9. නවක නිද‍්දෙසො
9. නවක නිද‍්දෙසො
9. නවක නිර්‍දෙශය
1. කතමො ච පුග‍්ගලො සම‍්මාසම‍්බුද‍්ධො: ඉධෙ’කච‍්චො පුග‍්ගලො පුබ‍්බෙ අනනුස‍්සුතෙසු ධම‍්මෙසු සාමං සච‍්චානි අභිසම‍්බුජ‍්ඣති, තත්‍ථ ච සබ‍්බඤ‍්ඤුතං පාපුණාති, බලෙසු ච වසීභාවං. අයං වුච‍්චති පුග‍්ගලො සම‍්මාසම‍්බුද‍්ධො.
1. කවර පුද්ගලයෙක් ‘සම්‍යක් සම්බුද්ධ’ වේ ද යත්: මෙලොව කිසි පුද්ගලයෙක් පෙර නො ඇසූ විරූ ධර්‍මයන්හි තෙමේ සත්‍යයන් අවබෝධ කෙරේ. එහිදු සර්‍වඥත්‍වයට පැමිණේ, බලධර්‍මයන්හි දූ වශීභාවයට පැමිණේ. මේ පුද්ගල ‘සම්‍යක්සම්බුද්ධ’ යැ යි කියනු ලැබේ.
කතමො ච පුග‍්ගලො පච‍්චෙකබුද‍්ධො: ඉධෙකච‍්චො පුග‍්ගලො පුබ‍්බෙ අනනුස‍්සුතෙසු ධම‍්මෙසු සාමං සච‍්චානි අභිසම‍්බුජ‍්ඣති, න ච තත්‍ථ සබ‍්බඤ‍්ඤුතං පාපුණාති, න ච බලෙසු වසීභාවං. අයං වුච‍්චති පුග‍්ගලො පච‍්චෙකබුද‍්ධො.
කවර පුද්ගලයෙක් ‘ප්‍රත්‍යෙකබුද්ධ’ වේ ද යත්: මෙලොව කිසි පුද්ගලයෙක් පෙර නො ඇසූ විරූ ධර්‍මයන්හි තෙමේ සත්‍යයන් අවබෝධ කෙරේ. එතෙකුදු වත් එහි සර්‍වඥභාවයට නො පැමිණෙයි, බලධර්‍මයන්හි වශීභාවයට ද නො පැමිණේ. මේ පුද්ගල ‘ප්‍රත්‍යෙකබුද්ධ’ යැ යි කියනු ලැබේ.
කතමො ච පුග‍්ගලො උභතොභාගවිමුත‍්තො: ඉධෙ’කච‍්චො පුග‍්ගලො අට‍්ඨවිමොක‍්ඛෙ කායෙන ඵුසිත්‍වා විහරති, පඤ‍්ඤාය චස‍්ස දිස‍්වා ආසවා පරික‍්ඛීණා හොන‍්ති. අයං වුච‍්චති පුග‍්ගලො උභතොභාගවිමුත‍්තො.
කවර පුද්ගලයෙක් ‘උභතොභාගවිමුක්ත’ වේ ද යත්: මෙලොව පුද්ගලයෙක් අෂ්ටවිමෝක්‍ෂයන් (නාම) කායයෙන් ස්පර්‍ශ කොට වෙසෙයි. (විදර්‍ශනා) ප්‍රඥායෙනුදු දැක ඔහු විසින් ආස්‍රවයෝ ක්‍ෂය කරන ලද්දාහු වෙති. මේ පුද්ගල ‘උභතොභාගවිමුක්ත’ යැ යි කියනු ලැබේ.
කතමො ච පුග‍්ගලො පඤ‍්ඤාවිමුත‍්තො: ඉධෙ’කච‍්චො පුග‍්ගලො නහෙව අට‍්ඨ විමොක‍්ඛෙ කායෙන ඵුසිත්‍වා විහරති, පඤ‍්ඤාය චස‍්ස දිස‍්වා ආසවා පරික‍්ඛීණා හොන‍්ති, අයං වුච‍්චති පුග‍්ගලො පඤ‍්ඤා විමුත‍්තො.
