විසාඛූපොසථ සුත‍්තං
8. 1. 5. 3.
8. 1. 5. 3.
විසාඛූපොසථ සුත‍්තං
විසාඛූපෝසථ සූත්‍රය
එකං සමයං භගවා සාවත්‍ථියං විහරති පුබ‍්බාරාමෙ මිගාරමාතුපාසාදෙ. අථ ඛො විසාඛා මිගාරමාතා යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. එකමන‍්තං නිසින‍්නං ඛො විසාඛං මිගාරමාතරං භගවා එතදවොච:
එක් සමයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි පූර්‍වාරාම නම් වූ මිගාරමාතුපාසාදයෙහි වැඩ වසන සේක. එකල්හි මිගාරමාතු විශාඛා තොමෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරා එළඹියා ය. එළැඹ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ එකත්පසෙක හුනු. එකත්පසෙක හුන් විසාඛා මිගාරමාතාවට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ තෙල කරුණ වදාළ සේක.
අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතො ඛො විසාඛෙ, උපොසථො උපවුත්‍ථො මහප‍්ඵලො හොති මහානිසංසො මහාජුතිකො මහාවිප‍්ඵාරො.
විශාඛාවෙනි, විසූ අටඟින් යුත් පෙහෙවස මහත්ඵල ඇතියේ වෙයි, මහ අනුසස් ඇතියේ වෙයි, මහත් දිලුම් ඇත්තේ වෙයි, මහත් පැතුරුම් ඇත්තේ වෙයි.
කථං උපවුත්‍ථො ච විසාඛෙ අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතො උපොසථො මහප‍්ඵලො හොති මහානිසංසො මහාජුතිකො මහාවිප‍්ඵාරො:
විශාඛාවෙනි, කෙසේ විසූ අටඟින් යුත් පෙහෙවස මහත්ඵල වේ ය. මහානෘශංස වේ ය, මහාද්‍යුතික වේ ය, මහා විස්ථාර වේ ය යත්:
ඉධ විසාඛෙ, අරියසාවකො ඉති පටිසඤ‍්චික‍්ඛති: යාවජීවං අරහන‍්තො පාණාතිපාතං පහාය පාණාතිපාතා පටිවිරතා නිහිතදණ‍්ඩා නිහිතසත්‍ථා ලජ‍්ජී දයාපන‍්නා සබ‍්බපාණභූතහිතානුකම‍්පිනො විහරන‍්ති. අහම‍්පජ‍්ජ ඉමඤ‍්ච රත‍්තිං ඉමඤ‍්ච දිවසං පාණාතිපාතං පහාය පාණාතිපාතා පටිවිරතො නිහිතදණ‍්ඩො නිහිතසත්‍ථො ලජ‍්ජී දයාපන‍්නො සබ‍්බපාණභූතහිතානුකම‍්පී විහරාමී. ඉමිපනාහං අඞ‍්ගෙන අරහතං අනුකරොමි. උපොසථො ච මෙ උපවුත්‍ථො භවිස‍්සතීති ඉමිනා පඨමෙන අඞ‍්ගෙන සමන‍්නාගතො හොති. -පෙ-
