10. 1
10. 1.
10. 1.
කථංදස්සී කථංසීලො උපසන්තොති වුච්චති, තං මෙ ගොතම පබ්‍රූහි පුච්ඡිතො උත්තමං නරං.
කෙබඳු දර්‍ශනයකින් යුක්ත වූ කෙබඳු ශීලයකින් යුක්ත වූ පුද්ගල තෙම උපශාන්ත යැයි කියනු ලැබේ ද? ගොයුමාණෙනි, මා විසින් පුළුවුස්නා ලදුවහු ඒ උත්තම පුද්ගලයා වදාළ මැනව.
කථංදස්සී කථංසීලො උපසන්තොති වුච‍්චතීති - ‘කථංදස්සී’ති කීදිසෙන දස‍්සනෙන සමන‍්නාගතො කිංසණ‍්ඨිතෙන කිම‍්පකාරෙන කිංපටිභාගෙනාති කථංදස්සී; කථංසීලොති කීදිසෙන සීලෙන සමන‍්නාගතො කිංසණ‍්ඨිතෙන කිම‍්පකාරෙන කිම‍්පටිභාගෙනාති කථංදස්සී කථංසීලො.’
කථංදස්සී කථංසීලො උපසන්තොති වුච්චති - ‘කථංදස්සී’ යනු කෙබඳු වූ කවර සංස්ථාන ඇති කවර ප්‍රකාර වූ කවර ආකාර වූ දර්‍ශනයකින් සමන්‍විත වූයේ නුයි ‘කථංදස්සී’ යනු වේ. කථංසීලො කිදෘශ වූ කෙසේ සිටි කවර ප්‍රකාර වූ කවර ආකාර වූ ශීලයකින් සමන්‍විත වූයේ නුයි ‘කථංදස්සී කථංසීලො’ යනු වේ.
උපසන්තොති වුච‍්චතීති - සන‍්තො උපසන්තො වූපසන‍්තො නිච‍්ඡාතො නිබ‍්බුතො පටිප‍්පස‍්සද‍්ධොති වුච්චති පවුච‍්චති කථීයති භණීයති දීපියති වොහරීයති; ‘කථංදස්සී’ති අධිපඤ‍්ඤං වුච්චති; ‘කථං සීලො’ති අධිසීලං පුච‍්ඡති ‘උපසන්තො’ති අධිචිත‍්තං පුච‍්ඡතීති - ‘කථංදස්සී කථංසීලො උපසන්තොති වුච්චති.’
උපසන්තොති වුච්චති - ශාන්ත වූයේ උපශාන්ත වූයේ සන්හිඳුණේ තෘෂ්ණා රහිත වූයේ නිවුණේ (කෙලෙස්) දුරලන ලද්දේ යයි කියනු ලැබෙයි පවසනු ලැබෙයි කථනය කරනු ලැබෙයි බණනු ලැබෙයි දක්වනු ලැබෙයි වහරනු ලැබේ. ‘කථංදස්සී’යී අධිප්‍රඥාව අසයි, ‘කථංසීලො’යී අධිශීලය අසයි, ‘උපසන්තො’යී අධිචිත්තය අසා නුයි ‘කථංදස්සී කථංසීලො උපසන්තොති වුච්චති’ යනු වේ.
තං මෙ ගොතම පබ්‍රූහීති - ‘තන‍්ති’ යං පුච‍්ඡාමි යං යාචාමි යං අජ‍්ඣෙසාමි යං පසාදෙමි; ගොතමාති සො නිම‍්මිතො බුද‍්ධං භගවන‍්තං ගොත‍්තෙන ආලපති; පබ්‍රූහීති බ්‍රූහි ආචික‍්ඛ දෙසෙහි පඤ‍්ඤපෙහි පට‍්ඨපෙහි විවර විභජ උත‍්තානීකරොහි පකාසෙහීති - ‘තං මෙ ගොතම පබ්‍රූහි.’
තං මෙ ගොතම පබ්‍රෑහි - ‘තං’ යනු: යම් පුද්ගලයකු අසම් ද යමකු අයැදිම් ද, යමකු ආරාධනා කෙරෙම් ද, පහදවම් ද; ඔහු ‘ගොතම’යී ඒ නිර්මිත බුදුහු භාග්‍යවත් බුදුන් ගෝත්‍රයෙන් ආමන්ත්‍රණ කෙරෙති; ‘පබ්‍රෑහි’ කියනු මැනව පවසවු පනවවු තබනු මැන, විවෘත කරනු මැන, විභාග කරනු මැන, පහළ කරනු මැන, ප්‍රකාශ කරනු මැනවැ යි’ ‘තං මෙ ගොතම, පබ්‍රෑහි’ යනු වේ.
පුච්ඡිතො උත්තමං නරන‍්ති - ‘පුච්ඡිතො’ති පුට‍්ඨො පුච්ඡිතො යාචිතො අජ‍්ඣෙසිතො පසාදිතො; උත්තමං නරන‍්ති අග‍්ගං සෙට‍්ඨං විසෙට‍්ඨං පාමොක‍්ඛං උත්තමං පවරං නරන‍්ති - ‘පුච්ඡිතො උත්තමං නරං.’
පුච්ඡිතො උත්තමං නරං - අසන ලදුවහු විචාරන ලදුවහු අයදන ලදුවහු අරියන ලදුවහු පහදවන ලදුවහු; උත්තමං නරං අග්‍ර වූ ශ්‍රේෂ්ඨ වූ විශිෂ්ට වූ පාමොක් වූ උතුම් වූ ප්‍රවර වූ පුද්ගලයා නුයි ‘පුච්ඡිතො උත්තමං නරං’ යනු වේ.
තෙනාහ සො නිම‍්මිතො:
එයින් කීහ ඒ නිර්මිත බුදුහු:
“කථංදස්සී කථංසීලො උපසන්තොති වුච්චති, තං මෙ ගොතම පබ්‍රූහි පුච්ඡිතො උත්තමං නර”න‍්ති.
“කථංදස්සී -පෙ- උත්තමං නරං” යී.