දුතිය මහානාම සුත‍්තං
11. 2. 2.
11. 2. 2.
දුතිය මහානාම සුත‍්තං
දුතිය මහානාම සූත්‍රය
එකං සමයං භගවා සක‍්කෙසු විහරති කපිලවත්‍ථුස‍්මිං නිග්‍රොධාරාමෙ, තෙන ඛො පන සමයෙන මහානාමො සක‍්කො ගිලානා වුට‍්ඨිතො හොති අචිරවුට‍්ඨිතො ගෙලඤ‍්ඤා. තෙන ඛො පන සමයෙන සම‍්බහුලා භික‍්ඛූ භගවතො චීවරකම‍්මං කරොන‍්ති ‘නිට‍්ඨිතචීවරො භගවා තෙමාසච‍්චයෙන චාරිකං පක‍්කමිස‍්සතී’ති.
එක් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ශාක්‍ය ජනපදයෙහි කපිලවත්‍ථු සමීපයෙහි වූ න්‍යග්‍රෝධාරාමයෙහි වැඩ වසන සේක. එකල්හි මහානාම ශාක්‍ය තෙම ගිලන් බැවින් නැඟියේ ගිලන් බැවින් නැගි නොබෝකල් ඇතියේ වෙයි. එකල්හි බොහෝ වහන්දෑ “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිමහම් කළ සිවුරු ඇති සේක්, තෙමස ඇවෑමෙන් චාරිකාවට පිටත්වන්නාහ”යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සිවුරුකම් කරන්නාහ.
අස‍්සොසි ඛො මහානාම සක‍්කො ‘සම‍්බහුලා කිර භික‍්ඛු භගවතො චීවරකම‍්මං කරොන‍්ති, නිට‍්ඨිතචීවරො භගවා තෙමාසච‍්චයෙන චාරිකං පක‍්කමිස‍්සතී’ති. අථ ඛො මහානාමො සක‍්කො යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. එකමන‍්තං නිසින‍්නො ඛො මහානාමො සක‍්කො භගවන‍්තං එතදවොච:
මහානාම සැහැරජ “බොහෝ වහන්දෑ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිමහම් කළ සිවුරු ඇතිසේක්, තෙමස් ඇවෑමෙන් චාරිකාවට වඩනාහ”යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට චීවරකර්‍ම කරන්නාහ’යි ඇසී ය. ඉක්බිති මහානාම සැහැරජ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරා එළඹියේ ය. එළඹ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සකසා වැඳ එකත්පස්ව හින. එකත්පස් ව හුන් මහානාම සැහැ රජ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට තෙල සැල කෙළේය:
සුතං මෙතං භන‍්තෙ, ‘සම‍්බහුලා කිර භික‍්ඛු භගවතො චීවරකම‍්මං කරොන‍්ති ‘නිට‍්ඨිතචීවරො භගවා තෙමාසච‍්චයෙන චාරිකං පක‍්කමිස‍්සතී’ති. තෙසං නො භන‍්තෙ නානාවිහාරෙහි විහරතං කෙනස‍්ස විහාරෙන විහාතබ‍්බන‍්ති?
වහන්ස, “බොහෝ වහන්දෑ ‘භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිමහම් කළ සිවුරු ඇතිසේක්, තෙමස් ඇවෑමෙන් චාරිකාවට වඩනාහ’යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සිවුරුකම් කරති”යි යන තෙල කරුණ ම විසින් අසන ලද, වහන්ස, නානාවිධ විහාරයෙන් වාසය කරන එ අප විසින් කිනම් විහාරයෙකින් වාසය කටයුතු වේ දැ යි?
සාධු සාධු මහානාම, එතං ඛො මහානාම තුම‍්හාකං පතිරූපං කුලපුත‍්තානං යං තුම‍්හෙ තථාගතං උපසඞ‍්කමිත්‍වා පුච‍්ඡෙය්‍යාථ, ‘තෙසං නො භන‍්තෙ නානාවිහාරෙහි විහරතං කෙනස‍්ස විහාරෙන විහාතබ‍්බ’න‍්ති.
