පටිලොමපුග‍්ගලොකාසං
181. යො යතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගිං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
181. යමෙක් යම් තැනෙක කාමරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි පටිඝානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි කාමරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් තෙමේ මැ රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගියා තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගිං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති. කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක පටිඝානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි කාමරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි පටිඝානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී, ඒ පුඟුල් මැ රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගියා තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
182. යො යතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති සො තතො මානානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො මානානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො දුක‍්ඛාය වෙදනාය අපරියාපන‍්නෙ සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
182. යමෙක් යම් තැනෙක කාමරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ කාමරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි මානානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී, ඒ පුඟුල් මැ දුඃඛවේදනායෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො මානානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො මානානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො දුක‍්ඛාය වෙදනාය රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි කාමරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී, ඒ පුඟුල් මැ දුඃඛවේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
183-184. යො යතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති සො තතො දිට‍්ඨානුසයං -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාතීති: අට‍්ඨමකො කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගිඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
183-184. යමෙක් යම් තැනෙක කාමරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි දිට්ඨානුසය … විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අෂ්ටමක පුද්ගල තෙම කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ කාමරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් තෙමේ ම අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගියා ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො දුක‍්ඛාය වෙදනාය රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපනෙ සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගිඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි කාමරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී, ඒ පුඟුල් තෙමේ මැ දුඃඛවේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගියා ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
185. යො යතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති සො තතො භවරාගානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො භවරානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු අපරියාපන‍්නෙ සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති. භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
185. යමෙක් යම් තැනෙක කාමරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ කාමරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි භවරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී, ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුලෝ හැම තැන්හි කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො භවරාගානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො භවරාගානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො දුක‍්ඛාය වෙදනාය රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි කාමරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් තෙමේ මැ දුඃඛවේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
186. යො යතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
186. යමෙක් යම් තැනෙක කාමරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ කාමරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි අවිජ්ජානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො දුක‍්ඛාය වෙදනාය රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි කාමරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල තෙම කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ දුඃඛවේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
187. යො යතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති සො තතො මානානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො මානානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො දුක‍්ඛාය වෙදනාය අපරියාපන‍්නෙ සො තතො පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
187. යමෙක් යම් තැනෙක පටිඝානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ පටිඝානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි මානානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී, ඒ පුඟුල් මැ දුඃඛවේදනායෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො මානානුසයං න පරිජානාති සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො මානානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි පටිඝානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
188-189. යො යතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති සො තතො දිට‍්ඨානුසයං -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාතීති; අට‍්ඨමකො කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති, ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගිඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
188-189. යමෙක් යම් තැනෙක පටිඝානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි දිට්ඨානුසය … විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අෂ්ටමක පුද්ගල කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ පටිඝානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගියා ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගිඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි පටිඝානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගියා ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
190. යො යතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති සො තතො භවරාගානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො භවරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු අපරියාපන‍්නෙ සො තතො පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
190. යමෙක් යම් තැනෙක පටිඝානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ පටිඝානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි භවරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො භවරාගානුසයං න පරිජානාති සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො භවරාගානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි පටිඝානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
191. යො යතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
191. යමෙක් යම් තැනෙක පටිඝානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ පටිඝානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි අවිජ්ජානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි එහි හේ පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි පටිඝානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී, ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
192-193. යො යතො මානානුසයං න පරිජානාති සො තතො දිට‍්ඨානුසයං -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාතීති: අට‍්ඨමකො කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො මානානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, අග‍්ගමග‍්ග සමඞ‍්ගිඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
192-193. යමෙක් යම් තැනෙක මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි දිට්ඨානුසය … විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අෂ්ටමක පුද්ගල කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගියා ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති සො තතො මානානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො මානානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො දුක‍්ඛාය වෙදනාය අපරියාපන‍්නෙ සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගිඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී. හේ එහි මානානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ දුඃඛ වේදනායෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගියා ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
194. යො යතො මානානුසයං න පරිජානාති සො තතො භවරාගානුසයං න පරිජානාතීති: ආමන‍්තා.
194. යමෙක් යම් තැනෙක මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: එසේ යි.
