100. සරණ දුකං
100. සරණ දුකං.
සරණං ධම‍්මං පටිච‍්ච සරණො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතුපච‍්චයා. සරණං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා. ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, පඤ‍්ච පඤ‍්හා (අරූපාවචර දුක සදිසං අනුලොම පටිච‍්ච සදිසා) හෙතුයා පඤ‍්ච, ආරම‍්මණ ද‍්වෙ, අධිපතියා පඤ‍්ච, අවිගතෙ පඤ‍්ච, සරණං ධම‍්මං පටිච‍්ච සරණො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති න හෙතුපච‍්චයා. විචිකිච‍්ඡාසහගතෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච විචිකිච‍්ඡා-. උද‍්ධච‍්ච-. මොහො-. අරණං ධම‍්මං පටිච‍්ච අරණො ධම‍්මො-. න හෙතුපච‍්චයා. අහෙතුකං අරණං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච-. අහෙතුකපටිසන්‍ධි. යාවඅසඤ‍්ඤසත‍්තා, න හෙතුයා ද‍්වෙ, නාරම‍්මණෙ තීණි, නාධිපතියා පඤ‍්ච, නානන‍්තරෙ තීණි. න උපනිස‍්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ චත‍්තාරි, න පච‍්ඡාජාතෙ පඤ‍්ච, නාසෙවනෙ පඤ‍්ච, න කම‍්මෙ ද‍්වෙ, න විපාකෙ පඤ‍්ච, නාහාරෙ එකං, න ඉන්‍ද්‍රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග‍්ගෙ එකං, න සම‍්පයුත‍්තෙ තීණි, න විප‍්පයුත‍්තෙ ද‍්වෙ, නො නත්‍ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, (ඉතරෙ ද‍්වෙ ගණනාපි සහජාතවාරොපි කාතබ‍්බා.)
සරණං ධම‍්මං පච‍්චයා සරණො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතුපච‍්චයා, සරණං එකං ඛන්‍ධං පච‍්චයා තයො ඛන්‍ධා, ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, (යථා අරූපාවචර දුකස‍්ස පච‍්චයවාරොපි එවං කාතබ‍්බො) හෙතුයා නව, ආරම‍්මණෙ චත‍්තාරි, අධිපතියා නව, අධිපතියා නව, අවිගතෙ නව, සරණං ධම‍්මං පච‍්චයා සරණො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති න හෙතුපච‍්චයා, විචිකිච‍්ඡාසහගතෙ උද‍්ධච‍්චසහගතෙ ඛන්‍ධෙ පච‍්චයා විචිකිච‍්ඡා-. උද‍්ධච‍්ච-. මොහො, අරණං ධම‍්මං පච‍්චයා අරණො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති න හෙතුපච‍්චයා, අහෙතුකං අරණං එකං ඛන්‍ධං පච‍්චයා තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච-. අහෙතුකපටිසන්‍ධි-. (යාව අසඤ‍්ඤසත‍්තා.) චක‍්ඛායතනං පච‍්චයා චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණං, කායායතනං පච‍්චයා-. අරණං ධම‍්මං පච‍්චයා අරණො ධම‍්මො-. න හෙතු-. වත්‍ථුං පච‍්චයා විචිකිච‍්ඡාසහගතො උද‍්ධච‍්චසහගතො මොහො, සරණඤ‍්ච අරණඤ‍්ච ධම‍්මං පච‍්චයා සරණො ධම‍්මො-. න හෙතුපච‍්චයා. විචිකිච‍්ඡාසහගතෙ උද‍්ධච‍්චසහගතෙ ඛන්‍ධෙ ච වත්‍ථුං ච පච‍්චයා විචිකිච‍්ඡා-. උද‍්ධච‍්චං-. මොහො න හෙතුයා චත‍්තාරි. නාරමමනෙ තීණි, නාධිපතියා නව, නානන‍්තරෙ තීණි,
න සමනන‍්තරෙ තීණි, න අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ තීණි, න උපනිස‍්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ චත‍්තාරි, න පච‍්ඡාජාතෙ නව, නාසෙවනෙ නව, න කම‍්මෙ චත‍්තාරි, න විපාකෙ නව, නාහාරෙ එකං, න ඉන්‍ද්‍රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග‍්ගෙ එකං, න සම‍්පයුත‍්තෙ තීණි, න විප‍්පයුත‍්තෙ ද‍්වෙ, නො නත්‍ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි. (ඉතරෙ ද‍්වෙ ගණනාපි නිස‍්සයවාරොපි කාතබ‍්බො. සංසට‍්ඨවාරොපි ද‍්වෙ පඤ‍්හා කාතබ‍්බා සබ‍්බත්‍ථ) හෙතුයා දෙව, ආරම‍්මණෙ ද‍්වෙ, සබ‍්බත්‍ථ ද‍්වෙ, විපාකෙ එකං, අවිගතෙ ද‍්වෙ, න හෙතුයා ද‍්වෙ, නාධිපතියා ද‍්වෙ, න පුරෙජාතෙ ද‍්වෙ, න පච‍්ඡාජාතෙ ද‍්වෙ, නාසෙවනෙ ද‍්වෙ, න කම‍්මෙ ද‍්වෙ, න විපාකෙ ද‍්වෙ, න ඣානෙ එකං, න මග‍්ගෙ එකං, න විප‍්පයුත‍්තෙ ද‍්වෙ, (ඉතරෙ ද‍්වෙ ගණනාපි සම‍්පයුත‍්තවාරොපි කාතබ‍්බො.)
