තිකිච්ඡක සුත‍්තං
10. 3. 1. 8.
10. 3. 1. 8.
තිකිච්ඡක සුත‍්තං
තිකිච්ඡක සූත්‍රය
තිකිච‍්ඡකා භික‍්ඛවෙ විරෙචනං දෙන‍්ති පිත‍්තසමුට‍්ඨානානම‍්පි ආබාධානං පටිඝාතාය, සෙම‍්හසමුට‍්ඨානානම‍්පි ආබාධානං පටිඝාතාය, වාතසමුට‍්ඨානානම‍්පි ආබාධානං පටිඝාතාය, අත්‍ථෙතං භික‍්ඛවෙ විරෙචනං නෙතං නත්‍ථි ති වදාමි. තඤ‍්ච ඛො එතං භික‍්ඛවෙ විරෙචනං සම‍්පජ‍්ජතිපි, විපජ‍්ජතිපි.
මහණෙනි, චිකිත්සකයෝ පිතින් උපදනා ආබාධයන් නසනුවට ද සෙමෙන් උපදනා ආබාධයන් නසනුවට ද වාතයෙන් උපදනා ආබාධයන් නසනුවට ද විරේචන දෙත්. මහණෙනි, තෙල විරේචනය ඇත, ‘තෙල නැතැ’යි නොකියමි. මහණෙනි, තෙල විරේචනය සම්පද්යමාන හෝ විපද්‍යමාන හෝ වෙයි.
අහඤ‍්ච ඛො භික‍්ඛවෙ අරියං විරෙචනං දෙසිස‍්සාමි, යං විරෙචනං සම‍්පජ‍්ජතියෙව නො විපජ‍්ජති, යං විරෙචනං ආගම‍්ම ජාතිධම‍්මා සත‍්තා ජාතියා පරිමුච‍්චන‍්ති, ජරාධම‍්මා සත‍්තා ජරාය පරිමුච‍්චන‍්ති, මරණධම‍්මා සත‍්තා මරණෙන පරිමුච‍්චන‍්ති, සොකපරිදෙවදුක‍්ඛදොමනස‍්සුපායාසධම‍්මා සත‍්තා සොකපරිදෙවදුක‍්ඛදොමනස‍්සුපායාසෙහි පරිමුච‍්චන‍්ති. තං සුණාථ, සාධුකං මනසිකරොථ, භාසිස‍්සාමීති. එවං භන‍්තෙති ඛො තෙ භික‍්ඛු භගවතො පච‍්චස‍්සොසුං. භගවා එතදවොච:
මහණෙනි, මම ද යම් විරේචනයෙක් සම්පද්යමාන ම වේ නම් විපද්‍යමාන නොවේ නම්, යම් විරේචනයකට පැමිණ ජාතිස්වභාව කොට ඇති සත්ත්‍වයෝ ජාතියෙන් මිදෙන්නාහු ද, ජරාස්වභාව කොට ඇති සත්ත්‍වයෝ ජරායෙන් මිදෙන්නාහු ද, මරණස්වභාව කොට ඇති සත්ත්‍වයෝ මරණින් මිදෙන්නාහු ද, ශෝකපරිදේව, දුක්, දොම්නස්, දැඩි ආයාස ස්වභාව කොට ඇති සත්ත්‍වයෝ ශෝකපරිදේව, දුක්, දොම්නස්, දැඩි ආයාසයෙන් මිදෙන්නාහු ද, එබඳු ආර්‍ය්‍ය විරේචනයක් දෙසම්. එ අසව, මොනොවට මෙනෙහි කරව, කියනෙමැයි. ‘එසේය වහන්සැ’යි එ මහණහු භගවත්හට පිළිවදන් ඇස්වූහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ තෙල කරුණ දෙසූහ:
කතමඤ‍්ච තං භික‍්ඛවෙ අරියං විරෙචනං, යං විරෙචනං ආගම‍්ම ජාති ධම‍්මා සත‍්තා ජාතියා පරිමුච‍්චන‍්ති, ජරාධම‍්මා සත‍්තා ජරාය පරිමුච‍්චන‍්ති, මරණධම‍්මා සත‍්තා මරණෙන පරිමුච‍්චන‍්ති, සොකපරිදෙවදුක‍්ඛදොමනස‍්සුපායාසධම‍්මා සත‍්තා සොකපරිදෙවදුක‍්ඛදොමනස‍්සුපායාසෙහි පරිමුච‍්චන‍්ති:
