අනුලොමපුග‍්ගලොකාස
1. යස‍්ස කාමරානුසයො අනුසෙති තස‍්ස පටිඝානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
1. යමකුට (අප්‍රහීනභාවයෙන් සන්තානයෙහි හෝනා) කාමරාගානුසය අනුශය (අනුරූප කරුණක් ලැබ උපදනේ) වේ නම් ඔහුට පටිඝානුසය අනුශය වේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන පටිඝානුසයො අනුසෙති තස‍්ස කාමරාගානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට පටිඝානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත්: එසේ යි.
2. යස‍්ස කාමරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස මානානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
2. යමකුට කාමරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට මානානුසය අනුශය වේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන මානානුසයො අනුසෙති තස‍්ස භවරාගානුසයො අනුසසෙතීති: අනාගාමිස‍්ස මානානුසයො අනුසෙති, නො ච තස‍්ස කාමරාගානුසයො අනුසෙති. තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං මානානුසයො ච අනුසෙති, කාමරාගානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට මානානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත්: අනගැමිහට මානානුසය අනුශය වෙයි. ඔහුට කාමරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි, (පුහුදුන්, සෝවන්, සෙදගැමි) තුන් පුඟුලනට මානානුසය ද අනුශය වෙයි, කාමරාගානුසය ද අනුශය වෙයි.
3. යස‍්ස කාමරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙතීති: ද‍්වින‍්නං පුග‍්ගලානං කාමරාගානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස කාමරාගානුසයො ච අනුසෙති, දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙති.
3. යමකුට කාමරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට දිට්ඨානුසය අනුශය වේ ද යත්: (සෝවන්, සෙදගැමි) දෙපුඟුලනට කාමරාගානුසය අනුශය වෙයි. ඔවුනට දිට්ඨානුසය නො ද අනුශය වෙයි. පුහුදුනට කාමරාගානුසය ද අනුශය වෙයි, දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙයි.
යස‍්ස වා පන දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙති තස‍්ස කාමරාගානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට දිට්ඨානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත්: එසේ යි.
4. යස‍්ස කාමරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: ද‍්වින‍්නං පුග‍්ගලානං කාමරාගානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස කාමරාගානුසයො ච අනුසෙති, විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති.
4. යමකුට කාමරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත්: දෙපුඟුලනට කාමරාගානුසය අනුශය වෙයි. ඔවුනට විචිකිච්ඡානුසය නො ද අනුශය වෙයි. පුහුදුනට කාමරාගානුසය ද අනුශය වෙයි, විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි.
යස‍්ස වා පන විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස කාමරාගානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත්: එසේ යි.
5. යස‍්ස කාමරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
5. යමකුට කාමරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන භවරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස කාමරානුසයො අනුසෙතීති: අනාගාමිස‍්ස භවරාගානුසයො අනුසෙති, නො ච තස‍්ස කාමරාගානුසයො අනුසෙති. තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං භවරාගානුසයො ච අනුසෙති, කාමරාගානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත්: අනගැමිහට භවරාගානුසය අනුශය වෙයි, ඔහුට කාමරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. තුන් පුඟුලනට භවරාගානුසය ද අනුශය වෙයි, කාමරාගානුසය ද අනුශය වේ.
6. යස‍්ස කාමරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
6. යමකුට කාමරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස කාමරාගානුසයො අනුසෙතීති: අනාගාමිස‍්ස අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, නො ච තස‍්ස කාමරාගානුසයො අනුසෙති. තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, කාමරාගානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත්: අනගැමිහට අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි. ඔහුට කාමරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. තුන් පුඟුලනට අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, කාමරාගානුසය ද අනුශය වේ.
7. යස‍්ස පටිඝානුසයො අනුසෙති තස‍්ස මානානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
7. යමකුට පටිඝානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට මානානුසය අනුශය වේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන මානානුසයො අනුසෙති තස‍්ස පටිඝානුසයො අනුසෙතීති: අනාගාමිස‍්ස මානානුසයො අනුසෙති, නො ච තස‍්ස පටිඝානුසයො අනුසෙති. තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං මානානුසයො ච අනුසෙති, පටිඝානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට මානානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට පටිඝානුසය අනුශය වේ ද යත්: අනගැමිහට මානානුසය අනුශය වෙයි. ඔහුට පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. තුන් පුඟුලනට මානානුසය ද අනුශය වෙයි, පටිඝානුසය ද අනුශය වේ.
8-9. යස‍්ස පටිඝානුසයො අනුසෙති තස‍්ස දිට‍්ඨානුසයො -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: ද‍්වින‍්නං පුග‍්ගලානං පටිඝානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස පටිඝානුසයො ච අනුසෙති, විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති.