සරණො ධම‍්මො සරණස‍්ස ධම‍්මස‍්ස හෙතු-. (අරූපදුක සදිසං.) චත‍්තාරි, සරණො ධම‍්මො සරණස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණ-. රාගං අස‍්සාදෙති, අභි-. තං ආරබ‍්භ රාගො උප‍්පජ‍්ජති, දිට‍්ඨි-. විචිකිච‍්ඡා-. උද‍්ධච‍්චං-. දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, දිට‍්ඨිං අස‍්සාදෙති, විචිකිච‍්ඡා-. උද‍්ධච‍්චං, දොමනස‍්සං ආරබ‍්භ දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, දිට‍්ඨි, විචිකිච‍්ඡා, උද‍්ධච‍්චං උප‍්පජ‍්ජති, සරණො ධම‍්මො අරණස‍්ස ආරම‍්මණ-. අරියා පහීනකිලෙසං, වික‍්ඛම‍්භි-. පුබ‍්බෙ-. සරණෙ ඛන්‍ධෙ අනිච‍්චතො විපස‍්සති, චෙතොපරියඤාණෙන න සරණචිත‍්තසමඞ‍්ගිස‍්ස චිත‍්තං ජානාති, සරණා ඛන්‍ධා චෙතොපරිය-. පුබ‍්බෙනි-. යථා-. අනාගතං-. ආවජ‍්ජනාය ආරම‍්මණ-. අරණො ධම‍්මො අරණස‍්ස ආරම‍්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථකම‍්මං කත්‍වා තං පච‍්ච-. පුබ‍්බෙ-. ඣානා-. අරියා, මග‍්ගා වුට‍්ඨහිත්‍වා මග‍්ගං පච‍්ච-. ඵලං-. නිබ‍්බානං-. නිබ‍්බානං: ගොත්‍රභුස‍්ස, වොදානස‍්ස, මග‍්ගස‍්ස, ඵලස‍්ස ආවජ‍්ජනාය ආරම‍්මණ-. චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, අරණෙ ඛන්‍ධෙ අනිච‍්චතො විපස‍්සන‍්ති, දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා, අනාගතංසඤාණස‍්ස ආවජ‍්ජනාය ආරම‍්මණ-. අරණො ධම‍්මො සරණස‍්ස ආරම‍්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ කම‍්මං කත්‍වා චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, අරණෙ ඛන්‍ධෙ අස‍්සාදෙති, අභි-. තං ආරබ‍්භ රාගො දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති.
සරණො සරණස‍්ස අධිපති-. ආරම‍්මණාධි-. සහජාතාධි-. ආරම‍්මණාධිපති රාගං ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ගරුං කත්‍වා රාගො-. දිට‍්ඨිං ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, සහජාතාධිපති සරණාධිපති සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං අධිපති-. සරණො සරණස‍්ස අධිපති-. සහජාතාධිපති, සරණාධිපති චිත‍්තසමුට‍්ඨානානං අධිපති-.
