30. ගන්‍ථා චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්ත දුකං
30. ගන්‍ථා චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්ත දුකං
ගන්‍ථඤ‍්චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච ධම‍්මං පටිච‍්ච ගන්‍ථො චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො ච ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතුපච‍්චයා, සීලබ‍්බතපරාමාසං කායගන්‍ථං පටිච‍්ච අභිජ‍්ඣාකායගන්‍ථො, අභිජ‍්ඣාකායගන්‍ථං පටිච‍්ච සීලබ‍්බතපරාමාසො කායගන්‍ථො ඉදං සච‍්චාභිනිවෙස කායගන්‍ථං පටිච‍්ච අභිජ‍්ඣාකායගන්‍ථො, අභිජ‍්ඣාකායගන්‍ථං පටිච‍්ච ඉදං සච‍්චාභිනිවෙසො කායගන්‍ථො.
ගන්‍ථඤ‍්චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච ධම‍්මං පටිච‍්ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච ගන්‍ථො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතු-. ගන්‍ථෙ පටිච‍්ච සම‍්පයුත‍්තකා ඛන්‍ධා ගන්‍ථඤ‍්චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච ධම‍්මං පටිච‍්ච ගන්‍ථො චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො ච, ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච ගන්‍ථො ධම‍්මා-. හෙතු-. සීලබ‍්බතපරාමාසකායගන්‍ථං පටිච‍්ච අභිජ‍්ඣාකායගන්‍ථො සම‍්පයුත‍්තකා ච ඛන්‍ධා, (චක‍්කං.)
ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච ගන්‍ථං ධම‍්මං-. ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච ගන්‍ථො-. හෙතු-. ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච ගන්‍ථං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා-. ද‍්වෙ. ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තං චෙව නො ච ගන්‍ථං ගන්‍ථො චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො ච-. හෙතු-. ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තෙ චෙව නො ච ගන්‍ථෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච ගන්‍ථා-. ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච ගන්‍ථං-. ගන්‍ථො චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච ගන්‍ථො ධම‍්මා-. හෙතු-. ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච ගන්‍ථං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා ගන්‍ථා ච-. ද‍්වෙ. ගන්‍ථඤ‍්චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච ගන්‍ථඤ‍්ච, ගන්‍ථො චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො ච-. හෙතු-. ගන්‍ථෙ ච සම‍්පයුත‍්තකෙ ච ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච ගන්‍ථා-. ගන්‍ථඤ‍්චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච ගන්‍ථඤ‍්ච ධම‍්මං-. ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච ගන්‍ථො හෙතු-. ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච ගන්‍ථං- එකං ඛන්‍ධඤ‍්ච ගන්‍ථෙ ච පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා, ද‍්වෙ. ගන්‍ථඤ‍්චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච ගන්‍ථං ධම‍්මං ගන්‍ථො චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච ගන්‍ථො ච ධම‍්මා-. හෙතු-. ගසන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්චෙව නො ච ගන්‍ථං එකං ඛන්‍ධඤ‍්ච සීලබ‍්බතපරාමාසකායගන්‍ථඤ‍්ච පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා අභිජ‍්ඣාකාය ගන්‍ථො ච, ද‍්වෙ. (චක‍්කං) (සංඛිත‍්තං.)
හෙතුයා නව, ආරම‍්මණෙ නව, සබ‍්බත්‍ථ නව, කම‍්මෙ නව, ආහාරෙ නව, අවිගතෙ නව, ගන්‍ථඤ‍්චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච ධම‍්මං පටිච‍්ච ගන්‍ථො චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො ච-. නාධිපති පච‍්චයා. (සංඛිත‍්තං
ඉධ න හෙතු නත්‍ථි. නාධිපතියා නව, න පුරෙජාතෙ නව, න පච‍්ඡාජාතෙ නව, නාසෙවනෙ නව, න කම‍්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න විප‍්පයුත‍්තෙ නව, (එවං ඉතරෙ ද‍්වෙ ගණනාපි සහජාතවාරොපි පච‍්චයවාරොපි නිස‍්සයවාරොපි සංසට‍්ඨවාරොපි සම‍්පයුත‍්තවාරොපි පටිච‍්චවාර සදිසො.)
