පච‍්චුප‍්පන‍්නවාරො
1. යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං අසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං සසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
1. යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සෝතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඇස් (චක්ඛුන්‍ද්‍රිය) ඇති වැ කන් (සෝතින්‍ද්‍රිය) නැති වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට සෝතින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ කන් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝතින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සසොතකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සසොතකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සෝතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහුට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: කන් ඇති වැ ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට සෝතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. කන් ඇති වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට සෝතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහුට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඇස් ඇති වැ නැහැය නැති වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ නැහැය ඇති වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සඝානකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: නැහැය ඇති වැ ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. නැහැය ඇති වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහුට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඇස් ඇති වැ ස්ත්‍රී නො වැ (රූපී බ්‍රහ්ම, පුරුෂ, නපුංසක විසින්) උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඉත්‍ථීනං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථීනං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී වැ ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඇස් ඇති වැ පුරුෂ නො වැ (රූපී බ්‍රහ්ම, ස්ත්‍රී, නපුංසක විසින්) උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො උපදී. ඇස් ඇති වැ පුරුෂ වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පුරිසානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: පිරිම්නි වැ ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පිරිම්නි වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති. ආමන‍්තා.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඇස් ඇති වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ සොම්නසින් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහුට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යි.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඇස් ඇති වැ උපෙක්ඛායෙන් වෙන් වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ උපෙක්ඛායෙන් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උපෙක‍්ඛාය අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඇස් ඇති වැ අහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ සහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සහෙතුකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සහෙතුකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සහේතුක වැ ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සහේතුක වැ ඇස් ඇති යැ උපදනා ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං. තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උපපජ‍්ජති. පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: ඇස් ඇති වැ ඤාණවිප්පයුත්ත වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ ඤාණසම්පයුත්ත වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදි යැ යත්: ඤාණසම්පයුත්ත වැ ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඤාණසම්පයුක්ත වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය උපදි යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචිත‍්තකානං සචක‍්ඛුකානං උප‍්පජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සිත් ඇති වැ ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සිත් ඇති වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
2. යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සඝානකානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
2. යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සඝානක වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සඝානක වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඉත්‍ථීනං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථීනං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී වැ අඝානක වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ සඝානක වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදි.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සඝානකානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සඝානක වැ නො පුරිස් වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සඝානක වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පුරිසානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උපපජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උපපජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: පිරිම්නි වැ අඝානක වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පිරිම්නි වැ සඝානක වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති ආමන‍්තා.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: අඝානක වැ උපදනා ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සඝානක වැ උපදනා ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සඝානකානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සඝානක වැ සොම්නස නැති ව උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදියි. ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සඝානක වැ සොම්නසින් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සොමනස‍්සෙන අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සොම්නසින් යුතු වැ අඝානක වැ උපදනා ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ සඝානක වැ උපදනා ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති සඝානකානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සඝානක වැ උපේක්‍ෂා නැති වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සඝානක වැ උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උපෙක‍්ඛාය අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ අඝානක වැ උපදනා ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ සඝානක වැ උපදනා ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සඝානකානං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සඝානක වැ අහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සඝානක වැ සහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සහෙතුකානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සහෙතුකානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සහේතුක වැ ඝ්‍රාණ නැති වැ උපදනා ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සහේතුක වැ සඝානක වැ උපදනා ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සඝානකානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: සඝානක වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදියි. ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. සඝානක වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ අඝානක වැ උපදනා ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදියි, ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ සඝානක වැ උපදනා ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදියි ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති ආමන‍්තා.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සචිත්තක වැ අඝානක වැ උපදනා ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සඝානක වැ උපදනා ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
3. යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: නො.
3. යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: නැත.
යස‍්ස වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: නො.
යළි යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදි නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: නැත.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඉත්‍ථීනං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථීනං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ සොම්නසින් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සොමනස‍්සෙන න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සොම්නසින් යුතු වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඉත්‍ථීනං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථීනං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදි යැ යත්: ස්ත්‍රී වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උපෙක‍්ඛාය න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඉත්‍ථීනං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථීනං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී වැ අහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ සහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සහෙතුකානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සහෙතුකානං ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සහේතුක වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සහේතුක වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඉත්‍ථීනං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථීනං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදියි, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති ආමන‍්තා.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සචිත්තක වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
4. යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
4. යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: නොපුරිස් වැ උපදනා ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පුරිස් වැ උපදනා ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පුරිසානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසානං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: පිරිම්නි වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පිරිම්නි වැ සොම්නසින් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සොමනස‍්සෙන න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සොම්නසින් යුතු වැ නොපිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පුරිසානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං. තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: පිරිම්නි වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පිරිම්නි වැ උපේක්‍ෂාවෙන් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උපෙක‍්ඛාය න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ නොපිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පුරිසානං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසානං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: පිරිම්නි වැ අහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පිරිම්නි වැ සහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සහෙතුකානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සහෙතුකානං පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සහේතුක වැ නොපිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සහේතුක වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පුරිසානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: පිරිම්නි වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. පිරිම්නි වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං පුරිසාසනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඥානසම්පයුක්ත වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදියි, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඥානසම්පයුක්ත වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සචිත්තක වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
5. යස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
5. යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්ස විප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්සසම්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛා විප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං. පවත‍්තෙ උපෙක‍්ඛාසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපෙක්ඛා විප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපෙක්ඛාසම්පයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද‍්ධාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියා උප‍්පජ‍්ජති. සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: අහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සද්ධාවිප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සද්ධාසම්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ. යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහුට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහුට මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: අචිත්තක වැ උපදනා ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සචිත්තක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
6. යස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: නො.
6. යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: නැත.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: නො.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: නැත.
යස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පවත‍්තෙ සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත සද්ධාවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත සද්ධාසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්සසම්පයුත්ත සද්ධාවිප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්සසම්පයුත්ත සද්ධාසම්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සහෙතුකානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාසම්පයුත්ත සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාසම්පයුත්ත සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සහේතුක වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සද්ධාසම්පයුත්ත සෝමනස්ස විප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සද්ධාසම්පයුත්ත සෝමනස්ස සම්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සොමනස‍්සෙන ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්ස සම්පයුත්ත ඤාණවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත ඤාණසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: සොම්නසින් යුතු වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්සසම්පයුත්ත ඤාණවිප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්සසම්පයුත්ත ඤාණසම්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදි.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණසම්පයුත්ත සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණසම්පයුත්ත සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානසම්ප්‍රයුක්ත සොමනස්සවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදියි, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී, ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ සොම්නසින් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඤාණසම්පයුත්ත සෝමනස්ස සම්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහුට මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං. පවත‍්තෙ සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහුට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සචිත්තක වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්සවිප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්ස සම්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
7. යස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උපෙක‍්ඛාය අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත සද්ධාවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත සද්ධාසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
7. යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත් උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ අහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත සද්ධාවිප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ සහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත සද්ධාසම්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සහෙතුකානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාසම්පයුත්ත උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සහෙතුකානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාසම්පයුත්ත උපෙක්ඛා සම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සහේතුක වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාසම්පයුත්ත උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සහේතුක වැ උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාසම්ප්‍රයුක්ත උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උපෙක‍්ඛාය ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛා සම්පයුත්ත ඤාණවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත ඤාණසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත ඤාණවිප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂාසම්ප්‍රයුක්ත ඥානසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණසම්පයුත්ත උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණසම්පයුත්ත උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනා වුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානසම්ප්‍රයුක්ත උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදියි, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානසම්ප්‍රයුක්ත උපේක්‍ෂාසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදයි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සචිත්තක වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
8. යස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සහෙතුකානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාසම්පයුත්ත ඤාණවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සහෙතුකානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාසම්පයුත්ත ඤාණසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
8. යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: සහේතුක වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාසම්ප්‍රයුක්ත ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. සහේතුක වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධා සම්ප්‍රයුක්ත ඥානසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං පවත‍්තෙ සද‍්ධා විප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සචිත්තක වැ අහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධා විප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය උපදී. ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ශ්‍රද්ධාසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
9. යස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
9. යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: සචිත්තක වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්ති යෙහි ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
(අනුලොමපුග‍්ගල)
(අනුලෝමපුග්ගල)
10. යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
10. යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි සෝතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ සෝතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතීති: රූපාවචරෙ තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. කාමාවචරෙ තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: රූපාවචර වූ එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. කාමාවචර වූ එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යත්‍ථ වා පන ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං -පෙ- පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. කාමාවචරෙ තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං ච උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ... පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: රූපාවචර වූ එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. කාමාවචර වූ එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යත්‍ථ වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ අරූපෙ තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති. චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: අසංඥසත්‍ව වූ අරූප වූ එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පඤ්චවෝකාර වූ එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අරූපෙ තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති නො ච තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති. චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: අරූප වූ එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදියි, එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පඤ්චවෝකාර වූ එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්ද්රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති: තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අරූපෙ තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: අරූප වූ එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පඤ්චවෝකාර වූ එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
11. යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං -පෙ- පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
11. යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ... පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. කාමාවචරෙ තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. කාමාවචර වූ එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. කාමාවචරෙ තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි සානීන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: රූපාවචර වූ එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදියි, එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. කාමාවචර වූ එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ, අරූපාවචරෙ තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. කාමාවචරෙ තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදියි, එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. කාමාවචර වූ එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්ද්රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ, අරූපාවචරෙ තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. කාමාවචරෙ තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදී, එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. කාමාවචර වූ එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
12. යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
12. යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං -පෙ-
යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය ...
13. යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
13. යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ, අරූපාවචරෙ තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. කාමාවචරෙ තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී.
යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්. එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. කාමාවචරෙ තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදි නම් එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: රූපාවචර වූ එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදියි, එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. කාමාවචර වූ එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. කාමාවචරෙ තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදියි, එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. කාමාවචර වූ එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්ද්රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. කාමාවචරෙ තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නොද උපදී. කාමාවචර වූ එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදි.
14. යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති: චතුවොකාරෙ තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
14. යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: අසංඥසත්‍ව වූ එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. චතුවෝකාර වූ එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යත්‍ථ වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං -පෙ- සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, චතුවොකාරෙ පඤ‍්චවොකාරෙ තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ... සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්ද්රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: අසංඥසත්‍ව වූ එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. චතුවෝකාර වූ පඤ්චවෝකාර වූ එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
15. යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං -පෙ- සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
15. යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ... සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්ද්රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
16. යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
16. යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්ද්රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
17. යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
17. යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යි.
18. යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
18. යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා. (අනුලොමඔකාස)
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: එසේ යි. (අනුලෝම ඕකාස)
19. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං අසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං සසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
19. යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සෝතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඇස් ඇති වැ කන් නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සෝතින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ කන් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි. සෝතින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සසොතකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සසොතකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: කන් ඇති වැ ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි සෝතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. කන් ඇති වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි සෝතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: චක්‍ෂුස ඇති වැ ඝ්‍රාණය නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. චක්‍ෂුස ඇති වැ ඝ්‍රාණය ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සඝානකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණය ඇති වැ චක්‍ෂුස නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඝ්‍රාණය ඇති වැ චක්‍ෂුස ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඇස් ඇති වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඉත්‍ථීනං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථීනං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී වැ ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඇස් ඇති වැ නො පුරිස් වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පුරිසානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: පිරිම්නි වැ ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පිරිම්නි වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඇස් ඇති වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ සොම්නසින් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං විනා උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඇස් ඇති වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උපෙක‍්ඛාය අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඇස් ඇති වැ අහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ සහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සහෙතුකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සහෙතුකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සහේතුක වැ ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සහේතුක වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචක‍්ඛුකානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: ඇස් ඇති වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නොද උපදියි, ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සචිත්තක වැ ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපදී.
20. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සඝානකානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
20. යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ සහිත වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඝ්‍රාණ සහිත වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඉත්‍ථීනං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථීනං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී වැ ඝ්‍රාණ නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ ඝ්‍රාණ සහිත වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සඝානකානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ සහිත වැ නො පුරිස් වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඝ්‍රාණ සහිත වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පුරිසානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: පිරිම්නි වැ ඝ්‍රාණ රහිත වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පිරිම්නි වැ ඝ්‍රාණ සහිත වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඝ්‍රාණ ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති. සඝානකානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ සහිත වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඝ්‍රාණ සහිත වැ සොම්නසින් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සොමනස‍්සෙන අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සොම්නසින් යුතු වැ ඝ්‍රාණ නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ ඝ්‍රාණ සහිත වැ උපදනා ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සඝානකානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ ඇති වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඝ්‍රාණ සහිත වැ උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උපෙක‍්ඛාය අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ ඝ්‍රාණ නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ ඝ්‍රාණ සහිත වැ උපදනා ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සඝානකානං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ සහිත වැ අහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඝ්‍රාණ සහිත වැ සහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සහෙතුකානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සහෙතුකානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සහේතුක වැ ඝ්‍රාණ රහිත වැ උපදනා ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සහේතුක වැ ඝ්‍රාණ සහිත වැ උපදනා ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සඝානකානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ සහිත වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. සඝානක වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ අඝානක වැ උපදනා ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ සඝානක වැ උපදනා ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සචිත්තක වැ අඝානක වැ උපදනා ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සඝානක වැ උපදනා ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
21. යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: නො.
21. යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: නැත.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: නො.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: නැත.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඉත්‍ථීනං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථීනං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ සොම්නසින් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සොමනස‍්සෙන න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සොම්නසින් යුතු වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඉත්‍ථීනං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං ඉත්‍ථීන්‍ද්‍රියා උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථීනං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උපෙක‍්ඛාය න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඉත්‍ථීනං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථීනං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී වැ අහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ සහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සහෙතුකානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සහෙතුකානං ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සහේතුක වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සහේතුක වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුන්ට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඉත්‍ථීනං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථීනං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදියි. ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සචිත්තක වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
22. යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
22. යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: පිරිම්නි නො වැ උපදනා ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි. ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පුරිසානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසානං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: පිරිම්නි වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදි. පිරිම්නි වැ සොම්නසින් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සොමනස‍්සෙන න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සොම්නසින් යුතු වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පුරිසානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: පිරිම්නි වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පිරිම්නි වැ උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උපෙක‍්ඛාය න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පුරිසානං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසානං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: පිරිම්නි වැ අහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පිරිම්නි වැ සහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සහෙතුකානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සහෙතුකානං පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සහේතුක වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නොද උපදී. සහේතුක වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පුරිසානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: පිරිම්නි වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. පිරිම්නි වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදියි, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සචිත්තක වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
23. යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන උප‍්පජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්ස-සම්පයුත්ත-චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
23. යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්ස විප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්ස සම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛා විප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂා විප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි. ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂා සම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං උපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද‍්ධාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං පවත‍්තෙ සද‍්ධාසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: අහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධා විප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං පවත‍්තෙ ඤාණසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදි නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි. ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි. පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචිත‍්තකානං උප‍්පන‍්නානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: අචිත්තක වැ උපදනා ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සචිත්තක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යි.
