නිගමනකථා අට්ඨකථා
නිගමනකථා
නිගමනකථා
එත්තාවතා ච –
මෙපමණකින්ද,
උභතො විභඞ්ගඛන්ධක-පරිවාරවිභත්තිදෙසනං නාථො; විනයපිටකං විනෙන්තො, වෙනෙය්යං යං ජිනො ආහ.
ලොකස්වාමීවූ විනය කටයුතු, සත්ත්වයන් හික්මවන්නා වූ ජිත පඤ්චමාරතෙමේ උභතොවිභඞ්ග ඛන්ධකපරිවාරයෙන් විභාගකරණලද විනය පිටකය වදාළේය.
සමධිකසත්තවීසති-සහස්සමත්තෙන තස්ස ගන්ථෙන; සංවණ්ණනා සමත්තා, සමන්තපාසාදිකා නාම.
ඒ විනය පිටකය සම්බන්ධ සත්විසි දහසකට අධික වූ ග්රන්ථයෙන් යුත් සමන්තපාසාදිකා නම් සංවර්ණනාතොමෝ සමාප්ත වූවාය.
තත්රිදං සමන්තපාසාදිකාය සමන්තපාසාදිකත්තස්මිං –
එහි මේ සමන්තපාසාදිකාවෙහි සමන්තපාසාදිකත්වයයි.
ආචරියපරම්පරතො, නිදානවත්ථුප්පභෙදදීපනතො; පරසමයවිවජ්ජනතො, සකසමයවිසුද්ධිතො චෙව.
ආචාර්ය්ය පරම්පරාවෙන් නිදාන වස්තු ප්රභෙද දැක්වීමෙන්, පරලබ්ධි දුරුකිරීමෙන්, ස්වසමය පිහිටුවීමෙන්,
බ්යඤ්ජනපරිසොධනතො, පදත්ථතො පාළියොජනක්කමතො; සික්ඛාපදනිච්ඡයතො, විභඞ්ගනයභෙදදස්සනතො.
ව්යඤ්ජන පරිශොධනයෙන්, පදාර්ත්ථ දැක්වීමෙන්, පාලියොජනා ක්රමයෙන්, ශික්ෂාපද විනිශ්චයෙන්, විභඞ්ගනය භෙද දැක්වීමෙන්, නුවණැසින් මොනවට බලන්නාවූ නුවණැත්තවුනට මේ සමන්තපාසාදිකාවෙහි නොපැහැදුම් එළවන කිසිවක් යම්හෙයකින් නොදක්නා ලැබේද, එහෙයින් හික්මවිය හැකි සත්ත්වයන් දැමීමෙහි දක්ෂ වූ, ලොවට අනුකම්පා කරන්නාවූ ලොකනාථයන් වහන්සේ විසින් වදාළ විනය ප්රවෘත්ති ඇත්තාවූ මේ සංවර්ණනා තොමෝ සමන්තපාසාදිකාමැයි.
සම්පස්සතං න දිස්සති, කිඤ්චි අපාසාදිකං යතො එත්ථ; විඤ්ඤූනමයං තස්මා, සමන්තපාසාදිකාත්වෙව.
සංවණ්ණනා පවත්තා, විනයස්ස විනෙය්යදමනකුසලෙන; වුත්තස්ස ලොකනාථෙන, ලොකමනුකම්පමානෙනාති.
මහාඅට්ඨකථඤ්චෙව , මහාපච්චරිමෙවච; කුරුන්දිඤ්චාති තිස්සොපි, සීහළට්ඨකථා ඉමා.
[missing trans]
බුද්ධමිත්තොති නාමෙන, විස්සුතස්ස යසස්සිනො; විනයඤ්ඤුස්ස ධීරස්ස, සුත්වා ථෙරස්ස සන්තිකෙ.
මහාමෙඝවනුය්යානෙ, භූමිභාගෙ පතිට්ඨිතො; මහාවිහාරො යො සත්ථු, මහාබොධිවිභූසිතො.
යං තස්ස දක්ඛිණෙ භාගෙ, පධානඝරමුත්තමං; සුචිචාරිත්තසීලෙන, භික්ඛුසඞ්ඝෙන සෙවිතං.
