අතීතානාගතවාරො
271. යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සොතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
271. යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට සෝතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් අරූපයෙහි ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන. ඔවුනට සෝතින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසුවනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, සෝතින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට සෝතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච රූපාවචරං අරූපාවචරං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද තවද යම් කෙනෙක් අරූපාවචරයෙහි ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසුවනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච රූපාවචරං අරූපාවචරං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති, යෙ ච පුරිසා එතෙනෙව භාවෙන කතිචි භවෙ දස‍්සෙත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද තවද යම් කෙනෙක් රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු ද යම් පුරුෂ කෙනෙකුත් තෙල පුරුෂභාවයෙන් මැ කිහිප ප්‍රතිසන්‍ධි භවයක් දක්වා පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ, සෙසුවනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච රූපාවචරං අරූපාවචරං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති, යා ච ඉත්‍ථියො එතෙනෙව භාවෙන කතිචි භවෙ දස‍්සෙත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු ද යම් ස්ත්‍රී කෙනෙකුත් තෙල ස්ත්‍රීභාවයෙන් මැ කිහිප ප්‍රතිසන්‍ධි භවයක් දක්වා පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් උපේක්‍ෂායෙන් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසුවනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච සොමනස‍්සෙන උප‍්පජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් සොම්නසින් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසුවනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, තෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු වනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන. මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යි.
272. යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච රූපාවචරං අරූපාවචරං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති, යෙ ච පුරිසා එතෙනෙව භාවෙන කතිචි භවෙ දස‍්සෙත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
272. යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු වනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපන, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච රූපාවචරං අරූපාවචරං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති, යා ච ඉත්‍ථියො එතෙනෙව භාවෙන කතිචි භවෙ දස‍්සෙත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් යම් ද ස්ත්‍රී කෙනෙක් තෙල ස්ත්‍රීභාවයෙන් මැ කිහිප භවයක් දක්වා පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපන. පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවික වු ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ, සෙසුවනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපන, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් උපේක්‍ෂායෙන් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපන, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති, තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් සොම්නසින් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ, සෙසුවනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං, මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමහචික වූ ඔවුනට ඝානින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසුවනට ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යි.
273. යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච රූපාවචරං අරූපාවචරං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති යා ච ඉත්‍ථියො එතෙනෙව භාවෙන කතිචි භවෙ දස‍්සෙත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
273. යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් යම් ස්ත්‍රී කෙනෙකුත් තෙල ස්ත්‍රීභාවයෙන් මැ කිහිප ප්‍රතිසන්‍ධිභවයක් දක්වා පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ, අවශේෂයනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපන, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උපජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපන, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් උපේක්‍ෂායෙන් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ද ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසුවනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපන, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති, තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් සොම්නසින් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ද ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසුවනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන යත්. එසේ යැ.
යස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසුවනට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යි.
274. යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
274. යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ, අවශේෂයනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපන, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති. පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් උපේක්‍ෂායෙන් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ද පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපන, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා:
යළි යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් සොම්නසින් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ද පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං, තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපන, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසුවනට පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යි.
275. යස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං, යස‍්ස චිත‍්තස‍්ස අනන‍්තරා උපෙක‍්ඛාසම‍්පයුත‍්ත - පච‍්ඡිමචිත‍්තං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
275. යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමචිත්ත සමඞ්ගීනට ද යම් සිතකට අනතුරු වැ සෞමනස්‍යසම්ප්‍රයුක්ත පශ්චිමචිත්තය උපදනෙ නම් ඔවුනට ද ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපන, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං, යස‍්ස චිත‍්තස‍්ස අනන‍්තරා සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත පච‍්ඡිමචිත‍්තං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමචිත්ත සමඞ්ගීනට ද යම් සිතකට අනතුරු වැ සෞමනස්‍යසම්ප්‍රයුක්ත පශ්චිමචිත්තය උපදනෙ නම් ඔවුනට ද ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ, අවශේෂයනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උපජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිම චිත්තසමඞ්ගී වූ ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපන, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති: ඉතරෙසං ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය … මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිම චිත්තසමඞ්ගී වූ ඔවුනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යි.
