අධිට‍්ඨානො හාරසම‍්පාතො
3. 2. 14.
3. 2. 14.
අධිට‍්ඨානො හාරසම‍්පාතො
අධිට්ඨානහාරසම්පාතය
තත්‍ථ කතමො අධිට‍්ඨානො හාරසම‍්පාතො: “තස්මා රක‍්ඛිත චිත‍්ත’ස‍්ස සම‍්මාසඞ‍්කප‍්පගොචරො”ති ගාථා, “තස්මා රක‍්ඛිතචිත‍්ත’ස‍්සාති එකත‍්තතා; චිත්තං මනො විඤ්ඤාණං, අයං වෙමත‍්තතා, “සම‍්මාසඞ‍්කප‍්පගොචරො”ති එකත‍්තතා; නෙක‍්ඛම‍්මසඞ‍්කප‍්පො අබ්‍යාපාදසඞ‍්කප‍්පො අවිහිංසාසඞ‍්කප‍්පො, අයං වෙමත‍්තතා. සම්මාදිට්ඨිපුරෙක්ඛාරො”ති එකත‍්තතා; සම්මාදිට්ඨි නාම යං දුක‍්ඛෙ ඤාණං
එහි අධිට්ඨානහාරසම්පාත කවරෙ යැ : “තස්මා රක්ඛිතචිත්තස්ස සම්මාසඞ්කප්ප ගෝචරො” යනාදි ගාථා යැ. තස්මා රක්ඛිතචිත්තස්ස යනු (සාමාන්‍යයෙන් දෙසනලද හෙයින්) ඒකත්තතා යැ, ‘චිත්තං මනෝ විඤ්ඤාණං’ මේ වේමත්තතා යි. සම්මාසඞ්කප්පගෝචරො යනු ඒකත්තතා යැ, නෙක්ඛම්මසඞ්කප්ප යැ, අව්‍යාපාදසඞ්කප්ප යැ, අවිහිංසාසඞ්කප්ප යැ යන මේ වේමත්තතා යි. සම්මාදිට්ඨිපුරෙක්ඛාරො යනු ඒකත්තතා යැ, සම්මාදිට්ඨි නම් : යම් දුක්ඛයෙහි ඥානයෙක්
දුක‍්ඛසමුදයෙ ඤාණං දුක‍්ඛනිරොධෙ ඤාණං දුක‍්ඛනිරොධගාමිනියා පටිපදාය ඤාණං මග‍්ගෙ ඤාණං හෙතුස‍්මිං ඤාණං හෙතුසමුප‍්පන‍්නෙසු ධම‍්මෙසු ඤාණං පච‍්චයෙ ඤාණං පටිච‍්චසමුප‍්පන‍්නෙසු ධම‍්මෙසු ඤාණං, යං තත්‍ථ තත්‍ථ යථාභූතඤාණදස‍්සනං අභිසමයො සම‍්පටිවෙදො සච‍්චාගමනං, අයං වෙමත‍්තතා: ඤත්‍වාන උදයබ‍්බය”න‍්ති එකත‍්තතා: උදයෙන-අවිජ‍්ජාපච‍්චයා සඞ‍්ඛාරා, සඞ‍්ඛාරපච‍්චයා විඤ්ඤාණං; (එවං සබ‍්බං,) සමුදයො භවති, වයෙන අවිජ‍්ජා නිරොධා සඞ‍්ඛාරනිරොධො සඞ‍්ඛාරනිරොධා විඤ‍්ඤාණනිරොධො, (එවං සබ‍්බං) නිරොධො හොති. අයං වෙමත‍්තතා. “ථීනමිද්ධාභිභූ භික‍්ඛූ”ති එකත‍්තතා, ථිනං නාම යා චිත‍්තස‍්ස අකම‍්මනියතා, මිද‍්ධං නාම යං කායස‍්ස ලීනත‍්තං, අයං වෙමත‍්තතා. “සබ්බා දුග්ගතියො ජහෙ”ති එකත‍්තතා; දෙවමනුස‍්සෙ වා උපනිධාය අපායා දුග‍්ගති, නිබ‍්බානං වා උපනිධාය සබ්බා උපපත‍්තියො දුග‍්ගති. අයං වෙමත‍්තතා.
දුක්ඛසමුදයෙහි ඥානයෙක් දුක්ඛනිරෝධයෙහි ඥානයෙක් දුක්ඛනිරෝධගාමිනීප්‍රතිපදායෙහි ඥානයෙක් මාර්‍ගයෙහි ඥානයෙක් හේතුයෙහි ඥානයෙක් හේතුසමුත්පන්නධර්‍මයන්හි ඥානයෙක් ප්‍රත්‍යයෙහි ඥානයෙක් ප්‍රත්‍යසමුත්පන්නධර්‍මයන්හි ඥානයෙක් ඇද්ද, ඒ ඒ ධර්‍මයෙහි යම් යථාභූතඥානදර්‍ශනයෙක් අභිසමයයෙක් සම්ප්‍රතිවේධයෙක් සත්‍ය හෙයින් විෂයාවබෝධයෙක් ඇද්ද, මේ වේමත්තතා යි. ඤත්‍වාන උදයබ්බයං යනු ඒකත්තතා යැ, උදයඥානයෙන් - අවිද්‍යාප්‍රත්‍යයෙන් සංස්කාරයෝ වෙති, සංස්කාරප්‍රත්‍යයෙන් විඥානය වෙයි, (මෙසේ සියල්ල) සමුදය වේ. ව්‍යයඥානයෙන් - අවිද්‍යානිරෝධයෙන් සංස්කාරනිරෝධය වෙයි, සංස්කාරනිරෝධයෙන් විඥානනිරෝධය වෙයි, (මෙසේ සියල්ල) නිරෝධය වේ. මේ වේමත්තතා යි. ථීනමිද්ධාභිභූ භික්ඛු යනු ඒකත්තතා යැ, ‘ථීන’ නම් : චිත්තයාගේ යම් අකර්‍මණ්‍ය බවක් ඇද්ද එයයි, ‘මිද්ධ’ නම් කායයාගේ යම් හැකුළුණුබවක් ඇද්ද එයයි. මේ වේමත්තතා යි. සබ්බා දුග්ගතියො ජහෙ යනු ඒකත්තතා යැ, දෙවිමිනිසුන් පිණිස අපායයෝ දුර්‍ගති යැ, නිර්‍වාණය හෝ පිණිස සියලු උපප්‍රාප්තීහු දුර්‍ගති යැ. මේ වේමත්තතා යි.
නියුත‍්තො අධිට‍්ඨානො හාරසම‍්පාතො
අධිට්ඨානහාරසම්පාතය යොදනලදී.