විශාඛාවෙනි, මෙසස්නෙහි අරීසවු මෙසේ නුවණින් සලකන්නේ ය: රහත්හු දිවිහිමියෙන් පණිවා දුරැර පණිවායෙන් වැළැකියාහු බහා තැබූ දඬු ඇතියාහු බහා තැබූ සැත් ඇතියාහු පවට ලජ්ජා ඇතියාහු දයාපත් වූවාහු හැම ප්‍රාණීසමූහයා කෙරෙහි හිතානුකම්පා ඇතියාහු වෙසෙත්. මම ද අද මේ රෑත් මේ දාවලත් පණිවා දුරැර පණිවායෙන් වැළැකියෙම් බහා තැබූ දඬු ඇතියෙම් බහාතැබූ අවි ඇතියෙම් පවට ලජ්ජා ඇතියෙම් දයාපත් වූයෙම් හැම ප්‍රාණීභූතයන් කෙරෙහි හිතානුකම්පා ඇතියෙම් වෙසෙමි. මම් මෙකරුණිනුදු රහතුන් අනුකරණ කරමි. මා විසින් පෙහෙවස් වසන ලද ද වේ යයි මේ පළමු අඟින් සමන්‍වාගත වෙයි …
යාවජීවං අරහන‍්තො උච‍්චාසයනමහාසයනං පහාය උච‍්චාසයනමහාසයනා පටිවිරතා නීචසෙය්‍යං කප‍්පෙන‍්ති මඤ‍්චකෙ වා තිණසන්‍ථාරකෙ වා. අහම‍්පජ‍්ජ ඉමඤ‍්ච රත‍්තිං ඉමඤ‍්ච දිවසං උච‍්චාසයනමහාසයනං පහාය උච‍්චාසයනමහාසයනා පටිවිරතො නීචසෙය්‍යං කප‍්පෙමි මඤ‍්චකෙ වා තිණසන්‍ථාරකෙ වා. ඉමිනාපහං අඞ‍්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්‍ථො භවිස‍්සතීති ඉමිනා අට‍්ඨමෙන අඞ‍්ගෙන සමන‍්නාගතො හොති.
දිවිහිමියෙන් රහත්හු උසසුන්මහසුන් දුරැර උසසුන් මහස්නෙන් වැළැකියාහු (කුරු) හැඳෙක වේවයි. තණ ඇතිරියෙහි වේවයි නීචශය්‍යා කරත්. මම ද අද මේ රෑත් මේ දාවලත් උසසුන් මහසුන් දුරැර උසසුන් මහස්නෙන් වැළැකියෙම් හැඳෙක වේවයි, තණ ඇතිරියෙහි වේවයි නීචශය්‍යා කෙරෙම්. මේ කරුණිනුදු මම රහතුන් අනුකරණ කරම්. මා විසින් පෙහෙවස් වුසුයේත් වන්නේ යයි මේ අටවැනි අඟින් සමන්‍වාගත වෙයි.
එවං උපවුත්‍ථො ඛො විසාඛෙ, අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතො උපොසථො මහප‍්ඵලො හොති මහානිසංසො මහාජුතිකො මහාවිප‍්ඵාරොති.
විශාඛාවෙනි, මෙසේ වුසූ අටඟින් සමන්‍වාගත වූ පෙහෙවස මහත් ඵල වෙයි. මහානිසංස වෙයි, මහාද්‍යුතික වෙයි, මහාවිස්ථාර වේ යයි.
කීව මහප‍්ඵලො හොති, කීව මහානිසංසො කීව මහාජුතිකො කීව මහාවිප‍්ඵාරො:
කොතෙක් මහත්ඵල වේ ය, කොතෙක් මහානෘශංස වේ ය, කොතෙක් මහාද්‍යුතික වේය, කොතෙක් මහාවිස්ථාරවේය යත්:
සෙය්‍යථාපි විසාඛෙ, යො ඉමෙසං සොළසන‍්නං මහාජනපදානං පහූතසත‍්තරතනානං ඉස‍්සරියාධිපච‍්චං රජ‍්ජං කාරෙය්‍ය, සෙය්‍යථීදං: අඞ‍්ගානං මගධානං කාසීනං කොසලානං වජ‍්ජීනං මල‍්ලානං චෙතීනං වඞ‍්ගානං කුරූනං පඤ‍්චාලානං මච‍්ඡානං සූරසෙනානං අස‍්සකානං අවන‍්තීනං ගන්‍ධාරානං කම‍්බොජානං, අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතස‍්ස උපොසථස‍්ස එතං කලං නාග‍්ඝති සොළසිං. තං කිස‍්ස හෙතු:
