18. අතීතත‍්තිකං
18. අතීතත‍්තිකං.
පච‍්චුප‍්පන‍්නො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස හෙතුපච‍්චයෙන පච‍්චයො, පච‍්චුප‍්පන‍්නා හෙතු සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං හෙතුපච‍්ච-. පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ.
අතීතො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච-. දානං දත්‍වා, සීලං, උපොසථකම‍්මං. පච‍්චවෙක‍්ඛති, පුබ‍්බෙ සුවිණ‍්ණනි පච‍්චවෙක‍්ඛති, ඣානා ඵුට‍්ඨහිත්‍වා ඣානං පච‍්චවෙක‍්ඛති, අරියා මග‍්ගා වුට‍්ඨහිත්‍වා මග‍්ගං පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති, ඵලං පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති, පහීණෙ කිලෙසෙ පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති, වික‍්ඛම‍්හිතෙ කිලෙසෙ පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති, අතීතං චක‍්ඛුං අනිච‍්චතො දුක‍්ඛතො අනත‍්තතො විපස‍්සන‍්ති -පෙ- දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, අතීතං සොතං, ඝානං, ජිව‍්හං, කායං, රූපෙ, සද‍්දෙ, ගන්‍ධෙ, රසෙ, ඵොට‍්ඨබ‍්බෙ, වත්‍ථුං අතීතෙ ඛන්‍ධෙ අනිච‍්චතො දුක‍්ඛතො අනත‍්තතො විපස‍්සන‍්ති, අස‍්සාදෙන‍්ති, අභිනන්‍දන‍්ති, තං ආරබ‍්භ රාගො උප‍්පජ‍්ජති, දිට‍්ඨි උප‍්පජ‍්ජති, විචිකිච‍්ඡා, උද‍්ධච‍්චං, දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, ආකාසානඤ‍්චායතනං විඤ‍්ඤාණඤ‍්චායතනස‍්ස ආරම‍්මණ පච‍්ච-. ආකිඤ‍්චඤ‍්ඤායතනං නෙවසඤ‍්ඤානාසඤ‍්ඤායතනස‍්ස ආරම‍්මණ පච‍්ච-. අතීතා ඛන්‍ධා ඉද‍්ධිවිධඤාණස‍්ස, චෙතොපරියඤාණස‍්ස, පුබ‍්බෙනිවාසානුස‍්සති ඤාණස‍්ස, යථාකම‍්මූපග ඤාණස‍්ස, ආවජ‍්ජනාය ආරම‍්මණ පච‍්ච-.
අනාගතො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණ පච‍්ච-. අනාගතං චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, අනාගතෙ ඛන්‍ධෙ, අනිච‍්චතො, දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, අනාගතා ඛන්‍ධා ඉද‍්ධිවිධඤාණස‍්ස, චෙතොපරියඤාණස‍්ස, අනාගතංසඤාණස‍්ස, ආවජ‍්ජනාය ආරම‍්මණපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
පච‍්චුප‍්පන‍්නො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස, ආරම‍්මණපච‍්ච-. පච‍්චුප‍්පන‍්නං චක‍්ඛුං, කායං, රූපෙ, සද‍්දෙ, ගන්‍ධෙ, රසෙ ඵොට‍්ඨබ‍්බෙ, වත්‍ථුං පච‍්චුප‍්පන‍්නෙ ඛන්‍ධෙ අනිච‍්චතො දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා, දිබ‍්බාය සොතධාතුයා සද‍්දං සුණාති, රූපායතනං චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණස‍්ස, ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස පච‍්චුප‍්පන‍්නා ඛන්‍ධා ඉද‍්ධිවිධඤාණස‍්ස ආවජ‍්ජනාය ආරම‍්මණපච‍්ච-.
අතීතො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස අධිපතිපච‍්චයෙන පච‍්චයො, ආරම‍්මණාධිපති, දානං දත්‍වා, සීලං -පෙ- පුබ‍්බෙ සුචිණ‍්ණානි ගරුං කත්‍වා පච‍්චවෙක‍්ඛති, ඣානා වුට‍්ඨහිත්‍වා ඣානං ගරුං කත්‍වා පච‍්චවෙක‍්ඛති, අරියා මග‍්ගා වුට‍්ඨහිත්‍වා මග‍්ගං ගරුං කත්‍වා පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති, ඵලං ගරුං කත්‍වා පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති, අතීතං චක‍්ඛුං.
