ආනන්‍දසුත‍්තං
10. 2. 3.
10. 2. 3.
ආනන්‍දසුත‍්තං
ආනන්‍ද සූත්‍රය
3761. අථ ඛො ආයස‍්මා ආනන්‍දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි -පෙ- එකමන‍්තං නිසින‍්නො ඛො ආයස‍්මා ආනන්‍දො භගවන‍්තං එතදවොච: “අත්‍ථි නු ඛො භන‍්තෙ, එකො ධම‍්මො භාවිතො බහුලීකතො චත‍්තාරො ධම‍්මෙ පරිපූරෙති, චත‍්තාරො ධම‍්මා භාවිතා බහුලීකතා සත‍්ත ධම‍්මෙ පරිපූරෙන‍්ති, සත‍්ත ධම‍්මා භාවිතා බහුලීකතා ද‍්වෙ ධම‍්මෙ පරිපූරෙන‍්තී”ති. “අත්‍ථි ඛො ආනන්‍ද, එකො ධම‍්මො භාවිතො බහුලීකතො චත‍්තාරො ධම‍්මෙ පරිපූරෙති, චත‍්තාරො ධම‍්මා භාවිතා බහුලීකතා සත‍්ත ධම‍්මෙ පරිපූරෙන‍්ති, සත‍්ත ධම‍්මා භාවිතා බහුලීකතා ද‍්වෙ ධම‍්මෙ පරිපූරෙන‍්තී”ති.
3761. එකල්හි ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද තෙරණුවෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත එළඹියහ ... එකත්පස් ව හුන් ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද තෙරණුවෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැලකළහ: “වහන්ස, එක් දහමක් වඩන ලද්දේ බහුල කරන ලද්දේ සිවු දහම් කෙනකුන් පුරවා ද, සිවු දහම් කෙනෙක් වඩන ලදහු බහුල කරන ලදහු සත් දහම් කෙනෙකුන් පුරවද්ද, සත් දහම් කෙනෙක් වඩන ලදහු බහුල කරන ලදහු දෙ දහම් කෙනකුන් පුරවද්ද, එබඳු දහමෙක් ඇද්දැ”යි. ආනන්‍ද, එක් දහමෙක් වඩන ලද්දේ බහුල කරන ලද්දේ සිවු දහම් කෙනකුන් පුරවා ද, සිවු දහම් කෙනෙක් වඩන ලදහු බහුල කරන ලදහු සත් දහම් කෙනකුන් පුරවද්ද, සත් දහම් කෙනෙක් වඩන ලදහු බහුල කරන ලදහු දෙ දහම් කෙනකුන් පුරවද්ද, එබඳු දහමෙක් ඇතැ යි.
කතමො පන භන‍්තෙ, එකො ධම‍්මො භාවිතො බහුලීකතො චත‍්තාරො ධම‍්මෙ පරිපූරෙති, චත‍්තාරො ධම‍්මා භාවිතා බහුලීකතා සත‍්ත ධම‍්මෙ පරිපූරෙන‍්ති, සත‍්ත ධම‍්මා භාවිතා බහුලීකතා ද‍්වෙ ධම‍්මෙ පරිපූරෙන‍්තී”ති. ආනාපානසතිසමාධි ඛො ආනන්‍ද, එකො ධම‍්මො භාවිතො බහුලීකතො චත‍්තාරො සතිපට‍්ඨානෙ පරිපූරෙති, චත‍්තාරො සතිපට‍්ඨානා භාවිතා බහුලීකතා සත‍්ත බොජ‍්ඣඞ‍්ගෙ පරිපූරෙන‍්ති, සත‍්ත බොජ‍්ඣඞ‍්ගා භාවිතා බහුලීකතා විජ‍්ජාවිමුත‍්තිං පරිපූරෙන‍්ති. කථං භාවිතො ආනන්‍ද, ආනාපානසතිසමාධි කථං බහුලීකතො චත‍්තාරො සතිපට‍්ඨානෙ පරිපූරෙති: ඉධානන්‍ද, භික‍්ඛු අරඤ‍්ඤගතො වා රුක‍්ඛමූලගතො වා සුඤ‍්ඤාගාරගතො වා -පෙ- පටිනිස‍්සග‍්ගානුපස‍්සී පස‍්සසිස‍්සාමී’ති සික‍්ඛති.