කවර පුද්ගලයෙක් ‘ප්‍රඥාවිමුක්ත’ වේ ද යත්: මෙලොව කිසි පුද්ගලයෙක් අෂ්ටවිමෝක්‍ෂයන් (නාම) කයින් ස්පර්‍ශ කොට නො මැ වෙසෙයි. එතෙකුදු වත්, ප්‍රඥායෙන් දැක ඔහු විසින් ආස්‍රවයෝ ක්‍ෂය කරන ලද්දාහු වෙති. මේ පුද්ගල ‘ප්‍රඥාවිමුක්ත’ යැ යි කියනු ලැබේ.
කතමො ච පුග‍්ගලො කායසක‍්ඛී: ඉධෙ’කච‍්චො පුග‍්ගලො අට‍්ඨ විමොක‍්ඛෙ කායෙන ඵුසිත්‍වා විහරති, පඤ‍්ඤාය චස‍්ස දිස‍්වා එකච‍්චෙ ආසවා පරික‍්ඛීණා හොන‍්ති, අයං වුච‍්චති පුග‍්ගලො කායසක‍්ඛී.
කවර පුද්ගලයෙක් ‘කායසාක්‍ෂී’ වේ ද යත්: මෙලොව කිසි පුද්ගලයෙක් අෂ්ටවිමෝක්‍ෂයන් කයින් ස්පර්‍ශ කොට වෙසෙයි. ප්‍රඥායෙනුදු දැක ඔහු විසින් ඇතැම් ආස්‍රවයෝ ක්‍ෂය කරන ලද්දාහු වෙති. මේ පුද්ගල ‘කායසාක්‍ෂී’ යැ යි කියනු ලැබේ.
කතමො ච පුග‍්ගලො දිට‍්ඨිප‍්පත‍්තො: ඉධෙ’කච‍්චො පුග‍්ගලො ඉදං දුක‍්ඛන‍්ති යථාභූතං පජානාති, අයං දුක‍්ඛසමුදයොති යථාභූතං පජානාති, අයං දුක‍්ඛනිරොධොති යථාභූතං පජානාති, අයං දුක‍්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදාති යථාභූතං පජානාති, තථාගතප‍්පවෙදිතා චස‍්ස ධම‍්මා පඤ‍්ඤාය වොදිට‍්ඨා හොන‍්ති වොචරිතා, පඤ‍්ඤාය චස‍්ස දිස‍්වා එකච‍්චෙ ආසවා පරික‍්ඛීණා හොන‍්ති, අයං වුච‍්චති පුග‍්ගලො දිට‍්ඨිප‍්පත‍්තො.
කවර නම් පුද්ගලයෙක් ‘දෘෂ්ටිප්‍රාප්ත’ වේ ද යත්: මෙලොව කිසි පුද්ගලයෙක් මේ දුකැ යි ඇති සැටියෙන් දැනගනි. මේ දුක් උපදනා හේතු යැ යි ඇති සැටියෙන් දැනගනි. මේ දුක් නැති වීමැ යි ඇති සැටියෙන් දැනගනි. මේ දුක් නැති කිරීමට යන පිළිවෙතැ යි ඇති සැටියෙන් දැනගනි. තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දන්නා ලද ධර්‍මයෝ ද මොහු විසින් ප්‍රඥාවෙන් මොනවට දක්නා ලදහ. මොනවට පිළිපදනා ලදහ. ප්‍රඥායෙනුදු දැක ඔහු විසින් ඇතැම් ආස්‍රවයෝ ක්‍ෂය කරන ලද්දාහු වෙති. මේ පුද්ගල තෙමේ ‘දෘෂ්ටිප්‍රාප්ත’ යැ යි කියනු ලැබේ.
කතමො ච පුග‍්ගලො සද‍්ධාවිමුත‍්තො: ඉධෙ’කච‍්චො පුග‍්ගලො ඉදං දුක‍්ඛන‍්ති යථාභූතං පජානාති -පෙ- අයං දුක‍්ඛනිරොධගාමිනීපටිපදාති යථාභූතං පජානාති, තථාගතප‍්පවෙදිතා චස‍්ස ධම‍්මා පඤ‍්ඤාය වොදිට‍්ඨා හොන‍්ති වොචරිතා, පඤ‍්ඤාය චස‍්ස දිස‍්වා එකච‍්චෙ ආසවා පරික‍්ඛීණා හොන‍්ති නො ච ඛො යථාදිට‍්ඨිප‍්පත‍්තස‍්ස, අයං වුච‍්චති පුග‍්ගලො සද‍්ධාවිමුත‍්තො.