මහණෙනි, යම් විරේචනයට පැමිණ ජාතිධර්‍ම සත්ත්‍වයෝ ජාතියෙන් මිදෙන්නාහු නම්, ජරාධර්‍ම සත්ත්‍වයෝ ජරායෙන් මිදෙන්නාහු නම්, මරණධර්‍ම සත්ත්‍වයෝ මරණින් මිදෙන්නාහු නම්, ශෝකපරිදේව, දුඃඛ, දෞර්‍මනස්‍යෙපායාසධර්‍ම සත්ත්‍වයෝ ශෝක, පරිදේව, දුක්, දොම්නස් දැඩි ආයාසයෙන් මිදෙන්නාහු නම් එ ආර්‍ය්‍ය විරේචනය කවර:
සම‍්මාදිට‍්ඨිකස‍්ස භික‍්ඛවෙ මිච‍්ඡාදිට‍්ඨි විරිත‍්තො හොති, යෙ ච මිච‍්ඡාදිට‍්ඨිපච‍්චයා අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම‍්මා සම‍්භවන‍්ති, තෙ චස‍්ස විරිත‍්තා හොන‍්ති. සම‍්මාදිට‍්ඨිපච‍්චයා ච අනෙකෙ කුසලා ධම‍්මා භාවනා පාරිපූරිං ගච‍්ඡන‍්ති.
මහණෙනි, සම්‍යග්දෘෂ්ටිකයා විසින් මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය විරික්ත වෙයි. මිථ්‍යාදෘෂ්ටි ප්‍රත්‍යයෙන් යම්බඳු නොයෙක් ලාමක අකුශලධර්‍මයෝ වෙත් නම් ඔහු විසින් ඔහු ද විරික්ත වෙත්. සම්‍යක්දෘෂ්ටි ප්‍රත්‍යයෙන් අනේක කුශල ධර්‍මයෝ භාවනායෙන් පරිපූර්තියට යෙත්.
සම‍්මාසඞ‍්කප‍්පස‍්ස භික‍්ඛවෙ මිච‍්ඡාසංකප‍්පො විරිත‍්තො හොති -පෙ- සම‍්මාවාචස‍්ස භික‍්ඛවෙ මිච‍්ඡාවාචා විරිත‍්තා හොති -පෙ- සම‍්මාකම‍්මන‍්තස‍්ස භික‍්ඛවෙ මිච‍්ඡාකම‍්මන‍්තො විරිත‍්තො හොති -පෙ- සම‍්මාආජීවස‍්ස භික‍්ඛවෙ මිච‍්ඡාආජීවො විරිත‍්තො හොති -පෙ- සම‍්මාවායාමස‍්ස භික‍්ඛවෙ මිච‍්ඡාවායාමො විරිත‍්තො හොති -පෙ- සම‍්මාසතිස‍්ස භික‍්ඛවෙ මිච‍්ඡාසති විරිත‍්තා හොති -පෙ- සම‍්මාසමාධිස‍්ස භික‍්ඛවෙ මිච‍්ඡාසමාධි විරිත‍්තො හොති -පෙ- සම‍්මාඤාණිස‍්ස භික‍්ඛවෙ මිච‍්ඡාඤාණං විරිත‍්තං හොති -පෙ- සම‍්මාවිමුත‍්තිස‍්ස භික‍්ඛවෙ මිච‍්ඡාවිමුත‍්ති විරිත‍්තා හොති, යෙ ච මිච‍්ඡාවිමුත‍්තිපච‍්චයා අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම‍්මා සම‍්භවන‍්ති. තෙ චස‍්ස විරිත‍්තා හොන‍්ති. සම‍්මාවිමුත‍්ති පච‍්චයා ච අනෙකෙ කුසලා ධම‍්මා භාවනා පාරිපූරිං ගච‍්ඡන‍්ති.
