නන්‍දිය සුත‍්තං
11. 2. 3.
11. 2. 3.
නන්‍දිය සුත‍්තං
නන්‍දිය සූත්‍රය
එකං සමයං භගවා සක‍්කෙසු විහරති කපිලවත්‍ථුස‍්මිං නිග්‍රොධාරාමෙ තෙන ඛො පන සමයෙන භගවා සාවත්‍ථියං වස‍්සාවාසං උපගන‍්තුකාමො හොති. අස‍්සොසි ඛො නන්‍දියො සක‍්කො “භගවා කිර සාවත්‍ථියං වස‍්සාවාසං උපගන‍්තුකාමො”ති. අථ ඛො නන්‍දියස‍්ස සක‍්කස‍්ස එතදහොසි: යන‍්නූනාහම‍්පි සාවත්‍ථියං වස‍්සාවාසං උපගච‍්ඡෙය්‍යං, තත්‍ථ කම‍්මන‍්තඤ‍්ඤෙව අධිට‍්ඨහිස‍්සාමි, භගවන‍්තඤ‍්ච ලච‍්ඡාමි කාලෙන කාලං දස‍්සනායාති.
එක් සමයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ශාක්‍යජනපදයෙහි කපිලවත්‍ථු සමීපයෙහි නිග්‍රෝධාරාමයෙහි වසන සේක. එසමයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්හි වර්‍ෂාවාසයට එළඹෙනු කැමැතිසේක් වෙති. නන්‍දිය ශාක්‍යයා “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වු කලී සැවැත්හි වර්‍ෂාවාසයට එළඹෙනු කැමති සේක්”යි ඇසුයේ ම ය. ඉක්බිති නන්‍දිය ශාක්‍යහට තෙල අදහස විය: “මම ද සැවැත්හි වර්‍ෂාවාසයට එළඹෙම් නම් එහි කර්‍මාන්තයෙහි යෙදෙමු නම් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද කලින් කල දක්නට ලබන්නෙම් නම් ඉතා මැනවැ”යි.
අථ ඛො භගවා සාවත්‍ථියං වස‍්සාවාසං උපගඤ‍්ඡි. නන්‍දියොපි ඛො සක‍්කො සාවත්‍ථියං වස‍්සාවාසං උපගඤ‍්ඡි. තත්‍ථ කම‍්මන‍්තඤ‍්චෙව අධිට‍්ඨාසි. භගවන‍්තඤ‍්ච ලභි කාලෙන කාලං දස‍්සනාය.
එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්හි වර්‍ෂාවාසයට එළඹි සේක. නන්‍දියශාක්‍ය ද සැවැත්හි වර්‍ෂාවාසයට එළඹියේ ය. එහි කර්‍මාන්ත ද ඇරැඹී ය. කලින් කල භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දැක්මට ද ලදුයේ ය.
තෙන ඛො පන සමයෙන සම‍්බහුලා භික‍්ඛු භගවතො චීවරකම‍්මං කරොන‍්ති “නිට‍්ඨිතචීවරො භගවා තෙමාසච‍්චයෙන චාරිකං පක‍්කමිස‍්සතී”ති. අස‍්සොසි ඛො නන්‍දියො සක‍්කො “සම‍්බහුලා කිර භික‍්ඛු භගවතො චීවරකම‍්මං කරොන‍්ති නිට‍්ඨිතචීවරො භගවා තෙමාසච‍්චයෙන චාරිකං පක‍්කමිස‍්සතී”ති. අථ ඛො නන්‍දියො සක‍්කො යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. එකමන‍්තං නිසින‍්නො ඛො නන්‍දියො සක‍්කො භගවන‍්තං එතදවොච: සුතං මෙතං භන‍්තෙ ‘සම‍්බහුලා කිර භික‍්ඛු භගවතො චීවරකම‍්මං කරොන‍්ති නිට‍්ඨිතචීවරො භගවා තෙමාසච‍්චයෙන චාරිකං පක‍්කමිස‍්සතී’ති. තෙසං නො භන‍්තෙ නානාවිහාරෙහි විහරතං කෙනස‍්ස විහාරෙන විහාතබ‍්බන‍්ති. ?