මහානාමයෙනි, මැනැවි, මැනැවි, මහානාමයෙනි, යම් හෙයෙකින් තෙපි තථාගතයන් කරා එළඹ “වහන්ස, නානාවිහාරයෙන් වාසය කරන අප විසින් කිනම් විහාරයෙකින් වාසය කටයුතු දැ” යි යන තෙල කරුණ කුලපුත්‍රවු තොපට නිසිමැ යි.
සද‍්ධො ඛො මහානාම ආරාධකො හොති නො අස‍්සද‍්ධො, ආරද‍්ධවිරියො ආරාධකො හොති නො කුසීතො, උපට‍්ඨිතසති ආරාධකො හොති නො මුට‍්ඨස‍්සති. සමාහිතො ආරාධකො හොති නො අසමාහිතො, පඤ‍්ඤවා ආරාධකො හොති නො දුප‍්පඤ‍්ඤො. ඉමෙසු ඛො ත්‍වං මහානාම පඤ‍්චසු ධම‍්මෙසු පතිට‍්ඨාය ඡ ධම‍්මෙ උත‍්තරිං භාවෙය්‍යාසි.
මහානාමයෙනි, සැදැහැතියේ ආරාධක වෙයි, සැදැහැ නැතියේ ආරාධක නො වෙයි. රුකුළුවැර ඇතියේ ආරාධක වෙයි, කුසීත නො වෙයි. එළඹ සිටි සිහි ඇතියේ ආරාධක වෙයි, සිහි නැතියේ නො වෙයි. එකඟ සිතැතියේ ආරාධක වෙයි, අසමාහිතයා නො වෙයි. ප්‍රඥා ඇතියේ ආරාධක වෙයි, දුෂ්ප්‍රාඥ වූයේ නො වෙයි. මහානාමයෙනි, තෙපි මේ පඤ්චධර්‍මයෙහි පිහිටා මතුයෙහි සදහමුන් වඩව.
ඉධ ත්‍වං මහානාම තථාගතං අනුස‍්සරෙය්‍යාසි ‘ඉතිපි සො භගවා -පෙ- බුද‍්ධො භගවා’ති. යස‍්මිං සමයෙ මහානාම අරියසාවකො තථාගතං අනුස‍්සරති, නෙවස‍්ස තස‍්මිං සමයෙ රාගපරියුට‍්ඨිතං චිත‍්තං හොති, න දොසපරියුට‍්ඨිතං චිත‍්තං හොති, න මොහපරියුට‍්ඨිතං චිත‍්තං හොති. උජුගතමෙවස‍්ස තස‍්මිං සමයෙ චිත‍්තං හොති තථාගතං ආරබ‍්භ. උජුගතචිත‍්තො ඛො පන මහානාම අරියසාවකො ලභති අත්‍ථවෙදං, ලභති ධම‍්මවෙදං ලභති ධම‍්මූපසංහිතං පාමොජ‍්ජං. පමුදිතස‍්ස පීති ජායති, පීතිමනස‍්ස කායො පස‍්සම‍්භති, පස‍්සද‍්ධකායො සුඛං වෙදියති, සුඛිනො චිත‍්තං සමාධියති. ඉමං ඛො ත්‍වං මහානාම බුද‍්ධානුස‍්සතිං ගච‍්ඡන‍්තොපි භාවෙය්‍යාසි, ඨිතොපි භාවෙය්‍යාසි, නිසින‍්නොපි භාවෙය්‍යාසි, සයානොපි භාවෙය්‍යාසි, කම‍්මන‍්තං අදිට‍්ඨහන‍්තොපි භාවෙය්‍යාසි, පුත‍්තසම‍්බාධසයනං අජ‍්ඣාවසන‍්තොපි භාවෙය්‍යාසි.