සරණො සරණස‍්ස ච අරණස‍්ස ච අධිපති-. සහජාතාධිපති සරණාධිපති සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච අධිපති-. අරණො අරණස‍්ස අධිපති-. ආරම‍්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, - ආරම‍්මණාධිපති: දානං-. සීලං-. උපොසථකම‍්මං කත්‍වා තං ගරුං කත්‍වා පච‍්චවෙක‍්ඛති, පුබ‍්බෙ-. ඣානා-. අරියා මග‍්ගා වුට‍්ඨහිත්‍වා මග‍්ගං ගරුං කත්‍වා පච‍්ච, -පෙ- ඵලං, නිබ‍්බානං, නිබ‍්බානං: ගොත්‍රභුස‍්ස, වොදානස‍්ස, මග‍්ගස‍්ස, ඵලස‍්ස අධිපති-. සහජාතාධිපති, අරණාධිපති සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච අධිපති-. අරණො සරණස‍්ස අධිපති-. ආරම‍්මණාධිපති දානං-. සීලං-. උපොසථකම‍්මං කත්‍වා තං ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, තං ගරුං කත්‍වා රාගො දිට‍්ඨි උප‍්පජ‍්ජති, පුබ‍්බෙසු-. ඣානා-. චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, අරණෙ-. ඛන්‍ධෙ ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, අභි-. තං ගරුං කත්‍වා රාගො-. දිට‍්ඨි-.
සරණො සරණස‍්ස අනන‍්තරපච‍්චයා-. පුරිමා පුරිමා සරණා ඛන්‍ධා පච‍්ඡිමානං පච‍්ඡිමානං සරණානං ඛන්‍ධානං අනන‍්තරපච‍්චයා-. සරණො අරණස‍්ස අනන‍්තරපච‍්චයා-. සරණා ඛන්‍ධා වුට‍්ඨානස‍්ස අනන‍්තරපච‍්චයා-. අරණො අරණස‍්ස අනන‍්තරපච‍්චයා-. පුරිමා පුරිමා අරණා ඛන්‍ධා පච‍්ඡිමානං පච‍්ඡිමානං අරණානං ඛන්‍ධානං අනන‍්තරපච‍්චයා-. අනුලොමං ගොත්‍රභුස‍්ස, ඵලසමාපත‍්තියා අනන‍්තරපච‍්චයා-. අරණො සරණස‍්ස අනන‍්තරපච‍්චයා-. ආවජ‍්ජනා සරණානං ඛන්‍ධානං අනන‍්තරපච‍්චයා-. සමනන‍්තරපච‍්චයා-. සහජාතපච‍්චයා-. පඤ‍්ච, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා-. ද‍්වෙ, නිස‍්සයපච‍්චයා-. සත‍්ත.
සරණො සරණස‍්ස උපනිස‍්සය-. ආරම‍්මණූ-. අනන‍්තරූ-. පකතූ-. පකතූප: රාගං උපනිස‍්සාය පාණං හනති, සඞ‍්ඝං භින්‍දති, දොසං, පත්‍ථනං උපනිස‍්සාය පාණං හනති, සඞ‍්ඝං භින්‍දති, රාගො, පත්‍ථනා, රාගස‍්ස, පත්‍ථනාය උපනිස‍්සය-. සරණො අරණස‍්ස උපනිස‍්සය-. අනන‍්තරූ-. පකතූ-. පකතූප: රාගං උපනිස‍්සාය දානං දෙති, සීලං-. උපොසථ-. ඣානං, විපස‍්සනං මග‍්ගං, අභිඤ‍්ඤං සමාපත‍්තිං උප‍්පාදෙති, දොසං, පත්‍ථනං උපනිස‍්සාය දානං-. සමාපත‍්තිං උප‍්පාදෙති, රාගො, පත්‍ථනා සද‍්ධාය, පඤ‍්ඤාය, කායිකස‍්ස සුඛස‍්ස කායිකස‍්ස දුක‍්ඛස‍්ස, මග‍්ගස‍්ස, ඵලසමාපත‍්තියා උපනිස‍්සය-. අරණො අරණස‍්ස උපනිස‍්සය-. ආරම‍්මණූ-. අනන‍්තරූ-. පකතූ-. පකතූප: සද‍්ධං උපනිස‍්සාය දානං දෙති, සමාපත‍්තිං උප‍්පාදෙති, සීලං, පඤ‍්ඤං, කායිකං සුඛං, කායිකං දුක‍්ඛං, උතුං, භොජනං, සෙනාසනං උපනිස‍්සාය දානං-. සමාපත‍්තිං-. සද‍්ධා, සෙනාසනං සද‍්ධාය, පඤ‍්ඤාය, කායිකස‍්ස සුඛස‍්ස, කායිකස‍්ස දුක‍්ඛස‍්ස, මග‍්ගස‍්ස,
ඵලසමාපත‍්තියා උපනිස‍්සය-. අරණො සරණස‍්ස උපනිස‍්සය-. ආරම‍්මණූ-. අනන‍්තරූ-. පකතූ-. පකතූපනිස‍්සයො, සද‍්ධං උපනිස‍්සාය මානං ජප‍්පෙති, දිට‍්ඨිං ගණ‍්හාති, සීලං-. සෙනාසනං උපනිස‍්සාය පාණං හනති. සඞ‍්ඝං භින්‍දති, සද‍්ධා, සෙනාසනං රාගස‍්ස, පත්‍ථනාය උපනිස‍්සය පච‍්චයෙන පච‍්චයො.
