සමාරොපණහාරවිභඞ‍්ගො
3. 1. 16.
3. 1. 16.
සමාරොපණහාරවිභඞ‍්ගො
සමාරෝපනහාරවිභඞ්ගය
තත්‍ථ කතමො සමාරොපණො හාරො: යෙ ධම්මා යම‍්මුලා යෙ චෙකත්‍ථා පකාසිතා මුනිනා”ති.
ඒ සොළොස් හාරයන් කෙරෙහි සමාරෝපනහාරය කවරෙ යැ: “යෙ ධම්මා යම්මූලා යෙ චෙකත්‍ථා පකාසිතා මුනිනා” යනාදි නිද්දේසගාථා යැ.
එකස‍්මිං පදට‍්ඨානෙ යත‍්තකානි පදට‍්ඨානානි ඔතරන‍්ති, සබ‍්බානි තානි සමාරොපයිතබ‍්බානි. යථා ආවත‍්තෙ හාරෙ බහුකානි පදට‍්ඨානානි ඔතරන‍්ති. තත්‍ථ සමාරොපණා චතුබ‍්බිධා: පදට‍්ඨානං වෙවචනං භාවනා පහානමිති.
පදට්ඨාන වූ (කාරණභූත) එක ධර්‍මයක් සූත්‍රයෙන් ගත්කල්හි යම් පමණ අන්‍යධර්‍මයන්ගේ පදට්ඨානයෝ ඒ ධර්‍මයෙහි බැසගෙන සිටිත් ද, ඒ සියලු ධර්‍මයෝ (නිර්ධාරණ වශයෙන්) එළවා දේශනායෙහි ආරෝපණ කළයුත්තාහුය. (දේශනාරූඪධර්‍මයන් මෙන් සලකා කියැයුත්තාහුය.) යම්සේ ආවර්‍තහාරයෙහි බොහෝ පදට්ඨානධර්‍මයෝ බැසගනිත් ද එමෙනි. එහි සමාරෝපනය චතුර්විධ යැ: පදට්ඨාන යැ වෙවචන යැ භාවනා යැ පහාන යැ’ යි. (මෙහි පදට්ඨාන වෙවචනයෝ කුමක් හෙයින් ගන්නා ලද්දාහු ද පදට්ඨාන වෙවචනහාර දෙකෙහි එය විභාග කරනලද නො වේ ද යත්: මෙහි භාවනා ප්‍රහාණ දෙදෙනාගේ අධිට්ඨාන විෂය දැක්වීම පිණිස ද ඔවුන්ගේ අධිවචන විභාග දැක්වීම පිණිස ද ගන්නා ලදැයි දත යුතු.)
තත්‍ථ කතමා පදට‍්ඨානෙන සමාරොපණා:
එහි පදට්ඨාන වශයෙන් සමාරෝපණා කවරැ යත්:
1. “සබ‍්බපාපස‍්ස අකරණං කුසලස‍්ස උපසම‍්පදා, සචිත‍්තපරියොදපනං එතං පුද‍්දාන සාසන”න‍්ති.
1. ‘කායදුශ්චරිතාදි සියලු අකුශලය නො කිරීම යැ චාතුර්භූමක කුශලයාගේ ප්‍රතිලාභය යැ රහත් මගින් ස්වකීය චිත්තයාගේ ව්‍යවදාන (පිරිසිදු කිරීම) යැ යන තෙල බුදුවරයන්ගේ ශාසන යැ - අවවාද යැ’ යි.
තස‍්ස කිං පදට‍්ඨානං: තීඨි සුචරිතානි කායාසුචරිතං වචීසුචරිතං මනොසුචරිතං. ඉදං පදට‍්ඨානං. තත්‍ථ යං කායිකං වාචසිකං ච සුචරිතං, අයං සීලක‍්ඛන්‍ධා. මනොසුචරිතෙ යා අනභිජ‍්ඣා. අබ්‍යාපාදො ච, අයං සමාධික‍්ඛන්‍ධො. යා සම්මාදිට්ඨි, අයං පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධො ඉදං පදට‍්ඨානං. තත්‍ථ සීලක‍්ඛන්‍ධො සමාධික‍්ඛන්‍ධො ච සමථො, පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධො විපස්සනා. ඉදං පදට‍්ඨානං. තත්‍ථ සමථස‍්ස ඵලං රාගවිරාගා චෙතොවිමුත‍්ති. විපස‍්සනාය ඵලං අවිජ‍්ජාවිරාගා පඤ්ඤාවිමුත්ති. ඉදං පදට‍්ඨානං.