8-9. යමකුට පටිඝානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට දිට්ඨානුසය ... විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත්: දෙපුඟුලනට පටිඝානුසය අනුශය වෙයි, ඔවුනට විචිකිච්ඡානුසය නො ද අනුශය වෙයි. පුහුදුනට පටිඝානුසය ද අනුශය වෙයි, විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි.
යස‍්ස වා පන විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස පටිඝානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට පටිඝානුසය අනුශය වේ ද යත්: එසේ යි.
10-11. යස‍්ස පටිඝානුසයො අනුසෙති තස‍්ස භවරාගානුසයො -පෙ- අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
10-11. යමකුට පටිඝානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට භවරාගානුසය ... අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස පටිඝානුසයො අනුසෙතීති: අනාගාමිස‍්ස අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, නො ච තස‍්ස පටිඝානුසයො අනුසෙති. තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, පටිඝානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට පටිඝානුසය අනුශය වේ ද යත්: අනගැමිහට අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි. ඔහුට පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. තුන් පුඟුලනට අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, පටිඝානුසය ද අනුශය වේ.
12-13. යස‍්ස මානානුසයො අනුසෙති තස‍්ස දිට‍්ඨානුසයො -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං මානානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති, පුථුජ‍්ජනස‍්ස මානානුසයො ච අනුසෙති, විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති.
12-13. යමකුට මානානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට දිට්ඨානුසය ... විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත්: තුන් පුඟුලනට මානානුසය අනුශය වෙයි, ඔවුනට විචිකිච්ඡානුසය නො ද අනුශය වෙයි. පුහුදුනට මානානුසය ද අනුශය වෙයි, විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි.
යස‍්ස වා පන විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස මානානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට මානානුසය අනුශය වේ ද යත්: එසේ යි.
14-15. යස‍්ස මානානුසයො අනුසෙති තස‍්ස භවරාගානුසයො -පෙ- අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
14-15. යමකුට මානානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට භවරාගානුසය ... අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස මානානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට මානානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
16. යස‍්ස දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙති තස‍්ස විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
16. යමකුට දිට්ඨානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට දිට්ඨානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
17-18. යස‍්ස දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙති තස‍්ස භවරාගානුසයො -පෙ- අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
17-18. යමකුට දිට්ඨානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට භවරාගානුසය ... අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙතීති: තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති. නො ච තෙසං දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට දිට්ඨානුසය අනුශය වේ ද යත් : තුන් පුඟුලනට අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි, ඔවුනට දිට්ඨානුසය නො ද අනුශය වෙයි. පුහුදුනට අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, දිට්ඨානුසය ද අනුශය වේ.
19-20. යස‍්ස විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස භවරාගානුසයො -පෙ- අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
19-20. යමකුට විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට භවරාගානුසය ... අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති, පුථුජ‍්ජනස‍්ස අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : තුන් පුඟුලනට අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි, ඔවුනට විචිකිච්ඡානුසය නො ද අනුශය වෙයි. පුහුදුනට අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වේ.
21. යස‍්ස භවරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
21. යමකුට භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා (එකමූලකං)
තවද යමකුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි. (ඒකමූලක යි)
22. යස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පරිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස මානානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
22. යමකුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට මානානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන මානානුසයො අනුසෙති තස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: අනාගාමිස‍්ස මානානුසයො අනුසෙති, නො ච තස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං මානානුසයො ච අනුසෙති, කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති.
තවද යමකුට මානානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති යත් : අනගැමිහට මානානුසය අනුශය වෙයි, ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්. තුන් පුඟුලනට මානානුසය ද අනුශය වෙයි. කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙත්.
23-24. යස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස දිට‍්ඨානුසයො -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: ද‍්වින‍්නං පුග‍්ගලානං කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තෙසං විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති.
23-24. යමකුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට දිට්ඨානුසය ... විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : දෙපුඟුලනට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති, ඔවුනට විචිකිච්ඡානුසය නො ද අනුශය වෙයි. පුහුදුනට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති, විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි.
යස‍්ස වා පන විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති යත් : එසේ යි.
25-26. යස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස භවරාගානුසයො -පෙ- අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
25-26. යමකුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට භවරාගානුසය ... අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, තස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: අනාගාමිස‍්ස අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති. නො ච තස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. (දුකමූලකං)
තවද යමකුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති යත් : අනගැමිහට අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි, ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. තුන් පුඟුලනට අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති. (දුකමූලක යි)
27-28. යස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස දිට‍්ඨානුසයො -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: ද‍්වින‍්නං පුග‍්ගලානං කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තෙසං විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති.
27-28. යමකුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට දිට්ඨානුසය ... විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : දෙපුඟුලනට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති, ඔවුනට විචිකිච්ඡානුසය නො ද අනුශය වෙයි. පුහුදුනට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති, විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි.