මහානාමයෙනි, මෙ විෂයෙහි ලා තෙපි “මෙ කරුණෙනුදු එ භගවත්හු බුද්ධයහ, භාග්‍යවත්හ”යි තථාගතයන් (ගුණ විසින්) සිහි කරව. මහානාමයෙනි, යම් සමයෙක්හි ආර්‍ය්‍යශ්‍රාවක තථාගතයන් සිහි කෙරේ නම් එ සමයෙහි ඔහට රාගපර්‍ය්‍යුත්‍ථිත චිත්තය නො වෙයි, ද්වේෂපර්‍ය්‍යුත්‍ථිත චිත්තය නො වෙයි. මෝහපර්‍ය්‍යුත්‍ථිත චිත්තය නො වෙයි. එ සමයෙහි ඔහුගේ සිත තථාගතයන් ඇරබ ඍජුගත ම වෙයි. මහානාමයෙනි, ඍජුගතචිත්ත ඇති ආර්‍ය්‍යශ්‍රාවක අර්‍ත්‍ථවේදය ලබන්නේ ය. ධර්‍මවේදය ලබන්නේ ය, ධර්‍මොපනිඃශ්‍රිත ප්‍රමෝදය ලබන්නේ ය. ප්‍රමුදිතයාට ප්‍රීතිය උපදී. ප්‍රීතමනස්කයාගේ නාමකය සන්හිඳෙයි. සන්හුන් කය ඇතියේ සුව විඳිනේ ය. සුව ඇතියහුගේ සිත එකඟ වෙයි. මහානාමයෙනි, තෙපි මේ බුද්ධානුස්මෘතිය ම යනුයේත් වඩව, සිටියේත් වඩව, හුන්නේ ත් වඩව, හෝනේත් වඩව, කමත්හි සිටිනුයේත් වඩව, පුත්‍රම්සම්බාධශයනයෙහි වසනුයේත් වඩව.
පුන චපරං ත්‍වං මහානාම ධම‍්මං අනුස‍්සරෙය්‍යාසි -පෙ- සඞ‍්ඝං අනුස‍්සරෙය්‍යාසි -පෙ- අත‍්තනො සීලානි අනුස‍්සරෙය්‍යාසි -පෙ- අත‍්තනො චාගං අසුස‍්සරෙය්‍යාසි -පෙ- දෙවතා අනුස‍්සරෙය්‍යාසි සන‍්ති දෙවා චාතුම‍්මහාරාජිකා -පෙ- සන‍්ති දෙවා තතුත‍්තරිං.
තවද මහානාමයෙනි, තෙපි ධර්‍මය සිහි කරව ... සඞ්ඝයා සිහි කරව ... තමන් සිල් සිහි කරව ... තමන්ගේ ත්‍යාග සිහි කරව ...“චාතුර්මහාරාජික දෙවියෝ ඇත ... ඉන් මතුයෙහි ඇතැ”යි දේවතාවන් සිහි කරව.
යථාරූපාය සද‍්ධාය සමන‍්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්‍ථ උපපන‍්නා මය‍්හම‍්පි තථාරූපා සද‍්ධා සංවිජ‍්ජති. යථාරූපෙන සීලෙන -පෙ- සුතෙන -පෙ- චාගෙන -පෙ- පඤ‍්ඤාය සමන‍්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්‍ථ උපපන‍්නා, මය‍්හම‍්පි තථාරූපා පඤ‍්ඤා සංවිජ‍්ජතීති.
එ දෙවියෝ යම්බඳු ශ්‍රද්ධායෙකින් සමන්‍වාගත වූවාහු මෙයින් ච්‍යුත ව එහි උපන්නාහු නම් මට ද එබඳු ශ්‍රද්ධා ඇත. යම් බඳු ශීලයෙකින් ... ශ්‍රැතයෙකින් … ත්‍යාගයකින් … ප්‍රඥායෙකින් එ දෙවියෝ සමන්‍වාගත වූවාහු මෙයින් ච්‍යුත ව එහි උපන්නාහු නම් මට ද එබඳු ප්‍රඥා ඇතැයි.