විශාඛාවෙනි, යම්සේ අඞ්ග ය, මගධ ය, කාශී ය, කෝශල ය, වජ්ජී ය, මල්‍ය ය, චෙතී ය, වඞ්ගය, කුරු ය, පඤ්චාල ය, මත්ස්‍ය ය, ශූරසේන ය, අශ්වක ය, අවන්ති ය, ගන්‍ධාර ය, කම්බෝජ ය යන බොහෝ සත් රුවන් ඇති මේ සොළොස් මහාජනපදයන්ගේ ඓශ්වර්‍ය්‍යාධිපත්‍යය ඇති රාජ්‍යය යමෙක් කරන්නේ නම්, තෙල අටඟින් යුත් පෙහෙවස්හුගේ සොළොස්වන කලාවට ද නො අගනේ ය. එ කවර හෙයින යත්:
කපණං විසාඛෙ, මානුසකං රජ‍්ජං දිබ‍්බං සුඛං උපනිධාය. යානි විසාඛෙ, මානුසකානි පඤ‍්ඤාසවස‍්සානි චාතුම‍්මහාරාජිකානං දෙවානං එසො එකො රත‍්තින්‍දිවො, තාය රත‍්තියා තිංසරත‍්තියො මාසො, තෙන මාසෙන ද‍්වාදසමාසියො සංවච‍්ඡරො, තෙන සංවච‍්ඡරෙන පඤ‍්චවස‍්සසතානි චාතුම‍්මහාරාජිකානං දෙවානං ආයුප‍්පමාණං. ඨානං ඛො පනෙතං විසාඛෙ, විජ‍්ජති යං ඉධෙකච‍්චො ඉත්‍ථි වා පුරිසො වා අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතං උපොසථං උපවසිත්‍වා කායස‍්ස භෙදා පරම‍්මරණා චාතුම‍්මහාරාජිකානං දෙවානං සහව්‍යතං උපපජ‍්ජෙය්‍ය ඉදං ඛො පනෙතං විසාඛෙ සන්‍ධාය භාසිතං කපණං මානුසකං රජ‍්ජං දිබ‍්බං සුඛං උපනිධාය.
විසාඛාවෙනි, මානුෂක රාජ්‍යය දිව්‍ය සුඛය සඳහා අල්ප වෙයි. විසාඛාවෙනි, මිනිසුන්ගේ යම් පනස් හවුරුද්දෙක් වේ නම් තෙල සිව්මහරද වැසි දෙවියනට එක් රෑ දාවලෙක. එ රැයින් තිස් රෑ ඇතියේ මාසයෙක, එ මසින් දොළොස්මස් ඇතියේ හවුරුද්දෙක, එ හවුරුදුයෙන් පන්සිය හවුරුද්දෙක් සිව්මහරද වැසි දෙවියන්ගේ ආයුප්‍රමාණය වේ. විසාඛාවෙනි, යම් හෙයකින් මෙලොව්හි ඇතැම් මාගමක් වේවයි, පුරුෂයෙක් වේවයි අටඟින් සමන්‍වාගත පෙහෙවස් වැස කාබුන් මරණින් මතු සිව්මහරද වැසි දෙවියන්ගේ සහභාවයට එළඹෙන්නේ ය යන තෙල කරුණ ඇත. විසාඛාවෙනි, දිවසුව පිණිස මානුෂක රාජ්‍යය අල්ප වෙයි යන යමක් කියන ලද නම් තෙල කරුණ මේ සඳහා කියන ලදී.
යං විසාඛෙ, මානුසකං වස‍්සසතං තාවතිංසානං දෙවානං එසො එකො රත‍්තින්‍දිවො; තාය රත‍්තියා තිංසරත‍්තියො මාසො; තෙන මාසෙන ද‍්වාදසමාසියො සංවච‍්ඡරො. තෙන සංවච‍්ඡරෙන දිබ‍්බං වස‍්සසහස‍්සං තාවතිංසානං දෙවානං ආයුප‍්පමාණං, ඨානං ඛො පනෙතං විසාඛෙ, විජ‍්ජති යං ඉධෙකච‍්චො ඉත්‍ථී වා පුරිසො වා අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතං උපොසථං උපවසිත්‍වා කායස‍්ස භෙදා පරම‍්මරණා තාවතිංසානං දෙවානං සහව්‍යතං උපපජ‍්ජෙය්‍ය, ඉදං ඛො පනෙතං විසාඛෙ, සන්‍ධාය භාසිතං කපණං මානුසකං රජ‍්ජං දිබ‍්බං සුඛං උපනිධාය.
