20. අජ‍්ඣත‍්තත‍්තිකං
20. අජ‍්ඣත‍්තත‍්තිකං
අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතුපච‍්චයා. අජ‍්ඣත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච රූපං. ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ අජ‍්ඣත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා කටත‍්තා ච රූපං, ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච වත්‍ථු, වත්‍ථුං පටිච‍්ච ඛන්‍ධා, එකං මහාභූතං පටිච‍්ච තයො මහාභූතං, මහාභූතෙ පටිච‍්ච චිත‍්තසමුට‍්ඨානං රූපං, කටත‍්තාරූපං උපාදාරූපං.
බහිද‍්ධා ධම‍්මං පටිච‍්ච බහිද‍්ධා ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතුපච‍්චයා, බහිද‍්ධා එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච රූපං, ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ බහිද‍්ධා එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා කටත‍්තා ච රූපං, ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච ද‍්වෙ ඛන්‍ධා, ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච වත්‍ථු. වත්‍ථුං පටිච‍්ච ඛන්‍ධා, එකං මහාභූතං පටිච‍්ච තයො මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච‍්ච චිත‍්තසමුට‍්ඨානං රූපං, කටත‍්තාරූපං, උපාදාරූපං.
අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති ආරම‍්මණපච‍්චයා. අජ‍්ඣත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා, ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ අජ‍්ඣත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා, වත්‍ථුං පටිච‍්ච ඛන්‍ධා.
බහිද‍්ධා ධම‍්මං පටිච‍්ච බහිද‍්ධා ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති ආරම‍්මණපච‍්චයා. බහිද‍්ධා එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා, ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ වත්‍ථුං පටිච‍්ච ඛන්‍ධා.
අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති අධිපතිපච‍්චයා. අජ‍්ඣත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච රූපං, ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, එකං මහාභූතං පටිච‍්ච, මහාභූතෙ පටිච‍්ච චිත‍්තසමුට‍්ඨානං රූපං, උපාදාරූපං, බහිද‍්ධා ධම‍්මං පටිච‍්ච බහිද‍්ධා ධම‍්මො, අධිපතිපච‍්චයා, බහිද‍්ධා එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා, චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච රූපං, ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, එකං මහාභූතං පටිච‍්ච, මහාභූතෙ පටිච‍්ච චිත‍්තසමුට‍්ඨානං රූපං උපාදාරූපං.
අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො, අනන‍්තරපච‍්චයා, සමනන‍්තරපච‍්චයා, සහජාතපච‍්චයා, අජ‍්ඣත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච රූපං. ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ අජ‍්ඣත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා කටත‍්තා ච රූපං. ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච වත්‍ථු. වත්‍ථුං පටිච‍්ච ඛන්‍ධා, එකං
මහාභූතං පටිච‍්ච තයො මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච‍්ච චිත‍්තසමුට‍්ඨානං රූපං, කටත‍්තාරූපං, උපාදාරූපං, ආහාරසමුට‍්ඨානං, උතුසමුට‍්ඨානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං එකං මහාභූතං පටිච‍්ච මහාභූතෙ පටිච‍්ච කටත‍්තාරූපං, උපාදාරූපං.
බහිද‍්ධා ධම‍්මං පටිච‍්ච බහිද‍්ධා ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති සහජාතපච‍්චයා, බහිද‍්ධා එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච රූපං. ද‍්වෙ, ඛන්‍ධෙ, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ බහිද‍්ධා එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා කටත‍්තා ච රූපං ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච වත්‍ථු. වත්‍ථුං පටිච‍්ච ඛන්‍ධා, එකං මහාභූතං පටිච‍්ච. මහාභූතෙ පටිච‍්ච චිත‍්තසමුට‍්ඨානං රූපං, කටත‍්තාරූපං, උපාදාරූපං, බාහිරං, ආහාරසමුට‍්ඨානං, උතුසමුට‍්ඨානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං එකං මහාභූතං පටිච‍්ච, මහාභූතෙ පටිච‍්ච කටත‍්තාරූපං, උපාදාරූපං.
අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා. නිස‍්සය, උපනිස‍්සය, පුරෙජාත, ආසෙවනපච‍්චයා. පුරෙජාතෙපි ආසෙවනෙපි පටිසන්‍ධි නත්‍ථි. කම‍්මපච‍්චයා, විපාකපච‍්චයා ආහාරපච‍්චයා, ඉන්‍ද්‍රිය, ඣානං, මග‍්ගං, සම‍්පයුත‍්ත, විප‍්පයුත‍්ත, අත්‍ථි, නත්‍ථි, විගත, අවිගතපච‍්චයා.
හෙතුයා ද‍්වෙ, ආරම‍්මණෙ ද‍්වෙ, (සංඛිත‍්ත,) අවිගතෙ ද‍්වෙ.
අනුලොමං.
අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති න හෙතුපච‍්චයා. අහෙතුකං අජ‍්ඣත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා, චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච රූපං. ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, අහෙතුක පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච වත්‍ථු. වත්‍ථුං පටිච‍්ච ඛන්‍ධා, එකං මහාභූතං, ආහාර සමුට‍්ඨානං උතුසමුට‍්ඨානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං එකං මහාභූතං, මහාභූතෙ පටිච‍්ච කටත‍්තාරූපං, උපාදාරූපං, විචිකිච‍්ඡාජහගතෙ උද‍්ධච‍්චසහගතෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච විචිකිච‍්ඡාසහගතො උද‍්ධච‍්ච සහගතො මොහො.
බහිද‍්ධා ධම‍්මං පටිච‍්ච බහිද‍්ධා ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති න හෙතුපච‍්චයා. අහෙතුකං බහිද‍්ධා එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච රූපං. ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, අහෙතුකපටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච වත්‍ථු. වත්‍ථුං පටිච‍්ච ඛන්‍ධා, එකං මහාභූතං පටිච‍්ච, බාහිරං, ආහාරසමුට‍්ඨානං, උතු, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං එකං මහාභූතං පටිච‍්ච. විචිකිච‍්ඡාසහගතෙ උද‍්ධච‍්ච සහගතෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච විචිකිච‍්ඡාසහගතො උද‍්ධච‍්ච සහගතො මොහො.
අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති න ආරම‍්මණ පච‍්චයා, අජ‍්ඣත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච චිත‍්තසමුට‍්ඨානං රූපං, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ අජ‍්ඣත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච කටත‍්තාරූපං, ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච වත්‍ථු. එකං මහාභූතං පටිච‍්ච, ආහාරසමුට‍්ඨානං, උතුසමුට‍්ඨානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං එකං මහාභූතං පටිච‍්ච, බහිද‍්ධා ධම‍්මං පටිච‍්ච බහිද‍්ධා ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති න ආරම‍්මණපච‍්චයා, බහිද‍්ධා ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච චිත‍්තසමුට‍්ඨානං රූපං, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ බහිද‍්ධා ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච කටත‍්තා රූපං, ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච වත්‍ථු, එකං මහාභූතං, බාහිරං, ආහාර, උතු, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති න අධිපති පච‍්චයා -පෙ- (අනුලොමසහජාත සදිසං, නින‍්නානාකරණං.) න අනන‍්තර පච‍්චයා, න සමනන‍්තරපච‍්චයා, න අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤ පච‍්චයා, න උපනිස‍්සය පච‍්චයා, න පුරෙජාත පච‍්චයා, අරූපෙ අජ‍්ඣත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච, -පෙ- අජ‍්ඣත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච, චිත‍්තසමුට‍්ඨානං රූපං, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ අජ‍්ඣත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච තයො ඛන්‍ධා කටත‍්තා ච රූපං, ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච වත්‍ථු, වත්‍ථුං පටිච‍්ච ඛන්‍ධා, එකං මහාභූතං පටිච‍්ච, ආහාර, උතු, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං.
බහිද‍්ධා ධම‍්මං පටිච‍්ච බහිද‍්ධා ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති න පුරෙජාත පච‍්චයා, අරූපෙ බහිද‍්ධා එකං ඛන්‍ධං පටිච‍්ච, ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, බහිද‍්ධා ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච චිත‍්තසමුට‍්ඨානං රූපං, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ පරිපුණ‍්ණං, එකං මහාභූතං, බාහිරං, ආහාර, උතු, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච න පච‍්ඡාජාතපච‍්චයා, න ආසෙවනපච‍්චයා න කම‍්මපච‍්චයා, අජ‍්ඣත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච අජ‍්ඣත‍්තා චෙතනා, ආහාර, උතුසමුට‍්ඨානං, බහිද‍්ධා ධම‍්මං පටිච‍්ච බහිද‍්ධා ධම‍්මො, න කම‍්මපච‍්චයා, බහිද‍්ධා ඛන්‍ධෙ පටිච‍්ච බහිද‍්ධා චෙතනා, බාහිරං, ආහාර, උතු සමුට‍්ඨානං, අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං, න විපාකපච‍්චයා, පටිසන්‍ධි නත්‍ථි, න ආහාරපච‍්චයා, උතු, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං බහිද‍්ධා ධම‍්මං, න ආහාර පච‍්චයා, බාහිරං, උතු, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං න ඉන්‍ද්‍රියපච‍්චයා, ආහාර, උතුසමුට‍්ඨානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, මහාභූතෙ පටිච‍්ච රූපජීවිතින්‍ද්‍රියං, බහිද‍්ධා ධම‍්මං පටිච‍්ච, න ඉන්‍ද්‍රිය පච‍්චයා බාහිරං, ආහාර, උතුසමුට‍්ඨානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, මහාභූතෙ පටිච‍්ච, රූපජීවිතින්‍ද්‍රියං.
අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො, න ඣාන පච‍්චයා, පඤ‍්චවිඤ‍්ඤාණ, ආහාරසමුට‍්ඨානං, උතුසමුට‍්ඨානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, බහිද‍්ධා ධම‍්මං පටිච‍්ච බහිද‍්ධා ධම‍්මො න ඣාන පච‍්චයා, පඤ‍්චවිඤ‍්ඤාණ බාහිරං, ආහාර, උතු සමුට‍්ඨානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං පටිච‍්ච, න මග‍්ගපච‍්චයා, (න හෙතු සදිසං,) මොහො නත්‍ථි, න සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා, න විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා, අරූපෙ ආහාර, උතුසමුට‍්ඨානං,
අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, බහිද‍්ධා ධම‍්මං පටිච‍්ච න විප‍්පයුත‍්ත පච‍්චයා, අරූපෙ බාහිරං, ආහාර, උතුසමුට‍්ඨානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, නෙ නත්‍ථි පච‍්චයා. නො විගතපච‍්චයා.
න හෙතුයා ද‍්වෙ, න ආරම‍්මණෙ ද‍්වෙ, න අධිපතියා ද‍්වෙ, න අනන‍්තරෙ ද‍්වෙ, න සමනන‍්තරෙ ද‍්වෙ, (සංඛිත‍්තං. සබ‍්බත්‍ථ ද‍්වෙ,) නො විගතෙ ද‍්වෙ, (එවං ගණෙතබ‍්බං.)
පච‍්චනීයං.
හෙතුපච‍්චයා න ආරම‍්මණෙ ද‍්වෙ, (සංඛිත‍්තං.) න විපාකෙ, න සම‍්පයුත‍්තෙ, නො නත්‍ථියා, නො විගතෙ ද‍්වෙ, (එවං ගණෙතබ‍්බං.)
අනුලොමපච‍්චනීයං.
න හෙතුපච‍්චයා ආරම‍්මණෙ ද‍්වෙ, අනන‍්තරෙ ද‍්වෙ. (සංඛිත‍්තං.) මග‍්ගෙ ද‍්වෙ, අවිගතෙ ද‍්වෙ, (එවං ගණෙතබ‍්බං.)
පච‍්චනීයානුලොමං.
(සහජාතවාරො පටිච‍්චවාරසදිසො.)
අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං පච‍්චයා අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතුපච‍්චයා, අජ‍්ඣත‍්තං එකං ඛන්‍ධං පච‍්චයා තයො ඛන්‍ධා, චිත‍්තසමුට‍්ඨානඤ‍්ච රූපං, ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ පරිපුණ‍්ණං, එකං මහාභූතං, වත්‍ථුං පච‍්චයා අජ‍්ඣත‍්තා ඛන්‍ධා, බහිද‍්ධා ධම‍්මං පච‍්චයා බහිද‍්ධා ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති හෙතුපච‍්චයා, බහිද‍්ධා එකං ඛන්‍ධං, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ එකං මහාභූතං, වත්‍ථුං පච‍්චයා බහිද‍්ධා ඛන්‍ධා.
අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං පච‍්චයා අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති ආරම‍්මණ පච‍්චයා, (පටිච‍්චවාරසදිසං,) චක‍්ඛායතනං පච‍්චයා, චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණං, කායායතනං, වත්‍ථුං පච‍්චයා අජ‍්ඣත‍්තා ඛන්‍ධා, බහිද‍්ධා ධම‍්මං, (බහිද‍්ධා ධම‍්මො පටිච‍්චවාරසදිසං,) චක‍්ඛායතනං, කායායතනං, වත්‍ථුං පච‍්චයා බහිද‍්ධා ඛන්‍ධා.
අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං පච‍්චයා අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති අධිපති පච‍්චයා, වත්‍ථුං අතිරෙකං, (පටිච‍්චවාරසදිසං,) අනන‍්තරපච‍්චයා, සමනන‍්තරපච‍්චයා, සහජාතපච‍්චයා, සහජාතාවාරෙ පරිපුණ‍්ණා, මහාභූතෙ පච‍්චයා, මහාභූතානං ඛන්‍ධානඤ‍්ච පච‍්ඡා පඤ‍්චායතනානඤ‍්ච වත්‍ථුඤ‍්ච කාතබ‍්බා, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤ පච‍්චයා , නිස‍්සය, (සංඛිත‍්තං.) අවිගත පච‍්චයා.
හෙතුයා ද‍්වෙ, ආරම‍්මණෙ, (සංඛිත‍්තං.) අවිගතෙ ද‍්වෙ,
අනුලොමං.
අජ‍්ඣත‍්තං ධම‍්මං පච‍්චයා අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො උප‍්පජ‍්ජති න හෙතුපච‍්චයා, හෙතුකං අජ‍්ඣත‍්තං එකං ඛන්‍ධං, අහෙතුකපටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ ඛන්‍ධෙ පච‍්චයා වත්‍ථු, වත්‍ථුං පච‍්චයා ඛන්‍ධා, එකං මහාභූතං, ආහාර, උතුං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, චක‍්ඛායතනං, කායායතනං, වත්‍ථුං පච‍්චයා අහෙතුකා අජ‍්ඣත‍්තා ඛන්‍ධා, විචිකිච‍්ඡාසහගතෙ උද‍්ධච‍්චසහගතෙ ඛන්‍ධෙ ච වත්‍ථුඤ‍්ච පච‍්චයා විචිකිච‍්ඡාසහගතො උද‍්ධච‍්චසහගතො මොහො, බහිද‍්ධා ධම‍්මං, බහිද‍්ධා ධම‍්මො න හෙතුපච‍්චයා, පවත‍්ති පටිසන්‍ධිපි මහාභූතාපි කාතබ‍්බා. චක‍්ඛායතනං, කායායතනං, වත්‍ථුං පච‍්චයා අහෙතුකා බහිද‍්ධා ඛන්‍ධා. විචිකිච‍්ඡාසහගතො උද‍්ධච‍්චසහගතෙ ඛන්‍ධෙ ච වත්‍ථුඤ‍්ච පච‍්චයා විචිකිච‍්ඡාසහගතො උද‍්ධච‍්චසහගතො මොහො -පෙ- න ආරම‍්මණපච‍්චයා, න අධිපතිපච‍්චයා, සහජාතසදිසං. න අනන‍්තර, න සමනන‍්තර, න අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤ, න උපනිස‍්සය, න පුරෙජාතපච‍්චයා, (පටිච‍්චවාරසදිසං.) න පච‍්ඡාජාතපච‍්චයා, න ආසෙවනපච‍්චයා, න කම‍්මපච‍්චයා, (සංඛිත‍්තං.) න විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා, (පටිච‍්චවාරපච‍්චනියෙ විප‍්පයුත‍්තසදිසං.) නො නත්‍ථිපච‍්චයා, නො විගතපච‍්චයා.
න හෙතුයා ද‍්වෙ, න ආරම‍්මණෙ ද‍්වෙ, (සංඛිත‍්තං.) නො විගතෙ ද‍්වෙ.
පච‍්චනීයං.
හෙතුපච‍්චයා න ආරම‍්මණෙ ද‍්වෙ, න අධිපතියා ද‍්වෙ, -පෙ- න විපාකෙ, න සම‍්පයුත‍්තෙ, නො නත්‍ථියා නො විගතෙ ද‍්වෙ.
අනුලොමපච‍්චනීයං.
න හෙතුපච‍්චයා, ආරම‍්මණෙ ද‍්වෙ, -පෙ- අවිගතෙ ද‍්වෙ,
පච‍්චනීයානුලොමං.
(නිස‍්සයවාරො පච‍්චයවාරසදිසො. සංසට‍්ඨවාරො’පි සම‍්පයුත‍්තවාරො’පි විත්‍ථාරෙතබ‍්බො.)
