පකිණ‍්ණකකථා

පකිණ්ණකකථා

ඉති පංචක්‍ඛන්‍ධවිදූ පඤ්ච අභිඤ්ඤා අවොච යා නාථො තා ඤත්‍වා තාසුං අයං පකිණ්ණක කථා’පි විඤ්ඤෙය්‍යා

මේ අභිඥාවන් අතුරෙන් චුතූපපාත ඤාණයයි කියනලද යම් මේ දිබ්බචක්‍ඛු ඤාණයක් වේද, එයට අනාගතංස ඤාණය, යථාකම්මූපග ඤාණය යන මේ දෙකද පරිවාර ඤාණයෝ වෙති. මෙසේ මේ දෙකද ඉද්ධිවිධාදී වූ පසදැයි අභිඥාවන් සතක් මෙහි ආයේය, දැන් ඒ අභිඥාවන් පිළිබඳ අරමුණු විස්තර කිරීමේදී නිරවුල්බව පිණිස:-

ආරම්මණත්තිකා වුත්තා යෙ චත්තාරො මහෙසිනා සත්තන්නම්පි ඤාණානං පවත්තිං තෙසු දීපයෙ

එහි විස්තරය මෙසේය:- අරමුණු පිළිබඳ වූ ත්‍රිකයන් සතරක් (අරමුණු දොළසක්) මහර්ෂීන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේය, ඒ සතර කවරේද? පරිත්තාරම්මණත්තිකය, මහග්ගතාරම්මණත්තිකය, අතීතාරම්මණත්තිකය, අජ්ඣත්තාරම්මණත්තිකය යන මේයි.

ඉද්ධිවිධ ඤාණය-පරිත්ත-මහග්ගත-අතීත-අනාගත-පච්චුප්පන්න-අජ්ඣත්ත-බහිද්ධා වශයෙන් අරමුණු සතෙක්හි පවතී. කෙසේද යත්, යම් කලෙක රූපකායය සිත ඇසුරෙහි සිටින සේ ගෙන අදිසි කයින් යුතුව (නොපෙනී) යනු කැමැත්තේ සිතට අනුව කය හසුරුවයිද, මහද්ගත වූ සිත තුළ කය පිහිටුවයිද, රුවයිද එකල උපභෝග (ද්විතීයා විභක්ති) වශයෙන් ලද දෙය අරමුණ වෙති’යි ගෙන, රූපකායය අරමුණ වූ හෙයින් එය පරිත්තාරම්මණ වේ. යම් කලෙක සිත කය ඇසුරෙහි සිටින සේ ගෙන දෘශ්‍යමාන වූ කයින් යුතුව යනු කැමැත්තේ කයට අනුව සිත හසුරුවයිද, පාදකධ්‍යාන චිත්තය රූපකායය තුළ පිහිටුවයිද, රුවයිද, එකල උපයෝග වචන වශයෙන් ලද දෙය අරමුණු වෙති’යි ගෙන, මහද්ගත වූ සිත අරමුණු වූ හෙයින් එය මහග්ගතාරම්මණ වේ.

යම් හෙයකින් ඉකුත්ව නිරුද්ධව ගිය එම සිත අරමුණු කොට ගනීද, එහෙයින් එය අතීතාරම්මණ වේ. මහාධාතු නිධානයෙහිදී මහාකාශ්‍යප ස්ථවිරාදීනට සෙයින් අනාගතයෙහි වේවා’යි අධිෂ්ඨාන කරන විට අනාගතාරම්මණ වේ. මහාකාශ්‍යප ස්ථවිරයන් වහන්සේ වනාහි මහාධාතු නිධානය කරන සේක්, “අනාගතයෙහි දෙන අටළොස් වසක් මේ ගඳදෑ නොවියකේවා, මේ මල් නොමැලවේවා, මේ පහන් නොනිමේවායයි අධිෂ්ඨාන කළහ, සියල්ල එසේම සිදුවිය. අස්සගුත්ත ස්ථවිරයන් වහන්සේ වත්තනිය නම් සෙනස්නෙහි භික්‍ෂු සංඝයා වියලිබත් වළඳනු දැක, ‘දිය හෙබ දිනපතා උදයවරුවෙහි දීරස වේවා’යි අධිෂ්ඨාන කළහ, උදය වරුවෙහි ගත් විට දීරස වේ, සවස්වරුවෙහි සැබෑදියම වේ. කය සිත ඇසුරෙහි තබා අදිසිකයින් යුතුව යන කල පච්චුප්පන්නාරම්මණ වේ,