විසාඛාවෙනි, මානුෂක වූ යම් සියක් හවුරුද්දෙක් වේ නම් තව්තිසා වැසි දෙවියනට තෙල එක් රෑ දාවලෙකි. එ රැයින් තිස් රැයෙක් මාසයෙක, එ මසින් දොළොස්මසෙක් හවුරුද්දෙක. එ හවුරුදුයෙන් දිව්‍යවර්‍ෂ සහස්‍රයෙක් තව්තිසා වැසි දෙවියනට ආයුප්‍රමාණ වෙයි. විසාඛාවෙනි, යම් හෙයෙකින් මෙලොව්හි කිසි ස්ත්‍රියක් වේවයි පුරුෂයෙක් වේවයි අටඟින් සමන්‍වාගත පෙහෙවස් වැස කාබුන් මරණින් මතු තව්තිසා වැසි දෙවියන්ගේ සහවාසයට පැමිණෙන්නේ ය යන තෙල කරුණ ඇත. විසාඛාවෙනි, දිව්‍ය සුඛය පිණිස මානුෂක රාජ්‍යය අල්ප වෙයි යන තෙල කරුණ මේ සඳහා කියන ලදී.
යානි විසාඛෙ, මානුසකානි ද‍්වෙ වස‍්සසතානි -පෙ- අට‍්ඨවස‍්සසතානි -පෙ- සොළසවස‍්සසතානි -පෙ- පරනිම‍්මිතවසවත‍්තීනං දෙවානං එසො එකො රත‍්තින්‍දිවො; තාය රත‍්තියා තිංසරත‍්තියො මාසො, තෙන මාසෙන ද‍්වාදසමාසියො සංවච‍්ඡරො, තෙන සංවච‍්ඡරෙන දිබ‍්බානි සොළසවස‍්සසහස‍්සානි පරනිම‍්මිතවසවත‍්තීනං දෙවානං ආයුප‍්පමාණං,
විශාඛාවෙනි, මිනිසුන් සතු යම් දෙසිය හවුරුද්දෙක් වේ නම් ... අටසිය හවුරුදුයෙක් ... සොළොස්සියවසෙක් පරනිම්මිතවසවත්තී දෙවියනට තෙල එක් රෑදාවලෙකි. එ රැයින් තිස් රැයෙක් මාසයෙක, එ මසින් දොළොස් මසෙක් හවුරුදුයෙක. එ හවුරුදුයෙන් සොළොස් දහසක් හවුරුදු පරනිම්මිතවසවත්තී දෙවියන්ගේ ආයුප්‍රමාණය වෙයි.
ඨානං ඛො පනෙතං විසාඛෙ, විජ‍්ජති යං ඉධෙකච‍්චො ඉත්‍ථී වා පුරිසො වා අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතං උපොසථං උපවසිත්‍වා කායස‍්ස භෙදා පරම‍්මරණා පරනිම‍්මිතසවත‍්තීනං දෙවානං සහව්‍යතං උපපජ‍්ජෙය්‍ය. ඉදං ඛො පනෙතං විසාඛෙ, සන්‍ධාය භාසිතං කපණං මානුසකං රජ‍්ජං දිබ‍්බං සුඛං උපනිධායාති.
විසාඛාවෙනි, යම් හෙයෙකින් මෙලොව්හි කිසි මාගමක් වේවයි පිරිමියෙක් වේවයි අටඟින් යුත් පෙහෙවස් වැස කාබුන් මරණින් මතු පරනිම්මිතවසවත්තී දෙවියන්ගේ සහභාවයට එළඹෙන්නේ ය යන තෙල කරුණ ඇත. විසාඛාවෙනි, දිව්‍ය සුඛය පිණිස මානුෂක රාජ්‍යය අල්ප වෙයි. යන තෙල කරුණ මේ සඳහා කියන ලදී.
