52. පරාමාස සම‍්පයුත‍්ත දුකං
52. පරාමාස සම‍්පයුත‍්ත දුකං
පරාමාසසම‍්පයුත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතු පච‍්චයා, පරාමාසසම‍්පයුත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා, ද‍්වෙ-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තං-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො-. හෙතු-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච චිත‍්තසමුට‍්ඨානං-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තං ධම‍්මං-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො ච-. හෙතු, පරාමාසසම‍්පයුත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමු-. ද‍්වෙ-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො-. හෙතු-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා, චිත‍්තසමුට‍්ඨා-. ද‍්වෙ-. පටිසන්‍ධි-. ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච වත්‍ථු, වත්‍ථුං පටිච‍්ච ඛන්‍ධා, එකං මහාභූතං, පරාමාස සම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච පරාමාස විප‍්පයුත‍්තඤ‍්ච-. පරාමාස විප‍්පයුත‍්තො-. හෙතු-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච‍්ච චිත‍්තසමුට‍්ඨා. (සංඛිත‍්තං.)
හෙතුයා පඤ‍්ච, ආරම‍්මණෙ ද‍්වෙ, අධිපතියා පඤ‍්ච, අනන‍්තරෙ ද‍්වෙ, සමනන‍්තරෙ ද‍්වෙ, සහජාතෙ පඤ‍්ච, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ ද‍්වෙ, නිස‍්සයෙ පඤ‍්ච, උපනිස‍්සයෙ ද‍්වෙ, පුරෙජාතෙ ද‍්වෙ, ආසෙවනෙ ද‍්වෙ, කම‍්මෙ පඤ‍්ච, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ පඤ‍්ච, -පෙ- මග‍්ගෙ පඤ‍්ච, සම‍්පයුත‍්තෙ ද‍්වෙ, විප‍්පයුත‍්තෙ පඤ‍්ච, අත්‍ථියා පඤ‍්ච, නත්‍ථියා ද‍්වෙ, විගතෙ ද‍්වෙ, අවිගතෙ පඤ‍්ච,
පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො-. න හෙතු පච‍්චයා, අහෙතුකං පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච රූපං, ද‍්වෙ-. අහෙතුක පටිසන්‍ධි-. යාව අසඤ‍්ඤසත‍්තා, විචිකිච‍්ඡා-. උද‍්ධච‍්චසහගතෙ ඛන්‍ධෙ-. විචිකිච‍්ඡාසහගතො උද‍්ධච‍්චසහගතො මොහො, පරාමාසසම‍්පයුත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො-. නාරම‍්මණපච‍්චයා, පරාමාසසම‍්පයුත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච චිත‍්තසමුට‍්ඨානං, පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො-. නාරම‍්මණපච‍්ච, පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච චිත‍්තසමුට‍්ඨානං, යාව අසඤ‍්ඤසත‍්තා, පරාමාසසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තඤ‍්ච-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො-. නාරම‍්මණ-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච‍්ච චිත‍්තසමුට‍්ඨා. (සංඛිත‍්තං)
න හෙතුයා එකං, නාරම‍්මණෙ තීණි, නාධිපතියා පඤ‍්ච, නානන‍්තරෙ තීණි, න සමනන‍්තරෙ තීණි, න අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ තීණි, න උපනිස‍්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ චත‍්තාරි, න පච‍්ඡාජාතෙ පඤ‍්ච, නාසෙවනෙ පඤ‍්ච, න කම‍්මෙ ද‍්වෙ, න විපාකෙ පඤ‍්ච, නාහාරෙ එකං, න ඉන්‍ද්‍රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග‍්ගෙ එකං, න සම‍්පයුත‍්තෙ
තීණි, න විප‍්පයුත‍්තෙ ද‍්වෙ, නො නත්‍ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, හෙතු පච‍්චයා නාරම‍්මණෙ තීණි, නාධිපතියා පඤ‍්ච, (එවං ගණෙතබ‍්බං,)
න හෙතුපච‍්චයා ආරම‍්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, (සහජාතවාරොපි පටිච‍්චවාර සදිසො.) පරාමාසසම‍්පයුත‍්තං ධම‍්මං පච‍්චයා පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතුපච‍්චයා තීණි, (පච‍්චයවාර සදිසො,) පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තං ධම‍්මං පච‍්චයා පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො-. හෙතු පච‍්චයා. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පච‍්චයා තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨානං ද‍්වෙ-. පටිසන්‍ධි. යාව අජ‍්ඣත‍්තිකා මහාභූතා, වත්‍ථුං පච‍්චයා පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තා ඛන්‍ධා, පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තං ධම‍්මං පච‍්චයා පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො-. හෙතු-. වත්‍ථුං පච‍්චයා පරාමාසසම‍්පයුත‍්තකා ඛන්‍ධා පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තං ධම‍්මං පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො ච-, හෙතු-. වත්‍ථුං පච‍්චයා පරාමාසසම‍්පයුත‍්තකා ඛන්‍ධා, මහාභූතෙ පච‍්චයා චිත‍්තසමුට‍්ඨානං-.
පරාමාසසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තඤ‍්ච-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො-. හෙතු-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තං එකං ඛන්‍ධඤ‍්ච වත්‍ථුඤ‍්ච පච‍්චයා තයො ඛන්‍ධා, ද‍්වෙ-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තඤ‍්ච-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො-. හෙතු-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ ච මහාභූතෙ ච පච‍්චයා චිත‍්තසමුට‍්ඨානං-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තඤ‍්ච පරාමාස විප‍්පයුත‍්තඤ‍්ච-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො ච-. හෙතු-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තං එකං ඛන්‍ධඤ‍්ච වත්‍ථුං ච පච‍්චයා තයො ඛන්‍ධා, ද‍්වෙ-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ ච මහාභූතෙ ච පච‍්චයා චිත‍්තසමුට‍්ඨානං-. (සංඛිත‍්තං.)
හෙතුයා නව, ආරම‍්මණෙ චත‍්තාරි, අධිපතියා නව, අනන‍්තරෙ චත‍්තාරි, සමනන‍්තරෙ චත‍්තාරි, සහජාතෙ නව, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ චත‍්තාරි, නිස‍්සයෙ නව, උපනිස‍්සයෙ චත‍්තාරි, පුරෙජාතෙ චත‍්තාරි, ආසෙවනෙ චත‍්තාරි, කම‍්මෙ නව, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ නව, -පෙ- අවිගතෙ නව.
පරාමාසසම‍්පයුත‍්තං ධම‍්මං පච‍්චයා පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො-. න හෙතු-. අහෙතුකං පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පච‍්චයා තයො ඛන්‍ධා චිත‍්ත සමුට‍්ඨා-. ද‍්වෙ-. අහෙතුක පටිසන්‍ධි-. යාව අසඤ‍්ඤසත‍්තා, චක‍්ඛායතනං, කායායතනං වත්‍ථුං පච‍්චයා අහෙතුකා පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තා ඛන්‍ධා, විචිකිච‍්ඡාසහගතෙ උද‍්ධච‍්ච-. ඛන්‍ධෙ ච වත්‍ථුං ච පච‍්චයා විචිකිච‍්ඡා-. උද‍්ධච‍්ච-. මොහො. න හෙතුයා එකං, නාරම‍්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, නානන‍්තරෙ තීණි, න සමනන‍්තරෙ තීණි, න අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ
තීණි, න උපනිස‍්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ චත‍්තාරි, න පච‍්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව න කම‍්මෙ චත‍්තාරි, න විපාකෙ නව, නාහාරෙ එකං, න ඉන්‍ද්‍රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග‍්ගෙ එකං, න සම‍්පයුත‍්තෙ තීණි, න විප‍්පයුත‍්තෙ ද‍්වෙ, නෙ නත්‍ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, හෙතුපච‍්චයා නාරම‍්මණෙ තීණි, අධිපතියා නව, (එවං ගණෙතබ‍්බං.) න හෙතුපච‍්චයා ආරම‍්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, (නිස‍්සයවාරො පච‍්චයවාර සදිසො.)