කයට අනුව සිත හෝ සිතට අනුව කය හසුරුවන කල තමාගේ දාරක වේශාදිය මවනවිට තමාගේම කය හෝ සිත අරමුණු කොට ගනු ලබන හෙයින් අජ්ඣත්තාරම්මණ වේ. බාහිර වූ ඇත් අස් ආදීන් දක්වන විට එය බහිද්ධාරම්මණ වේ. මෙසේ පළමුකොට ඉද්ධිවිධ ඤාණය අරමුණු සතෙක්හි පවත්නා බව දතයුතුය.

දිබ්බසොතධාතු ඤාණය පරිත්ත-පච්චුප්පන්න-අජ්ඣත්ත-බහිද්ධාරම්මණ වශයෙන් අරමුණු සතරෙක්හි පවතියි. කෙසේදයත්, යම්හෙයකින් ශබ්ද අරමුණු කොටගනීද, ශබ්දය සීමිත දෙයක් වේද, එහෙයින් පරිත්තාරම්මණ වේ, විද්‍යාමානවූම ශබ්දය අරමුණු කොට පවත්නා හෙයින් පච්චුප්පන්නාරම්මණ වේ, එය තමාගේම කුසෙහි ශබ්දය අසන කල අජ්ඣත්තාරම්මණ වේ, අන්‍යයන්ගේ ශබ්දය අසනකල බහිද්ධාරම්මණ වේ. මෙසේ දිබ්බසෝතධාතු ඤාණය සිවු අරමුණෙක්හි පවත්නා බව දතයුතුය.

චේතෝපරිය ඤාණය පරිත්ත-මහග්ගත-අප්පමාණ -මග්ග-අතීත-අනාගත-පච්චුප්පන්න බහිද්ධාරම්මණ වශයෙන් අට අරමුණෙක්හි පවතී. කෙසේද යත්, අනුන්ගේ කාමාවචර සිත් දන්නා කල එය පරිත්තාරම්මණ වේ, රූපාවචර අරූපාවචර සිත් දන්නා කල එය මහග්ගතාරම්මණ වේ, මාර්ග-ඵල දන්නා කල අප්පමානාරම්මණ වේ.

මේ වනාහි පෘථග්ජන තෙමේ සෝතාපන්නයාගේ සිත නොදනී. සෝතාපන්න තෙමේ සකෘදාගාමී වූවහුගේ සිත නොදනී, මේ පිළිවෙළින් රහත්හු දක්වා යොදා ගතයුතුය. රහත්හු සියල්ලන්ගේම සිත දනිති. ඉහළින් ඉහළින් සිටි අන්‍යයෝද, පහළින් පහළින් සිටියවුන්ගේ සිත දනිතියි යන මේ විශේෂය දතයුතුයි. මාර්ග චිත්තය අරමුණු කොට ඇති කල්හි මග්ගාරම්මණය වේ. යම් කලෙක වනාහි ඉකුත්ව ගිය සත්දිනක් ඇතුළතද, මතුවට එන සත්දිනක් ඇතුළතද අනුන් සිත් දනීද, එකල අතීතාරම්මණයද අනාගතාරම්මණයද වේ,

පච්චුපන්නාරම්මණය කෙසේ සිදුවන්නේද යත්:- පච්චුපන්නය වනාහි ඛන පච්චුප්පන්නය, සන්තතිපච්චුප්පන්නය, අද්ධාපච්චුප්පන්නයයි ත්‍රිවිධ වේ. එහි, උත්පාද - ස්ථිති - භංගයන්ට පැමිණියේ ඛණපච්චුපන්න නමි, සන්තති (පැවතුම්) වාර එකක් හෝ දෙකක් පැවතියේ සන්තති පච්චුප්පන්න නමි. එහි, අඳුරෙහි හිඳ ආලෝකය ඇති තැනකට ගියහුට අරමුණ ප්‍රකට නොවී යාමත්, යලි එය ප්‍රකට වීමත් යන මෙදෑතුර සන්තතිවාර එකක් හෝ දෙකක්යයි දතයුතුය. ආලෝකය ඇති තැනෙක හැසිර ඇතුල් ගැබට පිවිසි කෙනකුට එක් වරම රූපයක් ප්‍රකට නොවීමත්, යලි එය ප්‍රකට වීමත් යන මෙදෑතුරද සන්තතිවාර එකක් හෝ දෙකක්යයි දතයුතුය. දුර සිට බලන්නකුට රජකයන්ගේ හස්තවිකාර (රෙදි අපුලන විට කැරෙන අත් ඉහළ පහළ යාම), ඝංඨා (ගෙඩි) හා භේරි (බෙර) ගැසීමේදී වන හස්ත විකාර ද දැක පවා එම ශබ්දය පළමුව නොඇසීමත් පසුව යලි ඇසීමත් යන මෙදෑතුරද සන්තතිවාර එකක් හෝ දෙකක්යයි දතයුතුය. මේ පළමු ක්‍රමය මජ්ඣිම භාණකයෝ දක්වති.

