වුට‍්ඨානගාමිනීවිපස‍්සනාකථා

වුට්ඨානගාමිනීවිපස්සනාකථා

මේ අනුලෝම ඤාණය වූකලී සංස්කාරයන් අරමුණු කොට ඇති වුට්ඨානගාමිනී විපස්සනාවෙහි අවසාන අවස්ථාවයි. එහෙත් සියලු කරුණු සියලු අතින් ගෙන බලන විට, ගෝත්‍රභූ ඤාණය වුට්ඨානගාමිනී විපස්සනාවෙහි අවසාන අවස්ථාව වෙයි. දැන්, එම වුට්ඨානගාමිනී විපස්සනාව පිළිබඳව මුළා නොවීම පිණිස මේ සූත්‍ර සංසන්‍දනය දතයුතුය;

ඒ මෙසේයි:-

මේ වුට්ඨානගාමිනී විපස්සනාව සළායතන විභඞ්ග සූත්‍රයෙහි, ‘මහණෙනි. අතම්මයතාව (තෘෂ්ණා-දෘෂ්ටි-මාන විරහිත බව) ඇසුරු කොට, අතම්මයතාවට පැමිණ, යම් මේ උපේක්‍ෂාවක්, ඒකාග්‍රතාවක්, එක් අරමුණක් ඇසුරු කොට පවත්නා බවක් වේද, එය හරිවූ එය ඉක්මවවූ” යන මෙහි, අතම්මයතා’යි කියන ලදි.

අලගද්ද සූත්‍රාන්තයෙහි, “නිර්වේදයට පත් වනුයේ, (සංස්කාරයන් කෙරෙහි) නිබ්බිදා වශයෙන් නො-ඇලෙයි, විරාග වශයෙන් මිදෙයි’’ යනුවෙන් මෙසේ ‘නිබ්බිදා’ යයි කියනලදි.

සුසීම සූත්‍රාන්තයෙහි “සුසීමය, මුලදී පැවැති ධම්මට්ඨිති ඤාණය පසුව නිර්වාණය පිළිබඳ (මාර්ග) ඥානය වේ’’ යනුවෙන් ‘ධම්මට්ඨිති ඤාණය’යි කියන ලදි.

පොට්ඨපාද සූත්‍රාන්තයෙහි, “පොට්ඨපාදය, සඤ්ඤාව (වුට්ඨාන ගාමිනී විපස්සනාව) පළමුව උපදියි; පසුව (මාර්ග) ඤාණය උපදියි’’ යනුවෙන් මෙසේ ‘සඤ්ඤග්ග’ (සඤ්ඤාවෙහි අග) යයි කියනලදි.

දසුත්තර සූත්‍රාන්තයෙහි, ‘පටිපදාඤාණදස්සන විසුද්ධි’ යනු පාරිශුද්ධියෙහි ප්‍රධානාංගයයි’’ යනුවෙන් ‘පාරිසුද්ධි පධානියඞ්ග’ යයි කියනලදි.

පටිසම්භිදා මග්ගයෙහි. “යම් මුඤ්චිතුකම්‍යතාවක් වේද, යම් පටිසඞ්ඛානුපස්සනාවක් වේද, තවද යම් සඞ්ඛාරුපෙක්ඛාවක් වේද, මේ ධර්මයෝ අර්ත්‍ථයෙන් සමාන වෙති, හුදෙක් ව්‍යංජන (අක්‍ෂර) වශයෙන්ම නානාවිධ වෙති’’ යනුවෙන් නම් තුනෙකින් වහරන ලදි.

පට්ඨානයෙහි, ‘ගෝත්‍රභූ චිත්තයට, වෝදානයට (පිරිසුදුබවට) අනුලෝම වේ’ යනුවෙන් (ගෝතුභූ, වෝදාන යන) නම් දෙකකින් වහරන ලදි.

රථවිනීත සූත්‍රාන්තයෙහි, “ඇවැත්නි, කිමෙක්ද? පටිපදාඤාණවිසුද්ධිය පිණිස භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත බඹසර වසනු ලැබේද?” යනුවෙන් ‘පටිපදාඤාණදස්සන විසුද්ධි’ යයි කියන ලදි.

ඉති නෙකෙහි නාමෙහි කිත්තිතා යා මහෙසිනා, වුට්ඨානගාමිනී සත්තා පරිසුද්ධා විපස්සනා

වුට්ඨාතුකාමො සංසාර දුක්‍ඛ පඞ්කා මහබ්භයා, කරෙය්‍ය සතතං තත්‍ථ යොගං පණ්ඩිත ජාතිකො’ති.

සාධුජන ප්‍රමෝදය පිණිස කළ විශුද්ධි මාර්ගයෙහි, පඤ්ඤභාවනාධිකාරයෙහි ‘පටිපදාඤාණදස්සන විසුද්ධිනිද්දේස’ නම්වූ එක්විසිවන පරිච්ඡේදය නිමියේයි.