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස හෙතුපච‍්චයෙන පච‍්චයො. අජ‍්ඣත‍්තා හෙතු සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං හෙතුපච‍්ච-. පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ බහිද‍්ධා ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස හෙතුපච‍්චයෙන පච‍්චයො, බහිද‍්ධා හෙතු සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං හෙතුපච‍්ච-. පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස, ආරම‍්මණපච‍්ච-. දානං දත්‍වා, සීලං සමාදියිත්‍වා, උපොසථකම‍්මං කත්‍වා තං පච‍්චවෙක‍්ඛති, පුබ‍්බෙ සුචිණ‍්ණානි ඣානා වුට‍්ඨහිත්‍වා, අරියා මග‍්ගා වුට‍්ඨහිත්‍වා, මග‍්ගං පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති, ඵලං පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති, පහීනෙ කිලෙසෙ පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති, වික‍්ඛම‍්හිතෙ කිලෙසෙ පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති, පුබ‍්බෙ සමුදාචිණ‍්ණෙ කිලෙසෙ
ජානන‍්ති, අජ‍්ඣත‍්තං චක‍්ඛුං, කායං, රූපෙ, ඵොට‍්ඨබ‍්බෙ, වත්‍ථුං, අජ‍්ඣත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ, අනිච‍්චතො දුක‍්ඛතො අනත‍්තතො විපස‍්සන‍්ති, අස‍්සාදෙන‍්ති, අභිනන්‍දන‍්ති, තං ආරබ‍්භ රාගො, දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා රූපං, දිබ‍්බාය සොතධාතුයා සද‍්දං සුණාති, ආකාසානඤ‍්චායතනං විඤ‍්ඤාණඤ‍්චායතනස‍්ස, ආරම‍්මණපච‍්ච-. ආකිඤ‍්චඤ‍්ඤායතනං නෙවසඤ‍්ඤානාසඤ‍්ඤායතනස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච-. රූපායතනං, ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච-. අජ‍්ඣත‍්තා ඛන්‍ධා ඉද‍්ධිවිධඤාණස‍්ස, පුබ‍්බෙනිවාසානු, යථාකම‍්මු, අනාගතංස ඤාණස‍්ස, ආවජ‍්ජනාය ආරම‍්මණපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච-. පරො අජ‍්ඣත‍්තං චක‍්ඛුං, (සංඛිත‍්තං.) වත්‍ථුං, අජ‍්ඣත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ අනිච‍්චතො දුක‍්ඛතො අනත‍්තතො විපස‍්සති, අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං අරබ‍්භරාගො, දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා රූපං, දිබ‍්බාය සොතධාතුයා සද‍්දං, චෙතොපරියඤාණෙන අජ‍්ඣත‍්තචිත‍්තසමඞ‍්ගිස‍්ස චිත‍්තං ජානාති, අජ‍්ඣත‍්තං රූපායතනං බහිද‍්ධා චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණස‍්ස අජ‍්ඣත‍්තං ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං බහිද‍්ධා කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච-. අජ‍්ඣත‍්තා ඛන්‍ධා ඉද‍්ධිවිධඤාණස‍්ස, චෙතොපරියඤාණස‍්ස, පුබ‍්බෙනිවාසා, යථාකම‍්මූපග, අනාගතංසඤාණස‍්ස, ආවජ‍්ජනාය ආරම‍්මණපච‍්ච-.
බහිද‍්ධා ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච-. පරො දානං දත්‍වා, සීලං, උපොසථ-. තං පච‍්චවෙක‍්ඛති, පුබ‍්බෙ සුචිණ‍්ණානි පච‍්චවෙක‍්ඛති, ඣානා වුට‍්ඨහිත්‍වා, අරියා මග‍්ගා වුට‍්ඨහිත්‍වා මග‍්ගං පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති, ඵලං, නිබ‍්බානං පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති, නිබ‍්බානං ගොත්‍රභුස‍්ස, වොදානස‍්ස, මග‍්ගස‍්ස, ඵලස‍්ස, ආවජ‍්ජනාය ආරම‍්මණ පච‍්ච-. අරියා පහීනෙ කිලෙසෙ පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති, වික‍්ඛම‍්හිතෙ කිලෙසෙ, පුබ‍්බෙ සමුදාචිණ‍්ණෙ පරො බහිද‍්ධා චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, බහිද‍්ධා ඛන්‍ධෙ අනිච‍්චතො දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා රූපං, දිබ‍්බාය සොතධාතුයා සද‍්දං, චෙතොපරිය ඤාණෙන බහිද‍්ධා චිත‍්තසමඞ‍්ගිස‍්ස, ආකාසානඤ‍්චායතනං විඤ‍්ඤාණඤ‍්චායතනස‍්ස, ආරම‍්මණපච‍්ච-. ආකිඤ‍්චඤ‍්ඤායතනං නෙවසඤ‍්ඤානාසඤ‍්ඤායතනස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච, බහිද‍්ධා ඛන්‍ධා ඉද‍්ධිවිධඤාණස‍්ස, චෙතොපරියඤාණස‍්ස ආවජ‍්ජනාය ආරම‍්මණපච‍්ච-.
බහිද‍්ධා ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච-. අරියා නිබ‍්බානං පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති. නිබ‍්බානං ගොත්‍රභුස‍්ස, වොදානස‍්ස, මග‍්ගස‍්ස, ඵලස‍්ස, ආවජ‍්ජනාය ආරම‍්මණපච‍්ච-. බහිද‍්ධා චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, බහිද‍්ධා ඛන්‍ධෙ අනිච‍්චතො දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා රූපං පස‍්සති, දිබ‍්බාය සොතධාතුයා සද‍්දං සුණාති, චෙතොපරියඤාණෙන බහිද‍්ධා චිත‍්තසමඞ‍්ගිස‍්ස චිත‍්තං ජානාති, බහිද‍්ධා රූපායතනං අජ‍්ඣත‍්තං
චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණස‍්ස, බහිද‍්ධා ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං අජ‍්ඣත‍්තං කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස, බහිද‍්ධා ඛන්‍ධා ඉද‍්ධිවිධඤාණස‍්ස චෙතොපරියඤාණස‍්ස, පුබ‍්බෙනිවාසා, යථාකම‍්මූ, අනාගතංසඤාණස‍්ස ආවජ‍්ජනාය ආරම‍්මණපච‍්ච-.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස අධිපතිපච‍්ච-. ආරම‍්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, ආරම‍්මණාධිපති: දානං දත්‍වා, සීලං-. උපොසථ-. -පෙ- තං ගරුං කත්‍වා පච‍්චවෙක‍්ඛති, පුබ‍්බෙ සුචිණ‍්ණානි ගරුං කත්‍වා, ඣානා වුට‍්ඨහිත්‍වා ඣානං ගරුං කත්‍වා, අරියා මග‍්ගා වුට‍්ඨහිත්‍වා මග‍්ගං ගරුං කත්‍වා, ඵලං ගරුං කත්‍වා පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති, අජ‍්ඣත‍්තං චක‍්ඛුං වත්‍ථුං, අජ‍්ඣත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ගරුං කත්‍වා රාගො, දිට‍්ඨි උප‍්පජ‍්ජති, සහජාතාධිපති අජ‍්ඣත‍්තාධිපති සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං අධිපතිපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස අධිපතිපච‍්ච, ආරම‍්මණාධිපති. පරො අජ‍්ඣත‍්තං චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, අජ‍්ඣත‍්තෙ ඛන්‍ධෙ ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ගරුං කත්‍වා රාගො උප‍්පජ‍්ජති, දිට‍්ඨි උප‍්පජ‍්ජති.