සංයුත්ත භාණකයෝ වනාහි රූප සන්තති, අරූපසන්තති යනුවෙන් සන්තති දෙකක් දක්වා ජලය පාගාගෙන එතෙර සිටිවිට පාගා නැගූ ජල රේඛාව යම්තාක් නොපෑදේද දුරක් ගෙවා ආවහුට කයෙහි ගමන් බව යම්තාක් නොසන්සිදේද අවුවෙහි අවුත් ඇතුල් ගමට පිවිසියහුට අඳුරු බව යම්තාක් නොහැරේද ඇතුල් ගබෙහි කමටහන් මෙනෙහි කොට දහවල කවුළුව හැර බලන්නහුට යම්තාක් ඇස්වල සසල බව නොසන්සිදේද ඒතාක් රූපසන්තති නම්වේ. ජවනවාර දෙකක් හෝ තුනක් අරූපසන්තති නම් වෙතැ’යි පවසා දෙකම සන්තති පච්චුප්පන්න නමැ’යි කියත්.

එක් ආත්මභාවයෙකින් පිරිසිඳියේ අද්ධා පච්චුපන්න නමි, මෙය ගැන භද්දේ කරත්ත සූත්‍රයෙහි, “ඇවැත්නි, යම් මනසක් වේද, යම් මානසික ස්වභාවයක් වෙත්ද, මේ දෙකම පච්චුප්පන්නයි, එම පච්චුප්පන්නයෙහි ඡන්‍දරාගය පිළිබඳ විඤ්ඤාණය වේ, විඤ්ඤාණය ඡන්‍දරාගය පිළිබඳ වූ හෙයින් එහි තොස් වඩයි, එහි තොස් වඩනුයේ පච්චුප්පන්න ධර්මයන් කෙරෙහි ඇද වැටෙයි” යනුවෙන් කියනලදි. මෙහි සන්තති පච්චුප්පන්නය අට්ඨකථාවන්හිද අද්ධාපච්චුප්පන්නය සූත්‍ර පිටකයෙහිද, ආයේය.

එහි ඛණ පච්චුප්පන්න චිත්තය චේතෝපරියඤාණයට අරමුණු වෙති’යි ඇතැමෙක් කියත්. කවර හෙයින්ද යත්, ඍද්ධිමත්හුගේද (සෘද්ධිමත් නොවන) අනිකකුගේද සිත් එක් කෙණෙක්හි උපදින හෙයිනි. මෙය එයට උපමාවකි. යම්සේ මල් මිටක් ගෙන අහසට දැමූ කල අවශ්‍යයෙන්ම එක් මලක් අනෙක් මලක් හා සමග නටුවෙන් නටුව එකිනෙක ගෙතෙයි ද, එසේම පර සිතක් දැනගන්නෙමි’යි සමූහ වශයෙන් මහජනයාගේ සිත් ආවර්ජනය කළ විට අවශ්‍යයෙන්ම එක් සිතක් අනෙක් සිතක් හා සමග උප්පාදක්‍ෂණයෙහි හෝ ස්ථිතික්‍ෂණයෙහි හෝ භංගක්‍ෂණයෙහි හෝ එකිනෙක ගෙතෙයි. එය වනාහි සියක් හවුරුදු දහසක් හවුරුදු ආවර්ජනය කරතත් ආවර්ජන චිත්තය හා ජවන චිත්තය එක්තැන් නොවීමේ හේතුවෙන්ද ආවර්ජන ජවනයන් අභිප්‍රේත නොවන තන්හි නොයෙක් අරමුණු බවට පත්වීමේ දෝෂයෙන්ද, නොසුදුසු යයි අටුවාහි ප්‍රතික්‍ෂේප කරන ලදි.