අරණො ධම‍්මො අරණස‍්ස පුරෙජාත-. ආරම‍්මණපුරෙ-. වත්‍ථුපුරෙ-. ආරම‍්මණපුරෙ-. චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, අනිච‍්චතො විපස‍්සති. දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා, දිබ‍්බාය සොත-. රූපායතනං චක‍්ඛු-. ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං-. වත්‍ථුපුරෙජාතං, චක‍්ඛායතනං චක‍්ඛු, කායායතනං කායවිඤ‍්ඤා-. වත්‍ථු අරණානං ඛන්‍ධානං පුරෙජාත-. අරණො සරණස‍්ස පුරෙජාත-. ආරම‍්මණපුරෙජාතං, වත්‍ථුපුරෙජාතං, ආරම‍්මණපුරෙ: චක‍්ඛුං වත්‍ථුං අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ආරබ‍්භ රාගො-. දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, වත්‍ථුපුරෙජාතං, වත්‍ථු සරණානං ඛන්‍ධානං පුරෙජාත-. පච‍්ඡාජාත පච‍්ච-. ද‍්වෙ, ආසෙවනෙ ද‍්වෙ.
සරණො සරණස‍්ස කම‍්මපච‍්චයා සරණා චෙතනා සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං කම‍්මපච‍්චයා-. (මූලං) සහජාතා, නානාඛණිකා, සහජාතා සරණා චෙතනා චිත‍්තසමුට‍්ඨානානං කම‍්මපච‍්චයා. නානාඛණිකා සරණා චෙතනා විපාකානං ඛන්‍ධානං කටත‍්තා ච කම‍්ම (මුල-.) සහජාතා සරණා චෙතනා සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච කම‍්ම-. අරණෙ අරණස‍්ස කම‍්ම-. සහජාතා, නානාඛණිකා සහජාතා-. (සංඛිත‍්තං.) විපාකෙ එකං, ආහාර චත‍්තාරි, ඉන්‍ද්‍රියෙ චත‍්තාරි, ඣානෙ චත‍්තාරි, මග‍්ගෙ චත‍්තාරි, සම‍්පයුත‍්තෙ ද‍්වෙ, විප‍්පයුත‍්තෙ තීණි, (අරූපදුකසදිසා.)