කවර පුද්ගලයෙක් ‘ශ්‍රද්ධාවිමුක්ත’ වේ ද යත්: මෙලොව කිසි පුද්ගලයෙක් මේ දුකැ යි ඇති සැටියෙන් දැනගනි. ... මේ දුක් නැති කිරීමට යන පිළිවෙතැ යි ඇති සැටියෙන් දැනගනි. තථාගතයන් වහන්සේ විසින් ප්‍රවිදිත වූ ධර්‍මයෝ ද මොහු විසින් ප්‍රඥායෙන් මොනොවට දක්නා ලදහ. මොනොවට පිළිපදනා ලදහ. ප්‍රඥායෙනු දු දැක මොහු විසින් ඇතැම් ආස්‍රවයෝ ක්‍ෂය කරන ලද්දාහු වෙති. එතෙකුදු වත් දෘෂ්ටිප්‍රාප්තයා බඳු නො වේ, මේ පුද්ගල ‘ශ්‍රද්ධාවිමුක්ත’ යැ යි කියනු ලැබේ.
කතමො ච පුග‍්ගලො ධම‍්මානුසාරී: යස‍්ස පුග‍්ගලස‍්ස සොතාපත‍්තිඵලසච‍්ඡිකිරියාය පටිපන‍්නස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං අධිමත‍්තං හොති, පඤ‍්ඤාවාහී පඤ‍්ඤාපුබ‍්බඞ‍්ගමං අරියමග‍්ගං භාවෙති, අයං වුච‍්චති පුග‍්ගලො ධම‍්මානුසාරී සොතාපත‍්තිඵලසච‍්ඡිකිරියාය පටිපන‍්නො පුග‍්ගලො ධම‍්මානුසාරී ඵලෙ ඨිතො දිට‍්ඨිප‍්පත‍්තො.
කවර පුද්ගලයෙක් ‘ධර්‍මානුසාරී’ වේ ද යත්: සෝවන් ඵලය සාක්‍ෂාත් කරනු පිණිස පිළිපන් යම් පුද්ගලයක්හුගේ ප්‍රඥේන්‍ද්‍රිය අධික වේ ද, ප්‍රඥාව විසින් ඔසවනසුලු වූයේ ප්‍රඥාපූර්‍වාඞ්ගම කොට ආර්‍ය්‍ය මාර්‍ගය වඩා ද මේ පුද්ගල ‘ධර්‍මානුසාරී’ යැ යි කියනු ලැබේ. සෝවන් ඵලය සාක්‍ෂාත් කරනු පිණිස පිළිපන් පුද්ගල ‘ධර්‍මානුසාරී’ යි. ඵලයෙහි සිටියේ ‘දෘෂ්ටිප්‍රාප්ත’ යි.
කතමො ච පුග‍්ගලො සද‍්ධානුසාරී: යස‍්ස පුග‍්ගලස‍්ස සොතාපත‍්තිඵලසච‍්ඡිකිරියාය පටිපන‍්නස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං අධිමත‍්තං හොති, සද‍්ධාවාහී සද‍්ධාපුබ‍්බඞ‍්ගමං අරියමග‍්ගං භාවෙති, අයං වුච‍්චති පුග‍්ගලො සද‍්ධානුසාරී සොතාපත‍්තිඵලසච‍්ඡිකිරියාය පටිපන‍්නො පුග‍්ගලො සද‍්ධානුසාරී ඵලෙ ඨිතො සද‍්ධාවිමුත‍්තො.
කවර පුද්ගලයෙක් ‘ශ්‍රද්ධානුසාරී’ වේ ද යත්: සෝතාපත්තිඵලය පසක් කරනුවට පිළිපන් යම් පුද්ගලයක්හුගේ ශ්‍රද්ධේන්‍ද්‍රිය අධික වේ ද ශ්‍රද්ධාව විසින් ඔසවනසුලු වූයේ ශ්‍රද්ධාපූර්‍වංගම කොට ආර්‍ය්‍යමාර්‍ගය වඩා ද මේ පුද්ගල ‘ශ්‍රද්ධානුසාරී’ යැ යි කියනු ලැබේ. සෝතාපත්තිඵලය සාක්‍ෂාත් කරනුවට පිළිපන් පුද්ගල ‘ශ්‍රද්ධානුසාරී’ යි. ඵලයෙහි සිටියේ ‘ශ්‍රද්ධාවිමුක්ත’ යි.
නවක නිද‍්දෙසො නිට‍්ඨිතො.
නවක නිර්දේශ නිමියේ යි.