කායං, රූපෙ, සද‍්දෙ, ගන්‍ධෙ, රසෙ, ඵොට‍්ඨබ‍්බෙ, වත්‍ථුං, අතීතෙ ඛන්‍ධෙ, ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ගරුං කත්‍වා රාගො උප‍්පජ‍්ජති, දිට‍්ඨි උප‍්පජ‍්ජති.
අනාගතො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස අධිපතිපච‍්ච-. ආරම‍්මණාධිපති, අනාගතං චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, අනාගතෙ ඛන්‍ධෙ ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ගරුං කත්‍වා රාගො උප‍්පජ‍්ජති, දිට‍්ඨි උප‍්පජ‍්ජති.
පච‍්චුප‍්පන‍්නො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස අධිපතිපච‍්ච-. ආරම‍්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, - ආරම‍්මණාධිපති: පච‍්චුප‍්පන‍්නං චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, පච‍්චුප‍්පන‍්නෙ ඛන්‍ධෙ ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ගරුං කත්‍වා රාගො උප‍්පජ‍්ජති, දිට‍්ඨි උප‍්පජ‍්ජති, සහජාතාධිපති, පච‍්චුප‍්පන‍්නාධිපති සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං අධිපතිපච‍්ච-.
අතීතො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස අනන‍්තර පච‍්ච-. පුරිමා පුරිමා අතීතා ඛන්‍ධා පච‍්ඡිමානං පච‍්ඡිමානං පච‍්චුප‍්පන‍්නානං ඛන්‍ධානං අනන‍්තරපච‍්ච-. අනුලොමං ගොත්‍රභුස‍්ස, අනුලොමං වෙදානස‍්ස, ගොත්‍රභු මග‍්ගස‍්ස. වොදානං මග‍්ගස‍්ස. මග‍්ගො ඵස‍්ස, ඵලං ඵලස‍්ස, අනුලොමං ඵලසමාපත‍්තියා. නිරොධා වුට‍්ඨහන‍්තස‍්ස නෙවසඤ‍්ඤානාසඤ‍්ඤායතනං ඵලසමාපත‍්තියා අන‍්තරපච‍්ච-.
අතීතො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස සමනන‍්තරපච‍්චයෙන පච‍්චයො, අනන‍්තරසදිසං.
පච‍්චුප‍්පන‍්නො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස සහජාතපච‍්ච-. අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්ච-. නිස‍්සයපච‍්ච-. (සංඛිත‍්තං.)
අතීතො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස උපනිස‍්සයපච‍්ච-. ආරම‍්මණූපනිස‍්සයො, අනන‍්තරූපනිස‍්සයො, පකතූපනිස‍්සයො, පකතූපනිස‍්සයො: -පෙ- අතීතං සද‍්ධං උපනිස‍්සාය දානං දෙති, සීලං. උපොසථකම‍්මං කරොති, ඣානං -පෙ- විපස‍්සනං, මග‍්ගං, අභිඤ‍්ඤං, සමාපත‍්තිං උප‍්පාදෙති, මානං ජප‍්පෙති, දිට‍්ඨිං ගණ‍්හාති, අතීතං සීලං, පඤ‍්ඤං, රාගං, පත්‍ථනං, කායිකං සුඛං, කායිකං දුක‍්ඛං, උපනිස‍්සාය දානං දෙති, සීලං, උපොසථ -පෙ- සමාපත‍්තිං උප‍්පාදෙති, පාණං හන‍්ති, සඞ‍්ඝං භින්‍දති, අතීතා සද‍්ධා, පඤ‍්ඤා. රාගො, පත්‍ථනා, කායිකං සුඛං, කායිකං දුක‍්ඛං, පච‍්චුප‍්පන‍්නාය සද‍්ධාය, පඤ‍්ඤාය, රාගස‍්ස, පත්‍ථනාය -පෙ- ඵලසමාපත‍්තියා උපනිස‍්සයපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
අනාගතො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස උපනිස‍්සයපච‍්ච-. ආරම‍්මණූපනිස‍්සයො, අනන‍්තරූපනිස‍්සයො, පකතූපනිස‍්සයො, පකතූපනිස‍්සයො: අනාගතං චක‍්ඛුසම‍්පදං පත්‍ථයමානො, සොතං, ඝානං, ජිව‍්හා, කායසම‍්පදං, වණ‍්ණසම‍්පදං, සද‍්දං ගන්‍ධ, රසසම‍්පදං, ඵොට‍්ඨබ‍්බසම‍්පදං පත්‍ථයමානො, අනාගතෙ ඛන්‍ධෙ පත්‍ථයමානො දානං දෙති, සීලං. උපොසථ අනාගතා චක‍්ඛුසම‍්පදා, වණ‍්ණසම‍්පදා, ඵොට‍්ඨබ‍්බසම‍්පදා අනාගතා ඛන්‍ධා පච‍්චුප‍්පන‍්නාය සද‍්ධාය, පඤ‍්ඤාය, කායිකස‍්ස සුඛස‍්ස, කායිකස‍්ස දුක‍්ඛස‍්ස, මග‍්ගස‍්ස, ඵලසමාපත‍්තියා උපනිස‍්සය පච‍්ච-.