යස‍්මිං මහානාම සමයෙ අරියසාවකො අත‍්තනො ච තාසඤ‍්ච දෙවතානං සද‍්ධඤ‍්ච සීලඤ‍්ච සුතඤ‍්ච චාගඤ‍්ච පඤ‍්ඤඤ‍්ච අනුස‍්සරති, නෙවස‍්ස තස‍්මිං සමයෙ රාගපරියුට‍්ඨිතං චිත‍්තං හොති, න දොසපරියුට‍්ඨිතං චිත‍්තං හොති, න මොහපරියුට‍්ඨිතං චිත‍්තං හොති, උජුගතමෙවස‍්ස තස‍්මිං සමයෙ චිත‍්තං හොති දෙවතා ආරබ‍්භ. උජුගතචිත‍්තො ඛො පන මහානාම අරියසාවකො ලභති අත්‍ථවෙදං, ලභති ධම‍්මවෙදං, ලභති ධම‍්මූපසංහිතං පාමොජ‍්ජං. පමුදිතස‍්ස පීති ජායති, පීතිමනස‍්ස කායො පස‍්සම‍්භති, පස‍්සද‍්ධකායො සුඛං වෙදියති, සුඛිනො චිත‍්තං සමාධියති, ඉමං ඛො ත්‍වං මහානාම දෙවතානුස‍්සතිං ගච‍්ඡන‍්තොපි භාවෙය්‍යාසි, ඨිතොපි භාවෙය්‍යාසි, නිසින‍්නොපි භාවෙය්‍යාසි, සයානොපි භාවෙය්‍යාසි, කම‍්මන‍්තං අධිට‍්ඨහන‍්තොපි භාවෙය්‍යාසි, පුත‍්තසම‍්බාධසයනං අජ‍්ඣාවසන‍්තොපි භාවෙය්‍යාසීති.
මහානාමයෙනි, යම් කලෙක්හි ආර්‍ය්‍යශ්‍රාවක තෙම තමන්ගේ ද එ දෙවියන්ගේ ද ශ්‍රද්ධා හා ශීල හා ශ්‍රැත හා ත්‍යාග හා ප්‍රඥා සිහි කෙරේ ද, එසමයෙහි ඔහට රාගපර්‍ය්‍යුත්‍ථිත චිත්තය නො වෙයි, ද්වේෂපර්‍ය්‍යුත්‍ථිත චිත්තය නොවෙයි, මෝහපර්‍ය්‍යුත්‍ථිත චිත්තය නො වෙයි. එසමයෙහි ඔහුගේ සිත දේවතාවන් ඇරබ ඍජුගත ම වෙයි. මහානාමයෙනි, ඍජුගත චිත්ත ඇති ආර්‍ය්‍යශ්‍රාවක අර්‍ත්‍ථවේදය ලබන්නේ ය. ධර්‍මවේදය ලබන්නේ ය. ධර්‍මොපනිඃශ්‍රිත ප්‍රමෝදය ලබන්නේ ය. ප්‍රමුදිතයාට ප්‍රීතිය උපදනේ ය. ප්‍රීතමනස්කයාගේ නාමකය සන්සිඳෙයි, සන්හුන්කය ඇතියේ සුව විඳිනේ ය. සුව ඇතියහුගේ සිත එකඟ වෙයි. මහානාමයෙනි, තෙපි මේ දේවතානුස්මෘතිය යනුයේත් වඩව, සිටියේත් වඩව, හුන්නේත් වඩව, හෝනේත් වඩව, කර්‍මාන්තයෙහි යෙදෙනුයේත් වඩව, පුත්‍රසම්බාධශයනයෙහි වසනුයේත් වඩවයි.