24. යස‍්ස යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: නො.
24. යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: නැත.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: නො.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: නැත.
යස‍්ස යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පවත‍්තෙ සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත සද‍්ධාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත සද‍්ධාසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්ස සම්ප්‍රයුක්ත ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෞර්‍මනස්‍ය සම්ප්‍රයුක්ත ශ්‍රද්ධා සම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සහෙතුකානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාසම්පයුත්ත සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාසම්පයුත්ත සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සහේතුක වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධා සම්ප්‍රයුක්ත සෞර්‍මනස්‍ය විප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධා සම්ප්‍රයුක්ත සෞර්‍මනස්‍ය සම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සොමනස‍්සෙන ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත ඤාණවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උප‍්පජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත ඤාණසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: සොම්නසින් යුතු වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්ස සම්ප්‍රයුක්ත ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්ස සම්ප්‍රයුක්ත ඥානසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණසම්පයුත්ත සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණසම්පයුත්ත සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ සොම්නසින් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානසම්ප්‍රයුක්ත සෞර්‍මනස්‍ය විප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී, ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ සොම්නසින් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානසම්ප්‍රයුක්ත සෞර්‍මනස්‍ය සම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සසවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සචිත්තක වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෞර්‍මනස්‍ය විප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදියි. ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සොම්නසින් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්සසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
25. යස‍්ස යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උපෙක‍්ඛාය අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක‍්ඛාසම‍්පයුත‍්තසද‍්ධාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත සද්ධාසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
25. යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ අහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂාසම්ප්‍රයුක්ත ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ සහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂාසම්ප්‍රයුක්ත ශ්‍රද්ධාසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සහෙතුකානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාසම්පයුත්ත උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සහෙතුකානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාසම්පයුත්ත උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සහේතුක වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාසම්ප්‍රයුක්ත උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සහේතුක වැ උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාසම්ප්‍රයුක්ත උපේක්‍ෂාසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උපෙක‍්ඛාය ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත ඤාණවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත ඤාණසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂා සම්ප්‍රයුක්ත ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂාසම්ප්‍රයුක්ත ඥානසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණසම්පයුත්ත උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණසම්පයුත්ත උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානසම්ප්‍රයුක්ත උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදියි, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානසම්ප්‍රයුක්ත උපේක්‍ෂාසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සචිත්තක වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂාසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
26. යස‍්ස යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සහෙතුකානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං පවත‍්තෙ සද‍්ධාසම‍්පයුත‍්තඤාණවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, සහෙතුකානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද‍්ධාසම‍්පයුත‍්තඤාණසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
26. යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: සහේතුක වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාසම්ප්‍රයුක්ත ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. සහේතුක වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාසම්ප්‍රයුක්ත ඥානසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද‍්ධාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද‍්ධාසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: සචිත්තක වැ අහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. සහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදී.
27. යස‍්ස යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
27. යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සචිත‍්තකානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති. ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උප‍්පජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජති. (අනුලොමපුග‍්ගලොකාස)
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය උපදී යැ යත්: සචිත්තක වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදියි, ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද උපදී. (අනුලෝමපුද්ගලාවකාශ)
28. යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං සසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං අසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
28. යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සෝතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ කන් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට සෝතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඇස් නැති වැ කන් නැති වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සෝතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන සොතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අසොතකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සෝතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: කන් නැති වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට සෝතින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. (නූපදනේ නො වේ.) චුත වන හැම දෙනාට ද කන් නැති වැ ඇස් නැති වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට සෝතින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ ඝ්‍රාණ සහිත වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඇස් නැති වැ ඝ්‍රාණ නැති වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ නැති වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඝ්‍රාණ නැති වැ ඇස් නැති වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි. ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඇස් නැති ව ස්ත්‍රී නො වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න ඉත්‍ථීනං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ස්ත්‍රී නො වැ ඇස් නැති වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඇස් නැති වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න පුරිසානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නො පිරිම්නි වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද නො පුරිස් වැ ඇස් නැති වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම චුත වන ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, විනා සොමනස‍්සෙන අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි. ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම චුත වනුවනට ද සොම්නසින් වෙන් වැ ඇස් නැති වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං වචන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම චුත වනුවනට ද ඇස් නැති වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, විනා උපෙක‍්ඛාය අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම චුත වනුවනට ද උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ ඇස් නැති වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ සහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඇස් නැති වැ අහේතුක වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අහෙතුකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අහේතුක වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අහේතුක වැ ඇස් නැති වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඇස් නැති වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං අචක‍්ඛුකානං උප‍්පජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැමදෙනාට ද ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ ඇස් නැති වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ සචිත්තක වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම චුතවනුවනට ද අචිත්තක වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
29. යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං ඉත්‍ථීනං උප‍්පජ‍්ජන‍්තීනං තාසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
29. යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ නැති වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඝ්‍රාණ නැති වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න ඉත්‍ථීනං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජතිතී, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ ඝ්‍රාණ ඇති වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ස්ත්‍රී නො වැ ඝ්‍රාණ නැති වැ උපදනා වුනට දැ යි ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ නැති වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඝ්‍රාණ නැති වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න පුරිසානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නො පිරිම්නි වැ ඝ්‍රාණ ඇති වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද නො පිරිම්නි වැ ඝ්‍රාණ නැති වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ නැති වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන එහැම දෙනාට ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ නැති වැ සොම්නසින් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඝ්‍රාණ නැති වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, විනා සොමනස‍්සෙන අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ ඝ්‍රාණ ඇති වැ උපදනා ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි. ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද සොම්නසින් වෙන් වැ ඝ්‍රාණ නැති වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ. යත්: ඝ්‍රාණ නැති වැ උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඝ්‍රාණ නැති වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං විනා උපෙක‍්ඛාය අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ ඝ්‍රාණ ඇති වැ උපදනා ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ ඝ්‍රාණ නැති වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ නැති වැ සහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඝ්‍රාණ නැති වැ අහේතුක වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අහෙතුකානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අහේතුක වැ ඝ්‍රාණ ඇති වැ උපදනා ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අහේතුක වැ ඝ්‍රාණ නැති වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ නැති වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඝ්‍රාණ නැති වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ ඝ්‍රාණ ඇති වැ උපදනා ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි. ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ ඝ්‍රාණ නැති වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ නැති වැ සචිත්තක වැ උපදනා ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අචිත්තක වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
30. යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න ඉත්‍ථීනං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
30. යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ස්ත්‍රී නො වැ පුරුෂ නො වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න ඉත්‍ථීනං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ස්ත්‍රී නො වැ පුරුෂ නො වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම චුත වන ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න ඉත්‍ථීනං, විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ සොම්නසින් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ස්ත්‍රී නො වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන ඉත්‍ථීනං උප‍්පජ‍්ජන‍්තීනං තාසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, විනා සොමනස‍්සෙන ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද සොම්නසින් වෙන් වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න ඉත්‍ථීනං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ස්ත්‍රී නො වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං විනා උපෙක‍්ඛාය න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න ඉත්‍ථීනං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ සහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ස්ත්‍රී නො වැ අහේතුක වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අහෙතුකානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අහේතුක වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අහේතුක වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඉත්‍ථීනං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න ඉත්‍ථීනං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ස්ත්‍රී නො වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං න ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ ස්ත්‍රී නොවැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ සචිත්තක වැ උපදනා ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අචිත්තක වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
31. යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
31. යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නො පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම චුත වන ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න පුරිසානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නො පුරිස් වැ සොම්නසින් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම චුත වන්නවුනට ද නො පුරිස් වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං වචන‍්තානං, විනා සොමනස‍්සෙන න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද සොම්නසින් වෙන් වැ නො පුරිස් වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න පුරිසානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නො පිරිම්නි වැ උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද නො පිරිමිනි වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං විනා උපෙක‍්ඛාය න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න පුරිසානං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නො පිරිම්නි වැ සහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද නො පිරිම්නි වැ අහේතුක වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අහෙතුකානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අහේතුක වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි. ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අහේතුක වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි. පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න පුරිසානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: නො පිරිම්නි වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය ද නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද නො පිරිම්නි වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නො පිරිම්නි වැ සචිත්තක වැ උපදනා ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අචිත්තක වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
32. යස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
32. යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං පවත‍්තෙ සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, පවත‍්තෙ චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්සවිප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛා විප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, පවත‍්තෙ චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ තෙසං උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂා විප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුතවන හැම දෙනාට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, පවත‍්තෙ චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, පවත‍්තෙ චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, පවත‍්තෙ චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ තෙසං මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අචිත්තක වැ උපදනා ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
33. යස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්ත උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, නිරොධසමාපන‍්නානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
33. යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් යුතු වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂා සම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද සෝමනස්සවිප්පයුත්ත උපෙක්ඛා විප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද නිරෝධසමාපන්නයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ. උපෙක‍්ඛාවිප‍්පයුත‍්තසොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, නිරොධසමාපන‍්නානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: සොම්නසින් උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්ස සම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී, හැමට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත සෝමනස්සවිප්පයුත්ත චිත්තයා ගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද නිරෝධසමාපන්නයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්තසද‍්ධාසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්ත සද‍්ධාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, නිරොධසමාපන‍්නානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ සහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්සවිප්පයුත්ත සද්ධාසම්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැමට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද සෝමනස්සවිප්පයුත්ත සද්ධාවිප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද නිරෝධසමාපන්නයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද යන ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පවත‍්තෙ සද්ධාවිප්පයුත්ත සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ සද‍්ධාවිප‍්පුත‍්ත සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ. නිරොධ සමාපන‍්නානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත සෝමනස්ස සම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත සෝමනස්සවිප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද නිරෝධසමාපන්නයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද යන ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්ත ඤාණසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්තඤාණවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, නිරොධසමාපන‍්නානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්සවිප්පයුත්ත ඥානසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද සෝමනස්සවිප්පයුත්ත ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද නිරෝධසමාපන්නයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණවිප්පයුත්ත සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ ඤාණවිප‍්පයුත‍්තසොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ. නිරොධසමාපන‍්නානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ සොම්නසින් උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානවිප්‍රයුක්ත සෝමනස්සසම්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද ඥානවිප්‍රයුක්ත සෝමනස්ස විප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද නිරෝධසමාපන්නයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද යන ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, නිරොධසමාපන‍්නානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ සචිත්තක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්සවිප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද නිරෝධසමාපන්නයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද යන ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