සන්තති පච්චුප්පන්නයද අද්ධා පච්චුප්පන්නයද අරමුණු වෙති’යි දතයුතුය. එහි, ජවන වීථියෙහි පටන් අතීත අනාගත වශයෙන් ජවනවීථි දෙකක් හෝ තුනක් පමණ වූ කාලයෙහි පවත්නා යම් පරචිත්තයක් වේද, ඒ සියල්ල සන්තති පච්චුප්පන්න නමි. අද්ධා පච්චුප්පන්නය වනාහි ජවනවාර වශයෙන් විස්තර කළයුතුයයි සංයුත්සඟි අටුවායෙහි කියනලදි, එය මනාකොටම කියන ලදි.

එහි විස්තරය මෙසේය: සෘද්ධිමත් පුද්ගල තෙමේ පරසිතක් දැනගනු කැමැතිව ආවර්ජන කරයි, ආවර්ජනය ඛණපච්චුපන්නය අරමුණු කොට එය හා සමගම නිරුද්ධ වේ. එතැන් පටන් ජවන් සතරක් හෝ පසක් වේද, එහි අවසන් ජවනය ඍද්ධි චිත්තය වේ, සෙසු ජවන් කාමාවචර වේ. ඒ ජවන් සිත් සියල්ලටම එම නිරුද්ධ වූ සිත අරමුණු වේ. ඒ ජවන් සිත් නානාරම්මණ නොවේ, අද්ධා වශයෙන් පචුප්පන්නාරම්මණ වන හෙයිනි. ඒකාරම්මණ බව ඇති කල පවා සෘද්ධි චිත්තයම මිස අනෙක් චිත්තයක් පරසිත් නොදනියි. චක්‍ඛුද්වාර විෂයෙහි චක්‍ඛුවිඤ්ඤාණයම මිස (සෝතාදී) සෙසු විඤ්ඤාණයන් රූපයන් නොදකින සෙයිනි. මෙසේ මේ පච්චුප්පන්නාරම්මණය සන්තති පච්චුප්පන්න වශයෙන් ද අද්ධාපච්චුප්පන්න වශයෙන්ද සිද්ධ වේ. යම් හෙයකින් සන්තති පච්චුපන්නයද අද්ධා පච්චුප්පන්නය තුළම වැටේද, එහෙයින් අද්ධාපච්චුප්පන්න වශයෙන්ම සිත පච්චුප්පන්නාරම්මණ වෙතැ’යි පර සිත් අරමුණු කොට ඇති හෙයින්ම බහිද්ධාරම්මණද වෙති’යි මෙසේ චේතෝපරියඤාණය අට අරමුණෙක්හි පවත්නා බව දතයුතුය.

පුබ්බේනිවාසඤාණය පරිත්ත-මහග්ගත, අප්පමාණ මග්ග අතීත අජ්ඣත්ත, බහිද්ධා, නවත්තබ්බාරම්මණ වශයෙන් අට අරමුණෙක්හි පවතියි. කෙසේද යත්, කාමාවචර ස්කන්‍ධයන් සිහි කරන කල්හි පරිත්තාරම්මණ වේ, රූපාවචර හා අරූපාවචර ස්කන්‍ධයන් සිහි කරන කල්හි මහග්ගතාරම්මණ වේ. අතීතයෙහි තමා විසින් හෝ අන් කෙනෙකුන් විසින් වඩනා ලද ආර්යමාර්ගයද, සාක්‍ෂාත්කළ ඵලයද සිහිකරන විට අප්පමාණාරම්මණ වේ. වඩනා ලද මාර්ගය පමණක් සිහි කරන විට මග්ගාරම්මණ වේ. මෙය නියත වශයෙන්ම මේ අතීතාරම්මණ වේ.