ඒ බුද්ධශාසනයට කුමක් පදට්ඨාන වෙයි යත්: කායසුචරිත යැ වචීසුචරිත යැ මනෝසුචරිත යැ යන තුන් සුචරිතයෝ යැ, මේ පදට්ඨාන යි. එහි කායික වූ ද වාචසික වූ ද යම් සුචරිතයෙක් ඇද්ද මේ ශීලස්කන්‍ධ යැ. මනෝසුචරිතයෙහි අනභිධ්‍යාව ද අව්‍යාපාදය ද යන මේ සමාධිස්කන්‍ධ යැ. යම් සම්‍යග්දෘෂ්ටියක් ඇද්ද මේ ප්‍රඥාස්කන්‍ධ යැ. මේ ශාසනයට පදට්ඨාන යි. එහි ශීලස්කන්‍ධය ද සමාධිස්කන්‍ධය ද සමථ යැ, ප්‍රඥාස්කන්‍ධය විදර්‍ශනා යැ, මේ (සමථවිපස්සනාවනට) පදට්ඨාන යි. එහි ශමථයාගේ ඵලය රාගවිරාග චේතෝවිමුත්ති යැ, විදර්‍ශනාඵලය අවිජ්ජාවිරාග පඤ්ඤාවිමුත්ති යැ, මේ (විමුත්ති) පදට්ඨාන යි.
වනං වනථස‍්ස පදට‍්ඨානං. කිඤ‍්ච වනං, කො ච වනථො: වනං නාම පඤ්ච කාමගුණා, තණ‍්හා වනථො. ඉදං පදට‍්ඨානං. වනං නාම නිමිත‍්තග‍්ගාහො ඉත්‍ථීති වා පුරිසොති වා, වනථො නාම තෙසං තෙසං අඞ‍්ගපච‍්චඞ‍්ගානං අනුබ්‍යඤ‍්ජනග‍්ගාහො: අහො චක‍්ඛු අහො සොතං අහො ඝානං අහො ජිව‍්හා අහො කායො ඉති, ඉදං පදට‍්ඨානං. වනං නාම ච අජ‍්ඣත‍්තිකබාහිරානි ආයතනානි අපරිඤ‍්ඤාතානි. යං තදුභයං පටිච‍්ච උප‍්පජ‍්ජති සංයොජනා, අයං වනථො. ඉදං පදට‍්ඨානං. වනං නාම අනුසයො, වනථො නාම පරියුට‍්ඨානං. ඉදං පදට‍්ඨානං. තෙනාහ භගවා: “ඡෙත්‍වා වනං ච වනථං චා”ති. අයං පදට‍්ඨානෙන සමාරොපනා.
කාමගුණ සංඛ්‍යාත වනය කාමතණ්හා සංඛ්‍යාත වනථයට පදට්ඨාන යැ, වනය කිමැ වනථය කවරෙ යැ යත්: ‘වන’ නම් පඤ්ච කාමගුණයෝ යැ, තෘෂ්ණාව ‘වනථ’ යැ, මේ පදට්ඨාන යි. ‘වන’ නම් ස්ත්‍රී යැ හෝ පුරුෂ යැ හෝ යි නිමිතිවශයෙන් ගැනීම යැ. ‘වනථ’ නම් ඒ ඒ අඞ්ගප්‍රත්‍යඞ්ගයන්ගේ අනුව්‍යඤ්ජන වශයෙන් ගැනීම යැ: ඇස මැනවැ කන මැනවැ නැහැය මැනව දිව මැනවැ’ යි. මේ පදට්ඨාන යි. යළි ‘වන’ නම් අභිසමය විසින් අපරිඥාත වූ ආධ්‍යාත්මික බාහිරෂඩායතනයෝ යැ, ඒ උභය ආයතනය නිසා යම් සංයෝජනයෙක් උපදී ද මේ ‘වනථ’ නම, මේ (සංයෝජනයන්ට) පදට්ඨාන යි. එයින් වදාළහ, බුදුහු: “ඡෙත්‍වා වනං ච වනථං ච” යී. මේ පදට්ඨානයෙන් සමාරෝපණා යි.