සරණො සරණස‍්ස අත්‍ථිපච‍්චයා-. සරණො අරණස‍්ස අත්‍ථිපච‍්චයා-. සහජාතං, පච‍්ඡාජාතං, සරණෙ සරණස‍්ස ච අරණස‍්ස ච අත්‍ථි-. අරණො අරණස‍්ස අත්‍ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච‍්ඡාජාතං ආහාරං ඉන්‍ද්‍රියං, අරණො සරණස‍්ස අත්‍ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, චක‍්ඛුං වත්‍ථුං අස‍්සාදෙති, අභින්‍දති, තං ආරබ‍්භ රාගො උප‍්පජ‍්ජති, දොමනස‍්සං, වත්‍ථු සරණානං ඛන්‍ධානං අනන‍්තරපච‍්චයා. සරණො ච අරණො ච සරණස‍්ස අත්‍ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, සරණො ච අරණො ච අරණස‍්ස අත්‍ථි-. සහජාතං, පච‍්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්‍ද්‍රියං, සහජාතා සරණා ඛන්‍ධා ච මහාභූතා ච චිත‍්තසමුට‍්ඨානානං අත්‍ථිපච‍්චයා. පච‍්ඡාජාතා සරණා ඛන්‍ධා ච කබළීකාරො ආහාරො ච ඉමස‍්ස-. අත්‍ථි-. පච‍්ඡාජාතා සරණා ඛන්‍ධා ච රූපජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච කටත‍්තා-. අත්‍ථි-. හෙතුයා චත‍්තාරි, ආරම‍්මණෙ චත‍්තාරි, අධිපතියා පඤ‍්ච, අනන‍්තරෙ චත‍්තාරි, සමනන‍්තරෙ චත‍්තාරි, සහජාතෙ
පඤ‍්ච, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ ද‍්වෙ, නිස‍්සයෙ සත‍්ත. උපනිස‍්සයෙ චත‍්තාරි, පුරෙජාතෙ ද‍්වෙ, පච‍්ඡාජාතෙ ද‍්වෙ, ආසෙවනෙ ද‍්වෙ, කම‍්මෙ චත‍්තාරි, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ චත‍්තාරි, ඉන්‍ද්‍රියෙ චත‍්තාරි, ඣානෙ චත‍්තාරි, මග‍්ගෙ චත‍්තාරි, සම‍්පයුත‍්තෙ ද‍්වෙ, විප‍්පයුත‍්තෙ තීණි, අත්‍ථියා සත‍්ත, නත්‍ථියා චත‍්තාරි විගතෙ චත‍්තාරි, අවිගතෙ සත‍්ත.
සරණො ධම‍්මො සරණස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණ-. සහජාත-. උපනිස‍්සය-. සරණො අරණස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්චයා. සහජාත-. උපනිස‍්සය-. පච‍්ඡාජාත-. කම‍්මපච‍්චයා. සරණො සරණස‍්ස ච අරණස‍්ස ච සහජාතපච‍්චයා. අරණො අරණස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්චයා. සහජාත-. උපනිස‍්සය-. පුරෙජාත-. පච‍්ඡාජාත-. කම‍්මපච‍්ච-. ආහාර-. ඉන්‍ද්‍රියපච‍්චයා. අරණො ධම‍්මො සරණස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්චයා. උපනිස‍්සය-. පුරෙජාතපච‍්චයා-. සරණො ච අරණො ච ධම‍්මා සරණස‍්ස ධම‍්මස‍්ස සහජාතං, පුරෙජාතං, සරණො ච අරණො ච ධම‍්මා අරණස‍්ස ධම‍්මස‍්ස සහජාතං, පච‍්ඡාජාතං, ආහාරං ඉන්‍ද්‍රියං.
න හෙතුයා සත‍්ත, -පෙ- න සමනන‍්තරෙ සත‍්ත, න සහජාතෙ පඤ‍්ච, න අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ පඤ‍්ච, න නිස‍්සයෙ පඤ‍්ච, න උපනිස‍්සයෙ සත‍්ත, න පුරෙජාතෙ ඡ, න පච‍්ඡාජාතෙ සත‍්ත, -පෙ- න සම‍්පයුත‍්තෙ පඤ‍්ච, න විප‍්පයුත‍්තෙ චත‍්තාරි, නො අත්‍ථියා චත‍්තාරි, නො නත්‍ථියා සත‍්ත, නො විගතෙ සත‍්ත, නො අවිගතෙ චත‍්තාරි, හෙතුපච‍්චයා නාරම‍්මණෙ චත‍්තාරි නාධිපතියා චත‍්තාරි, -පෙ- න සමනන‍්තරෙ චත‍්තාරි න අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ ද‍්වෙ, න උපනිස‍්සයෙ චත‍්තාරි, -පෙ- න සම‍්පයුත‍්තෙ ද‍්වෙ, න විප‍්පයුත‍්තෙ ද‍්වෙ, නො නත්‍ථියා චත‍්තාරි නො විගතෙ චත‍්තාරි, න හෙතුපච‍්චයා ආරම‍්මණෙ චත‍්තාරි, අධිපතියා පඤ‍්ච, අනන‍්තරෙ චත‍්තාරි, (අනුලොමමාතිකං ගණෙතබ‍්බා) අවිගතෙ සත‍්ත.
සරණ දුකං නිට‍්ඨිතං.
දුකපට‍්ඨානං නිට‍්ඨිතං.