ආහාරෙ තීණි, ඉන්‍ද්‍රියෙ තීණි, ඣානෙ තීණි, මග‍්ගෙ නව, සම‍්පයුත‍්තෙ නව, අත්‍ථියා නව, නත්‍ථියා නව, විගතෙ නව, අවිගතෙ නව. සඤ‍්ඤොජනොචෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තො ච ධම‍්මා සඤ‍්ඤොජනස‍්සචෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච-. සහජාතපච‍්ච-.
උපනිස‍්සයපච‍්ච-. (සංඛිත‍්තං. එවං නවපඤ‍්හා කාතබ‍්බා. තීසු යෙව පදෙසු පරිවත‍්තෙතබ‍්බා.) නානාඛණිකා නත්‍ථි.
න හෙතුයා නව, නාරම‍්මණෙ නව, සබ‍්බත්‍ථ නව. නො අවිගතෙ නව, හෙතුපච‍්චයා නාරම‍්මණෙ තීණි, (සංඛිත‍්තං. න සමනන‍්තරෙ තීණි, න උපනිස‍්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ තීණි, (සංඛිත‍්තං.) න මග‍්ගෙ තීණි, න සම‍්පයුත‍්තෙ තීණි, න විප‍්පයුත‍්තෙ තීණි, නො නත්‍ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, න හෙතුපච‍්චයා ආරම‍්මණෙ නව, අධිපතියා නව, (අනුලොම පදානි කාතබ‍්බානි.) අවිගතෙ නව.
සඤ‍්ඤොජනඤ‍්චෙ ව සඤ‍්ඤොජනසම‍්පයුත‍්ත දුකං නිට‍්ඨිතං.