මහණෙනි, සම්‍යක්සංකල්ප ඇත්තහුට මිථ්‍යාසංකල්පය විරික්ත වෙයි. ... සම්‍යග්වචන ඇතියහු විසින් මිථ්‍යාවචනය විරික්ත වෙයි. ... සම්‍යග්කර්‍මාන්තයට මිථ්‍යාකර්‍මාන්තය විරික්ත වෙයි. ... සම්‍යාගජීව ඇත්තහු විසින් මිථ්‍යාජීවය විරික්ත වෙයි. ... සම්‍යග්ව්‍යායාම ඇත්තහු විසින් මිථ්‍යාව්‍යායාමය විරික්ත වෙයි. ... සම්‍යක්ස්මෘති ඇත්තහු විසින් මිථ්‍යාස්මෘතිය විරික්ත වෙයි. ... සම්‍යක්සමාධි ඇත්තහු විසින් මිථ්‍යාසමාධිය විරික්ත වෙයි. ... සම්‍යග්ඥාන ඇතියහු විසින් මිථ්‍යාඥානය විරික්ත වෙයි. ... සම්‍යග්විමුක්ති ඇතියහු විසින් මිථ්‍යාවිමුක්ති විරික්ත වෙයි. මිථ්‍යාවිමුක්ති ප්‍රත්‍යයෙන් යම්බඳු නොයෙක් ලාමක අකුශල ධර්‍මයෝ උපදනාහු නම් ඔහු විසින් ඔහු ද විරික්ත වෙත්. සම්‍යග්විමුක්ති ප්‍රත්‍යයෙන් අනේක කුශල ධර්‍මයෝ ද භාවනාවෙන් පරිපූර්තියට යෙත්.
ඉදං ඛො තං භික‍්ඛවෙ අරියං විරෙචනං, යං විරෙචනං සම‍්පජ‍්ජතියෙව නො විපජ‍්ජති. යං විරෙචනං ආගම‍්ම ජාතිධම‍්මා සත‍්තා ජාතියා පරිමුච‍්චන‍්ති. ජරාධම‍්මා සත‍්තා ජරාය පරිමුච‍්චන‍්ති. මරණධම‍්මා සත‍්තා මරණෙන පරිමුච‍්චන‍්ති, සොකපරිදෙවදුක‍්ඛදොමනස‍්සුපායාසධම‍්මා සත‍්තා සොකපරිදෙවදුක‍්ඛදොමනස‍්සුපායාසෙහි පරිමුච‍්චන‍්තී ති.
මහණෙනි, යම් විරේචනයෙක් සම්පද්යමාන ම වේ නම් විපද්‍යමාන නො වේ නම් යම් විරේචනයෙකට පැමිණ ජාතිධර්‍ම සත්ත්‍වයෝ ජාතියෙන් මිදෙන්නාහු නම්, ජරාධර්‍ම සත්ත්‍වයෝ ජරායෙන් මිදෙන්නාහු නම්, මරණධර්‍ම සත්ත්‍වයෝ මරණින් මිදෙන්නාහු නම්, ශෝක, පරිදේව, දුඃඛ, දෞර්‍මනස්‍යෙපායාසධර්‍ම සත්ත්‍වයෝ සෝ, වැලපීම්, දුක්, දොම්නස් දැඩි වෙහෙසින් මිදෙන්නාහු නම්, මෙ එ ආර්‍ය්‍ය විරේචනයයි.