තත්‍ථ කතමා වෙවචනෙන සමාරොපණා: රාගවිරාගා චෙතොවිමුත‍්ති සෙඛඵලං, අවිජ‍්ජාවිරාගා පඤ්ඤාවිමුත්ති අසෙඛඵලං ඉදං වෙවචනං. රාගවිරාගා චෙතොවිමුත‍්ති අනාගාමිඵලං, අවිජ‍්ජාවිරාගා පඤ්ඤාවිමුත්ති අග‍්ගඵලං අරහත‍්තං. ඉදං වෙවචනං. රාගවිරාගා චෙතොවිමුත‍්ති කාමධාතුසමතික‍්කමනං, අවිජ‍්ජාවිරාගා පඤ්ඤාවිමුත්ති තෙධාතුකසමතික‍්කමනං, ඉදං වෙවචනං. පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං පඤ‍්ඤාබලං අධිපඤ්ඤාසික්ඛා පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධො ධම‍්මවිචයසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො උපෙක‍්ඛාසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො ඤාණං සම්මාදිට්ඨි තීරණා සන‍්තීරණා හිරි විපස්සනා ධම‍්මෙ ඤාණං. සබ‍්බං ඉදං වෙවචනං. අයං වෙවචනෙන සමාරොපණා.
එහි වෙවචනයෙන් සමාරෝපණා කවරැ යත්: රාගවිරාග චේතෝවිමුත්ති යැ සේඛඵල යැ (යනු අනාගාමිඵලයට ද) අවිජ්ජාවිරාග පඤ්ඤාවිමුත්ති යැ අසෙඛඵල යැ (යනු රහත්ඵලයට ද) මේ වෙවචන යි. රාගවිරාග චේතෝවිමුත්ති යැ අනාගාමිඵල යැ (යනු ද) අවිජ්ජාවිරාග පඤ්ඤාවිමුත්ති යැ අග්ගඵල යැ අරහත්ත යැ (යනු ද පිළිවෙළින් අනාගාමිඵල රහත්ඵලයනට) මේ වෙවචන යි. රාගවිරාග චේතෝවිමුත්ති යැ කාමධාතු සමතික්කමන යැ (යනු ද) අවිජ්ජාවිරාග පඤ්ඤාවිමුත්ති යැ තෙධාතුකසමතික්ක මන යැ (යනු ද තතිය චතුත්‍ථ ඵලයනට) මේ වෙවචන යි. පඤ්ඤින්‍ද්‍රිය යැ පඤ්ඤාබල යැ අධිපඤ්ඤාසික්ඛා යැ පඤ්ඤාක්ඛන්‍ධ යැ ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ග යැ උපෙක්ඛාසම්බොජ්ඣඞ්ග යැ ඤාණ යැ සම්මාදිට්ඨි යැ තීරණ යැ සන්තීරණ යැ හිරිය විපස්සනා යැ ධම්මේඤාණ යැ යන මේ සියල්ල පඤ්ඤාවෙවචන යි. මේ වෙවචනයෙන් සමාරෝපණා යි.
තත්‍ථ කතමා භාවනාය සමාරොපණා: යථාහ භගවා “තස‍්මාතිහ ත්‍වං භික‍්ඛූ කායෙ කායානුපස‍්සී විහරාහි ආතාපි සම‍්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං”. ‘ආතාපී’ති විරියින්‍ද්‍රියං; ‘සම‍්පජානො’ති පඤ‍්ඤින්‍ද්‍රියං; “සතිමා’ති සතින්‍ද්‍රියං; ‘විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්ස’න‍්ති සමාධින්‍ද්‍රියං. එවං කායෙ කායානුපස‍්සිනො විහරතො චත‍්තාරො සතිපට‍්ඨානා භාවනා පාරිපූරිං ගච‍්ඡන‍්ති. කෙන කාරණෙන; එකලක‍්ඛණත‍්තා චතුන‍්නං ඉන්‍ද්‍රියානං, චතුසු සතිපට‍්ඨානෙසු භාවියමානෙසු චත‍්තාරො සම‍්මප‍්පධානා භාවනා පාරිපූරිං ගච‍්ඡන‍්ති. චතුසු සම‍්මප‍්පධානෙසු භාවියමානෙසු චත‍්තාරො ඉද‍්ධිපාදා භාවනා පාරිපූරිං ගච‍්ඡන‍්ති. චතුසු ඉද‍්ධිපාදෙසු භාවියමානෙසු පඤ‍්චින්‍ද්‍රියානි භාවනා පාරිපූරිං ගච‍්ඡන‍්ති. (එවං සබ‍්බෙ) කෙන කාරණෙන: සබ‍්බෙ හි බොධඞ‍්ගමා ධම්මා බොධිපක‍්ඛියා නීයානිකලක‍්ඛණෙන එකලක‍්ඛණා. තෙ එකලක‍්ඛණත‍්තා භාවනා පාරිපූරිං ගච‍්ඡන‍්ති. අයං භාවනාය සමාරොපණා.