යස‍්ස වා පන විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: ආමන‍්තා.
යමකුට විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති යත් : එසේ යි.
29-30. යස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්තී තස‍්ස භවරාගානුසයො -පෙ- අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
29-30. යමකුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට භවරාගානුසය ... අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: අනාගාමිස‍්ස අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්තී, නො ච තස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. (තිකමූලකං)
තවද යමකුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති යත්: අනගැමිහට අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. තුන් පුඟුලනට අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. (තිකමූලික යි)
31. යස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
31. යමකුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති යත්: එසේ යි.
32-33. යස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස භවරාගානුසයො -පෙ- අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
32-33. යමකුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට භවරාගානුසය ... අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: අනාගාමිස‍්ස අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. ද‍්වින‍්නං පුග‍්ගලානං අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තෙසං දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. (චතුක‍්කමූලකං)
තවද යමකුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති යත්: අනගැමිහට අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද නො ද අනුශය වෙති, දෙපුඟුලනට අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. ඔවුනට දිට්ඨානුසය නො ද අනුශය වෙයි. පුහුදුනට අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති. (චතුක්කමූලක යි)
34-35. යස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස භවරාගානුසයො -පෙ- අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
34-35. යමකුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට භවරාගානුසය ... අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: අනාගාමිස‍්ස අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. ද‍්වින‍්නං පුග‍්ගලානං අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තෙසං දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. (පඤ‍්චකමූලකං)
තවද යමකුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති යත්: අනගැමිහට අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. දෙපුඟුලනට අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. පුහුදුනට අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි. කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙත්. (පඤ්චමූල යි)
36. යස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
36. යමකුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: අනාගාමිස‍්ස අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තස‍්ස කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. ද‍්වින‍්නං පුග‍්ගලානං අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තෙසං දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති. කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. (ඡක‍්කමූලකං) (අනුලොමපුග‍්ගල)
තවද යමකුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද අනුශය වෙති යත් : අනගැමිහට අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද භවරාගානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. දෙපුඟුලනට අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද භවරාගානුසය ද අනුශය වෙති, ඔවුනට දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. පුහුදුනට අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද අනුශය වෙති. (ඡක්කමූලක යි) (අනුලෝමපුද්ගල යි.)
37. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙතීති: නො.
37. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය අනුශය වේ නම් එහි පටිඝානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන පටිඝානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙතීති: නො.
තවද යම් තැනෙක පටිඝානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
38. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
38. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය අනුශය වේ නම් එහි මානානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන මානානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙතීති: රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති. කාමධාතුයා ද‍්විසුවෙදනාසු එත්‍ථ මානානුසයො ච අනුසෙති, කාමරාගානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යම් තැනෙක මානානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි මානානුසය අනුශය වෙයි. එහි කාමරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි මෙහි මානානුසය ද අනුශය වෙයි, කාමරාගානුසය ද අනුශය වේ.
39-40. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
39-40. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය අනුශය වේ නම් එහි දිට්ඨානුසය ... විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙතීති: දුක‍්ඛාය වෙදනාය රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති. කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති, කාමරාගානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වෙයි. එහි කාමරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි, කාමරාගානුසය ද අනුශය වේ.
41. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ භවරාගානුසායො අනුසෙතීති: නො.
41. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය අනුශය වේ නම් එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන භවරාගානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙතීති: නො.
තවද යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
42. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
42. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය අනුශය වේ නම් එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙතීති: දුක‍්ඛාය වෙදනාය රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති. කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, කාමරාගානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : දුඃඛවේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි, එහි කාමරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇතිකල්හි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, කාමරාගානුසය ද අනුශය වේ.
43. යත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙතීති: නො.
43. යම් තැනෙක පටිඝානුසය අනුශය වේ නම් එහි මානානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන මානානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙතීති: නො.
තවද යම් තැනෙක මානානුසය අනුශය වේ නම් එහි පටිඝානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
44-45. යත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
44-45. යම් තැනෙක පටිඝානුසය අනුශය වේ නම් එහි දිට්ඨානුසය ... විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙතීති: කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති, නො ච තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. දුක‍්ඛාය වෙදනාය එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති, පටිඝානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් එහි පටිඝානුසය අනුශය වේ ද යත් : කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වෙයි, එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි, පටිඝානුසය ද අනුශය වේ.
46. යත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: නො.
46. යම් තැනෙක පටිඝානුසය අනුශය වේ නම් එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන භවරාගානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙතීති: නො.