පරාමාසසම‍්පයුත‍්තං ධම‍්මං සංසට‍්ඨො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො-. හෙතු-. හෙතුයා ද‍්වෙ, සබ‍්බත්‍ථ ද‍්වෙ, විපාකෙ එකං, අවිගතෙ ද‍්වෙ න හෙතුයා එකං, නාධිපතියා ද‍්වෙ, න පුරෙජාතෙ ද‍්වෙ, න පච‍්ඡාජාතෙ ද‍්වෙ, නාසෙවනෙ ද‍්වෙ, න කම‍්මෙ ද‍්වෙ, න විපාකෙ ද‍්වෙ, න ඣානෙ එකං, න මග‍්ගෙ එකං, න විප‍්පයුත‍්තෙ ද‍්වෙ, (එවං ඉතරෙ ද‍්වෙ ගණනාපි සම‍්පයුත‍්තවාරාපි කාතබ‍්බා.
පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො ධම‍්මො පරාමාසස‍්ස සම‍්පයුත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස හෙතුපච‍්ච-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තා හෙතූ සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං හෙතුපච‍්ච. (මූලා කාතබ‍්බා.) පරාමාසසම‍්පයුත‍්තා හෙතූ චිත‍්තසමුට‍්ඨානානං රූපානං හෙතු-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තා හෙතූ සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං හෙතුපච‍්ච-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො පරාමාස විප‍්පයුත‍්තස‍්ස හෙතු. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තා හෙතූ සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසුමට‍්ඨානා-. හෙතු-. පටිසන්‍ධි-.
පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච-. රාගං අස‍්සාදෙති, අභි-. තං ආරබ‍්භ රාගො උප‍්පජ‍්ජති, පරාමාසසම‍්පයුත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ අස‍්සාදෙති අභි-. තං ආරබ‍්භ රාගො-. පරාමාස සම‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස ආරම‍්මණ-. අරියා පරාමාසසම‍්පයුත‍්තං පහීනං කිලෙසං පච‍්චවෙක‍්ඛති වික‍්ඛම‍්හිත-. පුබ‍්බෙ-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ අනිච‍්චතො විපස‍්සති, අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ආරබ‍්භ පරාමාස විප‍්පයුත‍්තො රාගො-. විචිකිච‍්ඡා-. උද‍්ධච‍්චං. දොමනස‍්සං-. චෙතොපරියඤාණෙන පරාමාසසම‍්පයුත‍්ත චිත‍්තසමඞ‍්ගිස‍්ස-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තා ඛන්‍ධා චෙතොපරිය-. පුබ‍්බෙ-. යථා-. අනාගතං-. ආවජ‍්ජනාය ආරම‍්මණ-.
පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස-. ආරම‍්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථකම‍්මං කත්‍වා තං පච‍්චවෙක‍්ඛති, අස‍්සාදෙති, අභි-. තං ආරබ‍්භ පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො රාගො-. විචිකිච‍්ඡා-. උද‍්ධච‍්ච-. දොමනස‍්සං. පුබ‍්බෙ සුචි. ඣානා-. අරියා මග‍්ග වුට‍්ඨහිත්‍වා, මග‍්ගං පච‍්ච-. ඵලං පච‍්ච-. නිබ‍්බානං පච‍්චනිබ‍්බානං ගොත්‍රභුස‍්ස, වොදානස‍්ස, මග‍්ගස‍්ස, ඵලස‍්ස ආවජ‍්ජනාය ආරම‍්මණ-. අරියා පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තං පහීනකිලෙසං. වික‍්ඛම‍්හිත-.