පච‍්චුප‍්පන‍්නො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස උපනිස‍්සය පච‍්ච-. ආරම‍්මණූපනිස‍්සයො අනන‍්තරූපනිස‍්සයො පකතූපනිස‍්සයො, පකතූපනිස‍්සයො: පච‍්චුප‍්පන‍්නං උතුං උපනිස‍්සාය ඣානං උප‍්පාදෙති. විපස‍්සනං -පෙ- පච‍්චුප‍්පන‍්නං භොජනං, සෙනාසනං උපනිස‍්සාය ඣානං උප‍්පාදෙති, සමාපත‍්තිං උප‍්පාදෙති, පච‍්චුප‍්පන‍්නං උතුං, භොජනං, සෙනාසනං පච‍්චුප‍්පන‍්නාය සද‍්ධාය, පඤ‍්ඤාය, කායිකස‍්ස -පෙ- ඵලසමාපත‍්තියා උපනිස‍්සයපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
පච‍්චුප‍්පන‍්නො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස පුරෙජාතපච‍්ච-. ආරම‍්මණපුරෙජාතං, වත්‍ථුපුරෙජාතං, - ආරම‍්මණපුරෙජාතං: චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, අනිච‍්චතො දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා රූපං පස‍්සති, දිබ‍්බාය සොතධාතුයා රූපායතනං චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණස‍්ස. ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස, පුරෙජාතපච‍්ච-. වත්‍ථුපුරෙජාතං, චක‍්ඛායතනං චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණස‍්ස, කායායතනං කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස, වත්‍ථු පච‍්චුප‍්පන‍්නානං ඛන්‍ධානං පුරෙජාතපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
පච‍්චුප‍්පන‍්නො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස පච‍්ඡාජාතපච‍්ච-. පච‍්ඡාජාතා පච‍්චුප‍්පන‍්නා ඛන්‍ධා පුරෙජාතස‍්ස ඉමස‍්ස කායස‍්ස පච‍්ඡාජාතපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
අතීතො ධම‍්මො, පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආසෙවනපච‍්ච-. පුරිමා පුරිමා අතීතා ඛන්‍ධා පච‍්ඡිමානං පච‍්ඡිමානං පච‍්චුප‍්පන‍්නානං ඛන්‍ධානං ආසෙවනපච‍්ච-. අනුලොමං ගොත්‍රභුස‍්ස, අනුලොමං වොදානස‍්ස, ගොත්‍රභු මග‍්ගස‍්ස, වොදානං මග‍්ගස‍්ස, ආසෙවනපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
අතීතො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස කම‍්මපච‍්ච- නානාඛණිකා අතීතා චෙතනා පච‍්චුප‍්පන‍්නානං විපාකානං. ඛන්‍ධානං කටත‍්තා ච රූපානං කම‍්මපච‍්ච-. පච‍්චුප‍්පන‍්නො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස කම‍්මපච‍්ච-. පච‍්චුප‍්පන‍්නා චෙතනා සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං
චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං කම‍්මපච‍්ච-. පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ පච‍්චුප‍්පන‍්නා චෙතනා සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං කටත‍්තා ච රූපානං කම‍්මපච‍්චයෙන පච‍්චයො, පච‍්චුප‍්පන‍්නො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස විපාකපච‍්ච-. විපාකො පච‍්චුප‍්පන‍්නො එකො ඛන්‍ධො තිණ‍්ණන‍්නං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං විපාකපච‍්ච-. ද‍්වෙ ඛන්‍ධා, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ, ඛන්‍ධා වත්‍ථුස‍්ස විපාකපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
පච‍්චුප‍්පන‍්නො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආහාරපච‍්චයෙන පච‍්චයො, ඉන්‍ද්‍රිය, ඣාන, මග‍්ග, සම‍්පයුත‍්ත, විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයෙන පච‍්චයො, සහජාතං, පුරෙජාතං. පච‍්ඡාජාතං, - සහජාතං සහජාතා පච‍්චුප‍්පන‍්නා ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨානානාඤ‍්ච රූපානං විප‍්පයුත‍්තපච‍්ච-. පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ පච‍්චුප‍්පන‍්නා ඛන්‍ධා කටත‍්තාරූපානං විප‍්පයුත‍්තපච‍්ච-. ඛන්‍ධා වත්‍ථුස‍්ස විප‍්පයුත‍්තපච‍්ච, වත්‍ථු ඛන්‍ධානං විප‍්පයුත‍්තපච‍්ච-. පුරෙජාතං චක‍්ඛායතනං චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණස‍්ස, කායායතනං වත්‍ථු පච‍්චුප‍්පන‍්නානං ඛන්‍ධානං විප‍්පයුත‍්තපච‍්ච. පච‍්ඡාජාතාපච‍්චුප‍්පන‍්නා ඛන්‍ධා පුරෙජාතස‍්ස ඉමස‍්ස කායස‍්ස විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
පච‍්චුප‍්පන‍්නො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස අත්‍ථි පච‍්චයෙන පච‍්චයො, උප‍්පන‍්නත‍්තිකෙ අත්‍ථි සදිසං.