බහිද‍්ධා ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස අධිපතිපච‍්ච-. ආරම‍්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, ආරම‍්මණාධිපති: පරො දානං දත්‍වා, සීලං, උපොසථ කම‍්මං, තං ගරුං කත්‍වා, පුබ‍්බෙ සුචිණ‍්ණානි ගරුං කත්‍වා, ඣානා වුට‍්ඨහිත්‍වා, අරියා-. වුට‍්ඨහිත්‍වා, මග‍්ගං ගරුං කත්‍වා, ඵලං ගරුං කත්‍වා, නිබ‍්බානං ගොත්‍රභුස‍්ස, වොදානස‍්ස, මග‍්ගස‍්ස, ඵලස‍්ස, අධිපතිපච‍්ච-. බහිද‍්ධා චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, බහිද‍්ධා ඛන්‍ධෙ ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ගරුං කත්‍වා රාගො, දිට‍්ඨි උප‍්පජ‍්ජති, සහජාතාධිපති, බහිද‍්ධාධිපති, සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං අධිපතිපච‍්ච-.
බහිද‍්ධා ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස අධිපතිපච‍්ච-. ආරම‍්මණාධිපති, අරියා නිබ‍්බානං ගරුං කත්‍වා පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්ති. නිබ‍්බානං ගොත්‍රභුස‍්ස, වොදානස‍්ස, මග‍්ගස‍්ස, ඵලස‍්ස අධිපතිපච‍්ච, බහිද‍්ධා චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, බහිද‍්ධා ඛන්‍ධෙ ගරුං කත්‍වා අස‍්සාදෙති, අභිනන්‍දති, තං ගරුං කත්‍වා රාගො, දිට‍්ඨි උප‍්පජ‍්ජති.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස අනන‍්තර පච‍්ච-. පුරිමා පුරිමා අජ‍්ඣත‍්තා ඛන්‍ධා පච‍්ඡිමානං පච‍්ඡිමානං අජ‍්ඣත‍්තානං ඛන්‍ධානං අනන‍්තර පච‍්ච-. අනුලොමං ගොත්‍රභුස‍්ස, අනුලොමං වොදානස‍්ස, ගොත්‍රභු මග‍්ගස‍්ස, වොදානං මග‍්ගස‍්ස, මග‍්ගො ඵලස‍්ස, -පෙ-
අනුලොමං ඵලං සමාපත‍්තියා-. නිරොධා වුට‍්ඨහන‍්තස‍්ස නෙවසඤ‍්ඤානාසඤ‍්ඤායතනං ඵල සමාපත‍්තියා අනන‍්තර පච‍්චයෙන පච‍්චයො.
බහිද‍්ධා ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස අනන‍්තර පච‍්ච-. පුරිමා පුරිමා බහිද‍්ධාති නානාකරණං. තං යෙව ගමනං.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස සමනන‍්තර පච‍්චයෙන පච‍්චයො. (අනන‍්තර සදිසං) -පෙ- සහජාත පච‍්ච-. අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤ පච‍්ච-. නිස‍්සය පච‍්ච-. උපනිස‍්සය පච‍්චයෙන පච‍්චයො. ආරම‍්මණූපනිස‍්සයො, අනන‍්තරූපනිස‍්සයො, පකතූපනිස‍්සයො, -පකතූපනිස‍්සයො: අජ‍්ඣත‍්තං සද‍්ධං උපනිස‍්සාය දානං දෙති, සීලං-. උපොසථකම‍්මං-. ඣානං, විපස‍්සනං මග‍්ගං, අභිඤ‍්ඤං, සමාපත‍්තිං උප‍්පාදෙති, මානං ජප‍්පෙති, දිට‍්ඨිං ගණ‍්හාති, අජ‍්ඣත‍්තං සීලං, පඤ‍්ඤං, රාගං, පත්‍ථනං, කායිකං සුඛං, කායිකං දුක‍්ඛං, උතුං, භොජනං, සෙනාසනං උපනිස‍්සාය දානං දෙති, සමාපත‍්තිං උප‍්පාදෙති, පානං හන‍්ති, සඞ‍්ඝං භින්‍දති, අජ‍්ඣත‍්තා සද‍්ධා, පඤ‍්ඤා, රාගො, පත්‍ථනා, කායිකං සුඛං, කායිකං දුක‍්ඛං, සෙනාසනං. අජ‍්ඣත‍්තාය සද‍්ධාය, පඤ‍්ඤාය, රාගස‍්ස, පත්‍ථනාය, කායිකස‍්ස සුඛස‍්ස කායිකස‍්ස දුක‍්ඛස‍්ස මග‍්ගස‍්ස ඵලසමාපත‍්තියා උපනිස‍්සය පච‍්ච-.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස උපනිස‍්සය පච‍්ච-. ආරම‍්මණූපනිස‍්සයො-. පකතූපනිස‍්සයො, - පකතූපනිස‍්සයො: පරො අජ‍්ඣත‍්තං සද‍්ධං උපනිස‍්සාය දානං දෙති, මානං ජප‍්පෙති, දිට‍්ඨිං ගණ‍්හාති. පරො අජ‍්ඣත‍්තං සීලං-. සෙනාසනං උපනිස‍්සාය දානං දෙති, පානං හන‍්ති, සඞ‍්ඝං භින්‍දති, අජ‍්ඣත‍්තා සද‍්ධා, සෙනාසනං, බහිද‍්ධා සද‍්ධාය මග‍්ගස‍්ස, ඵලසමාපත‍්තියා උපනිස‍්සය පච‍්චයෙන පච‍්චයො.
බහිද‍්ධා ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස උපනිස‍්සය පච‍්ච. ආරම‍්මණූපනිස‍්සයො, අනන‍්තරූපනිස‍්සයො, පකතූපනිස‍්සයො, පකතූපනිස‍්සයො: පරො බහිද‍්ධා සද‍්ධං, පත්‍ථනං, කායිකං සුඛං, සෙනාසනං උපනිස‍්සාය දානං දෙති, සඞ‍්ඝං භින්‍දති, බහිද‍්ධා සද‍්ධා, සෙනාසනං, බහිද‍්ධා සද‍්ධාය, ඵලසමාපත‍්තියා උපනිස‍්සය පච‍්ච-.
