7. සත්තක නිද්දෙසො
7. සත්තක නිද්දෙසො
7. සප්තක නිර්දෙශය
1. කථඤ්ච පුග්ගලො සකිං නිමුග්ගො නිමුග්ගොව හොති: ඉධෙ’කච්චො පුග්ගලො සමන්නාගතො හොති එකන්තකාළකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහි එවං පුග්ගලො සකිං නිමුග්ගො නිමුග්ගොව හොති.
1. කෙසේ නම් පුද්ගල වරක් ගිලුණේ ගිලුණේ මැ වේ ද යත්: මෙලොව කිසි පුද්ගලයෙක් ඒකාන්තයෙන් කෘෂ්ණ වූ අකුශල ධර්මයන් ගෙන් යුක්ත වූයේ වෙයි. මෙසේ පුද්ගල වරක් ගිලුණේ ගිලුණේ මැ වේ.
කථඤ්ච පුග්ගලො උම්මුජ්ජිත්වා නිමුජ්ජති: ඉධෙ’කච්චො පුග්ගලො උම්මුජ්ජති සාහු සද්ධා කුසලෙසු ධම්මෙසු සාහු හිරි කුසලෙසු ධම්මෙසු සාහු ඔත්තප්පං කුසලෙසු ධම්මෙසු සාහු විරියං කුසලෙසු ධම්මෙසු සාහු පඤ්ඤා කුසලෙසු ධම්මෙසූති, තස්ස සා සද්ධා නෙව තිට්ඨති නො වඩ්ඪති, හායතිමෙව, තස්ස සා හිරි නෙව තිට්ඨති නො වඩ්ඪති හායතිමෙව, තස්ස තං ඔත්තප්පං නෙව තිට්ඨති නො වඩ්ඪති හායතිමෙව, තස්ස තං විරියං නෙව තිට්ඨති නො වඩ්ඪති හායතිමෙව, තස්ස සා පඤ්ඤා නෙව තිට්ඨති නො වඩ්ඪති හායතිමෙව, එවං පුග්ගලො උම්මුජ්ජිත්වා නිජ්ජති.
කෙසේ නම් පුද්ගල ඉල්ප ගිලේ ද යත්: මෙලොව කිසි පුද්ගලයෙක් කුශලධර්මයන්හි ශ්රද්ධාව මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි හිරිය (ලජ්ජාව) මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි ඔත්තප්පය (බිය) මැනැවැ කුශල ධර්මයන්හි වීර්ය්යය මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි ප්රඥාව මැනැවැ යි ඉල්පෙයි. ඔහුගේ ඒ ශ්රද්ධාව නො මැ සිටියි, නො වැඩෙයි, පිරිහේ මැ යි. ඔහුගේ ඒ හිරිය නො මැ සිටියි, නො වැඩෙයි, පිරිහේ මැ යි. ඔහුගේ ඒ ඔත්තප්පය නො මැ සිටියි, නො වැඩෙයි, පිරිහේ මැ යි. ඔහුගේ ඒ වීර්ය්යය නො මැ සිටියි, නො වැඩෙයි, පිරිහේ මැ යි. ඔහුගේ ඒ ප්රඥාව නො මැ සිටියි, නො වැඩෙයි, පිරිහේ මැ යි මෙසේ පුද්ගල ඉල්පී ගිලේ.
කථඤ්ච පුග්ගලො උම්මුජ්ජිත්වා ඨිතො හොති: ඉධෙ’කච්චො පුග්ගලො උම්මුජ්ජති, සාහු සද්ධා කුසලෙසු ධම්මෙසු සාහු හිරි කුසලෙසු ධම්මෙසු සාහු ඔත්තප්පං කුසලෙසු ධම්මෙසු සාහු විරියං කුසලෙසු ධම්මෙසු සාහු පඤ්ඤා කුසලෙසු ධම්මෙසූති. තස්ස සා සද්ධා නෙව හායති නො වඩ්ඪති ඨිතා හොති, තස්ස සා හිරි නෙව හායති නො වඩ්ඪති ඨිතා හොති, තස්ස තං ඔත්තප්පං නෙව හායති නො වඩ්ඪති ඨිතං හොති, තස්ස තං විරියං නෙව හායති නො වඩ්ඪති ඨිතං හොති, තස්ස සා පඤ්ඤා නෙව හායති, නො වඩ්ඪති ඨිතා හොති එවං පුග්ගලො උම්මුජ්ජිත්වා ඨිතො හොති.
කෙසේ නම් පුද්ගල ඉල්ප සිටියේ වේ ද යත්: මෙලොව කිසි පුද්ගලයෙක් කුශලධර්මයන්හි ශ්රද්ධාව මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි හිරිය මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි ඔත්තප්පය මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි වීර්ය්යය මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි ප්රඥාව මැනැවැ යි ඉල්පෙයි. ඔහුගේ ඒ ශ්රද්ධාව නො මැ පිරිහෙයි, නො වැඩෙයි, සිටියා වෙයි. ඔහුගේ ඒ හිරිය නො මැ පිරිහෙයි, නො වැඩෙයි, සිටියා වෙයි. ඔහුගේ ඒ ඔත්තප්පය නො මැ පිරිහෙයි, නො වැඩෙයි, සිටියේ වෙයි. ඔහුගේ ඒ වීර්ය්යය නො මැ පිරිහෙයි, නො වැඩෙයි, සිටියේ වෙයි. ඔහුගේ ඒ ප්රඥාව නො මැ පිරිහෙයි, නො වැඩෙයි, සිටියා වෙයි. මෙසේ පුද්ගල ඉල්ප සිටියේ වේ.