යො වා පන යතො භවරාගානුසයං න පරිජානාති සො තතො මානානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො භවරාගානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො මානානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො දුක‍්ඛාය වෙදනාය අපරියාපන‍්නෙ සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගිං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි මානානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ දුඃඛවේදනායෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගියා තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
195. යො යතො මානානුසයං න පරිජානාති සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො මානානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගිං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
195. යමෙක් යම් තැනෙක මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි අවිජ්ජානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී. අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගියා තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති සෙ තතො මානානුසයං න පරිජානාතීති: ආමන‍්තා.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: එසේ යි.
196-198. යො යතො දිට‍්ඨානුසයං න පරිජානාති සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාතීති: ආමන‍්තා.
196-198. යමෙක් යම් තැනෙක දිට්ඨානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: එසේ යි.
යො වා පන යතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති සො තතො දිට‍්ඨානුසයං න පරිජානාතීති: ආමන‍්තා. -පෙ-
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි දිට්ඨානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: එසේ යි. …
199. යො යතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති සො තතො භවරාගානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො භවරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු අපරියාපන‍්නෙ සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගිඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
199. යමෙක් යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි භවරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී. භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගියා ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො භවරාගානුසයං න පරිජානාති සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාතීති: අට‍්ඨමකො කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො භවරාගානානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගිඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අෂ්ටමක පුද්ගල කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගියා ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
200. යො යතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගිඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
200. යමෙක් යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි අවිජ්ජානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගියා ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාතීති: අට‍්ඨමකො කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගිඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අෂ්ටමක පුද්ගල කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගියා ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
201. යො යතො භවරාගානුසයං න පරිජානාති සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු සො තතො භවරාගානුසයං න පරිජානාති, නො ච සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගිං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
201. යමෙක් යම් තැනෙක භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි අවිජ්ජානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගියා තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති සෙ තතො භවරාගානුසයං න පරිජානාතීති: ආමන‍්තා. (එකකමූලකං)
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: එසේ යි. (ඒකකමූලක යි.)
202. යො යතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති සො තතො මානානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො මානානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො දුක‍්ඛාය වෙදනාය අපරියාපන‍්නෙ සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
202. යමෙක් යම් තැනෙක්හි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි මානානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ දුඃඛවේදනායෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො මානානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො මානානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො මානානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති, ස‍්වෙව පුග‍්ගලො රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක මානානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි මානානුසය ද කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි මානානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
203-204. යො යතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති සො තතො දිට‍්ඨානුසයං -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාතීති: අට‍්ඨමකො කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සෙ තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගිඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, විචිකචිඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
203-204. යමෙක් යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි දිට්ඨානුසය … විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අෂ්ටමක පුද්ගල කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගියා ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගිඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය ද කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් තෙමේ මැ රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගියා ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
205. යො යතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති සො තතො භවරාගානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො භවරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු අපරියාපන‍්නෙ සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
205. යමෙක් යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි භවරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො භවරාගානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති,
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය ද කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී.
කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
206. යො යතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
206. යමෙක් යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි අවිජ්ජානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති. (දුකමූලකං)
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්. (දුකමූලක යි.)
207-208. යො යතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති සො තතො දිට‍්ඨානුසයං -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාතීති: අට‍්ඨමකො කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
207-208. යමෙක් යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි දිට්ඨානුසය … විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අෂ්ටමක පුද්ගල කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො මානානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො දුක‍්ඛාය වෙදනාය අපරියාපන‍්නෙ සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛ වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ විචිකිච්ඡානුසය ද කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි මානානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් තෙමේ ම දුඃඛ වේදනායෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
209. යො යතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති සො තතො භවරාගානුසයං න පරිජානාතීති: ආමන‍්තා.
209. යමෙක් යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: එසේ යි.
යො වා පන යතො භවරාගානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො මානානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො දුක‍්ඛාය වෙදනාය අපරියාපන‍්නෙ සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය ද කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි මානානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ දුඃඛවේදනායෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුල්හු හැම තැන්හි භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
210. යො යතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානාසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
210. යමෙක් යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල තෙම දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි අවිජ්ජානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුලෝ හැම තැන්හි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනං ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති. (තිකමූලකං)
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් තෙමේ ම රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් තබා සෙසු පුඟුලෝ හැම තැන්හි අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්. (තිකමූලක යි.)