පුබ‍්බෙ-. චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ අනිච‍්චතො විපස‍්සති අස‍්සාදෙති, අභි-. තං ආරබ‍්භ පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො රාගො-. විචි-, උද‍්ධච‍්චං-. දොමනස‍්සං-. දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා දිබ‍්බායසොත-. චෙතොපරියඤාණෙන පරාමාසවිප‍්පයුත‍්ත චිත‍්තසමඞ‍්ගී, ආකාසානඤ‍්චායතනං, ආකිඤ‍්චඤ‍්ඤායතනං. රූපායතනං චක‍්ඛු-. ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං කාය-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තා ඛන්‍ධා-. ඉද‍්ධි-. චෙතො-. පුබ‍්බෙ-. යථා-. අනාගතංස-. ආවජ‍්ජනාය ආරම‍්මණ-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ආරම‍්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ-. පුබ‍්බෙ-. ඣානා-. චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ අස‍්සාදෙති, අභි-. තං ආරබ‍්භ රාගො-.
පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස-. අධිපති-. ආරම‍්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, -ආරම‍්මණාධිපති රාගං ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, අභි-. තං ගරුං කත්‍වා රාගො උප‍්පජ‍්ජති-. පරාමාස සම‍්පයුත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ගරුං කත්‍වා රාගො උප‍්පජ‍්ජති, සහජාතාධිපති පරාමාසසම‍්පයුත‍්තාධිපති සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං අධිපති-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස අධිපති. ආරම‍්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, ආරම‍්මණාධිපති: පරාමාසසම‍්පයුත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, අභි-. තං ගරුං කත්‍වා පරාමාස විප‍්පයුත‍්තො රාගො උප‍්පජ‍්ජති, සහජාතාධිපති, පරාමාසසම‍්පයුත‍්තාධිපති චිත‍්තසමුට‍්ඨානානං-. අධිපති-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස ච-. අධිපති-. සහජාතාධිපති පරාමාසසම‍්පයුත‍්තාධිපති සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං, අධිපති-.
පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස අධිපති-. ආරම‍්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, ආරම‍්මණාධිපති: දානං-. සීලං-. උපොසථකම‍්මං-. කත්‍වා, තං ගරුං කත්‍වා පච‍්ච-. අස‍්සාදෙති, අභි-. තං ගරුං කත්‍වා පරාමාස විප‍්පයුත‍්තො රාගො උප‍්පජ‍්ජති, පුබ‍්බෙ-. ඣානා-. අරියා මග‍්ගා වුට‍්ඨහිත්‍වා, මග‍්ගං ගරුං කත්‍වා-. ඵලං නිබ‍්බානං-. නිබ‍්බානං ගොත්‍රභුස‍්ස, වොදානස‍්ස, මග‍්ගස‍්ස, ඵලස‍්ස අධිපති. චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, අභි-. තං ගරුං කත්‍වා පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො රාගො උප‍්පජ‍්ජති. සහජාතාධිපති පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තාධිපති සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨා-. අධිපති-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස අධි-. ආරම‍්මණාධිපති දානං-. සීලං-. උපොසථ කම‍්මං කත්‍වා තං ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ගරුං කත්‍වා රාගො-. පුබ‍්බෙ-. ඣානා-. චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ගරුං කත්‍වා පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො රාගො උප‍්පජ‍්ජති.
පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස අනන‍්තර-. පුරිමා පුරිමා පරාමාසසම‍්පයුත‍්තා ඛන්‍ධා පච‍්ඡිමානං පච‍්ඡිමානං පරාමාසසම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං අනන‍්තර-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස අනන‍්තර. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තා ඛන්‍ධා වුට‍්ඨානස‍්ස අනන‍්තර-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස අනන‍්තර-. පුරිමා පුරිමා පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තා ඛන්‍ධා පච‍්ඡිමානං පච‍්ඡිමානං-. අනුලොමං ඵලසමාපත‍්තියා අනන‍්තර-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස අනන‍්තර-. ආවජ‍්ජනා පරාමාසසම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං අනන‍්තර-. සමනන‍්තරපච‍්ච-.
පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස සහජාතපච‍්ච-. පඤ‍්ච, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්ච- ද‍්වෙ, නිසයපච‍්ච-සත‍්ත. උපනිස‍්සයපච‍්ච-. ආරම‍්මණූ, අනන‍්තරූ-. පකතූ-. - පකතූප-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො රාගො, මොහො, පත්‍ථනා පරාමාස සම‍්පයුත‍්තස‍්ස රාගස‍්ස, මොහස‍්ස, පත්‍ථනාය උපනිස‍්සය-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස උපනිස‍්සය-. ආරම‍්මණූ-. අනන‍්තරූ-. පකතූ-. පකතූප-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තං රාගං උපනිස‍්සාය, දානං දෙති, සමාපත‍්තිං උප‍්පාදෙති, මානං ජප‍්පෙති, පරාමාසසම‍්පයුත‍්තං මොහං පත්‍ථනං උපනිස‍්සාය දානං දෙති, සමාපත‍්තිං උප‍්පාදෙති, මානං ජප‍්පෙති, පාණං හන‍්ති, සඞ‍්ඝං භින්‍දති පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො රාගො, මොහො, පත්‍ථනා සද‍්ධාය පඤ‍්ඤාය රාගස‍්ස දොසස‍්ස මොහස‍්ස මානස‍්ස පත්‍ථනාය කායිකස‍්ස සුඛස‍්ස ඵලසමාපත‍්තියා උපනිස‍්සය, පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස උපනිස‍්සය-. ආරම‍්මණූ-. අනන‍්තරූ-. පකතූ-. -පකතූප-. සද‍්ධං උපනිස‍්සාය දානං දෙති, සමාපත‍්තිං උප‍්පාදෙති, මානං ජප‍්පෙති, සීලං පඤ‍්ඤං, රාගං, මානං, පත්‍ථනං උපනිස‍්සාය දානං-. සමාපත‍්තිං-. පාණං හනති, සඞ‍්ඝං භින්‍දති, කායිකං සුඛං, සෙනාසනං උපනිස‍්සාය දානං-. සඞ‍්ඝං භින්‍දති සද‍්ධා, පඤ‍්ඤා, රාගො, මානො, පත්‍ථනාය කායිකස‍්ස සුඛස‍්ස ඵලසමාපත‍්තියා උපනිස‍්සය-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස උපනිස‍්සය-. ආරම‍්මණූ-. අනන‍්තරූ-. පකතූ-. - පකතූප-. සද‍්ධං උපනිස‍්සාය රාගො උප‍්පජ‍්ජති, සීලං, සෙනාසනං උපනිස‍්සාය පත්‍ථනා සද‍්ධා සෙනාසනං පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස රාගස‍්ස පත්‍ථනා උපනිස‍්සය-.
පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස පුරෙජාත-. ආරම‍්මණ පුරෙ-. වත්‍ථුපුරෙ-. -ආරම‍්මණපුරෙ-. චක‍්ඛුං වත්‍ථුං අනිච‍්චතො විපස‍්සති, අස‍්සාදෙති, තං ආරබ‍්භ පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො රාගො-. විචි-. උද‍්ධච‍්ච-. දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා, දිබ‍්බාය සොත-. රූපායතනං, ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස පුරෙජාත-. වත්‍ථුපුරෙ-. චක‍්ඛායතනං චක‍්ඛු-. කායායතනං කාය, වත්‍ථු, පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තානං ඛන්‍ධානං පුරෙ-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස පුරෙ-. ආරම‍්මණපුරෙ-.
වත්‍ථුපුරෙ-. - ආරම‍්මණපුරෙ චක‍්ඛුං වත්‍ථුං අස‍්සාදෙති, අභි-. තං ආරබ‍්භ පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො රාගො-. වත්‍ථුපුරෙ-. වත්‍ථු පරාමාසසම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං පුරෙජාත පච‍්ච-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස-. පච‍්ඡාජාත-. (සංඛිත‍්තං.) පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස පච‍්ඡාජාත-. (සංඛිත‍්තං.)
පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ආසෙවන පච‍්ච-. ද‍්වෙ-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස කම‍්ම-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තා චෙතනා සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං කම‍්ම. පච‍්ච-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස කම‍්ම-. සහජාතා, නානාඛණිකා, සහජාතා පරාමාසසම‍්පයුත‍්තා චෙතනා චිත‍්තසමුට‍්ඨානානං කම‍්ම-. නානාඛණිකා-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තා චෙතනා විපාකානං ඛන්‍ධානං කටත‍්තා ච-. කම‍්ම-. (මූලා.) පරාමාසසම‍්පයුත‍්තා චෙතනා සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං කම‍්ම-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස කම‍්ම-. සහජාතා, නානාඛණිකා, - සහජාතා පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තා චෙතනා සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨා-. කම‍්ම-, නානාඛණිකා පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තා චෙතනා විපාකානං ඛන්‍ධානං කටත‍්තා ච රූපානං කම‍්ම-. විපාක පච‍්ච-. එකං, ආහාර පච‍්ච-. චත‍්තාරි, ඉන්‍ද්‍රිය පච‍්ච-. චත‍්තාරි. ඣාන පච‍්ච-. චත‍්තාරි, මග‍්ග පච‍්ච-. චත‍්තාරි සම‍්පයුත‍්ත පච‍්ච-. ද‍්වෙ-.
පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස විප‍්පයුත‍්ත-. සහජාතං, පච‍්ඡාජාතං, (සංඛිත‍්තං.) පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස විප‍්පයුත‍්ත-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච‍්ඡාජාතං, (සංඛිත‍්තං.) පරාමාස විප‍්පයුත‍්තො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස විප‍්පයුත‍්ත-. පුරෙජාතං. වත්‍ථු පරාමාසසම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං විප‍්පයුත‍්ත-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාස සම‍්පයුත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස අත්‍ථි-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො එකො ඛන්‍ධො තිණ‍්ණන‍්නං ඛන්‍ධානං අත්‍ථි-. ද‍්වෙ-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස අත්‍ථි-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තා ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨානානං රූපානං අත්‍ථි-. (මූලං කාතබ‍්බං.) පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස ච අත්‍ථි-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො එකො ඛන්‍ධො තිණ‍්ණන‍්නං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමු-. අත්‍ථි-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො ධම‍්මො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස අත්‍ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච‍්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්‍ද්‍රියං, (සංඛිත‍්තං.) පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො ධම‍්මො පරාමාස සම‍්පයුත‍්තස‍්ස අත්‍ථි-. පුරෙජාතං චක‍්ඛුං වත්‍ථුං අස‍්සාදෙති, අභි-. තං ආරබ‍්භ රාගො-. දිට‍්ඨි-. වත්‍ථු, පරාමාසසම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං අත්‍ථි-. පරාමාස සම‍්පයුත‍්තො ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො ච-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස-. අත්‍ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, සහජාතො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො එකො ඛන්‍ධො
ච වත්‍ථු ච තිණ‍්ණන‍්නං ඛන්‍ධානං අත්‍ථි-. ද‍්වෙ-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො ච ධම‍්මා පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස අත්‍ථි. සහජාතං, පච‍්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්‍ද්‍රියං, - සහජාතා පරාමාසසම‍්පයුත‍්තා ඛන්‍ධා ච මහාභූතා ච චිත‍්තසමුට‍්ඨා-. අත්‍ථි-. පච‍්ඡාජාතා පරාමාසසම‍්පයුත‍්තා ඛන්‍ධා ච කබළීකාරො ආහාරො ච ඉමස‍්ස කායස‍්ස අත්‍ථි-. පච‍්ඡාජාතා පරාමාසසම‍්පයුත‍්තා ඛන්‍ධා ච රූපජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච කටත‍්තා-. අත්‍ථි පච‍්ච-.