බහිද‍්ධා ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස උපනිස‍්සය පච‍්ච-. ආරම‍්මණූපනිස‍්සයො, පකතූපනිස‍්සයො, - පකතූපනිස‍්සයො: බහිද‍්ධා සද‍්ධා සෙනාසනං උපනිස‍්සාය දානං දෙති, සඞ‍්ඝං භින්‍දති, බහිද‍්ධා සද‍්ධා සෙනාසනං අජ‍්ඣත‍්තාය සද‍්ධාය, ඵලසමාපත‍්තියා උපනිස‍්සය පච‍්ච-.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස පුරෙජාත පච‍්ච. ආරම‍්මණ පුරෙජාතං, වත්‍ථු පුරෙජාතං, -ආරම‍්මණ පුරෙජාතං. අජ‍්ඣත‍්තං චක‍්ඛුං වත්‍ථුං අනිච‍්චතො දුක‍්ඛතො අනත‍්තතො, දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති.
දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා රූපං, දිබ‍්බාය සොතධාතුයා සද‍්දං සුණාති. රූපායතනං චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණස‍්ස, ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස, පුරෙජාත පච‍්ච. වත්‍ථු පුරෙජාතං චක‍්ඛායතනං චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණස‍්ස, කායායතනං කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස, වත්‍ථු අජ‍්ඣත‍්තානං ඛන්‍ධානං පුරෙජාත පච‍්චයෙන පච‍්චයො.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස පුරෙජාත පච‍්ච-. ආරම‍්මණ පුරෙජාතං, පරො අජ‍්ඣත‍්තං චක‍්ඛුං වත්‍ථුං අනිච‍්චතො, දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති. දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා රූපං පස‍්සති, දිබ‍්බාය සොතධාතුයා සද‍්දං සුණාති, අජ‍්ඣත‍්තං රූපායතනං බහිද‍්ධා චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණස‍්ස, අජ‍්ඣත‍්තං ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං බහිද‍්ධා කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස පුරෙජාත පච‍්චයෙන පච‍්චයො.
බහිද‍්ධා ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස පුරෙජාත පච‍්ච-. ආරම‍්මණ පුරෙජාතං, වත්‍ථු පුරෙජාතං, - ආරම‍්මණ පුරෙජාතං. පරො බහිද‍්ධා චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, අනිච‍්චතො, දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා රූපං පස‍්සති, දිබ‍්බාය සොතධාතුයා සද‍්දං සුණාති, බහිද‍්ධා රූපායතනං, බහිද‍්ධා චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණස‍්ස බහිද‍්ධා ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං, බහිද‍්ධාකාය විඤ‍්ඤාණස‍්ස වත්‍ථු පුරෙජාතං. බහිද‍්ධා චක‍්ඛායතනං, කායායතනං, වත්‍ථු බහිද‍්ධා ඛන්‍ධානං පුරෙජාත පච‍්චයෙන පච‍්චයො.
බහිද‍්ධා ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස පුරෙජාත පච‍්ච-. ආරම‍්මණ පුරෙජාතං, බහිද‍්ධා චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං, අනිච‍්චතො, දොමනස‍්සං උප‍්පජ‍්ජති, දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා රූපං. දිබ‍්බාය සොත ධාතුයා සද‍්දං, බහිද‍්ධා රූපායතනං අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණස‍්ස -පෙ- බහිද‍්ධා ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස පුරෙජාත පච‍්චයෙන පච‍්චයො.
අජ‍්ඣත‍්තා ච බහිද‍්ධා ච ධම‍්මා අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස පුරෙජාත පච‍්ච. ආරම‍්මණ පුරෙජාතං, වත්‍ථු පුරෙජාතං, - බහිද‍්ධා රූපායතනඤ‍්ච අජ‍්ඣත‍්තං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණස‍්ස පුරෙජාතපච‍්ච-. බහිද‍්ධා ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනඤ‍්ච අජ‍්ඣත‍්තං කායායතනඤ‍්ච අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස, බහිද‍්ධා රූපායතනඤ‍්ච අජ‍්ඣත‍්තං වත්‍ථු ච බහිද‍්ධා ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනඤ‍්ච අජ‍්ඣත‍්තං වත්‍ථුං ච අජ‍්ඣත‍්තානං ඛන්‍ධානං පුරෙජාත පච‍්චයෙන පච‍්චයො-.
අජ‍්ඣත‍්තො ච බහිද‍්ධා ච ධම‍්මා බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස පුරෙජාතපච‍්ච-. ආරම‍්මණ පුරෙජාතං, වත්‍ථුපුරෙජාතං, අජ‍්ඣත‍්තං රූපායතනඤ‍්ච බහිද‍්ධා චක‍්ඛායතනඤ‍්ච බහිද‍්ධා චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණස‍්ස පුරෙජාත, අජ‍්ඣත‍්තං ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනඤ‍්ච බහිද‍්ධා කායායතනඤ‍්ච බහිද‍්ධා
කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස පුරෙජාතපච‍්ච-. අජ‍්ඣත‍්තං රූපායතනං බහිද‍්ධා වත්‍ථු ච, අජ‍්ඣත‍්තං ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනඤ‍්ච බහිද‍්ධා වත්‍ථු ච බහිද‍්ධා ඛන්‍ධානං පුරෙජාතපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස පච‍්ඡාජාතපච‍්ච-. පච‍්ඡාජාතා අජ‍්ඣත‍්තා ඛන්‍ධා පුරෙජාතස‍්ස ඉමස‍්ස කායස‍්ස පච‍්ඡාජාතපච‍්ච-. බහිද‍්ධා ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස පච‍්ඡාජාතපච‍්ච-. පච‍්ඡාජාතා බහිද‍්ධා ඛන්‍ධා පුරෙජාතස‍්ස ඉමස‍්ස කායස‍්ස පච‍්ඡාජාතපච‍්ච-.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආසෙවනපච‍්ච-. පුරිමා පුරිමා අජ‍්ඣත‍්තා ඛන්‍ධා පච‍්ඡිමානං පච‍්ඡිමානං අජ‍්ඣත‍්තානං ඛන්‍ධානං ආසෙවනපච‍්ච-. අනුලොමං ගොත්‍රභුස‍්ස, අනුලොමං වොදානස‍්ස, ගොත්‍රභුමග‍්ගස‍්ස වොදානං මග‍්ගස‍්ස ආසෙවනපච‍්ච-. බහිද‍්ධා ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස ආසෙවනපච‍්ච. පුරිමා පුරිමා -පෙ- අජ‍්ඣත‍්ත පදිසං යෙව.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස කම‍්මපච‍්ච. - සහජාතා, නානාඛණිකා, -සහජාතා අජ‍්ඣත‍්තා චෙතනා සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං කම‍්මපච‍්ච-. නානාඛණිකා අජ‍්ඣත‍්තා චෙතනා විපාකානං අජ‍්ඣත‍්තානං ඛන්‍ධානං කටත‍්තා ච රූපානං කම‍්මපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
බහිද‍්ධා ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස කම‍්මපච‍්ච-. සහජාතා නානාඛණිකා, සහජාතා බහිද‍්ධා චෙතනා සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං කම‍්මපච‍්ච-. නානාඛණිකා බහිද‍්ධා චෙතනා විපාකානං බහිද‍්ධා ඛන්‍ධානං කටත‍්තා ච රූපානං කම‍්මපච‍්ච-.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස විපාකපච‍්ච-. පරිපුණ‍්ණං, (පටිච‍්චවාර සදිසං.)