211-213. යො යතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාතීති: ආමන‍්තා.
211-213. යමෙක් යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: එසේ යි.
යො වා පන යතො විචිකිච‍්ඡානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච න පරිජානාතීති: අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති.
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි විචිකිච්ඡානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී.
නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො මානානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො දුක‍්ඛාය වෙදනාය අපරියාපන‍්නෙ සො තතො විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති. -පෙ- (චතුක‍්කමූලකං)
හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ විචිකිච්ඡානුසය ද කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි මානානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ දුඃඛවේදනායෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුලෝ හැම තැන්හි විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්… (චතුක්කමූලක යි.)
214. යො යතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති සො තතො භවරාගානුසයං න පරිජානාතීති: ආමන‍්තා.
214. යමෙක් යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: එසේ යි.
යො වා පන යතො භවරාගානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාතීති: අට‍්ඨමකො කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති,
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක භවරාගානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අෂ්ටමක පුද්ගල කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ භවරාගානුසය ද කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද නො ද පිරිසිඳ නො දනී, ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී,
කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො මානානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො දුක‍්ඛාය වෙදනාය අපරියාපන‍්නෙ සො තතො භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි භවරාගානුසය ද කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි මානානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ දුඃඛවේදනායෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුලෝ හැම තැන්හි භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
215. යො යතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පරිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
215. යමෙක් යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි අවිජ්ජානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුලෝ හැම තැන්හි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාතීති: අට‍්ඨමකො කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති,
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අෂ්ටමක පුද්ගල කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. හේ එහි දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී.
නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති. (පඤ‍්චකමූලකං)
හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුලෝ හැම තැන්හි අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසයද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.(පඤ්චකමූලක යි.)
216. යො යතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාතීති: අග‍්ගමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති.
216. යමෙක් යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අග්‍රමාර්‍ගසමඞ්ගී පුද්ගල දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි අවිජ්ජානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුලෝ හැම තැන්හි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්.
යො වා පන යතො අවිජ‍්ජානුසයං න පරිජානාති සො තතො කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාතීති: අට‍්ඨමකො කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො අපරියාපන‍්නෙ සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. අනාගාමිමග‍්ගසමඞ‍්ගී දුක‍්ඛාය වෙදනාය සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච කාමරාගානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති,
තව ද යමෙක් යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය පිරිසිඳ නො දනී නම් හේ එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී ද යත්: අෂ්ටමක පුද්ගල කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි හේ අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ අපරියාපන්නය ඇති කල්හි හේ එහි අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. අනාගාමීමාර්‍ගසමඞ්ගී තෙම දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි හේ එහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී.
නො ච සො තතො පටිඝානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, නො ච සො තතො කාමරාගානුසයං න පරිජානාති. ස‍්වෙව පුග‍්ගලො රූපධාතුයා අරූපධාතුයා අපරියාපන‍්නෙ සො තතො අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානාති. ද‍්වින‍්නං මග‍්ගසමඞ‍්ගීනඤ‍්ච අට‍්ඨමකඤ‍්ච ඨපෙත්‍වා අවසෙසා පුග‍්ගලා සබ‍්බත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති, කාමරාගානුසයඤ‍්ච පටිඝානුසයඤ‍්ච මානානුසයඤ‍්ච දිට‍්ඨානුසයඤ‍්ච විචිකිච‍්ඡානුසයඤ‍්ච භවරාගානුසයඤ‍්ච න පරිජානන‍්ති. (ඡක‍්කමූලකං)
හේ එහි පටිඝානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි හේ එහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, හේ එහි කාමරාගානුසය නො ද පිරිසිඳ නො දනී. ඒ පුඟුල් මැ රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි ද අපරියාපන්නයෙහි දැ යි එහි හේ අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනී. දෙවැදෑරුම් මාර්‍ගසමඞ්ගීන් ද අෂ්ටමකයා ද තබා සෙසු පුඟුලෝ හැම තැන්හි අවිජ්ජානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිති, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද පිරිසිඳ නො දනිත්. (ඡක්කමූලක යි.)
පටිලොමපුග‍්ගලොකාසං.
ප්‍රතිලෝම පුද්ගලාවකාශ යි
පටිලොමං.
ප්‍රතිලෝම යි.
පරිඤ‍්ඤාවාරො.
පරිඥාවාර යි.