තවද යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් එහි පටිඝානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
47. යත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
47. යම් තැනෙක පටිඝානුසය අනුශය වේ නම් එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙතීති: කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, නො ච තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. දුක‍්ඛාය වෙදනාය එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, පටිඝානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් එහි පටිඝානුසය අනුශය වේ ද යත් : කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි, එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, පටිඝානුසය ද අනුශය වේ.
48-49 යත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
48-49. යම් තැනෙක මානානුසය අනුශය වේ නම් එහි දිට්ඨානුසය ... විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙතීති: දුක‍්ඛාය වෙදනාය එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති, නො ච තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති. කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු, රූපධාතුයා, අරූපධාතුයා එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති, මානානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් එහි මානානුසය අනුශය වේ ද යත් : දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වෙයි, එහි මානානුසය නො ද අනුශය වෙයි. කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි, මානානුසය ද අනුශය වේ.
50. යත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු එත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති, නො ච තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති. රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ මානානුසයො ච අනුසෙති, භවරාගානුසයො ච අනුසෙති.
50. යම් තැනෙක මානානුසය අනුශය වේ නම් එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි මෙහි මානානුසය අනුශය වෙයි, එහි භවරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි මානානුසය ද අනුශය වෙයි, භවරාගානුසය ද අනුශය වෙයි.
යත්‍ථ වා පන භවරාගානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
තවද යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් එහි මානානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
51. යත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
51. යම් තැනෙක මානානුසය අනුශය වේ නම් එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙතීති: දුක‍්ඛාය වෙදනාය එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, නො ච තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති. කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදානාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, මානානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් එහි මානානුසය අනුශය වේ ද යත් : දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි මෙහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි, එහි මානානුසය නො ද අනුශය වෙයි. කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, මානානුසය ද අනුශය වේ.
52. යත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
52. යම් තැනෙක දිට්ඨානුසය අනුශය වේ නම් එහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
තවද යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් එහි දිට්ඨානුසය අනුශය වේ ද යත්: එසේ යි.
53. යත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: කාමධාතුයා තීසු වෙදානාසු එත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙති. නො ච තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති. රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙති. භවරාගානුසයො ච අනුසෙති.
53. යම් තැනෙක දිට්ඨානුසය අනුශය වේ නම් එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි මෙහි දිට්ඨානුසය අනුශය වෙයි, එහි භවරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙයි, භවරාගානුසය ද අනුශය වෙයි.
යත්‍ථ වා පන භවරාගානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
තවද යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් එහි දිට්ඨානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
54. යත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
54. යම් තැනෙක දිට්ඨානුසය අනුශය වේ නම් එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
තවද යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් එහි දිට්ඨානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
55. යත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති. නො ච තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති. රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති, භවරාගානුසයො ච අනුසෙති.
55. යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වෙයි, එහි භවරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි, භවරාගානුසය ද අනුශය වෙයි.
යත්‍ථ වා පන භවරාගානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
තවද යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් එහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
56. යත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
56. යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
තවද යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් එහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
57. යත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
57. තවද යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: කාමධාතුයා තීසු වෙදානාසු එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, නො ච තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති. රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, භවරාගානුසයො ච අනුසෙති. (එකමූලකං)
තවද යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි මෙහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි. එහි භවරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, භවරාගානුසය ද අනුශය වේ. (ඒකමූලක යි)
58. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
58. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වේ නම් එහි මානානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන මානානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසායො ච අනුසෙන‍්ති. කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදානාසු එත්‍ථ මානානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති.
තවද යම් තැනෙක මානානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වේ ද යත් : රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි මානානුසය අනුශය වෙයි. එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි මෙහි මානානුසය ද කාමරාගානුසය ද අනුශය වෙති, එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වේ.
59-60 යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
59-60. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙත් නම් එහි දිට්ඨානුසය ... විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. දුක‍්ඛාය වෙදනාය එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති.
තවද යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති යත් : රූපධාතුයෙහි අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වෙයි. එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙති. කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය ද කාමරාගානුසය ද අනුශය වෙති, එහි පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙයි. දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති. එහි කාමරාගානුසය නො ද අනුශය වේ.
61. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
61. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙත් නම් එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන භවරාගානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: නො.
තවද යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති යත් : නැති.
62. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: තත්‍ථ.
62. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙත් නම් එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. දුක‍්ඛාය වෙදනාය එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති. (දුකමූලකං)
තවද යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති යත් : රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි, එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්. කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද අනුශය වෙති, පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති, එහි කාමරාගානුසය නො ද අනුශය වේ. (දුකමූලක යි)
63-64. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
63-64. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙත් නම් එහි දිට්ඨානුසය ... විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති, රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. දුක‍්ඛාය වෙදනාය එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති.