කථඤ්ච පුග්ගලො උම්මුජ්ජිත්වා විපස්සති විලොකෙති: ඉධෙ’කච්චො පුග්ගලො උම්මුජ්ජති, සාහු සද්ධා කුසලෙසු ධම්මෙසු, සාහු හිරි කුසලෙසු ධම්මෙසු, සාහු ඔත්තප්පං කුසලෙසු ධම්මෙසු, සාහු විරියං කුසලෙසු ධම්මෙසු. සාහු පඤ්ඤා කුසලෙසු ධම්මෙසූති. සො තිණ්ණා සංයොජනානං පරික්ඛයා සොතාපන්නො හොති අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායණො. එවං පුග්ගලො උම්මුජ්ජිත්වා විපස්සති විලොකෙති.
කෙසේ නම් පුද්ගල ඉල්ප අවට දකී ද බලා ද යත්: මෙලොව කිසි පුද්ගලයෙක් කුශලධර්මයන්හි ශ්රද්ධාවැ මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි හිරිය මැනවැ කුශලධර්මයන්හි ඔත්තප්පය මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි වීර්ය්යය මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි ප්රඥාව මැනැවැ යි ඉල්පෙයි. හෙතෙම තුන් සංයෝජනයන්ගේ ක්ෂය වීමෙන් විනිපාතධර්ම (නිරයධර්ම) රහිත වූ නියත වූ සම්බෝධිය පිහිට කොට ඇති සෝතාපන්නයෙක් වෙයි. මෙසේ පුද්ගල ඉල්ප අවට දකියි අවට බලයි.
කථඤ්ච පුග්ගලො උම්මුජ්ජිත්වා පතරති: ඉධෙ’කච්චො පුග්ගලො උම්මුජ්ජති, සාහු සද්ධා කුසලෙසු ධම්මෙසු, සාහු හිරි කුසලෙසු ධම්මෙසු සාහු ඔත්තප්පං කුසලෙසු ධම්මෙසු, සාහු විරියං කුසලෙසු ධම්මෙසු, සාහු පඤ්ඤා කුසලෙසු ධම්මෙසූති, සො තිණ්ණං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා රාගදොසමොහානං තනුත්තා සකදාගාමී හොති සකිදෙව ඉමං ලොකං ආගන්ත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. එවං පුග්ගලො උම්මුජ්ජිත්වා පතරති.
කෙසේ නම් පුද්ගල ඉල්ප තරණය කෙරේ ද යත්: මෙලොව කිසි පුද්ගලයෙක් කුශලධර්මයන්හි ශ්රද්ධාව මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි හිරිය මැනවැ කුශලධර්මයන්හි ඔත්තප්පය මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි වීර්ය්යය මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි ප්රඥාව මැනැවැ යි ඉල්පෙයි. හෙතෙම තුන් සංයෝජනයන්ගේ ක්ෂය වීමෙන් රාග ද්වේෂ මෝහයන් තුනී කිරීමෙන් සකෘදාගාමි වෙයි. වරක් මැ මෙලොවට අවුත් දුක් කෙළවර කෙරෙයි. මෙසේ පුද්ගල ඉල්ප තරණය කෙරේ.
කථඤ්ච පුග්ගලො උම්මුජ්ජිත්වා පතිගාධප්පත්තො හොති: ඉධෙ’කච්චො පුග්ගලො උම්මුජ්ජති, සාහු සද්ධා කුසලෙසු ධම්මෙසු සාහු හිරි කුසලෙසු ධම්මෙසු, සාහු ඔත්තප්පං කුසලෙසු ධම්මෙසු, සාහු විරියං කුසලෙසු ධම්මෙසු සාහු පඤ්ඤා කුසලෙසු ධම්මෙසූති, සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති තත්ථ පරිනිබ්බායි අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා. එවං පුග්ගලො උම්මුජ්ජිත්වා පතිගාධප්පත්තො හොති.
කෙසේ නම් පුද්ගල ඉල්ප නො ගැඹුරට (ප්රතිෂ්ඨාස්ථානයට) පැමිණියේ වේ ද යත්: මෙලොව කිසි පුද්ගලයෙක් කුශලධර්මයන්හි ශ්රද්ධාව මැනැවැ කුශල ධර්මයන්හි හිරිය මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි ඔත්තප්පය මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි වීර්ය්යය මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි ප්රඥාව මැනැවැයි ඉල්පෙයි. හෙතෙම පස්වැදෑරුම් ඕරම්භාගිය සංයෝජනයන් ක්ෂය කිරීමෙන් ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනේ එහි පිරිනිවෙන්නේ, එලොවින් පෙරළා නොඑන සුලු වූයේ වෙයි. මෙසේ පුද්ගල ඉල්ප නො ගැඹුරට පැමිණියේ වේ.