එහි භාවනායෙන් සමාරෝපණා කවරෙ යැ: මෙසේ වදාළහ, බුදුහු : “එහෙයින් මහණ තෙපි කයෙහි කය අනුව දක්නේ ආතාපන වීර්‍ය්‍යඇති ව සම්‍යග්ඥාන ඇති ව සිහි ඇතිව කායලෝකයෙහි අභිධ්‍යා දෞර්‍මනස්‍ය දුරු කොට වාසය කරව” යි. ආතාපී යනු වීර්‍ය්‍යෙන්‍ද්‍රිය යැ, සම්පජානෝ යනු ප්‍රඥේන්‍ද්‍රිය යැ, සතිමා යනු ස්මෘතීන්‍ද්‍රිය යැ, විනෙය්‍ය ලෝකේ අභිජ්ඣාදෝමනස්සං යනු සමාධීන්‍ද්‍රිය යි. මෙසේ කයෙහි කායානු දර්ශීව වාස කරනුවහුට සතර සීවටන්හු වැඩීමෙන් පිරීමට යෙති. කවර කරුණින යත්: සතර ඉන්‍ද්‍රියයන් සමාන ලක්‍ෂණ ඇති බැවිනි. සතර සීවටන් වැඩෙන කල්හි සතර සම්‍යක්ප්‍රධානයෝ භාවනායෙන් පිරීමට යෙති, සතර සම්‍යක්ප්‍රධානයන් වැඩෙන කල්හි සතර ඍද්ධිපාදයෝ භාවනායෙන් පිරීමට යෙති, සතර ඍද්ධිපාදයන් වැඩෙන කල්හි පඤ්චේන්‍ද්‍රියයෝ භාවනායෙන් පිරීමට යෙති. (සියල්ල මෙසේ කියැයුතු) කවර කරුණින යත්: යම් හෙයෙකින් බෝධ සංඛ්‍යාත ආර්‍ය්‍යමාර්‍ගයට යන බෝධිපක්‍ෂයෙහි වු සියලු ධර්‍මයෝ නෛර්‍ය්‍යාණිකලක්‍ෂණයෙන් සමානලක්‍ෂණ ඇත්තාහු ද එහෙයිනි. ඔහු සමානලක්‍ෂණ ඇතිහෙයින් භාවනායෙන් පාරිපූරියට යෙත්. මේ භාවනා සමාරෝපණා යි.
තත්‍ථ කතමා පහානෙන සමාරොපණා: කායෙ කායානුපස‍්සී විහරන‍්තො අසුභෙ සුභන‍්ති විපල‍්ලාසං පජහති. කබළිඞ‍්කාරො චස‍්ස ආහාරො පරිඤ‍්ඤං ගච‍්ඡති. කාමූපාදානෙන ච අනුපාදානො භවති. කාමයොගෙන ච විසංයුත‍්තො භවති. අභිජ‍්ඣාකායගන්‍ථෙන ච විප‍්පයුජ‍්ජති, කාමාසවෙන ච අනාසවො භවති. කාමොඝඤ‍්ච උත‍්තිණ‍්ණො භවති. රාගසල‍්ලෙන ච විසල‍්ලො භවති. රූපුපිකා චස‍්ස විඤ‍්ඤාණට‍්ඨිති පරිඤ‍්ඤං ගච‍්ඡති. රූපධාතුයා චස‍්ස රාගො පහීනො භවති. න ච ඡන්‍දා අගතිං ගච‍්ඡති.