276. යස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං, යස‍්ස චිත‍්තස‍්ස අනන‍්තරා සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත - පච‍්ඡිමචිත‍්තං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
276. යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමචිත්තසමඞ්ගීනට ද යම් සිතකට අනතුරු වැ සෞර්‍මනස්‍යම්ප්‍රයුක්ත පශ්චිමචිත්තය උපදනෙ නම් ඔවුනට ද සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිම චිත්තසමඞ්ගී වූ ඔවුනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යි.
277. යස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
277. යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමචිත්ත සමඞ්ගී වූ ඔවුනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යි.
278. යස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජිත්‍ථ තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
278. යමක්හට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමචිත්ත සමඞ්ගී වූ ඔවුනට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යි.
279. යස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඉතරෙසං පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
279. යමක්හට පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමචිත්තසමඞ්ගී වූ ඔවුනට පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. අවශේෂයනට පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා. (අනුලොම පුග‍්ගල).
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යි. (අනුලෝම පුද්ගල යි.)
280-288. යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං -පෙ- (අනුලොම ඔකාස).
280-288. යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ... (අනුලෝමාවකාශ යි.)
289. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සොතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
289. යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි සෝතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි සෝතින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, සෝතින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද රූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, රූපාවචරානං යෙ ච පුරිසා එතෙනෙව භාවෙන කතිචි භවෙ දස‍්සෙත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද රූපාවචරයනට ද යම් පුරුෂ කෙනෙකුත් තෙල පුරුෂභාවයෙන් මැ කිහිප (ප්‍රතිසන්‍ධි) භවයක් දක්වා පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ, සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං. රූපාවචරානං. යා ච ඉත්‍ථියො එතෙනෙව භාවෙන කතිචි භවෙ දස‍්සෙත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද රූපාවචරයනට ද යම් ස්ත්‍රී කෙනෙකුත් තෙල ස්ත්‍රීභාවයෙන් මැ කිහිප භවයක් දක්වා පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උපපජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ. ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපන. පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපනි.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච සචක‍්ඛුකා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිම භවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් ඇස් ඇති වැ උපේක්‍ෂායෙන් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච සචක‍්ඛුකා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමහචිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් ඇස් ඇති වැ සොම්නසින් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැයි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ, සෙසු පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපන. පඤ්ච වෝකාර වූ ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපන. පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපනි.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය උපන යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ. ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද උපන. පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද උපනි.
290. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච පුරිසා එතෙනෙව භාවෙන කතිචි භවෙ දස‍්සෙත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
290. යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් පුරුෂ කෙනෙකුත් තෙල පුරුෂභාවයෙන් මැ කිහිප භවයක් දක්වා පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ, සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපන, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, යා ච ඉත්‍ථියො එතෙනෙව භාවෙන කතිචි භවෙ දස‍්සෙත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ස්ත්‍රී කෙනෙකුත් තෙල ස්ත්‍රීභාවයෙන් මැ කිහිප භවයක් දක්වා පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපන, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා: ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපන, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: රූපාවචරානං, අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපන යත්: රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ. ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපනි.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච සඝානකා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් සඝානක වැ උපේක්‍ෂායෙන් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපන, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපන යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපනි.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච සඝානකා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් සඝානක වැ සොම්නසින් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ද එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: රූපාවචරානං, අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපන යත්: රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපන, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපන යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපන, කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිම භවික වූ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය උපන යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, ඝානින්‍ද්‍රිය ද උපනි.
291. යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, යා ච ඉත්‍ථියො එතෙනෙව භාවෙන කතිචි භවෙ දස‍්සෙත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
291. යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ස්ත්‍රී කෙනෙකුත් තෙල ස්ත්‍රීභාවයෙන් මැ කිහිප භවයක් දක්වා පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපන, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: ආමන‍්තා.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන. ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපන, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ. ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච උපෙක‍්ඛාය උප‍්පජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමහචිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් උපේක්‍ෂායෙන් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපන, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් සොම්නසින් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපන, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ. ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිම භවික වූ ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය උපන යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ. ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද උපනි.
292. යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
292. යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපන, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච පුරිසා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමහචිකයනට ද යම් පුරුෂ කෙනෙකුත් උපේක්‍ෂායෙන් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැයි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපන, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ ය, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච පුරිසා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද පුරුෂ කෙනෙක් සොම්නසින් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ, සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපන, කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපන, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ. ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිම භවික වූ ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ, සෙසු කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය උපන යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද උපනි.
293. යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං, යස‍්ස චිත‍්තස‍්ස අනන‍්තරා උපෙක‍්ඛාසම‍්පයුත‍්තපච‍්ඡිමචිත‍්තං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
293. යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමචිත්තසමඞ්ගීනට ද යම් සිතකට අනතුරු වැ උපේක්‍ෂාසම්ප්‍රයුක්ත පශ්චිමචිත්තය උපදනෙ නම් ඔවුනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපන, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද උපන සෙසු චතුවෝකාර වූ පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං, යස‍්ස චිත‍්තස‍්ස අනන‍්තරා සොමනස‍්ස - සම‍්පයුත‍්ත - පච‍්ඡිමචිත‍්තං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමචිත්තසමඞ්ගීනට ද යම් සිතකට අනතුරු වැ සෞමනස්‍ය සම්ප්‍රයුක්ත පශ්චිමචිත්තය උපදනෙ නම් ඔවුනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැයි ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු චතුවෝකාර, පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. සෙසු චතුවෝකාර, පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පබජ‍්ජිස‍්සති, ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිම චිත්තසමඞ්ගීනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපන, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමචිත්තසමඞ්ගීනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය උපන යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්ඤවෝකාර වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද උපනි.
294. යස‍්ස යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං, යස‍්ස චිත‍්තස‍්ස අනන‍්තරා සොමනස‍්ස - සම‍්පයුත‍්ත - පච‍්ඡිමචිත‍්තං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
294. යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමචිත්තසමඞ්ගීනට ද යම් සිතකට අනතුරු වැ සෞමනස්‍ය සම්ප්‍රයුක්ත පශ්චිමචිත්තය උපදනෙ නම් (තත් සමඞ්ගීනට දැ යි) ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: සුද‍්ධාවාසානං දුතියෙ චිත‍්තෙ වත‍්තමානෙ තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපන යත්: ශුද්ධාවාසයනට දෙවන සිත පවත්නා කල්හි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ. ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති. පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමචිත්තසමඞ්ගී වූ ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපන, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: සුද‍්ධාවාසානං දුතියෙ චිත‍්තෙ වත‍්තමානෙ තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපන යත්: ශුද්ධාවාසයනට දෙවැනි සිත පවත්නා කල්හි ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමචිත්ත සමඞ්ගී වූ ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: සුද‍්ධාවාසානං දුතියෙ චිත‍්තෙ වත‍්තමානෙ තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය උපන යත්: ශුද්ධාවාසයනට දෙවැනි සිත පවත්නා කල්හි ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ. ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ. සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද උපනි.
295. යස‍්ස යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
295. යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමචිත්ත සමඞ්ගී වූ ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය උපන යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද උපනි.
296. යස‍්ස යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
296. යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමචිත්තසමඞ්ගී වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්ඤවෝකාර වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: සුද‍්ධාවාසං උප‍්පජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය උපන යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද උපනි.
297. යස‍්ස යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
297. යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය උපනි නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ යත්: පශ්චිමචිත්තසමඞ්ගී වූ ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය උපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද උපදනෙ යැ. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ද උපන, මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. (අනුලොම පුග‍්ගලොකාස).
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය උපන යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය උපදනෙ යැ. ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය නො ද උපන. සෙසු චතුවෝකාර පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද උපදනෙ යැ, පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ද උපනි. (අනුලෝම පුද්ගලාවකාශ යි).
298. යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සොතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: නත්‍ථි.
298. යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට සෝතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: නැත.
යස‍්ස වා පන සොතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට සෝතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන යත්: උපන.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං -පෙ- ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං -පෙ- පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: නත්‍ථි.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට ඝානින්‍ද්‍රිය ... ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ... පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: නැත.
යස‍්ස වා පන පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට චක්චුන්‍ද්‍රිය නූපන යත්: උපන.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: නත්‍ථි.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: නැත.