තවද යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති යත් : රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති. එහි කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්.
65. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
65. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙත් නම් එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
තත්‍ථ වා පන භවරාගානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ භවරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති.
තවද යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති යත් : රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි භවරාගානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති, එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්.
66. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
66. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙත් නම් එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. දුක‍්ඛාය වෙදනාය එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. (තිකමූලකං)
තවද යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති යත් : රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති, කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති, එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති, එහි කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්. (තිකමූලක යි)
67. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
67. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙත් නම් එහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. දුක‍්ඛාය වෙදනාය එත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති.
තවද යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති යත් : රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති, එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති, එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි මෙහි විචිකිච්ඡානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති. එහි කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්.
68. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
68. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙත් නම් එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන භවරාගානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ භවරාගානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති.
තවද යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති යත් : රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි භවරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති. එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්.
69. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
69. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙත් නම් එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. දුක‍්ඛාය වෙදනාය එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. (චතුක‍්කමූලකං)
තවද යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති යත් : රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති. එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති, එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති. එහි කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්. (චතුක්කමූලක යි)
70. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
70. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙත් නම් එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන භවරාගානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ භවරාගානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති.
තවද යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති යත් : රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි භවරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති. එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්.
71. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි
71. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙත් නම් එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. දුක‍්ඛාය වෙදනාය එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. (පඤ‍්චකමූලකං)
තවද යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති යත් : රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙත්, එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති, එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති, එහි කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්. (පඤ්චකමූලක යි)
72. යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
72. යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද අනුශය වෙත් නම් එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යත්‍ථ වා පන අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච -පෙ- භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: රූපධාතුයා අරූපධාතුයා එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ පටිඝානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. දුක‍්ඛාය වෙදනාය එත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. (ඡක‍්කමූලකං)
තවද යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් එහි කාමරාගානුසය ද ... භවරාගානුසය ද අනුශය වෙති යත් : රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද අනුශය වෙත්, එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති, එහි පටිඝානුසය ද භවරාගානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි මෙහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති, එහි කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද භවරාගානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්. (ඡක්කමූලක යි).
(අනුලොමඔකාසො.)
(අනුලෝමාවකාශ යි)
73. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙතීති: නො.
73. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි පටිඝානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙතීති: නො.
තවද යමකුට යම් තැනෙක පටිඝානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
74. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
74. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි මානානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙතීති: අනාගාමිස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති. තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තෙසං තත්‍ථ මානානුසයො ච අනුසෙති, කාමරාගානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මානානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : අනගැමිහට කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට මානානුසය අනුශය වෙයි. ඔහුට එහි කාමරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. තුන් පුඟුලන්හට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔවුනට මානානුසය අනුශය වෙයි, ඔවුනට එහි කාමරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුලන්හටම කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි මානානුසය ද අනුශය වෙයි, කාමරාගානුසය ද අනුශය වේ.
75-76. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: ද‍්වින‍්නං පුග‍්ගලානං කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච අනුසෙති, විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති.
75-76. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි දිට්ඨානුසය ... විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : දෙපුඟුලනට කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි එහි ඔවුනට කාමරාගානුසය අනුශය වෙයි, ඔවුනට එහි විචිකිච්ඡානුසය නො ද අනුශය වෙයි. පුහුදුනට කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි එහි ඔහුට කාමරාගානුසය ද අනුශය වෙයි, විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙතීති: පුථුජ‍්ජනස‍්ස දුක‍්ඛාය වෙදනාය රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස කාමධාතුයා දිවීසු වෙදනාසු තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති, කාමරාගානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : පුහුදුනට දුඃඛවේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වෙයි, ඔහුට එහි කාමරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුල්හට මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි එහි ඔහුට විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි, කාමරාගානුසය ද අනුශය වේ.
77. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: නො.
77. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙතීති: නො.
තවද යමකුට යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
78. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
78. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙතීති: අනාගාමිස‍්ස කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු, රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති. තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං දුක‍්ඛාය වෙදනාය රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, කාමරාගානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : අනගැමිහට කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි, ඔහුට එහි කාමරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. තුන් පුඟුලන්ට දුඃඛවේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔවුනට අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි, ඔවුනට එහි කාමරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුලන්ට මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, කාමරාගානුසය ද අනුශය වේ.
79. යස‍්ස යත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙතීති: නො.
79. යමකුට යම් තැනෙක පටිඝානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි මානානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙතීති: නො.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මානානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි පටිඝානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
80-81. යස‍්ස යත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: ද‍්වින‍්නං පුග‍්ගලානං දුක‍්ඛාය වෙදනාය තෙසං තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස දුක‍්ඛාය වෙදනාය තස‍්ස තත්‍ථ පටිඝානුසයො ච අනුසෙති, විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති.