කථඤ්ච පුග්ගලො උම්මුජ්ජිත්වා තිණ්ණො හොති පාරගතො ථලෙ තිට්ඨති බ්රාහ්මණො: ඉධෙකච්චො පුග්ගලො උම්මුජ්ජති, සාහු සද්ධා කුසලෙසු ධම්මෙසු, සාහු හිරි කුසලෙසු, ධම්මෙසු, සාහු ඔත්තප්පං කුසලෙසු ධම්මෙසු, සාහු විරියං කුසලෙසු ධම්මෙසු, සාහු පඤ්ඤා කුසලෙසු ධම්මෙසූති, සො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. එවං පුග්ගලො උම්මුජ්ජිත්වා තිණ්ණො හොති පාරංගතො ථලෙ තිට්ඨති බ්රාහ්මණො.
කෙසේ නම් පුද්ගල ඉල්ප තරණය කෙළේ, පරතෙරට ගියේ ‘ගොඩබිම සිටුනා බ්රාහ්මණ’ වේ ද යත්: මෙලොව කිසි පුද්ගලයෙක් කුශලධර්මයන්හි ශ්රද්ධාව මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි හිරිය මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි ඔත්තප්පය මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි වීර්ය්යය මැනැවැ කුශලධර්මයන්හි ප්රඥාව මැනැවැයි ඉල්පෙයි. හෙතෙම ආස්රවයන් ක්ෂය කිරීමෙන් ආස්රව රහිත වූ ඵලසමාධිය, ඵලප්රඥාව මෙ අත් බැව්හි මැ තෙමේ වෙසෙසින් දැන ප්රත්යක්ෂ කොට ඊට පැමිණ වෙසෙයි. මෙසේ පුද්ගල ඉල්ප තරණය කෙළේ පරතෙරට ගියේ ‘ගොඩබිම සිටුනා බ්රාහ්මණ’ වේ.
2. කතමො ච පුග්ගලො උභතොභාගවිමුත්තො: ඉධෙ’කච්චො පුග්ගලො අට්ඨවිමොක්ඛෙ කායෙන ඵුසිත්වා විහරති, පඤ්ඤාය චස්ස දිස්වා ආසවා පරික්ඛීණා හොන්ති, අයං වුච්චති පුග්ගලො උභතොභාග විමුත්තො.
2. කවර පුද්ගලයෙක් ‘උභතොභාගවිමුක්ත’ වේ ද යත්: මෙ සස්නෙහි කිසි පුද්ගලයෙක් අෂ්ටවිමෝක්ෂයන් (නාම) කයින් ස්පර්ශ කොට වෙසෙයි. (විදර්ශනා) ප්රඥායෙනුදු දැක ඔහුගේ ආස්රවයෝ ක්ෂය වූවාහු වෙති, මේ පුද්ගල ‘උභතොභාගවිමුක්ත’ යැ යි කියනු ලැබේ.
කතමො ච පුග්ගලො පඤ්ඤාවිමුත්තො -පෙ- කායසක්ඛී -පෙ- දිට්ඨිප්පත්තො -පෙ- සද්ධාවිමුත්තො -පෙ- ධම්මානුසාරී -පෙ- කතමො ච පුග්ගලො සද්ධානුසාරී. යස්ස පුග්ගලස්ස සොතාපත්තිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නස්ස සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති, සද්ධාවාහී සද්ධාපුබ්බඞ්ගමං අරියමග්ගං භාවෙති. අයං වුච්චති පුග්ගලො සද්ධානුසාරී. සොතාපත්තිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො පුග්ගලො සද්ධානුසාරී. ඵලෙ ඨිතො සද්ධාවිමුත්තො.
කවර පුද්ගලයෙක් ‘ප්රඥා විමුක්ත’ ... ‘කායසාක්ෂි’ … ‘දෘෂ්ටිප්රාප්ත’ ... ‘ශ්රද්ධාවිමුක්ත’ ... ‘ධර්මානුසාරී’ වේ ද යත්: ... කවර පුද්ගලයෙක් ‘ශ්රද්ධානුසාරී’ වේ ද යත්: සෝතාපත්තිඵලය සාක්ෂාත් කරනු පිණිස පිළිපන් යම් පුද්ගලයක්හුගේ ශ්රද්ධේන්දියය අධික වේ ද ශ්රද්ධාව විසින් ඔසවනසුලු වූයේ ශ්රද්ධාපූර්වංගම වූ ආර්ය්යමාර්ගය වඩා ද, මේ තෙමේ ‘ශ්රද්ධානුසාරී’ පුද්ගලයා යි කියනු ලැබේ. සෝතාපත්තිඵලය සාක්ෂාත් කරනු පිණිස පිළිපන් පුද්ගල ‘ශ්රද්ධානුසාරී’ යැ ඵලයෙහි සිටියේ ‘ශ්රද්ධාවිමුක්ත’ යි.
සත්තක නිද්දෙසො නිට්ඨිතො.
සප්තක නිර්දේශ නිමියේ යි.