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආහාරපච‍්ච-. අජ‍්ඣත‍්තා ආහාරා සම‍්පයුත‍්තකානං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං ආහාරපච‍්ච-. පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ අජ‍්ඣත‍්තො කබළීකාරො ආහාරො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස කායස‍්ස ආහාරපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස ආහාරපච‍්ච-. අජ‍්ඣත‍්තො කබළීකාරො ආහාරො බහිද‍්ධාකායස‍්ස ආහාරපච‍්ච-. බහිද‍්ධා ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස ආහාරපච‍්ච. පවත‍්ති පටිසන්‍ධි-. බහිද‍්ධා කබළීකාරො ආහාරො බහිද‍්ධා කායස‍්ස ආහාරපච‍්ච-. බහිද‍්ධා ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආහාරපච‍්ච-. බහිද‍්ධා කබළීකාරො ආහාරො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස කායස‍්ස ආහාරපච‍්ච-. අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො ච බහිද‍්ධා ධම‍්මො ච
අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආහාරපච‍්ච-. අජ‍්ඣත‍්තො කබළීකාරො ආහාරො ච බහිද‍්ධා කබළීකාරො ආහාරො ච අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස කායස‍්ස ආහාරපච‍්ච-.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො ච බහිද‍්ධා ධම‍්මො ච බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස ආහාරපච‍්ච-. අජ‍්ඣත‍්තො කබළීකාරො ආහාරො ච බහිද‍්ධා කබළීකාරො ආහාරො ච බහිද‍්ධා කායස‍්ස ආහාරපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ඉන්‍ද්‍රියපච‍්ච-. අජ‍්ඣත‍්තිකා ඉන්‍ද්‍රියා රූපජීවිතින්‍ද්‍රියම‍්පි විත්‍ථාරෙතබ‍්බං, ඣානපච‍්ච-. මග‍්ගපච‍්ච-. සම‍්පයුත‍්තච‍්ච-. විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයෙන පච‍්චයො, සහජාතං, පුරෙජාතං පච‍්ඡාජාතං, (මාතිකාපදානි අනුමජ‍්ජන‍්තෙන විත්‍ථාරෙතබ‍්බානි-.)
බහිද‍්ධා ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස විප‍්පයුත‍්තපච‍්ච-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච‍්ඡාජාතං, (සංඛිත‍්තං.)
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස අත්‍ථිපච‍්චයෙන පච‍්චයො. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච‍්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්‍ද්‍රියං, සහජාතො අජ‍්ඣත‍්තො එකො ඛන්‍ධො තිණ‍්ණන‍්නං ඛන්‍ධානං චිත‍්තසමුට‍්ඨානානඤ‍්ච රූපානං-. ද‍්වෙ ඛන්‍ධෙ, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ, ඛන්‍ධා වත්‍ථුස‍්ස, වත්‍ථු ඛන්‍ධානං, එකං මහාභූතං, (සංඛිත‍්තං.) අසඤ‍්ඤසත‍්තානං එකං මහාභූතං තිණ‍්ණන‍්නං මහාභූතානං, පුරෙජාතං චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං (පුරෙජාත සදිසං.) වත්‍ථුං අජ‍්ඣත‍්තානං ඛන්‍ධානං අත්‍ථිපච‍්ච-. පච‍්ඡාජාතා අජ‍්ඣත‍්තා ඛන්‍ධා අජ‍්ඣත‍්තො කබළීකාරො ආහාරො ච ඉමස‍්ස කායස‍්ස, රූපජීවිතින්‍ද්‍රියං කටත‍්තාරූපානං.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස අත්‍ථිපච‍්ච-. පුරෙජාතං. ආහාරං,- පුරෙජාතං: පරො අජ‍්ඣත‍්තං චක‍්ඛුං, වත්‍ථුං අනිච‍්චතො විපස‍්සති, දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා දිබ‍්බාය සොතධාතුයා අජ‍්ඣත‍්තං රූපායතනං, ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං බහිද‍්ධා කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස අත්‍ථිපච‍්ච-. අජ‍්ඣත‍්තො කබළීකාරො ආහාරො බහිද‍්ධා කායස‍්ස අත්‍ථිපච‍්ච-.
බහිද‍්ධා ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස අත්‍ථිපච‍්ච-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච‍්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්‍ද්‍රියං. බහිද‍්ධා-. (නින‍්නානාකරණං මාතිකාපදානි විත්‍ථාරෙතබ‍්බානි.)