34. යස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත - සද‍්ධාසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත සද‍්ධාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, නිරොධසමාපන‍්නානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
34. යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ සහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත ශ්‍රද්ධාසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද නිරෝධසමාපන්නයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද යන ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාවිප්පයුත්ත - උපෙක‍්ඛාසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, සද්ධාවිප්පයුත්ත උපෙක‍්ඛාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, නිරොධසමාපන‍්නානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අහේතුක වැ උපේක්‍ෂායෙන් උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත උපේක්‍ෂාසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද නිරෝධසමාපන්නයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද යන ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත - ඤාණසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, උපෙක්ඛා විප්පයුත්ත ඤාණවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, නිරොධසමාපන‍්නානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත ඥානසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද උපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද නිරෝධසමාපන්නයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද යන ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණවිප්පයුත්ත - උපෙක‍්ඛාසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, ඤාණවිප්පයුත්ත උපෙක‍්ඛාසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, නිරොධසමාපන‍්නානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපේක්‍ෂායෙන් උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානවිප්‍රයුක්ත උපේක්‍ෂාසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද ඥානවිප්‍රයුක්ත උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද නිරෝධසමාපන්නයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛා - විප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, නිරොධසමාපන‍්නානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ සචිත්තක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද නිරෝධසමාපන්නයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
35. යස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
35. යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණවිප්පයුත්ත සද්ධාසම්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, ඤාණවිප්පයුත්ත සද්ධාවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, නිරොධසමාපන‍්නානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ සහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානවිප්‍රයුක්ත ශ්‍රද්ධාසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද ඥානවිප්‍රයුක්ත ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද නිරෝධසමාපන්නයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට පඤ්ඤින්‍ද්‍රියද නූපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, නිරොධසමාපන‍්නානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අහේතුක වැ සචිත්තක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද නිරෝධසමාපන්නයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
36. යස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, නිරොධසමාපන‍්නානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
36. යමක්හට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ සචිත්තක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද නිරෝධසමාපන්නයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා. (පච්චනීකපුග්ගල)
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි. (පච්චනීකපුග්ගල)
37. යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
37. යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි සෝතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන සොතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ සෝතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ අරූපෙ තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය. නූපදී යැ යත්: රූපාවචර වූ එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. අසංඥසත්‍වයෙහි ද අරූපයෙහි ද යන එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං -පෙ- පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ... පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ අරූපෙ තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: රූපාවචර වූ එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. අසංඥසත්‍වයෙහි ද අරූපයෙහි ද යන එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උප‍්පජ‍්ජති.
යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපදී.
යත්‍ථ වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: නත්‍ථි.
යළි යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නැති.
යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අරූපෙ තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අරූප වූ එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. අසංඥසත්‍ව වූ එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යත්‍ථ වා පන උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අරූපෙ තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්ද්රිය ... මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අරූප වූ එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, එහි මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී. අසංඥසත්‍ව වූ එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
38. යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං -පෙ- පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
38. යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ... පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උප‍්පජ‍්ජති.
යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපදී.
යත්‍ථ වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: නත්‍ථි.
යළි යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නැති.
යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති නො ච තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ අරූපෙ තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: රූපාවචර වූ එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. අසංඥසත්‍වයෙහි ද අරූපයෙහි ද යන එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි. සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යත්‍ථ වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි ඝානින්‍ද්‍රියා නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: රූපාවචර වූ එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. අසංඥසත්‍ව වූ එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යත්‍ථ වා පන උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්ද්රිය ... මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: රූපාවචර අරූපාවචර වූ එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. අසංඥසත්‍ව වූ එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
39. යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
39. යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා: -පෙ-
යළි යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ ...
40. යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති උප‍්පජ‍්ජති.
40. යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපදී.
යත්‍ථ වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: නත්‍ථි.
යළි යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නැති.
යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ අරූපෙ තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: රූපාවචර වූ එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී, අසංඥසත්‍ව වූ අරූප වූ එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යත්‍ථ වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: රූපාවචරයෙහි ද අරූපාවචරයෙහි ද යන එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. අසංඥසත්‍ව වූ එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යත්‍ථ වා පන උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්ද්රිය මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: රූපාවචර අරූපාවචර වූ එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. අසංඥසත්‍ව වූ එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
41. යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: නත්‍ථි.
41. යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නැති.
යත්‍ථ වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපදී.
යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං -පෙ- සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: නත්‍ථි.
යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ... සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්ද්රිය ... මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නැති.
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපදී.
42. යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
42. යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්ද්රිය ... මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
43. යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
43. යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්ද්රිය ... මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
44. යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
44. යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ... මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
45. යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
45. යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යත්‍ථ වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා. (පච‍්චනීකඔකාස)
යළි යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි. (පච්චනීක ඕකාස)
46. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පප‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං සසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං අසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
46. යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සෝතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ කන් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි. ඔවුනට එහි සෝතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඇස් නැති වැ කන් නැති වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සෝතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අසොතකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අසොතකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: කන් නැති වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි සෝතින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද කන් නැති වැ ඇස් නැති වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝතින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ ඝ්‍රාණ ඈති වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඇස් නැති වැ ඝ්‍රාණ නැති වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ නැති වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඝ්‍රාණ නැති වැ ඇස් නැති වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඇස් නැති වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න ඉත්‍ථීනං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නොවැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ස්ත්‍රී නො වැ ඇස් නැති වැ උපදනා වුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යම්ක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඇස් නැති වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනා වුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං ස චක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න පුරිසානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නො පිරිම්නි වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද නො පිරිම්නි වැ ඇස් නැති වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම චුත වන ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ , චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, විනා සොමනස‍්සෙන අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද සොම්නසින් වෙන් වැ ඇස් නැති වැ උපදනාවුනට ද යන ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ උපේක්‍ෂායෙන් උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඇස් නැති වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, විනා උපෙක‍්ඛාය අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ ඇස් නැති වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ සහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඇස් නැති වැ අහේතුක වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අහෙතුකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අහේතුක වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුන්ට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අහේතුක වැ ඇස් නැති වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: අචක්ඛුක වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අචක්ඛුක වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඤාණවිප්පයුත්ත වැ සචක්ඛුක වැ උපදනා ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඥානවිප්පයුත්ත වැ අචක්ඛුක වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචක‍්ඛුකානං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උපපජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඇස් නැති වැ සචිත්තක වැ උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අචිත්තක වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
47. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
47. යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ නැති වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඝ්‍රාණ නැති වැ ස්ත්‍රී නොවැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න ඉත්‍ථීනං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උපපජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ ඝ්‍රාණ සහිත වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ස්ත්‍රී නො වැ ඝ්‍රාණ නැති වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං න පුරිසානං උපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඝ්‍රාණ නැති වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඝ්‍රාණ නැති වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න පුරිසානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නො පිරිම්නි වැ ඝ්‍රාණ සහිත වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද නො පිරිම්නි වැ අඝානක වැ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං නඋප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අඝානක වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි. ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම චුත වන ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අඝානක වැ සොම්නසින් උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අඝානක වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, විනා සොමනස‍්සෙන අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ සඝානක වැ උපදනා ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද සොම්නසින් වෙන් වැ අඝානක වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අඝානක වැ උපේක්‍ෂායෙන් උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අඝානක වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, විනා උපෙක‍්ඛාය අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ සඝානක වැ උපදනා ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ අඝානක වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අඝානක වැ සහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අඝානක වැ අහේතුක වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අහෙතුකානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අහේතුක වැ සඝානක වැ උපදනා ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අහේතුක වැ අඝානක වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ්ඤින්ද්රිය න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: අඝානක වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අඝානක වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ සඝානක වැ උපදනා ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ අඝානක වැ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අඝානකානං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අඝානක වැ සචිත්තක වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී, චුත වන හැම දෙනාට ද අචිත්තක වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
48. යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න ඉත්‍ථීනං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
48. යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ස්ත්‍රී නො වැ පිරිම්නි නො වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න පුරිසානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද නො පිරිම්නි වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම චුත වන ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න ඉත්‍ථීනං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ සොම්නසින් උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී, චුත වන හැම දෙනාට ද ස්ත්‍රී නො වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, විනා සොමනස‍්සෙන න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද සොම්නසින් වෙන් වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න ඉත්‍ථීනං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ උපේක්‍ෂායෙන් උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ස්ත්‍රී නො වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, විනා උපෙක‍්ඛාය න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න ඉත්‍ථීනං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ සහේතුක වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ස්ත්‍රී නො වැ අහේතුක වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අහෙතුකානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අහේතුක වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අහේතුක වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න ඉත්‍ථීනං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ස්ත්‍රී නො වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තීනං තාසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තාසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං න ඉත්‍ථීනං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ ස්ත්‍රී වැ උපදනා ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ ස්ත්‍රී නො වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න ඉත්‍ථීනං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ස්ත්‍රී නො වැ සචිත්තක වැ උපදනා ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අචිත්තක වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
49. යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං උප‍්පජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
49. යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නො පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම චුත වන ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජජතී’ති: න පුරිසානං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න පුරිසානං විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නො පිරිම්නි වැ සොම්නසින් උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී, චුත වන හැම දෙනාට ද නො පිරිම්නි වැ සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, විනා සොමනස‍්සෙන න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද සොම්නසින් වෙන් වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න පුරිසානං විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නො පිරිම්නි වැ උපේක්‍ෂායෙන් උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී, චුත වන හැම දෙනාට ද නො පිරිම්නි වැ උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, විනා උපෙක‍්ඛාය න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න පුරිසානං අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නො පිරිම්නි වැ සෙහතුක වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද නො පිරිම්නි වැ අහේතුක වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අහෙතුකානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අහේතුක වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අහේතුක වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදී
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, න පුරිසානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: නො පිරිම්නි වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද නො පිරිම්නි වැ ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං න පුරිසානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ පිරිම්නි වැ උපදනා ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ නො පිරිම්නි වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: න පුරිසානං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: නො පිරිම්නි වැ සචිත්තක වැ උපදනා ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද අචිත්තක වැ උපදනාවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදී යි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: . එසේ යි.
50. යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා:
50. යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, පවත‍්තෙ චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්:· සොම්නසින් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්සවිප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක‍්ඛාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, පවත‍්තෙ චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපෙක්කෂයෙන් වෙන් වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂා විප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාවිප්පයුත්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, පවත‍්තෙ චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්; එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, පවත‍්තෙ චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, පවත‍්තෙ චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අචිත්තක වැ උපදනා ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදියි. ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. චුත වන හැම දෙනාට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
51. යස‍්ස යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක‍්ඛාසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්ත උපෙක‍්ඛාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
51. යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂාසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද සෝමනස්ස විප්පයුක්ත උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ. උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්; සොම්නසින් උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්ස සම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද උපේක්‍ෂා විප්‍රයුක්ත සෝමනස්ස විප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්තසද‍්ධාසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්තසද‍්ධාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්; සොම්නසින් වෙන් වැ සහේතුක ව උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්ස විප්පයුත්ත ශ්‍රද්ධා සම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද සෝමනස්ස විප්පයුත්ත සද්ධාවිප්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදකපණයෙහි ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: පවත‍්තෙ සද‍්ධාවිප‍්පයුත‍්තසොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ. සද්ධාවිප්පයුත්ත - සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත සෝමනස්ස සම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත සෞමනස්‍ය විප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි. සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්ත - ඤාණසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්ත - ඤාණවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්ස විප්‍රයුක්ත ඤ්‍රාණසම්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැයි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ක්‍ෂණයෙහි ද සෞමනස්‍ය විප්‍රයුක්ත ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණවිප්පයුත්ත සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ. ඤාණවිප්පයුත්ත - සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ සොම්නසින් උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානවිප්‍රයුක්ත සෝමනස්සසම්පයුත්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි. ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද ඥානවිප්‍රයුක්ත සෞමනස්‍ය විප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා සොමනස‍්සෙන සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සොමනස‍්සවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස. උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: සොම්නසින් වෙන් වැ සචිත්තක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි සෝමනස්ස විප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූ දී නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්; එසේ යි.
52. යස‍්ස යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත - සද‍්ධාසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත-සද‍්ධාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
52. යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ සහේතුක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂා විප්‍රයුක්ත ශ්‍රද්ධාසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි. ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද උපේක්‍ෂා විප්‍රයුක්ත ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද්ධාවිප්පයුත්ත - උපෙක‍්ඛාසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ. සද්ධාවිප්පයුත්ත උපෙක‍්ඛාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අහේතුක වැ උපේක්‍ෂායෙන් උපදනා වුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත උපේක්‍ෂා සම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: උපෙක‍්ඛාය ඤාණසම‍්පයුත‍්තානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත - ඤාණසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, උපෙක්ඛාවිප්පයුත්ත - ඤාණසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත ඥානසම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණවිප්පයුත්ත - උපෙක‍්ඛාසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ. ඤාණවිප්පයුත්ත - උපෙක‍්ඛාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ උපේක්‍ෂායෙන් උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානවිප්‍රයුක්ත උපේක්‍ෂා සම්ප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද ඥානවිප්‍රයුක්ත උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: විනා උපෙක‍්ඛාය සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ උපෙක‍්ඛාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: උපේක්‍ෂායෙන් වෙන් වැ සචිත්තක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි උපේක්‍ෂාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
53. යස‍්ස යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
53. යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං සහෙතුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණවිප්පයුත්ත - සද‍්ධාසම‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, ඤාණවිප‍්පයුත‍්තසද‍්ධාවිප‍්පයුත‍්ත චිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ සහේතුක වැ උපදනා වුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානවිප්‍රයුක්ත ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද ඥානවිප්‍රයුක්ත ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙ හි අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: අහෙතුකානං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ සද‍්ධාවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ. අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: අහේතුක වැ සචිත්තක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ශ්‍රද්ධාවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී, හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: එසේ යි.
54. යස‍්ස යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ඤාණවිප‍්පයුත‍්තානං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං, පවත‍්තෙ ඤාණවිප‍්පයුත‍්තචිත‍්තස‍්ස උප‍්පාදක‍්ඛණෙ තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චිත‍්තස‍්ස භඞ‍්ගක‍්ඛණෙ, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති. මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජති.
54. යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදී යැ යත්: ඥානවිප්‍රයුක්ත වැ සචිත්තක වැ උපදනාවුනට ද ප්‍රවෘත්තියෙහි ඥානවිප්‍රයුක්ත චිත්තයාගේ උත්පාදක්‍ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදියි, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදී. හැම දෙනාට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්‍ෂණයෙහි ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය ද නූපදියි, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජතී’ති: ආමන‍්තා. (පච්චනීක පුග‍්ගලොකාස)
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදී නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්ද්රිය නූපදී යැ යත්; එසේ යි.