ගතිකථා
6.
6.
ගතිකථා
ගතිකථා
ගතිසම‍්පත‍්තියා ඤාණසම‍්පයුත‍්තෙ කතින‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති. ඛත‍්තියමහාසාලානං බ්‍රාහ‍්මණමහාසාලානං ගහපතිමහාසාලානං කාමාවචරානං දෙවානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තෙ කතින‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති: රූපාවචරානං දෙවානං කතින‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති: අරූපාවචරානං දෙවානං කතින‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති.
ගතිසම්පත්තියෙන් ඥානසම්ප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි කෙතෙක් හේතූන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපැදීම වේ ද, ක්‍ෂත්‍රියමහාසාරයනට බ්‍රාහ්මණමහාසාරයනට ගෘහපතිමහාසාරයනට කාමාවචර දෙවියනට ඥානසම්ප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි කෙතෙක් හේතූන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපැදීම වේ ද, රූපාවචර දෙවියනට කෙතෙක් හේතූන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපැදීම වේ ද, අරූපාවචර දෙවියනට කෙතෙක් හේතූන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපැදීම වේ ද යත්:
ගතිසම‍්පත‍්තියා ඤාණසම‍්පයුත‍්තෙ අට‍්ඨන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති. ඛත‍්තියමහාසාලානං බ්‍රාහ‍්මණමහාසාලානං ගහපතිමහාසාලානං කාමාවචරානං දෙවානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තෙ අට‍්ඨන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති. රූපාවචරානං දෙවානං අට‍්ඨන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති. අරූපාවචරානං දෙවානං අට‍්ඨන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති.
ගතිසම්පත්තියෙන් ඥානසම්ප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි අට වැදෑරුම් හේතූන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපැදීම වෙයි. ක්‍ෂත්‍රියමහාසාරයනට බ්‍රාහ්මණමහාසාරයනට ගෘහපතිමහාසාරයනට කාමාවචර දෙවියනට ඥානසම්ප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි අට වැදෑරුම් හේතූන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපැදීම වෙයි. රූපාවචර දෙවියනට අට වැදෑරුම් හේතූන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපැදීම වෙයි. අරූපාවචර දෙවියනට අට වැදෑරුම් හේතූන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපැදීම වෙයි.
ගතිසම‍්පත‍්තියා ඤාණසම‍්පයුත‍්තෙ කතමෙසං අට‍්ඨන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති: කුසලකම‍්මස‍්ස ජවනක‍්ඛණෙ තයො හෙතු කුසලා තස‍්මිං ඛණෙ ජාතචෙතනාය සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, තෙන වුච‍්චති: කුසලමූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා, නිකන‍්තික‍්ඛණෙ ද‍්වෙ හෙතු අකුසලා තස‍්මිං ඛණෙ ජාතචෙතනාය සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, තෙන වුච‍්චති: අකුසලමූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ තයො හෙතූ අබ්‍යාකතා තස‍්මිං ඛණෙ ජාතචෙතනාය සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, තෙන වුච‍්චති: නාමරූපපච්චයාපි විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණපච්චයාපි නාමරූපං.
ගතිසම්පත්තියෙන් ඥානසම්ප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි කවර අට වැදෑරුම් හේතූන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපැදීම වේ ද යත් : (ත්‍රිහේතුක කාමාවචර) කුශලකර්‍මයාගේ ජවනක්‍ෂණයෙහි තුන් කුශලහේතූහු එකෙණෙහි උපන් චේතනාවට සහජාතප්‍රත්‍යය වෙති, එයින් කියනු ලැබෙයි: “කුශලමූල ප්‍රත්‍යයෙනුදු සංස්කාරයෝ වෙති” යි. (උපදනාවුනට) නිකාන්තික්‍ෂණයෙහි දෙ අකුශලහේතූහු එකෙණෙහි උපන් චේතනාවට සහජාතප්‍රත්‍යය වෙති, එයින් කියනු ලැබෙයි: “අකුශලමූල ප්‍රත්‍යයෙනුදු සංස්කාරයෝ වෙති” යි. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි තුන් අව්‍යාකෘතහේතූහු එ කෙණෙහි උපන් චේතනාවට සහජාතප්‍රත්‍යය වෙති, එයින් කියනු ලැබෙයි: “නාමරූප ප්‍රත්‍යයෙනුදු විඥානය වෙයි, විඥානපුත්‍යයෙනුදු නාමරූපය වේ” යයි.
පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ පඤ‍්චක‍්ඛන්‍ධා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ චත‍්තාරො මහාභූතා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති. පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ තයො ජීවිතසඞ‍්ඛාරා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ නාමඤ‍්ච රූපඤ‍්ච සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ ඉමෙ චුද‍්දස ධම‍්මා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති.
ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි පඤ්චස්කන්‍ධයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි සතර මහාභූතයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි තුන් ජීවිතසංස්කාරයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, විප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි නාමයත් රූපයත් සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, විප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි මේ තුදුස් ධර්‍මයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, විප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්.
පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ චත‍්තාරො ඛන්‍ධා අරූපිනො සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති. පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ පඤ‍්චින්‍ද්‍රියානි සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ තයො හෙතු සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ නාමඤ‍්ච විඤ‍්ඤාණඤ‍්ච සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ ඉමෙ චුද‍්දස ධම‍්මා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති.
ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි අරූපී වූ සතර ස්කන්‍ධයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි පඤ්චේන්‍ද්‍රියයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි තුන් හේතූහු සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෙන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි නාමයත් විඥානයත් සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි මේ තුදුස් ධර්‍මයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්.
පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ ඉමෙ අට‍්ඨවීසති ධම‍්මා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති.
ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි මේ අටවිසි ධර්‍මයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, විප්‍රයුක්තනත්‍යයෝ වෙත්.
ගතිසම‍්පත‍්තියා ඤාණසම‍්පයුත‍්තෙ ඉමෙසං අට‍්ඨන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති. (1)
ගතිසම්පත්තියෙන් ඥානසම්ප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි මේ අට වැදෑරුම් හේතූන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපැදීම වේ. (1)
ඛත‍්තියමහාසාලානං බ්‍රාහ‍්මණමහාසාලානං ගහපතිමහාසාලානං කාමාවචරානං දෙවානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තෙ කතමෙසං අට‍්ඨන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති. කුසලකම‍්මස‍්ස ජවනක‍්ඛණෙ තයො හෙතූ කුසලා තස‍්මිං ඛණෙ ජාතචෙතනාය සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, තෙන වුච‍්චති: කුසලමූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා, නිකන‍්තික‍්ඛණෙ ද‍්වෙ හෙතූ අකුසලා තස‍්මිං ඛණෙ ජාතචෙතනාය සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, තෙන වුච‍්චති: අකුසලමූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ තයො හෙතූ අබ්‍යාකතා තස‍්මිං ඛණෙ ජාතචෙතනාය සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, තෙන වුච‍්චති: ‘නාමරූපපච්චයාපි විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණපච්චයාපි නාමරූපං.’
කැත්මහසලනට බමුණුමහසලනට ගැහැවිමහසලනට කාමාවචර දෙවියන්ට ඥානසම්ප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි කවර අට වැදෑරුම් හේතූන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපැදීම වේ ද යත් : කුශලකර්‍මයාගේ ජවනක්‍ෂණයෙහි, තුන් කුශලහේතූහු එකෙණෙහි උපන් චේතනාවට සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, එයින් කියනු ලැබෙයි: ‘කුසලමූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා’ යි. නිකාන්තික්‍ෂණයෙහි දෙ අකුශලහේතූහු එකෙණෙහි උපන් චේතනාවට සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, එයින් කියනු ලැබෙයි: ‘අකුසලමූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා’ යි. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි තුන් අව්‍යාකෘතහේතූහු එකෙණෙහි උපන් චේතනාවට සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙත්, එයින් කියනු ලැබෙයි. ‘නාමරූපපච්චයාපි විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණපච්චයාපි නාමරූපං’ යි.
පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ පඤ‍්චක‍්ඛන්‍ධා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ චත‍්තාරො මහාභූතා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ තයො ජීවිතසඞ‍්ඛාරා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ නාමඤ‍්ච රූපඤ‍්ච සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ ඉමෙ චුද‍්දස ධම‍්මා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති.
ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි පඤ්චස්කන්‍ධයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, විප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි සතර මහාභූතයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි තුන් ජීවිතසංස්කාරයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, විප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි නාමයත් රූපයත් සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, විප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි මේ තුදුස් ධර්‍මයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, විප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්.
පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ චත‍්තාරො ඛන්‍ධා අරූපිනො සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති. පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ පඤ‍්චින්‍ද්‍රියානි සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ තයො හෙතූ සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ නාමඤ‍්ච විඤ‍්ඤාණඤ‍්ච සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ ඉමෙ චුද‍්දස ධම‍්මා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති.
ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි අරූපී වූ සතර ස්කන්‍ධයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි පඤ්චේන්‍ද්‍රියෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි තුන් හේතූහු සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි නාමයත් විඥානයත් සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි මේ තුදුස් ධර්‍මයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්.
පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ ඉමෙ අට‍්ඨවීසති ධම‍්මා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති.
ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි මේ අටවිසි ධර්‍මයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, විප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්.
ඛත‍්තියමහාසාලානං බ්‍රාහ‍්මණමහාසාලානං ගහපතිමහාසාලානං කාමාවචරානං දෙවානං ඤාණසම‍්පයුත‍්තෙ ඉමෙසං අට‍්ඨන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති (2)
කැත්මහසලනට බමුණුමහසලනට ගැහැවිමහසලනට කාමාවචර දෙවියනට ඥානසම්ප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි මේ අට වැදෑරුම් හේතූන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපැදීම වේ (2)
රූපාවචරානං දෙවානං කතමෙසං අට‍්ඨන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති. කුසලකම‍්මස‍්ස ජවනක‍්ඛණෙ තයො හෙතු කුසලා -පෙ- රූපාවචරානං දෙවානං ඉමෙසං අට‍්ඨන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති. (3)
රූපාවචර දෙවියනට කවර අට වැදෑරුම් හේතූන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපැදීම වේ ද යත්: කුශලකර්‍මයාගේ ජවනක්‍ෂණයෙහි කුසල් වූ තුන් හේතූහු ... රූපාවචර දෙවියනට මේ අට වැදෑරුම් හේතූන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපැදීම වේ. (3)
අරූපාවචරානං දෙවානං කතමෙසං අට‍්ඨන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති. කුසලකම‍්මස‍්ස ජවනක‍්ඛණෙ තයො හෙතූ කුසලා තස‍්මිං ඛණෙ ජාතචෙතනාව සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, තෙන වුච‍්චති: කුසලමූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා, නිකන‍්තික‍්ඛණෙ ද‍්වෙ හෙතු අකුසලා තස‍්මිං ඛණෙ ජාත චෙතනාය සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, තෙන වුච‍්චති: අකුසලමූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ තයො හෙතූ අබ්‍යාකතා තස‍්මිං ඛණෙ ජාතචෙතනාය සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, තෙන වුච‍්චති: නාමපච්චයාපි විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණපච්චයාපි නාමං.
අරූපාවචර දෙවියනට කවර අට වැදෑරුම් හේතූන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපැදීම වේ ද යත්: කුශලකර්‍මයාගේ ජවනක්‍ෂණයෙහි කුසල් වූ තුන් හේතූහු එකෙණෙහි උපන් චේතනාවට සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, එයින් කියනු ලැබෙයි: ‘කුසලමූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා’ යි. නිකාන්තික්‍ෂණයෙහි අකුසල් වූ දෙ හේතූහු එකෙණෙහි උපන් චේතනාවට සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, එයින් කියනු ලැබෙයි: ‘අකුසල මූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා’ යි ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි අව්‍යාකෘත වූ තුන් හේතුහු එකෙණෙහි උපන් චේතනාවට සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, එයින් කියනු ලැබෙයි: ‘නාමපච්චයාපි විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණපච්චයාපි නාමං’ යි.
පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ චත‍්තාරො ඛන්‍ධා අරූපිනො සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ පඤ‍්චින්‍ද්‍රියානි සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ තයො හෙතූ සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ නාමඤ‍්ච විඤ‍්ඤාණඤ‍්ච සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ ඉමෙ චුද‍්දස ධම‍්මා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, අරූපාවචරානං දෙවානං ඉමෙසං අට‍්ඨන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති. (4)
ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි අරූපී වූ සතර ස්කන්‍ධයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි පඤ්චේන්‍ද්‍රියයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි තුන් හේතුහු සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි නාමයත් විඥානයත් සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි මේ තුදුස් ධර්‍මයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. අරූපාවචර දෙවියනට මේ අට වැදෑරුම් හේතුන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් ඉපදීම වේ. (4)
ගතිසම‍්පත‍්තියා ඤාණවිප‍්පයුත‍්තෙ කතින‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති: ඛත‍්තියමහාසාලානං බ්‍රාහ‍්මණමහාසාලානං ගහපතිමහාසාලානං කාමාවචරානං දෙවානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තෙ කතින‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති:
ගතිසම්පත්තියෙන් ඥානවිප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි කෙතෙක් හේතුන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් උපප්‍රාප්තිය වේ ද, ක්‍ෂත්‍රියමහාසාරයනට බ්‍රාහ්මණමහාසාරයනට ගෘහපතිමහාසාරයනට කාමාවචර දෙවියනට ඥානවිප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි කෙතෙක් හේතුන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් උපප්‍රාප්තිය වේ ද යත්:
ගතිසම‍්පත‍්තියා ඤාණවිප‍්පයුත‍්තෙ ඡන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති, ඛත‍්තියමහාසාලානං බ්‍රාහ‍්මණමහාසාලානං ගහපතිමහාසාලානං කාමාවචරානං දෙවානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තෙ ඡන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති.
ගතිසම්පත්තියෙන් ඥානවිප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි ෂඞ්හේතුන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් උපප්‍රාප්තිය වෙයි, ක්‍ෂත්‍රියමහාසාරයනට බ්‍රාහ්මණමහාසාරයනට ගෘහපතිමහාසාරයනට කාමාවචර දෙවියනට ඥානවිප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි ෂඞ්හේතුන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් උපප්‍රාප්තිය වේ.
ගතිසම‍්පත‍්තියා ඤාණවිප‍්පයුත‍්තෙ කතමෙසං ඡන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති: කුසලකම‍්මස‍්ස ජවනක‍්ඛණෙ ද‍්වෙ හෙතු කුසලා තස‍්මිං ඛණෙ ජාතචෙතනාය සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, තෙන වුච‍්චති: කුසලමූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා, නිකන‍්තික‍්ඛණෙ ද‍්වෙ හෙතූ අකුසලා තස‍්මිං ඛණෙ ජාතචෙතනාය සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, තෙන වුච‍්චති: අකුසලමූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා. පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ ද‍්වෙ හෙතු අබ්‍යාකතා තස‍්මිං ඛණෙ ජාතචෙතනාය සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, තෙන වුච‍්චති: නාමරූපපච්චයාපි විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණපච්චයාපි නාමරූපං.
ගතිසම්පත්තියෙන් ඥානවිප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි කවර ෂඩ්හේතුන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් උපප්‍රාප්තිය වෙයි යත්: කුශලකර්‍මයාගේ ජවනක්‍ෂණයෙහි කුසල් වූ දෙ හේතුහු එකෙණෙහි උපන් චේතනාවට සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති. එයින් කියනු ලැබෙයි: ‘කුසලමූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා’ යි නිකාන්තික්‍ෂණයෙහි අකුසල් වු දෙ හේතුහු එකෙණෙහි උපන් චේතනාවට සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, එයින් කියනු ලැබෙයි: ‘අකුසලමූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා’ යි ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි අව්‍යාකෘත වු හේතුහු දෙදෙනෙක් එකෙණෙහි උපන් චේතනාවට සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති. එයින් කියනු ලැබෙයි: ‘නාමරූපපච්චයාපි විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණපච්චයාපි නාමරූපං’ යි.
පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ පඤ‍්චක‍්ඛන්‍ධා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ චත‍්තාරො මහාභූතා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ තයො ජීවිතසඞ‍්ඛාරා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ නාමඤ‍්ච රූපඤ‍්ච සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ ඉමෙ චුද‍්දස ධම‍්මා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති.
ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි පඤ්චස්කන්‍ධයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, විප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි සතර මහාභූතයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි තුන් ජීවිතසංස්කාරයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, විප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි නාමයත් රූපයත් සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, විප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි මේ තුදුස් ධර්‍මයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, විප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්.
පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ චත‍්තාරො ඛන්‍ධා අරූපිනො සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ චත‍්තාරිඉන්‍ද්‍රියානි සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ ද‍්වෙ හෙතු සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ නාමඤ‍්ච විඤ‍්ඤාණඤ‍්ච සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති, පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ ඉමෙ ද‍්වාදස ධම‍්මා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, සම‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති.
ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි අරූපී වූ සතර ස්කන්‍ධයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි ඉන්‍ද්‍රියයෝ සතර දෙනෙක් සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි හේතුහු දෙදෙනෙක් සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි නාමයත් විඥානයත් සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්. ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි මේ දොළොස් ධර්‍මයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, සම්ප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්.
පටිසන්‍ධික‍්ඛණෙ ඉමෙ ඡබ‍්බීසති ධම‍්මා සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති, අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤපච‍්චයා හොන‍්ති, නිස‍්සයපච‍්චයා හොන‍්ති, විප‍්පයුත‍්තපච‍්චයා හොන‍්ති.
ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි මේ සවිසි ධර්‍මයෝ සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, අන්‍යෝන්‍යප්‍රත්‍යයෝ වෙති, නිශ්‍රයප්‍රත්‍යයෝ වෙති, විප්‍රයුක්තප්‍රත්‍යයෝ වෙත්.
ගතිසම‍්පත‍්තියා ඤාණවිප‍්පයුත‍්තෙ ඉමෙසං ඡන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති. (1)
ගතිසම්පත්තියෙන් ඥානවිප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි මේ ෂඩ්හේතුන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් උපප්‍රාප්තිය වේ. (1)
ඛත‍්තියමහාසාලානං බ්‍රාහ‍්මණමහාසාලානං ගහපතිමහාසාලානං කාමාවචරානං දෙවානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තෙ කතමෙසං ඡන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති: කුසලකම‍්මස‍්ස ජවනක‍්ඛණෙ ද‍්වෙ හෙතු කුසලා තස‍්මිං ඛණෙ ජාතචෙතනාය සහජාතපච‍්චයා හොන‍්ති. තෙන වුච‍්චති: කුසලමූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා -පෙ- ඛත‍්තියමහාසාලානං බ්‍රාහ‍්මණමහාසාලානං ගහපතිමහාසාලානං කාමාවචරානං දෙවානං ඤාණවිප‍්පයුත‍්තෙ ඉමෙසං ඡන‍්නං හෙතූනං පච‍්චයා උපපත‍්ති හොති.
ක්‍ෂත්‍රියමහාසාරයනට බ්‍රාහ්මණමහාසාරයනට ගෘහපතිමහාසාරයනට කාමාවචර දෙවියනට ඥානවිප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි කවර ෂඩ්හේතුන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් උපප්‍රාප්තිය වේ ද යත්: කුශලකර්‍මයාගේ ජවනක්‍ෂණයෙහි කුශල වූ හේතුහු දෙදෙනෙක් එකෙණෙහි උපන් චේතනාවට සහජාතප්‍රත්‍යයෝ වෙති, එයින් කියනු ලැබෙයි: ‘කුසලමූලපච්චයාපි සඞ්ඛාරා’ යි. … ක්‍ෂත්‍රියමහාසාරයනට බ්‍රාහ්මණමහාසාරයනට ගෘහපතිමහාසාරයනට කාමාවචර දෙවියනට ඥානවිප්‍රයුක්ත ප්‍රතිසන්‍ධික්‍ෂණයෙහි මේ ෂඩ්හේතුන්ගේ ප්‍රත්‍යයෙන් උපප්‍රාප්තිය වේ.
ගතිකථා සමත‍්තා.
ගතිකථා නිමි.