බහිද‍්ධා ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස අත්‍ථිපච‍්ච-. පුරෙජාතං, ආහාරං, පුරෙජාතං: බහිද‍්ධා චක‍්ඛුං වත්‍ථුං දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා රූපං, දිබ‍්බාය සොතධාතුයා සද‍්දං, බහිද‍්ධා රූපායතනං, ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනං අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස අත්‍ථිපච‍්ච-. බහිද‍්ධා කබළීකාරො ආහාරො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස කායස‍්ස අත්‍ථිපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො ච බහිද‍්ධා ධම‍්මො ච අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස අත්‍ථිපච‍්ච-. පුරෙජාතං, ආහාරං, පුරෙජාතං, බහිද‍්ධාරූපායතනඤ‍්ච අජ‍්ඣත‍්තං චක‍්ඛුං ච අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණස‍්ස, බහිද‍්ධා ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනඤ‍්ච අජ‍්ඣත‍්තං කායායතනඤ‍්ච අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස අත්‍ථිපච‍්ච-. බහිද‍්ධා රූපායතනඤ‍්ච අජ‍්ඣත‍්තං වත්‍ථු ච, බහිද‍්ධා ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනඤ‍්ච අජ‍්ඣත‍්ත වත්‍ථු ච අජ‍්ඣත‍්තානං ඛන්‍ධානං අත්‍ථිපච‍්ච - ආහාරං-. අජ‍්ඣත‍්තො කබළීකාරො ආහාරො ච බහිද‍්ධා කබළීකාරො ආහාරො ච අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස කායස‍්ස අත්‍ථිපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො ච බහිද‍්ධා ධම‍්මො ච බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස අත්‍ථි පච‍්ච, පුරෙජාතං, ආහාරං, - පුරෙජාතං: අජ‍්ඣත‍්තං රූපායතනඤ‍්ච බහිද‍්ධා චක‍්ඛායතනඤ‍්ච බහිද‍්ධා චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණස‍්ස අත්‍ථිපච‍්ච-. අජ‍්ඣත‍්තං ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනඤ‍්ච බහිද‍්ධා කායායතනඤ‍්ච බහිද‍්ධා කායවිඤ‍්ඤාණස‍්ස අත්‍ථිපච‍්ච-. අජ‍්ඣත‍්තං රූපායතනඤ‍්ච බහිද‍්ධා වත්‍ථු ච බහිද‍්ධා ඛන්‍ධානං අත්‍ථිපච‍්ච-. අජ‍්ඣත‍්තං ඵොට‍්ඨබ‍්බායතනඤ‍්ච බහිද‍්ධා වත්‍ථු ච බහිද‍්ධා ඛන්‍ධානං අත්‍ථිපච‍්ච, ආහාරං-. අජ‍්ඣත‍්තො කබළීකාරො ආහාරො ච බහිද‍්ධා කබළීකාරො ආහාරො ච බහිද‍්ධා කායස‍්ස අත්‍ථිපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
අජ‍්ඣත‍්තෙ, ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස නත්‍ථිපච‍්ච-. විගතපච‍්ච-. අවිගතපච‍්චයෙන පච‍්චයො.
හෙතුයා ද‍්වෙ, ආරම‍්මණෙ චත‍්තාරි, අධිපතියා චත‍්තාරි, අනන‍්තරෙ ද‍්වෙ, සමනන‍්තරෙ ද‍්වෙ, සහජාතෙ, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ, නිස‍්සයෙ ද‍්වෙ, උපනිස‍්සයෙ චත‍්තාරි, පුරෙජාතෙ ඡ, පච‍්ඡාජාතෙ, ආසෙවනෙ, කම‍්මෙ, විපාකෙ ද‍්වෙ, ආහාරෙ ඡ, ඉන්‍ද්‍රියෙ ද‍්වෙ, ඣානෙ, මග‍්ගෙ, සම‍්පයුත‍්තෙ, විප‍්පයුත‍්තෙ ද‍්වෙ, අත්‍ථියා ඡ, නත්‍ථියා ද‍්වෙ, විගතෙ ද‍්වෙ, අවිගතෙ ඡ, (එවං ගණෙතබ‍්බං.)
අනුලොමං.
අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්චයෙන පච‍්චයො, සහජාත, උපනිස‍්සය, පුරෙජාත, පච‍්ඡාජාත, කම‍්ම, ආහාර, ඉන්‍ද්‍රියපච‍්චයෙන පච‍්චයො, අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච-. උපනිස‍්සය, පුරෙජාත, ආහාරපච‍්ච-. බහිද‍්ධා ධම‍්මො බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච-. සහජාත, උපනිස‍්සය, පුරෙජාත, පච‍්ඡාජාත, කම‍්ම-. ආහාර, ඉන්‍ද්‍රියපච‍්ච, බහිද‍්ධා ධම‍්මො අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස ආරම‍්මණපච‍්ච-. උපනිස‍්සය පච‍්ච-. පුරෙජාත, ආහාරපච‍්ච අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො ච බහිද‍්ධා ධම‍්මො ච අජ‍්ඣත‍්තස‍්ස ධම‍්මස‍්ස
පුරෙජාතං, ආහාර, අජ‍්ඣත‍්තො ධම‍්මො ච බහිද‍්ධා ධම‍්මො ච බහිද‍්ධා ධම‍්මස‍්ස පුරෙජාතං, ආහාරං.
න හෙතුයා ඡ, න ආරම‍්මණෙ ඡ, න අධිපතියා ඡ, නො නත්‍ථියා ඡ, (සංඛිත‍්තං.) සබ‍්බත්‍ථ ඡ, කාතබ‍්බා, න විප‍්පයුත‍්තෙ ඡ, නො අත්‍ථියා චත‍්තාරි, නො විගතෙ ඡ, නො අවිගතෙ චත‍්තාරි (එවං ගණෙතබ‍්බං.)
පච‍්චනීයං.
හෙතුපච‍්චයා න ආරම‍්මණෙ ද‍්වෙ, න අධිපතියා, න අනන‍්තරෙ, න සමනන‍්තරෙ, න අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤෙ, න උපනිස‍්සයෙ ද‍්වෙ, (සංඛිත‍්තං.) සබ‍්බත්‍ථ ද‍්වෙ, න සම‍්පයුත‍්තෙ, න විප‍්පයුත‍්තෙ, නො නත්‍ථියා, නො විගතෙ ද‍්වෙ, (එවං ගණෙතබ‍්බං.)
අනුලොමපච‍්චනීයං.
න හෙතුපච‍්චයා ආරම‍්මණෙ චත‍්තාරි, අධිපතියා චත‍්තාරි, (අනුලොම පදානි ගණෙතබ‍්බානි,) අවිගතෙ ඡ, (එවං ගණෙතබ‍්බං.)
පච‍්චනීයානුලොමං.
අජ‍්ඣත‍්තත‍්තිකං නිට‍්ඨිතං.