එසමයෙහි බොහෝ වහන්දෑ “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිමහම් කළ සිවුරු ඇති සේක්, තෙමස් ඇවෑමෙන් චාරිකාවට නික්ම යන්නාහ”යි භාග්‍යවතුන් උදෙසා සිවුරුකම් කෙරෙත්. නන්‍දියශාක්‍ය “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ තෙමස් ඇවෑමෙන් චාරිකාවට නික්ම යන්නාහ”යි බොහෝ වහන්දෑ උදෙසා සිවුරුකම් කරත්හයි ඇසුයේ ම ය. එකල්හි නන්‍දියශාක්‍ය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරා එළඹියේ ය. එළඹ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සකසා වැඳ එකත්පස්ව හින. එකත්පස්ව හුන් නන්‍දියශාක්‍ය භාග්‍යවතුන් වහන්සේට තෙල සැලකළේය: වහන්ස, බොහෝ භික්‍ෂුහු “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිමහම් කළ සිවුරු ඇති සේක්, තෙමස් ඇවෑමෙන් චාරිකාවට නික්මෙන්නාහ”යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උදෙසා සිවුරුකම් කෙරෙතී යන තෙල කරුණ ම විසින් අසන ලදැයි. වහන්ස, නානාවිහාරයෙන් වසන අප විසින් කිනම් විහාරයෙකින් විසිය යුතුදැ”යි?
සාධු සාධු නන්‍දිය, එතං ඛො නන්‍දිය තුම‍්හාදිසානං පතිරූපං කුලපුත‍්තානං යං තුම‍්හෙ තථාගතං උපසඞ‍්කමිත්‍වා පුච‍්ඡෙය්‍යාථ ‘තෙසං නො භන‍්තෙ නානාවිහාරෙහි විහරතං කෙනස‍්ස විහාරෙන විහාතබ‍්බ”න‍්ති.
නන්‍දියෙනි, මැනැව, මැනැව. නන්‍දියෙනි, තෙපි තථාගතයන් කරා එළඹ යම් හෙයෙකින් “වහන්ස, නානාවිහාරයෙන් වසන අප විසින් කිනම් විහාරයෙකින් වාස කටයුතු දැ”යි පුළුවුස්හු. තෙල කරුණ කුලපුත්‍ර වූ තොපට අනුරූප මැ යි.
සද‍්ධො ඛො නන්‍දිය ආරාධකො හොති නො අස‍්සද‍්ධො සීලවා ආරාධකො හොති නො දුස‍්සීලො. ආරද‍්ධවිරියො ආරාධකො හොති නො කුසීතො. උපට‍්ඨිතසති ආරාධකො හොති නො මුට‍්ඨස‍්සති. සමාහිතො ආරාධකො හොති නො අසමාහිතො, පඤ‍්ඤවා ආරාධකො හොති නො දුප‍්පඤ‍්ඤො. ඉමෙසු ඛො තෙ නන්‍දිය ඡසු ධම‍්මෙසු පතිට‍්ඨාය පඤ‍්චසු ධම‍්මෙසු අජ‍්ඣත‍්තං සති උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බා.
නන්‍දියෙනි, ශ්‍රද්ධා ඇතියේ ම ආරාධක වෙයි, ශ්‍රද්ධා නැතියේ නො වෙයි. සිල්වත් වූයේ ආරාධක වෙයි, දුස්සීල වූයේ නො වෙයි. ප්‍රාරබ්ධවීර්‍ය්‍ය ඇතියේ ම ආරාධක වෙයි, කුසීත වූයේ නො වෙයි. එළඹ සිටි සිහි ඇතියේ ම ආරාධක වෙයි, නට සිහිය ඇතිවූයේ නො වෙයි. සමාහිත වූයේම ආරාධක වෙයි, අසමාහිත වූයේ නොවෙයි. ප්‍රඥා ඇතියේ ම ආරාධක වෙයි, දුෂ්ප්‍රාඥ වූයේ නො වෙයි. නන්‍දියෙනි, මේ සදහම් හි පිහිටා පඤ්චධර්‍මයන්හි තා විසින් ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් ස්මෘතිය එළවිය යුතු වෙයි.
ඉධ ත්‍වං නන්‍දිය තථාගතං අනුස‍්සරෙය්‍යාසි: “ඉතිපි සො භගවා අරහං සම‍්මාසම‍්බුද‍්ධො විජ‍්ජාචරණසම‍්පන‍්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත‍්තරො පුරිසදම‍්මසාරථි සත්‍ථා දෙවමනුස‍්සානං බුද‍්ධො භගවා”ති. ඉති ඛො තෙ නන්‍දිය තථාගතං ආරබ‍්භ අජ‍්ඣත‍්තං සති උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බා.