1. පාණං න හානෙ න ච දින‍්නමාදියෙ මුසා න භාසෙ න ච මජ‍්ජපො සියා අබ්‍රහ‍්මචරියා විරමෙය්‍ය මෙථුනා රත‍්තං න භුඤ‍්ජෙය්‍ය විකාලභොජනං.
1. පරපණ නො නස්නේ ය, නුදුන් දෑ නො ගන්නේ ය, මුසවා නො බණන්නේ ය, මද්‍යපයෙක් ද නොවන්නේ ය අබ්‍රම්සර වූ මෙවුන් දමින් දුරු වන්නේ ය, රෑ විකල් බොජුන් නො බුදිනේ ය,
2. මාලං න ධාරෙ න ච ගන්‍ධමාචරෙ මඤ‍්චෙ ඡමායං ච සයෙථ සන්‍ථතෙ එතං හි අට‍්ඨඞ‍්ගිකමාහු පොසථං බුද‍්ධෙන දුක‍්ඛන‍්තගුනා පකාසිතං.
2. මල් නො දරන්නේ ය, නො ද ගඳ අලෙවූ දෙන්නේ ය, හැඳෙක හෝ බිම්හි හෝ (තණ ඈ අතුළ) ඇතිරියෙක හෝ හෝනේ ය. තෙල දුක් කෙළවරට පත් බුදුනු විසින් වදාරන ලද අටඟින් යුත් පෙහෙවසැයි කියති.
3. චන්‍දො ච සුරියො ච උභො සුදස‍්සනා ඔභාසයං අනුපරියන‍්ති යාවතා, තමොනුදා තෙ පන අන‍්තලික‍්ඛගා නභෙ පභාසෙන‍්ති දිසාවිරොචනා.
3. සුදසුන් වූ සඳු හා හිරු දෙදෙන යම් තාක් බබුළුවමින් හැසිරෙත් ද, අඳුරු දුරුකරන ඔහු වනාහි අන්තරීක්‍ෂගත වූවාහු දිගුන් බබුළුවමින් අහස්හි බබළත්.
4. එතස‍්මිං යං විජ‍්ජති අන‍්තරෙ ධනං මුත‍්තා මණි වෙළුරියඤ‍්ච භද‍්දකං සිඞ‍්ගීසුවණ‍්ණං අථවාපි කඤ‍්චනං යං ජාතරූපං හටකන‍්ති වුච‍්චති අට‍්ඨඞ‍්ගුපෙතස‍්ස උපොසථස‍්ස කලම‍්පි තෙ නානුභවන‍්ති සොළසිං චන්‍දප‍්පභා තාරගණා ච සබ‍්බෙ.
4. තෙල අන්තරයෙහි උතුම් මුතු මිණි වෙරළුමිණි ද සිඟුරන් ද වැලිත් කසුන් ද යම් රනෙක් ‘හටක’ යයි කියනු ලැබේ නම් එ ද යන යම් ධනයෙක් ඇද්ද, ඒ අටඟින් යුත් පෙහෙවසට ඒ ධනයෝ සොළොස් වන කලාවටද නො පැමිණෙත්. හැම සඳ පහන් හා උළු කැන්හු ද එබඳු වෙත්,
5. තස‍්මාහි නාරී ච නරො ච සීලවා අට‍්ඨඞ‍්ගුපෙතං උපවස‍්සුපොසථං පුඤ‍්ඤානි කත්‍වාන සුඛුද්‍රයානි අනින්‍දිතා සග‍්ගමුපෙන‍්ති ඨානන‍්ති.
5. එහෙයින් සිල්වත් නර නාරීහු ද අෂ්ටාඞ්ග සමන්‍වාගත පෞෂථය වැස සුව උදාකරන පින් කොට විඥප්‍රශස්ත වූවාහු ස්වර්‍ගස්ථානයට ද එළඹෙත්.