එහි චෙතොපරියඤාණය හා යථාකම්මූපගඤාණයද අතීතාරම්මණ වේ, එනමුදු ඒ දෙක අතුරෙන් චේතෝපරිය ඤාණයට සත්දිනක් ඇතුළත වූ අතීත චිත්තයම ආරම්මණ වේ. එය සෙසු ස්කන්‍ධයක් හෝ ස්කන්‍ධයක් හා බැඳුණු යමක් හෝ නොදනියි. එතෙකුදු වුවත් (ආර්ය) මාර්ග සම්ප්‍රයුක්ත චිත්තය අරමුණු කොට ඇති හෙයින් පර්යාය වශයෙන් මග්ගාරම්මණයයි කියන ලදි. යථාකම්මූපග ඤාණයටද අතීත වූ චේතනා මාත්‍රයම ආරම්මණ වේ. පුබ්බේනිවාස ඤාණයට වනාහි අතීත වූ ස්කන්‍ධයන් වේවයි ස්කන්‍ධයන් හා බැඳුණු කිසිවක් හෝ වේවයි අරමුණු නොවන්නක් නම් නැත. එය වනාහි අතීත වූ ස්කන්‍ධයන් කෙරෙහිද ස්කන්‍ධයන් හා බැඳුණු ධර්මයන් කෙරෙහිද සර්වඥතා ඥානයෙහි ස්වභාවය ඇත්තේය යන විශේෂය දතයුතුය. මේ මෙහි අටුවා නයයි. යම් හෙයකින් වනාහි කුශල ස්කන්‍ධයන් ඉද්ධිවිධ ඤාණයටද, චේතෝපරියඤාණයටද, පුබ්බේනිවාසානුස්සති ඤාණයටද, යථාකම්මූපග ඤාණයටද, අනාගතංස ඤාණයටද ආරම්මණ ප්‍රත්‍යය වශයෙන් ප්‍රත්‍යය වෙති’යි පට්ඨාන ප්‍රකරණයෙහි කියන ලද්දේ ද, එහෙයින් නාමස්කන්‍ධචතුෂ්කයම චේතෝපරිය ඤාණයට හා යථාකම්මූපග ඤාණයට අරමුණු වේ, තවද, එහි යථාකම්මූපග ඤාණයට කුශල අකුශල දෙකම අරමුණු වේ.

තමා පිළිබඳ ස්කන්‍ධයන් සිහි කරන විට මෙය (පුබ්බේනිවාස ඤාණය) අජ්ඣත්තාරම්මණ වේ. අන්‍යයන්ගේ ස්කන්‍ධයන් සිහි කරණ විට බහිද්ධාරම්මණ වේ. අතීතයෙහි විපස්සී නම් භාග්‍යවත් කෙණෙක් වූහ ඔවුන්ගේ මෑණියෝ බන්‍ධුමතී නම්වූහ. පියාණෝ බන්‍ධුම නම් වූහ. ආදී වශයෙන් නාම ගෝත්‍ර පෘථිවි නිමිත්තාදිය සිහි කරන විට නවත්තබ්බ (වචනයෙන් විස්තර කළ නොහැකි) ආරම්මණ වේ. නාම ගෝත්‍ර යනු මෙහි ස්කන්‍ධයන් හා බැඳුණු, සම්මුති වශයෙන් සිද්ධ වූ වචනාර්ත්‍ථය මිස, වචනය නොවේයයි දතයුතුය, වචනය වනාහි ශබ්දායතනයෙන් සංගෘහීත වූ හෙයින් පරිත්තාරම්මණ වේ. එහෙයින් කියනලදි - “නිරුත්ති පටිසම්භිදාව පරිත්තාරම්මණ වේ” යනුයි. මේ මෙහි (දක්වන ලදුයේ) අපගේ මතයයි. මේ ආකාරයෙන් පුබ්බේනිවාසඤාණය අට අරමුණෙක්හි පවත්නා බව දතයුතුය.

දිබ්බචක්‍ඛුඤාණය පරිත්ත-පච්චුප්පන්න-අජ්ඣත්ත-බහිද්ධාරම්මණ වශයෙන් සිවු අරමුණෙක්හි පවතී. කෙසේද යත්, යම් හෙයකින් එය රූපය අරමුණු කෙරේද, තවද රූපය පරිත්තාරම්මණ වේද, එහෙයින් පරිත්තාරම්මණ වේ. විද්‍යමාන වූ රූපයෙහිම පවත්වනු ලබන හෙයින් පච්චුප්පන්නාරම්මණ වේ. තමාගේ කුස තුළ පවත්නා රූපාදිය දක්නා විට බහිද්ධාරම්මණ වේ යයි මේ ආකාරයෙන් දිබ්බචක්‍ඛු ඤාණය සිවු අරමුණෙක්හි පවත්නා බව දතයුතුය.