හෙතුයා චත‍්තාරි, ආරම‍්මණෙ චත‍්තාරි, අධිපතියා පඤ‍්ච අනන‍්තරෙ චත‍්තාරි, සමනන‍්තරෙ චත‍්තාරි, සහජාතෙ පඤ‍්ච, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ ද‍්වෙ, නිස‍්සයෙ සත‍්ත, උපනිස‍්සයෙ චත‍්තාරි, පුරෙජාතෙ ද‍්වෙ, පච‍්ඡාජාතෙ ද‍්වෙ, ආසෙවනෙ ද‍්වෙ, කම‍්මෙ චත‍්තාරි, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ චත‍්තාරි, ඉන්‍ද්‍රියෙ චත‍්තාරි, ඣානෙ චත‍්තාරි, මග‍්ගෙ චත‍්තාරි, සම‍්පයුත‍්තෙ ද‍්වෙ, විප‍්පයුත‍්තෙ තීණි, අත්‍ථියා සත‍්ත, නත්‍ථියා චත‍්තාරි, විගතෙ චත‍්තාරි, අවිගතෙ සත‍්ත.
පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො ධම‍්මො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ආරම‍්මණ පච‍්ච-. සහජාත-, උපනිස‍්සය, පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස ආරම‍්මණ-. සහජාත-. උපනිස‍්සය-. පච‍්ඡාජාත-. කම‍්ම-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තොධම‍්මො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස ච සහජාත පච‍්ච-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස ආරම‍්මණ, සහජාත, උපනිස‍්සය-. පුරෙජාත-. පච‍්ඡාජාත-. කම‍්ම පච‍්ච-. ආහාර-. ඉන්‍ද්‍රිය-. පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස ආරම‍්මණ-. සහජාත-, උපනිස‍්සය-. පුරෙජාත-. පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො ච පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො ච පරාමාසසම‍්පයුත‍්තස‍්ස සහජාතං, පුරෙජාතං, පරාමාසසම‍්පයුත‍්තො ච, පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තො ච ධම‍්මා පරාමාසවිප‍්පයුත‍්තස‍්ස සහජාතං, පච‍්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්‍ද්‍රියං.
න හෙතුයා සත‍්ත, නාරම‍්මණෙ සත‍්ත, නාධිපතියා සත‍්ත නානන‍්තරෙ සත‍්ත, න සමනන‍්තරෙ සත‍්ත, න සහජාතෙ පඤ‍්ච, න අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ පඤ‍්ච, න නිස‍්සයෙ පඤ‍්ච, න උපනිස‍්සයෙ සත‍්ත, න පුරෙජාතෙ ඡ, න පච‍්ඡාජාතෙ සත‍්ත, සබ‍්බත්‍ථ සත‍්ත, න මග‍්ගෙ සත‍්ත, න සම‍්පයුත‍්තෙ පඤ‍්ච, න විප‍්පයුත‍්තෙ චත‍්තාරි, නො අත්‍ථියා චත‍්තාරි, නො නත්‍ථියා සත‍්ත, නො විගතෙ සත‍්ත, නො අවිගතෙ චත‍්තාරි. හෙතුපච‍්චයා නාරම‍්මණෙ චත‍්තාරි, න අධිපතියා චත‍්තාරි, න අනන‍්තරෙ චත‍්තාරි, න සමනන‍්තරෙ චත‍්තාරි, න අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ ද‍්වෙ, න උපනිස‍්සයෙ චත‍්තාරි, සබ‍්බත්‍ථ චත‍්තාරි, න මග‍්ගෙ චත‍්තාරි, න සම‍්පයුත‍්තෙ ද‍්වෙ, න විප‍්පයුතෙ ද‍්වෙ, නො නත්‍ථියා චත‍්තාරි, නො
විගතෙ චත‍්තාරි, න හෙතුපච‍්චයා ආරම‍්මණෙ චත‍්තාරි, අධිපතියා පඤ‍්ච, (අනුලොම මාතිකා කාතබ‍්බා.) අවිගතෙ සත‍්ත.
පරාමාසසම‍්පයුත‍්ත දුකං නිට‍්ඨිතං.