අතීතො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස නත්‍ථිපච‍්ච-. විගතපච‍්ච-. පච‍්චුප‍්පන‍්නො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස අවිගතපච‍්චයෙන පච‍්චයො, -පෙ-
හෙතුයා එකං, ආරම‍්මණෙ තීණි, අධිපතියා තීණි, අනන‍්තරෙ එකං, සමනන‍්තරෙ එකං, සහජාතෙ, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ, නිස‍්සයෙ එකං, උපනිස‍්සයෙ තීණි, පුරෙජාතෙ, පච‍්ඡාජාතෙ, ආසෙවනෙ එකං, කම‍්මෙ ද‍්වෙ, විපාකෙ, ආහාරෙ එකං, (සංඛිත‍්තං.) අවිගතෙ එකං, (එවං ගණෙතබ‍්බං.)
අනුලොමං.
අතීතො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්චයෙන පච‍්චයො, උපනිස‍්සයපච‍්ච-. කම‍්මපච‍්ච-. අනාගතො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච-. උපනිස‍්සයපච‍්ච-. පච‍්චුප‍්පන‍්නො ධම‍්මො පච‍්චුප‍්පන‍්නස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච-. සහජාතපච‍්ච-. උපනිස‍්සයපච‍්ච-. පුරෙජාතපච‍්ච-. පච‍්ඡාජාතපච‍්ච-. ආහාරපච‍්ච-. ඉන්‍ද්‍රියපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
න හෙතුයා තීණි, න ආරම‍්මණෙ තීණි, න අධිපතියා තීණි, න අනන‍්තරෙ තීණි, (සංඛිත‍්තං.) න සම‍්පයුත‍්තෙ තීණි, න විප‍්පයුත‍්තෙ
තීණි, නො අත්‍ථියා ද‍්වෙ, නො නත්‍ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, නො අවිගතෙ ද‍්වෙ, (එවං ගණෙතබ‍්බං.)
පච‍්චනීයං.
හෙතු පච‍්චයා න ආරම‍්මණෙ එකං, න අධිපතියා, න අනන‍්තරෙ, න සමනන‍්තරෙ, න අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ, න උපනිස‍්සයෙ, (සංඛිත‍්තං.) න සම‍්පයුත‍්තෙ, න විප‍්පයුත‍්තෙ, නො නත්‍ථියා, නො විගතෙ එකං, (එවං ගණෙතබ‍්බං.)
අනුලොමපච‍්චනීයං.
න හෙතුපච‍්චයා ආරම‍්මණෙ තීණි, අධිපතියා තීණි, අනන‍්තරෙ, සමනන‍්තරෙ, සහජාතෙ, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ නිස‍්සයෙ එකං, උපනිස‍්සයෙ තීණි, පුරෙජාතෙ එකං, පච‍්ඡාජාතෙ, ආසෙවනෙ එකං, (සංඛිත‍්තං.) කම‍්මෙ ද‍්වෙ, විපාකෙ එකං, ඉමෙසු පදෙසු එකං යෙව, අවිගතෙ එකං, (එවං ගණෙතබ‍්බං.)
පච‍්චනීයානුලොමං.
අතීතත‍්තිකං නිට‍්ඨිතං.