එහි ප්‍රහාණයෙන් සමාරෝපණා කවරැ යත්: කයෙහි කායානුදර්ශීව වාසය කරනුයේ ‘අශුභයෙහි ශුභ යැ’ යන විපර්‍ය්‍යාසය දුරුකෙරෙයි, ඔහුට කවලීකාරාහාරය ද පරිඥාභි සමයට පැමිණෙයි, කාමෝපාදානයෙනුදු උපාදාන රහිත වෙයි, කාමයෝගයෙනුදු විසංයුක්ත වෙයි, අභිධ්‍යාකායග්‍රන්‍ථයෙනුදු වෙන් වෙයි, කාමාස්‍රවයෙනුදු අනාස්‍රව වෙයි, කාමෝඝය ද උත්තරණය කෙළේ වෙයි, රාගශල්‍යයෙනුදු විශල්‍ය වෙයි, ඔහුට රූපය අරමුණු කිරීම් වශයෙන් පැමිණියයුතු විඥානස්ථිතිය ද පරිඥානයට යෙයි, ඔහුට රූපධාතුයෙහි රාගය ද ප්‍රහීණ වෙයි, නො ද ඡන්‍දයෙන් අගතියට යෙයි.
වෙදනාසු වෙදනානුපස‍්සී විහරන‍්තො දුක‍්ඛෙ සුඛන‍්ති විපල‍්ලාසං පජහති. ඵස‍්සො චස‍්ස ආහාරො පරිඤ‍්ඤං ගච‍්ඡති භවූපාදානෙන ච අනුපාදානො භවති. භවයොගෙන ච විප‍්පයුත‍්තො භවති. බ්‍යාපාදකායගන්‍ථෙන ච විප‍්පයුජ‍්ජති. භවාසවෙන ච අනාසවො භවති. භවොඝඤ‍්ච උත‍්තිණ‍්ණො භවති දොසසල‍්ලෙන ච විසල‍්ලො භවති. වෙදනූපිකා චස‍්ස විඤ‍්ඤාණට‍්ඨිති පරිඤ‍්ඤං ගච‍්ඡති. වෙදනාධාතුයා චස‍්ස රාගො පහීනො භවති. න ච දොසා අගතිං ගච‍්ඡති.
වේදනායෙහි වේදනානුදර්ශීව වාසය කරනුයේ දුඃඛයෙහි සුඛ යැ යන විපර්‍ය්‍යාසග්‍රණය දුරුකෙරෙයි, ඔහුට ඵස්සාහරය ද පරිඥාවට යෙයි, භවෝපාදානයෙන් ද අනුපාදාන වෙයි, භවයෝගයෙනුදු විප්‍රයුක්ත වෙයි, ව්‍යාපාදකායග්‍රන්‍ථයෙනුදු විප්‍රයුක්ත වෙයි, භවාස්‍රවයෙනුදු ආස්‍රව රහිත වෙයි, භවෝඝය ද උත්තීර්‍ණ වූයේ වෙයි, ද්වේෂශල්‍යයෙනුදු විගතශල්‍ය වෙයි, ඔහුට වේදනූපග විඥානස්ථිතිය ද පරිඥාභිසමයට යෙයි, වේදනාධාතුයෙනුදු ඔහුගේ රාගය ප්‍රහීණ වෙයි, නො ද ද්වේෂයෙන් අගතියට යෙයි.
චිත‍්තෙ චිත‍්තානුපස‍්සී විහරන‍්තො අනිච‍්චෙ නිච‍්චන‍්ති විපල‍්ලාසං පජහති. විඤ‍්ඤාණං චස‍්ස ආහාරො පරිඤ‍්ඤං ගච‍්ඡති. දිට‍්ඨුපාදානෙන ච අනුපාදානො භවති. දිට‍්ඨියොගෙන ච විප‍්පයුත‍්තො භවති. සීලබ‍්බතපරාමාසකායගන්‍ථෙන ච විප‍්පයුජ‍්ජති. දිට‍්ඨාසවෙන ච අනාසවො භවති. දිට‍්ඨොඝඤ‍්ච උත‍්තිණ‍්ණො භවති. මානසල‍්ලෙන ච විසල‍්ලො භවති. සඤ‍්ඤූපිකා චස‍්ස විඤ‍්ඤාණට‍්ඨිති පරිඤ‍්ඤං ගච‍්ඡති. සඤ‍්ඤාධාතුයා චස‍්ස රාගො පහීනො භවති, න ච භයා අගතිං ගච‍්ඡති.