80-81. යමකුට යම් තැනෙක පටිඝානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි දිට්ඨානුසය ... විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : දෙපුඟුලනට දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි පටිඝානුසය අනුශය වෙයි, ඔවුනට එහි විචිකිච්ඡානුසය නො ද අනුශය වෙයි. පුහුදුනට දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි පටිඝානුසය ද අනුශය වෙයි, විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙතීති: පුථුජ‍්ජනස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස දුක‍්ඛාය වෙදනාය තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති, පටිඝානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි පටිඝානුසය අනුශය වේ ද යත් : පුහුදුනට කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වෙයි. ඔහුට එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුල්හට ම දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි, පටිඝානුසය ද අනුශය වේ.
82. යස‍්ස යත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: නො.
82. යමකුට යම් තැනෙක පටිඝානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙතීති: නො.
තවද යමකුට යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි පටිඝානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
83. යස‍්ස යත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
83. යමකුට යම් තැනෙක පටිඝානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙතීති: අනාගාමිස‍්ස කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං දුක‍්ඛාය වෙදනාය තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසෙයො ච අනුසෙති. පටිඝානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි පටිඝානුසය අනුශය වේ ද යත් : අනගැමිහට කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි, ඔහුට එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. තුන් පුඟුලනට කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔවුනට අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි. ඔවුනට එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුලනට මැ දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, පටිඝානුසය ද අනුශය වේ.
84-85. යස‍්ස යත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ මානානුසයො ච අනුසෙති. විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති.
84-85. යමකුට යම් තැනෙක මානානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි දිට්ඨානුසය ... විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : තුන් පුඟුලනට කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි ඔවුනට මානානුසය අනුශය වෙයි, ඔවුනට එහි විචිකිච්ඡානුසය නො ද අනුශය වෙයි. පුහුදුනට කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට මානානුසය ද අනුශය වෙයි, විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙතීති: පුථුජ‍්ජනස‍්ස දුක‍්ඛාය වෙදනාය තස‍්ස විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති, මානානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි මානානුසය අනුශය වේ ද යත් : පුහුදුනට දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වෙයි, ඔහුට එහි මානානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුල්හට මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි, මානානුසය ද අනුශය වේ.
86. යස‍්ස යත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: චතුන‍්නං පුග‍්ගලානං කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තෙසං තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ මානානුසයො ච අනුසෙති, භවරාගානුසයො ච අනුසෙති.
86. යමකුට යම් තැනෙක මානානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : සිවු පුඟුලන්ට කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි මානානුසය අනුශය වෙයි, ඔවුනට එහි භවරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුලන්ට මැ රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි මානානුසය ද අනුශය වෙයි, භවරාගානුසය ද අනුශය වේ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි මානානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
87. යස‍්ස යත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
87. යමකුට යම් තැනෙක මානානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙතීති: චතුන‍්නං පුග‍්ගලානං දුක‍්ඛාය වෙදනාය තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, මානානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි මානානුසය අනුශය වේ ද යත් : සිවු පුඟුලනට දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි, එහි ඔවුනට මානානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුලනට මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔවුනට අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, මානානුසය ද අනුශය වේ.
88. යස‍්ස යත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා
88. යමකුට යම් තැනෙක දිට්ඨානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි දිට්ඨානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
89-91. යස‍්ස යත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: පුථුජ‍්ජනස‍්ස කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති, භවරාගානුසයො ච අනුසෙති.
89-91. යමකුට යම් තැනෙක දිට්ඨානුසය ... විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : පුහුදුනට කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වෙයි, ඔහුට එහි භවරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුල්හට මැ රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙයි, භවරාගානුසය ද අනුශය වේ.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ භවරාගානුසයො ච අනුසෙති, විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : තුන් පුඟුලනට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔවුනට භවරාගානුසය අනුශය වෙයි, ඔවුනට එහි විචිකිච්ඡානුසය නො ද අනුශය වෙයි. පුහුදුනට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට භවරාගානුසය ද අනුශය වෙයි, විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වේ.
92. යස‍්ස යත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
92. යමකුට යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති පුථුජ‍්ජනස‍්ස කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : තුන් පුඟුලනට කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔවුනට අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, ඔවුනට එහි විචිකිච්ඡානුසය නො ද අනුශය වෙයි. පුහුදුනට කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වේ.
93. යස‍්ස යත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: ආමන‍්තා.