උළාරකුලසම්භූතො , සඞ්ඝුපට්ඨායකො සදා; අනාකුලාය සද්ධාය, පසන්නො රතනත්තයෙ.
මහානිගමසාමීති , විස්සුතො තත්ථ කාරයි; චාරුපාකාරසඤ්චිතං, යං පාසාදං මනොරමං.
සීතච්ඡායතරූපෙතං, සම්පන්නසලිලාසයං; වසතා තත්ර පාසාදෙ, මහානිගමසාමිනො.
සුචිසීලසමාචාරං, ථෙරං බුද්ධසිරිව්හයං; යා උද්දිසිත්වා ආරද්ධා, ඉද්ධා විනයවණ්ණනා.
පාලයන්තස්ස සකලං, ලඞ්කාදීපං නිරබ්බුදං; රඤ්ඤො සිරිනිවාසස්ස, සිරිපාලයසස්සිනො.
සමවීසතිමෙ ඛෙමෙ, ජයසංවච්ඡරෙ අයං; ආරද්ධා එකවීසම්හි, සම්පත්තෙ පරිනිට්ඨිතා.
උපද්දවා කුලෙ ලොකෙ, නිරුපද්දවතො අයං; එකසංවච්ඡරෙනෙව, යථා නිට්ඨං උපාගතා.
එවං සබ්බස්ස ලොකස්ස, නිට්ඨං ධම්මූපසංහිතා; සීඝං ගච්ඡන්තු ආරම්භා, සබ්බෙපි නිරුපද්දවා.
චිරට්ඨිතත්ථං ධම්මස්ස, කරොන්තෙන මයා ඉමං; සද්ධම්මබහුමානෙන, යඤ්ච පුඤ්ඤං සමාචිතං.
සබ්බස්ස ආනුභාවෙන, තස්ස සබ්බෙපි පාණිනො; භවන්තු ධම්මරාජස්ස, සද්ධම්මරසසෙවිනො.
චිරං තිට්ඨතු සද්ධම්මො, කාලෙ වස්සං චිරං පජං; තප්පෙතු දෙවො ධම්මෙන, රාජා රක්ඛතු මෙදිනින්ති.
පරමවිසුද්ධසද්ධාබුද්ධිවීරියපටිමණ්ඩිතෙන සීලාචාරජ්ජවමද්දවාදිගුණසමුදයසමුදිතෙන සකසමයසමයන්තරගහනජ්ඣොගාහණසමත්ථෙන පඤ්ඤාවෙය්යත්තියසමන්නාගතෙන තිපිටකපරියත්තිප්පභෙදෙ සාට්ඨකථෙ සත්ථුසාසනෙ අප්පටිහතඤ්ඤාණප්පභාවෙන මහාවෙය්යාකරණෙන කරණසම්පත්තිජනිතසුඛවිනිග්ගතමධුරොදාරවචනලාවණ්ණයුත්තෙන යුත්තමුත්තවාදිනා වාදිවරෙන මහාකවිනා පභින්නපඅසම්භිදාපරිවාරෙ ඡළභිඤ්ඤාදිපභෙදගුණපටිමණ්ඩිතෙ උත්තරිමනුස්සධම්මෙ සුප්පතිට්ඨිතබුද්ධීනං ථෙරවංසප්පදීපානං ථෙරානං මහාවිහාරවාසීනං වංසාලඞ්කාරභූතෙන විපුලවිසුද්ධබුද්ධිනා බුද්ධඝොසොති ගරූහි ගහිතනාමධෙය්යෙන ථෙරෙන කතා අයං සමන්තපාසාදිකා නාම විනයසංවණ්ණනා –
[missing trans]
තාව තිට්ඨතු ලොකස්මිං, ලොකනිත්ථරණෙසිනං; දස්සෙන්තී කුලපුත්තානං, නයං සීලවිසුද්ධියා.
යාව බුද්ධොති නාමම්පි, සුද්ධචිත්තස්ස තාදිනො; ලොකම්හි ලොකජෙට්ඨස්ස, පවත්තති මහෙසිනොති.
සමන්තපාසාදිකා නාම විනය-අට්ඨකථා නිට්ඨිතා.