චිත්තයෙහි චිත්තානුදර්ශීව වාසය කරනුයේ අනිත්‍යයෙහි නිත්‍ය යැ යන විපර්‍ය්‍යාසය දුරුකෙරෙයි, ඔහුට විඥානාහාරය ද පරිඥාභිසමයට යෙයි, දෘෂ්ටි - උපාදානයෙනුදු උපාදාන රහිත වෙයි, දෘෂ්ටියෝගයෙනුදු විප්‍රයුක්ත වෙයි, ශීලව්‍රතපරාමර්‍ශකායග්‍රන්‍ථයෙනුදු විප්‍රයුක්ත වෙයි, දෘෂ්ට්‍යාස්‍රවයෙනුදු අනාස්‍රව වෙයි, දෘෂ්ටි - ඕඝය ද උත්තීර්‍ණ වෙයි, මානශල්‍යයෙනුදු විශල්‍ය වෙයි, ඔහුට සඤ්ඤෑපග විඥානස්ථිතිය ද පරිඥාභිසමයට යෙයි, සංඥාධාතුයෙනුදු ඔහුගේ රාගය ප්‍රහීණ වෙයි, නො ද භයහේතුයෙන් අගතියට යෙයි.
ධම‍්මෙසු ධම‍්මානුපස‍්සී විහරන‍්තො අනත‍්තනියෙ අත‍්තාති විපල‍්ලාසං පජහති. මනොසඤ‍්චෙතනා චස‍්ස ආහාරො පරිඤ‍්ඤං ගච‍්ඡති. අත‍්තවාදූපාදානෙන ච අනුපාදානො භවති අවිජ‍්ජා යොගෙන ච විසංයුත‍්තො භවති. ඉදංසච‍්චාභිනිවෙස කායගන්‍ථෙන ච විප‍්පයුජ‍්ජති අවිජ‍්ජාසවෙන ච අනාසවො භවති. අවිජ‍්ජොඝඤ‍්ච උත‍්තිණ‍්ණො භවති. මොහසල‍්ලෙන ච විසල‍්ලො භවති. සඞ‍්ඛාරූපිකා චස‍්ස විඤ‍්ඤාණට‍්ඨිති පරිඤ‍්ඤං ගච‍්ඡති. සඞ‍්ඛාරධාතුයා චස‍්ස රාගො පහීනො භවති. න ච මොහා අගතිං ගච‍්ඡති. අයං පහානෙන සමාරොපණා තෙනාහ ආයස‍්මා මහාකච‍්චායනො:
ස්කන්‍ධාදි ධර්‍මයන්හි ධර්‍මානුදර්ශීව වාසය කරනුයේ ආත්ම නොවූයෙහි ආත්ම යැ යන විපර්‍ය්‍යාසය දුරුකෙරෙයි, ඔහුට මනෝසඤ්චේතනාහාරය ද පරිඥාභිසමයට යෙයි, ආත්මවාදෝපාදානයෙනුදු අනුපාදාන වෙයි, අවිද්‍යායෝගයෙනුදු විසංයුක්ත වෙයි, ඉදම්සත්‍යාභිනිවේශකායග්‍රන්‍ථයෙනුදු විප්‍රයුක්ත වෙයි, අවිද්‍යාස්‍රවයෙනුදු අනාස්‍රව වෙයි, අවිද්‍යෝඝය ද උත්තීර්‍ණ වෙයි, මෝහශල්‍යයෙනුදු විශල්‍ය වෙයි, ඔහුට සංස්කාරූපග විඥානස්ථිතිය ද පරිඥාභිසමයට යෙයි. සංස්කාරධාතුයෙනුදු ඔහුගේ රාගය ප්‍රහීණ වෙයි, නො ද මෝහයෙන් අගතියට යෙයි. මේ ප්‍රහාණයෙන් සමාරෝපණා යි. එයින් වදාළහ, ආයුෂ්මත් මහාකාත්‍යායන මහරහතුන් වහන්සේ:
“යෙ ධම්මා යංමූලා යෙ චෙකත්‍ථා පකාසිතා මුනිනා, තෙ සමරොපයිතබ‍්බා එස සමාරොපනො හාරො”ති.
“යෙ ධම්මා යම්මූලා - යෙ වෙකත්‍ථා පකාසිතා මුනිනා, තෙ සමරෝපයිතබ්බා එස සමාරොපණො හාරො” යි
නියුත‍්තො සමාරොපණො හාරො
සමාරෝපණහාරය යොදනලද්දේ යි.
නිට‍්ඨිතො ව හාරවිභඞ‍්ගො