යස‍්ස වා පන ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන යත්: උපන.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං -පෙ- උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: නත්‍ථි.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ... උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: නැත.
යස‍්ස වා පන උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන යත්: උපන.
යස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: නත්‍ථි.
යමක්හට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: නැත.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන යත්: උපනි.
299-306. යස‍්ස ඝානින්‍ද්‍රියං -පෙ- ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං -පෙ- පුරිසින්‍ද්‍රියං -පෙ- ජීවිතින්‍ද්‍රියං -පෙ- සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං -පෙ- උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං -පෙ- සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: නත්‍ථි.
299-306 යමක්හට ඝානින්‍ද්‍රිය ... ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ... පුරිසින්‍ද්‍රිය ... ජීවිතින්‍ද්‍රිය ... සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ... උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ... සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: නැත.
යස‍්ස වා පන මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: උප‍්පජිත්‍ථ. (පච‍්චනීක පුග‍්ගල).
යළි යමක්හට මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: උපනි. (ප්‍රත්‍යනීක පුද්ගල යි.)
307-315. යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ -පෙ- (පච‍්චනීක ඔකාස).
307-315. යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ... (ප්‍රත්‍යනීකාවකාශ යි.)
316. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: ආමන‍්තා.
316. යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි සෝතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ සොතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි සෝතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. ශුද්ධාවාසයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝතින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: එසේ යැ
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ, ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද රූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. ශුද්ධාවාසයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං රූපාවචරානං, යෙ ච පුරිසා එතෙනෙව භාවෙන කතිචි භවෙ දස‍්සෙත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද රූපාවචරයනට ද යම් පුරුෂ කෙනෙකුත් තෙල පුරුෂභාවයෙන් මැ කිහිප භවයක් දක්වා පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ. ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. ශුද්ධාවාසයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපනි නම් එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං රූපාවචරානං යා ච ඉත්‍ථියො එතෙනෙව භාවෙන කතිචි භවෙ දස‍්සෙත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද රූපාවචරයනට ද යම් ස්ත්‍රී කෙනෙකුත් තෙල ස්ත්‍රීභාවයෙන් මැ කිහිප භවයක් දක්වා පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. ශුද්ධාවාසයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. සුද‍්ධාවාසානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ: ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ, ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපන, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, චක්බූන්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච සචක‍්ඛුකා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් ඇස් ඇති වැ උපේක්‍ෂායෙන් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. ශුද්ධාවාසයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැයි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. සුද‍්ධාවාසානං අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච සචක‍්ඛුකා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් ඇස් ඇති වැ සොම්නසින් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපෙ පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. සුද‍්ධාවාසානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපන, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. සුද‍්ධාවාසානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපන, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛුන්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නූපන යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි චක්ඛුන්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, චක්ඛුන්‍ද්‍රිය ද නූපනි.
317. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: ආමන‍්තා.
317. යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච පුරිසා එතෙනෙව භාවෙන කතිචි භවෙ දස‍්සෙත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරානං, අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් පුරුෂ කෙනෙකුත් තෙල පුරුෂභාවයෙන් මැ කිහිප භවයක් දක්වා පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: ආමන‍්තා.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, යා ච ඉත්‍ථියො එතෙනෙව භාවෙන කතිචි භවෙ දස‍්සෙත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ස්ත්‍රී කෙනෙකුත් තෙල ස්ත්‍රීභාවයෙන් මැ කිහිප භවයක් දක්වා පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන, රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: රූපාවචරානං, අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: රූපාවචර, අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපන, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන, රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පස්විමභවික වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. රූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපන, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච සඝානකා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් සඝානක වැ උපේක්‍ෂායෙන් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. රූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපනා උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච සඝානකා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් සඝානක වැ සොම්නසින් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: රූපාවචර අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපන, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ. ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඝානින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: රූපාවචර, අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපන, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඝානින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, ඝානින්‍ද්‍රිය ද නූපනි.
318. යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: ආමන‍්තා.
318. යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: එසේ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, යා ච ඉත්‍ථියො එතෙනෙව භාවෙන කතිචි භවෙ දස‍්සෙත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ස්ත්‍රී කෙනෙකුත් තෙල ස්ත්‍රී භාවයෙන් මැ කිහිප භවයක් දක්වා පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති. රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: රූපාවචර අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපන, ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. රූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපන, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් උපේක්‍ෂායෙන් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. රූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් කෙනෙකුත් සොම්නසින් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: රූපාවචර අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපන, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද, නූපදනෙ යැ, ඉත්‍ථින්‍ද්‍රිය ද නූපනි.
319. යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
319. යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: රූපාවචර අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ, රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපන, ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. රූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැයි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපන, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච පුරිසා උපෙක‍්ඛාය උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් පුරුෂ කෙනෙකුත් උපේක්‍ෂායෙන් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. රූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: රූපාවචර අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච පුරිසා සොමනස‍්සෙන උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද පුරුෂ කෙනෙක් සොම්නසින් ඉපැදැ පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට දැයි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන, රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: රූපාවචර අරූපාවචර වූ ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපන, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පුරිසින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, පුරිසින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි පුරිසින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, පුරිසින්‍ද්‍රිය ද නූපනි.
320. යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජස‍්සතී’ති: උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
320. යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: උපන.
යස‍්ස යත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං -පෙ- සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ... සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: උපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ජීවිතින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි ජීවිතින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: උපනි.
321. යස‍්ස යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: සුද‍්ධාවාසානං දුතියෙ චිත‍්තෙ වත‍්තමානෙ තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
321. යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: ශුද්ධාවාසයනට දෙවැනි සිත පවත්නා කල්හි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ, අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපන, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං, යස‍්ස චිත‍්තස‍්ස අනන‍්තරා සොමනස‍්සසම‍්පයුත‍්ත පච‍්ඡිමචිත‍්තං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: පශ්චිමචිත්තසමඞ්ගීනට ද යම් සිතකට අනතුරු වැ සෝමනස්ස සම්ප්‍රයුක්ත පශ්චිමචිත්තය උපදනෙ නම් ඔවුනට දැ යි ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ. සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං -පෙ- පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: සුද‍්ධාවාසානං දුතියෙ චිත‍්තෙ වත‍්තමානෙ තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ... පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: ශුද්ධාවාසයනට දෙවැනි සිත පවත්නා කල්හි ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපන, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, සොමනස‍්සින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: පශ්චිමචිත්ත සමඞ්ගී වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, සෝමනස්සින්‍ද්‍රිය ද නූපනි.
322. යස‍්ස යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
322. යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපන, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: පශ්චිමචිත්තසමඞ්ගී වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපන.
යස‍්ස යත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
යමක්හට යම් තැනෙකැ උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපනි නම ඔහට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපන, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ උපෙක‍්ඛීන්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. උපෙක‍්ඛින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: පශ්චිමචිත්තසමඞ්ගී වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන, අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, උපෙක්ඛින්‍ද්‍රිය ද නූපනි.
323. යස‍්ස යත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං -පෙ- මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
323. යමක්හට යම් තැනෙකැ සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ... මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපන, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ සද‍්ධින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, සද‍්ධින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: පශ්චිමචිත්ත සමඞ්ගී වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ. ඔවුනට එහි සද්ධින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, සද්ධින්‍ද්‍රිය ද නූපනි.
324. යස‍්ස යත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී’ති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
324. යමක්හට යම් තැනෙකැ පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය නූපනි නම් ඔහට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය නූපන, ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නො ද නූපදනෙ යැ. අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ද නූපන, මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යෑ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථා’ති: පච‍්ඡිමචිත‍්තසමඞ‍්ගීනං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියඤ‍්ච න උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
යළි යමක්හට යම් තැනෙකැ මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ නම් ඔහට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය නූපන යත්: පශ්චිමචිත්තසමඞ්ගී වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය නූපදනෙ යැ, ඔවුනට එහි පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය නො ද නූපන. අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි මනින්‍ද්‍රිය ද නූපදනෙ යැ, පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය ද නූපනි.
අතීතානාගතවාරො.
අතීතානාගතවාර යි.
පවත‍්තිවාරො නිට‍්ඨිතො.
ප්‍රවෘත්තිවාර නිමි.