අනාගතංස ඤාණය පරිත්ත-මහග්ගත-අප්පමාණ-මග්ගඅනාගත-අජ්ඣත්ත-බහිද්ධා-නවත්තබ්බාරම්මණ වශයෙන් අට අරමුණක්හි පවත්නේය. කෙසේද යත්, ‘මේ තෙමේ අනාගතයෙහි කාමාවචර භූමියෙහි උපදින්නේයයි දැනගන්නා විට පරිත්තාරම්මණ වේ. රූපාවචර හෝ අරූපාවචර භූමියෙහි උපදින්නේයයි දැනගන්නා විට මහග්ගතාරම්මණ වේ. මාර්ග වඩන්නේය. ඵලය අවබෝධ කරන්නේයයි දැන ගන්නා විට අප්පමාණාරම්මණ වේ. මාර්ගය වඩන්නේය යනු පමණක් දැනගන්නාවිට මග්ගාරම්මණ වේ. නිත්‍ය වශයෙන්ම එය අනාගතාරම්මණ වේ.

එහි චේතෝපරියඤාණයද අනාගතාරම්මණ වන නමුදු එයට සත් දිනක් ඇතුළත අනාගත චිත්තයම අරමුණු වේ, එය අන්‍යවූ ස්කන්‍ධයක් හෝ ස්කන්‍ධයන් පිළිබඳ සෙසු යමක් හෝ නොදනී. අනාගතංස ඤාණයට පුබ්බේනිවාස ඤාණය පිළිබඳව කී නයින් අනාගතයෙහි අරමුණු නොවන දෙයක් නම් නැත. මම අසවල් තැන උපදින්නෙමි’යි දැනගන්නා විට අජ්ඣත්තාරම්මණ වේ. අසුවල් පුද්ගලයා අසුවල් තැන උපදින්නේයයි දැනගන්නා විට බහිද්ධාරම්මණ වේ. අනාගතයෙහි මෙත්තෙය්‍ය නම් භාග්‍යවත්හු උපදින්නාහ, ඔවුනට සුබ්‍රහ්ම නම් බ්‍රාහ්මණ තෙමේ පිය වන්නේය, බ්‍රහ්මවතී නම් බ්‍රාහ්මණී තෙමෝ මව් වන්නීය, යන ආදී නයින් නම්ගොත් දැනගන්නා විට පුබ්බේනිවාස ඤාණය පිළිබඳව නයින් නවත්තබ්බාරම්මණ වේ. මෙසේ අනාගතංස ඤාණය අට අරමුණෙක්හි පවත්නා බව දතයුතුය.

යථාකම්මූපගඤාණය පරිත්ත-මහග්ගත-අතීත අජ්ඣත්ත-බහිද්ධාරම්මණ වශයෙන් පස් අරමුණෙක්හි පවත්නේය. කෙසේද යත්, එය කාමාවචර කර්මයන් දැන ගන්නා විට පරිත්තාරම්මණ වේ, රූපාවචර අරූපාවචර කර්මයන් දැන ගන්නා විට මහග්ගතාරම්මණ වේ, අතීතයම පමණක් දනිතියි අතීතාරම්මණ වේ. තමාගේ කර්මයන් දැන ගන්නා විට අජ්ඣත්තාරම්මණ වේ, අනුන්ගේ කර්මයන් දැනගන්නා විට බහිද්ධාරම්මණ වේ. මෙසේ යථාකම්මූපගඤාණය පස් අරමුණෙක්හි පවත්නා බව දත යුතුය. මෙහි යම් ඤාණයක් අජ්ඣත්තාරම්මණද බහිද්ධාරම්මණද, වෙතැ’යි කියන ලද්දේ ද, එය විටෙක අජ්ඣත්ත ස්කන්‍ධයන්ද විටෙක බහිද්ධා ස්කන්‍ධයන්ද දන්නා හෙයින් අජ්ඣත්ත බහිද්ධාරම්මණ නම්ද වේමයි.

මෙතෙකින් සාධුජන ප්‍රමෝදය පිනිස කළ විශුද්ධි මාර්ගයෙහි අභිඤ්ඤා නිද්දේසය නම් වූ තෙළෙස්වන පරිච්ඡේදය සමාප්තයි.