93. යමකුට යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: චතුන‍්නං පුග‍්ගලානං කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති. නො ච තෙසං තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච අනුසෙති, භවරාගානුසයො ච අනුසෙති. (එකමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : සිවු පුඟුලනට කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි, ඔවුනට එහි භවරාගානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුලනට මැ රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔවුනට එහි අවිජ්ජානුසය ද අනුශය වෙයි, භවරාගානුසය ද අනුශය වේ. (ඒකමූලක යි)
94. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
94. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට එහි මානානුසය අනුශය වේ ද යත් ද : නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: අනාගාමිස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ මානානුසයො අනුසෙති. නො ච තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තෙසං තත්‍ථ මානානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මානානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති යත් : අනගැමිහට කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි ඔහුට එහි මානානුසය අනුශය වෙයි, ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්. තුන් පුඟුලන්ට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි මානානුසය අනුශය වෙයි, ඔවුනට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුලන්ට මැ කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි මානානුසය ද කාමරාගානුසය ද අනුශය වෙති, ඔවුනට එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වේ.
95-96. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස දිට‍්ඨානුසයො -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
95-96. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට එහි දිට්ඨානුසය ... විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් ද : නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: පුථුජ‍්ජනස‍්ස රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස දුක‍්ඛාය වෙදනාය තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති යත් : පුහුදුනට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි ඔහුට එහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වෙයි, ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුලන්ට මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි විචිකිච්ඡානුසය ද කාමරාගානුසය ද අනුශය වෙති, ඔහුට පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුල්හට මැ දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි විචිකිච්ඡානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති, ඔහුට එහි කාමරාගානුසය නො ද අනුශය වේ.
97. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙති, තස‍්ස තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
97. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: නො.
තවද යමකුට යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති යත් : නැති.
98. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
98. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත්: නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: අනාගාමිස‍්ස කාමධාතුයා තීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති, නො ච තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං දුක‍්ඛාය වෙදනාය තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො අනුසෙති. (දුකමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති යත් : අනගැමිහට කාමධාතුයෙහි තෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි. ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. තුන් පුඟුලන්ට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි, ඔවුනට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති, ඒ පුඟුලන්ට මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද අනුශය වෙති, ඔවුනට එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුලන්ට මැ දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති, ඔවුනට එහි කාමරාගානුසය නො ද අනුශය වේ. (දුකමූලක යි)
99-100. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස තත්‍ථ දිට‍්ඨානුසයො -පෙ- විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
99-100. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට එහි දිට්ඨානුසය ... විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යස‍්ස වා න යත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: පුථුජ‍්ජනස‍්ස රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස දුක‍්ඛාය වෙදනාය තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති යත් : පුහුදුනට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට විචිකිච්ඡානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති, ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුල්හට මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි විචිකිච්ඡානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති, ඔහුට එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුල්හට මැ දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි විචිකිච්ඡානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති, ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්.
101. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
101. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: චතුන‍්නං පුග‍්ගලානං රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ භවරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති යත් : සිවු පුඟුලනට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔවුනට භවරාගානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති, ඔවුනට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්.
102. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
102. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: අනාගාමිස‍්ස දුක‍්ඛාය වෙදනාය තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තෙසං තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං දුක‍්ඛාය වෙදනාය තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තෙසං කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. (තිකමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති යත් : අනගැමිහට දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔහුට අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි, ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුල්හට මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති, ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. තුන් පුඟුලනට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔවුනට අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති, ඔවුනට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුලනට මැ කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති, ඔවුනට එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි, ඒ පුඟුලනට මැ දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති, ඔවුනට එහි කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්. (තිකමූලක යි)
103. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
103. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට එහි විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: පුථුජ‍්ජනස‍්ස රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ පටිඝානුසයො අනුසෙති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස දුක‍්ඛාය වෙදනාය තස‍්ස තත්‍ථ විචිකිච‍්ඡානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක විචිකිච්ඡානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති යත් : පුහුදුනට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි ඔහුට එහි විචිකිච්ඡානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුල්හට ම කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි විචිකිච්ඡානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුල්හට ම දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි විචිකිච්ඡානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති, ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්.
104. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
104. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ භවරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ භවරාගානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති යත් : තුන් පුඟුලනට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔවුනට භවරාගානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. ඔවුනට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. පුහුදුනට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට භවරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති, ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්.
105. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
105. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: අනාගාමිස‍්ස දුක‍්ඛාය වෙදනාය තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්තී. තස‍්සෙ ච පුග‍්ගලස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති යත් : අනගැමිහට දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි, ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුල්හට ම කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති.
නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. ද‍්වින‍්නං පුග‍්ගලානං රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තෙසඤ‍්ඤෙ ව පුග‍්ගලානං කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තෙසං තත්‍ථ පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං දුක‍්ඛාය වෙදනාය තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ පටිඝානුසයො ච අනුසෙති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස දුක‍්ඛාය වෙදනාය තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච අනුසෙන‍්ති, නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. (චතුක‍්කමූලකං)
ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. දෙ පුඟුලනට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔවුනට අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. එහි ඔවුනට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුලනට ම කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. ඔවුනට එහි පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුලනට ම දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති, ඔවුනට එහි කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්. පුහුදුන්හට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුල්හට ම කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුල්හට ම දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්. (චතුක්කමූලක යි)
106. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස තත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
106. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට එහි භවරාගානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ භවරාගානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: තිණ‍්ණං පුග‍්ගලානං රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ භවරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ භවරාගානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසායො ච අනුසෙන‍්ති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක භවරාගානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති යත් : තුන් පුඟුලනට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔවුනට භවරාගානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. ඔවුනට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. පුහුදුන්හට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට භවරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්.
107. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
107. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත් : නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති: අනාගාමිස‍්ස දුක‍්ඛාය වෙදනාය තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. ද‍්වින‍්නං පුග‍්ගලානං රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තෙසං තත්‍ථ පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං දුක‍්ඛාය වෙදනාය තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසායො ච අනුසෙන‍්ති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස දුක‍්ඛාය වෙදනාය තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. (පඤ‍්චකමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති යත් : අනගැමිහට දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි. ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුල්හටම කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනායෙහි ද රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙත්. ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. දෙපුඟුලන්හට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔවුනට අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. ඔවුනට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුලන්හට ම කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. ඔවුනට එහි පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුලන්හට ම දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති. ඔවුනට එහි කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. පුහුදුන්හට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුලන්හට ම කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට එහි පටිඝානුසය නො ද අනුශය වෙයි. ඒ පුඟුල්හට ම දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති, ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්. (පඤ්චකමූලක යි)
108. යස‍්ස යත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙතීති: නත්‍ථි.
108. යමකුට යම් තැනෙක කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද අනුශය වෙත් නම් ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ ද යත්: නැති.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්තීති:
තවද යමකුට යම් තැනෙක අවිජ්ජානුසය අනුශය වේ නම් ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද [missing bhava] අනුශය වෙති යත්:
අනාගාමිස‍්ස දුක‍්ඛාය වෙදනාය තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො අනුසෙති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. ද‍්වින‍්නං පුග‍්ගලානං රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තෙසං තත්‍ථ පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තෙසඤ‍්ඤෙව පුග‍්ගලානං දුක‍්ඛාය වෙදනාය තෙසං තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තෙසං තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. පුථුජ‍්ජනස‍්ස රූපධාතුයා අරූපධාතුයා තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච පටිඝානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස කාමධාතුයා ද‍්වීසු වෙදනාසු තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ පටිඝානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. තස‍්සෙව පුග‍්ගලස‍්ස දුක‍්ඛාය වෙදනාය තස‍්ස තත්‍ථ අවිජ‍්ජානුසයො ච පටිඝානුසයො ච දිට‍්ඨානුසයො ච විචිකිච‍්ඡානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. නො ච තස‍්ස තත්‍ථ කාමරාගානුසයො ච මානානුසයො ච භවරාගානුසයො ච අනුසෙන‍්ති. (ඡක‍්කමූලකං)
අනගැමිහට දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය අනුශය වෙයි. ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුල්හට ම කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුල්හට ම රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔවුනට අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද භවරාගානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. දෙපුඟුලනට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔවුනට අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද භවරාගානුසය ද අනුශය වෙති. ඔවුනට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුලනට ම කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද අනුශය වෙති. ඔවුනට එහි පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුලන්හට ම දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔවුනට එහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද අනුශය වෙති. ඔවුනට එහි කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද නො අනුශය වෙති. පුහුදුන්හට රූපධාතුයෙහි ද අරූපධාතුයෙහි දැ යි එහි ඔහුට අවිජ්ජානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද භවරාගානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද පටිඝානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුල්හට ම කාමධාතුයෙහි දෙවැදෑරුම් වේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය ද කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට එහි පටිඝානුසය ද භවරාගානුසය ද නො ද අනුශය වෙති. ඒ පුඟුල්හට ම දුඃඛවේදනා ඇති කල්හි ඔහුට එහි අවිජ්ජානුසය ද පටිඝානුසය ද දිට්ඨානුසය ද විචිකිච්ඡානුසය ද අනුශය වෙති. ඔහුට එහි කාමරාගානුසය ද මානානුසය ද භවරාගානුසය ද නො ද අනුශය වෙත්. (ඡක්කමූලක යි)