ගන්‍ථො චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො ච ධම‍්මො ගන්‍ථස‍්ස චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච ධම‍්මස‍්ස හෙතු-. ගන්‍ථා චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තා ච හෙතු-. සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං හෙතු පච‍්ච-. ගන්‍ථො චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො ච, ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තස‍්ස චෙව නො ච ගන්‍ථස‍්ස හෙතු-. ගන්‍ථා චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තා ච හෙතු සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං හෙතු පච‍්ච-. ගන්‍ථො චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො ච ධම‍්මො ගන්‍ථස‍්ස චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තස‍්ස චෙව නො ච ගන්‍ථස‍්ස හෙතු-. ගන්‍ථො චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තා ච හෙතු සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං ගන්‍ථානඤ‍්ච හෙතු පච‍්ච, ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච ගන්‍ථො ධම‍්මො ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තස‍්ස චෙව නො ච ගන්‍ථස‍්ස හෙතු-. ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තා චෙව නො ච ගන්‍ථා හෙතු සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං හෙතු පච‍්ච. ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච ගන්‍ථො ධම‍්මො ගන්‍ථස‍්ස චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච හෙතු-.
ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තා චෙව නො ච ගන්‍ථා හෙතු සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං හෙතු පච‍්ච-. ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච ගන්‍ථො ධම‍්මො ගන‍්ස‍්ස චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තස‍්ස චෙව නො ච ගන්‍ථස‍්ස හෙතු-. ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තා චෙව නො ච ගන්‍ථා හෙතු සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං ගන්‍ථානඤ‍්ච හෙතු පච‍්ච-. ගන්‍ථො චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච ගන්‍ථො ධම‍්මා ගන්‍ථස‍්ස චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච හෙතු-. ගන්‍ථා චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තා ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තා චෙව නො ච ගන්‍ථා හෙතු සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං හෙතු පච‍්ච. ගන්‍ථො චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච ගන්‍ථො ච ධම‍්මා ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තස‍්ස චෙව නො ච ගන්‍ථස‍්ස හෙතු-. ගන්‍ථා චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තා ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තා චෙව නො ච ගන්‍ථා හෙතු සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං හෙතු-. ගන්‍ථො චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච ගන්‍ථො ච ගන්‍ථස‍්ස චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තස‍්ස චෙව නො ච ගන්‍ථස‍්ස හෙතු-. ගන්‍ථා චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තා ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තා චෙව නො ච ගන්‍ථා හෙතු සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං ගන්‍ථානඤ‍්ච හෙතු-.
ගන්‍ථො චෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො ච ධම‍්මො ගන්‍ථස‍්ස චෙව ගන්‍ථ සම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණ පච‍්ච-. ගන්‍ථෙ ආරබ‍්භ ගන්‍ථා
උප‍්පජ‍්ජන‍්ති. (මූලං කාතබ‍්බං) ගන්‍ථෙ ආරබ‍්භ ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තා චෙව නො ච ගන්‍ථා ඛන්‍ධා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති. (මූලං කාතබ‍්බං.) ගන්‍ථෙ ආරබ‍්භ ගන්‍ථා ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තකා ච ඛන්‍ධා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති. ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තො චෙව නො ච ගන්‍ථො ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තස‍්ස චෙව නො ච ගන්‍ථස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණ-. ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තෙ චෙව නො ච ගන්‍ථෙ ඛන්‍ධෙ ආරබ‍්භ සම‍්පයුත‍්තා චෙව නො ච ගන්‍ථා ඛන්‍ධා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති-. (මූලං කාතබ‍්බං) ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තෙ චෙව නො ච ගන්‍ථෙ ඛන්‍ධෙ ආරබ‍්භ ගන්‍ථා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති-. (මූලං කාතබ‍්බං.) ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තෙ චෙව නො ච ගන්‍ථෙ ඛන්‍ධෙ ආරබ‍්භ ගන්‍ථා ච ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්තකා ච ඛන්‍ධා උප‍්පජ‍්ජන‍්ති. (එවං ඉතරෙපි තීණි පඤ‍්හා කාතබ‍්බා. ආරම‍්මණ සදිසං යෙව. අධිපතියාපි අනන‍්තරෙපි උපනිස‍්සයෙපි විභාගො නත්‍ථි.)
හෙතුයා නව, ආරම‍්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන‍්තරෙ නව, සමනන‍්තරෙ නව, සහජාතෙ නව, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ නව, නිස‍්සයෙ නව, උපනිස‍්සයෙ නව, ආසෙවනෙ නව, කම‍්මෙ තීණි, ආහාරෙ තීණි, ඉන්‍ද්‍රියෙ තීණි, ඣානෙ තීණි, මග‍්ගෙ නව, සම‍්පයුත‍්තෙ නව, අත්‍ථියා නව, නත්‍ථියා නව, විගතෙ නව, අවිගතෙ නව, අරූපං යෙව පච‍්චයං, (එකෙකස‍්ස තීණි තීණි කාතබ‍්බා. ආරම‍්මණ, සහජාත, උපනිස‍්සය, නවසුපි පරිවත‍්තෙතබ‍්බං. එවං පඤ‍්හාවාරොපි සබ‍්බං කාතබ‍්බං.)
ගන්‍ථාචෙව ගන්‍ථසම‍්පයුත‍්ත දුකං නිට‍්ඨිතං.