නන්‍දියෙනි, මෙ විසාහි ලා තෙපි “මෙ කරුණෙනුදු භගවත්හු අර්‍හත්හ, සම්‍යක්සම්බුද්ධයහ, විදයාචරණසම්පන්නයහ, සුගතයහ, ලෝකවිද්හ, අනුත්තර පුරුෂදම්‍යසාරථිහ, දෙවිමිනිස්නට ශාස්තෘහ, බුද්ධයහ, භගවත්හ”යි, තථාගතයන් සිහි කරව. නන්‍දියෙනි. මෙසේ ම තොප විසින් තථාගතයන් ඇරබ අධාත්මයෙහි ස්මෘති එළැවිය යුතු.
පුන චපරං ත්‍වං නන්‍දිය ධම‍්මං අනුස‍්සරෙය්‍යාසි, ‘ස‍්වාක‍්ඛාතො භගවතා ධම‍්මො සන්‍දිට‍්ඨිකො අකාලිකො එහිපස‍්සිකො ඔපනයිකො පච‍්චත‍්තං වෙදිතබ‍්බො විඤ‍්ඤූහී ති. ඉති ඛො තෙ නන්‍දිය ධම‍්මං ආරබ‍්භ අජ‍්ඣත‍්තං සති උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බා.
තවද නන්‍දියෙනි, තෙපි “භගවත්හු විසින් ධර්‍මය ස්වාඛ්‍යාත ය, සාන්දෘෂ්ටික ය, අකාලික ය, ඒහිපස්සික ය, උපනයනාර්‍හ ය, විඥයන් විසින් තමන් තමන් සිත්හි ලා දතයුතු ය”යි, ධර්‍මය සිහි කරව. නන්‍දියෙනි, මෙසේ ම තොප විසින් දහම් ඇරබ අධ්‍යාත්මයෙහි සිහි එළැවිය යුතු.
පුන චපරං ත්‍වං නන්‍දිය කල්‍යාණමිත‍්තෙ අනුස‍්සරෙය්‍යාසි, ‘ලාභා වත මෙ සුලද‍්ධං වත මෙ, යස‍්ස මෙ කල්‍යාණමිත‍්තා අනුකම‍්පකා අත්‍ථකාමා ඔවාදකා අනුසාසකා”ති. ඉති ඛො තෙ නන්‍දිය කල්‍යාණමිත‍්තෙ ආරබ‍්භ අජ‍්ඣත‍්තං සති උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බා.
තවද නන්‍දියෙනි, තෙපි, “යම් බඳු මාගේ කල්‍යාණ මිත්‍රයෝ අනුකම්පා ඇතිය හ, අර්‍ත්‍ථකාමය හ, ඔවා දෙන්නා හ, අනුසස්නා හ, එකැතියෙන් මට ඒ ලාභය. එකැතියෙන් මනා ලැබීමෙකි”යි, කල්‍යාණ මිත්‍රයන් සිහි කරව. නන්‍දියෙනි, මෙසේ ද තොප විසින් කල්‍යාණ මිත්‍රයන් ඇරබ අධ්‍යාත්මයෙහ් සිහි එළැවිය යුතු.
පුන චපරං ත්‍වං නන්‍දිය අත‍්තනො චාගං අනුස‍්සරෙය්‍යාසි, ‘ලාභා වත මෙ, සුලද‍්ධං වත මෙ යොහං මච‍්ඡෙරමලපරියුට‍්ඨිතාය පජාය විගතමලමච‍්ඡෙරෙන චෙතසා අගාරං අජ‍්ඣාවසාමි මුත‍්තචාගො පයතපාණී වොස‍්සග‍්ගරතො යාචයොගො දානසංවිභාගරතො’ති. ඉති ඛො තෙ නන්‍දිය චාගං ආරබ‍්භ අජ‍්ඣත‍්තං සති උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බා.
තවද නන්‍දියෙනි, තෙපි “යම් බඳු මට මාත්සර්‍ය්‍යබලයෙන් පර්‍ය්‍යුත්‍ථිත ප්‍රජායෙහි විගතමලමාත්සර්‍ය්‍යයෙන් යුත් සිතින් මිදූ ත්‍යාග ඇතියෙම් දෙනුවට දෙවී අත් ඇතියෙම් හැරමමෙහි ඇලුනෙම් යදනට නිසි වූයෙම් දානසංවිභාගයෙහි ඇලුණෙම් ගිහිගෙයි වෙසෙම් නම් එකැතියෙන් මට ලාභය, එකැතියෙන් සුලබ්ධිය”යි, තමන්ගේ ත්‍යාග සිහි කරව. නන්‍දියෙනි, මෙසේ ම තොප විසින් ත්‍යාගය ඇරබ අධ්‍යාත්මයෙහි සිහි එළැවිය යුතු.
පුන චපරං ත්‍වං නන්‍දිය දෙවතා අනුස‍්සරෙය්‍යාසි ‘යා දෙවතා අතික‍්කම‍්මෙව කබලිඞ‍්කාරාහාරභක‍්ඛානං දෙවානං සහව්‍යතං අඤ‍්ඤතරං මනොමයං කායං උපපන‍්නා, තා කරණීයං අත‍්තනො න සමනුපස‍්සන‍්ති, කතස‍්ස වා පතිචයං.’
තවද නන්‍දියෙනි, තෙපි යම් ඒ දේවතා කෙනෙක් කබලිඞ්කාරාහාරභක්‍ෂක දෙවියන්ගේ සහවාසය ඉක්ම අන්‍යතර මනෝමය කයකට එළඹියාහු නම් ඔවුහු තමන් කරණී නො ම දක්නා හ. කෘතයාගේ හෝ නැවත කිරීමක් නො දක්නාහයි දේවතාවන් සිහි කරව.
සෙය්‍යථාපි නන්‍දිය භික‍්ඛු අසමයවිමුත‍්තො කරණීයං අත‍්තනො න සමනුපස‍්සති, කතස‍්ස වා පතිචයං, එවමෙව ඛො නන්‍දිය යා තා දෙවතා අතික‍්කම‍්මෙව කබලිඞ‍්කාරාහාරභක‍්ඛානං දෙවානං සහව්‍යතං අඤ‍්ඤතරං මනොමයං කායං උපපන‍්නා, තා කරණීයං අත‍්තනො න සමනුපස‍්සන‍්ති කතස‍්ස වා පතිචයං. ඉති ඛො තෙ නන්‍දිය දෙවතා ආරබ‍්භ අජ‍්ඣත‍්තං සති උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බා. ඉමෙහි ඛො නන්‍දිය එකාදසහි ධම‍්මෙහි සමන‍්නාගතො අරියසාවකො පජහතෙව පාපකෙ අකුසලෙ ධම‍්මෙ, න උපාදියති.
නන්‍දියෙනි,යම් පරිදි අසමයවිමුක්ත (=ඛීණාසව) මහණෙක් තමන් කරණී වේවයි කෘතයාගේ නැවත කිරීමක් වේවයි නො දක්නේ ද, නන්‍දියෙනි, එපරිද්දෙන් ම යම් ඒ දේවතා කෙනෙක් කබලිඞ්කාරාහාරභක්‍ෂක දෙවියන්ගේ සහවාසය ඉක්ම පියා අන්‍යතර මනෝමය කායකට එළඹියාහු නම් එ දේවතාවෝ තමන් කරණී හෝ කෘතයාගේ නැවත කිරීමත් හෝ නො දක්නා හ. නන්‍දියෙනි, මෙසේ ම තොප විසින් දේවතාවන් ඇරබ අධ්‍යාත්මයෙහි සිහි එළැවිය යුතු. නන්‍දියෙනි, මෙ එකොළොස් දහමින් සමන්‍වාගත අරීසවු ලමු අකුසල් දහම් හරණේ ම ය. උපාදාන විසින් නො ගන්නේ ම ය.
සෙය්‍යථාපි නන්‍දිය කුම‍්භො නික‍්කුජ‍්ජො වමතෙව උදකං, නො වන‍්තං පච‍්ඡා වමති. සෙය්‍යථා වා පන නන්‍දිය සුක‍්ඛෙ තිණදායෙ අග‍්ගිමුක‍්කො ඩහං යෙව ගච‍්ඡති, නො දඩ‍්ඪං පච‍්චුදාවත‍්තති.
නන්‍දියෙනි, යම් පරිද්දෙකින් යටිකුරු කළ ඝටයෙක් දිය වමාරන්නේ ම වේ ද වමාළ දිය පෙරළා නො වමාරන්නේ වේ ද, නන්‍දියෙනි, යම් සේ වනාහි වියළි තණ ලැහැබ්හි ඇවිලගත් ගිනි දවමින් ම යේ ද දැවූ දෑ පෙරළා නො දවන්නේ වේ ද,
එව මෙව ඛො නන්‍දිය ඉමෙහි එකාදසහි ධම‍්මෙහි සමන‍්නාගතො අරියසාවකො පජහතෙ ව පාපකෙ අකුසලෙ ධම‍්මෙ, න උපාදියතීති.
නන්‍දියෙනි, එපරිද්දෙන් ම මේ එකොළොස් දහමින් සමන්‍වාගත අරීසවු ලමු අකුසල්දහම් හරනේ ම ය. උපාදාන විසින් නො ගන්නේ ම ය යි.