“වහන්ස, කවර එක් දහමෙක් වඩන ලද්දේ බහුල කරන ලද්දේ (කවර) සිවු දහම් කෙනකුන් පුරවා ද, සිවු දහම් කෙනෙක් වඩන ලදහු බහුල කරන ලදහු (කවර) සත් දහම් කෙනකුන් පුරවත් ද, සත් දහම් කෙනෙක් වඩන ලදහු බහුල කරන ලදහු කවර දෙ දහම් කෙනකුන් පුරවද්දැ”යි. ආනන්‍ද, ආනාපානසතිසමාධි නම් එක් දහම වඩන ලදුයේ බහුල කරන ලදුයේ සිවු සීවටන් පුරවයි. සිවු සීවටන්හු වඩන ලදහු බහුල කරන ලදහු සත් බොජඟ පුරවත්. සත් බොජඟහු වඩන ලදහු බහුල කරන ලදහු විජ්ජාවිමුත්ති පුරවත්. ආනන්‍ද, කෙසේ වඩන ලද කෙසේ බහුල කරන ලද ආනාපානසතිසමාධිය සිවු සීවටන් පුරවා ද යත්: ආනන්‍ද, මෙසස්නෙහි මහණ අරනකට ගියේ හෝ රුක්මුලකට ගියේ හෝ හිස්ගෙයකට ගියේ හෝ ... නිවන අනුව දක්නාසුලු ව ප්‍රශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ.
යස‍්මිං සමයෙ ආනන්‍ද, භික‍්ඛු දීඝං වා අස‍්සසන‍්තො දීඝං අස‍්සසාමීති පජානාති, දීඝං වා පස‍්සසන‍්තො දීඝං පස‍්සසාමීති පජානාති -පෙ- සබ‍්බකායපටිසංවෙදී -පෙ- පස‍්සම‍්භයං කායසඞ‍්ඛාරං අස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති. පස‍්සම‍්භයං කායසඞ‍්ඛාරං පස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති. කායෙ කායානුපස‍්සී ආනන්‍ද, භික‍්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං. තං කිස‍්ස හෙතු: කායඤ‍්ඤතරාහං ආනන්‍ද, එතං වදාමි, යදිදං අස‍්සාසපස‍්සාසං. තස‍්මාතිහානන්‍ද, කායෙ කායානුපස‍්සී භික‍්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං.
ආනන්‍ද, යම් සමයෙක මහණ දිගු කොට හෝ ආශ්වාස කරනුයේ දිගු කොට ආශ්වාස කෙරෙමි යි දනී ද, දිගු කොට හෝ ප්‍රශ්වාස කරනුයේ දිගු කොට ප්‍රශ්වාස කෙරෙමියි දනී ද ... සියලු ආශ්වාසප්‍රශ්වාසකය දන්නාසුලු ව ... කායසංස්කාර සන්හිඳුවමින් ආශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද, කායසංස්කාර සන්හිඳුවමින් ප්‍රශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද, ආනන්‍ද එසමයෙහි මහණ කයෙහි කය අනුව දක්නාසුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව මනාදැනුම් ඇති ව සිහි ඇති ව කාලෙව්හි දැඩිලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසේ. ඒ කවර හෙයින යත්: ආනන්‍ද, යම් මේ ආශ්වාසප්‍රශ්වාස වේ ද, මෙය එක්තරා කයෙකැ යි මම කියමි. ආනන්‍ද එහෙයින් මෙහි ලා මහණ එසමයෙහි කයෙහි කය අනු ව දක්නාසුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව මනාදැනුම් ඇති ව සිහි ඇති ව කාලෙව්හි දැඩිලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසේ.
යස‍්මිං සමයෙ ආනන්‍ද, භික‍්ඛු පීතිපටිසංවෙදී අස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති -පෙ- සුඛපටිසංවෙදී -පෙ- චිත‍්තසඞ‍්ඛාරපටිසංවෙදී -පෙ- පස‍්සම‍්භයං චිත‍්තසඞ‍්ඛාරං අස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති, පස‍්සම‍්භයං චිත‍්තසඞ‍්ඛාරං පස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති. වෙදනාසු වෙදනානුපස‍්සී ආනන්‍ද, භික‍්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං. තං කිස‍්ස හෙතු: වෙදනඤ‍්ඤතරාහං ආනන්‍ද, එතං වදාමි, යදිදං අස‍්සාසපස‍්සාසානං සාධුකං මනසිකාරං. තස‍්මාතිහානන්‍ද, වෙදනාසු වෙදනානුපස‍්සී භික‍්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා, විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං.
ආනන්‍ද, යම් සමයෙක මහණ ප්‍රීතිය දන්නාසුලු ව ආශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද ... සුවය දන්නාසුලු ව ... චිත්තසංස්කාර දන්නාසුලු ව ... චිත්තසංස්කාර සන්හිඳුවමින් ආශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද, චිත්තසංස්කාර සන්හිඳුවමින් ප්‍රශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද, ආනන්‍ද එසමයෙහි මහණ වේදනාවන්හි වේදනා අනු ව දක්නාසුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව මනාදැනුම් ඇති ව සිහි ඇති ව වේදනාලෙව්හි දැඩිලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසේ. ඒ කවර හෙයින යත්: ආනන්‍ද, යම් මේ ආශ්වාසප්‍රශ්වාසයන්ගේ මැනවින් මෙනෙහි කිරීමෙක් වේ ද මෙය එක්තරා වේදනාවෙකැ යි මම කියමි. ආනන්‍ද, එහෙයින් මෙසස්නෙහි මහණ එසමයෙහි වේදනාවන්හි වේදනා අනු ව දක්නාසුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව මනාදැනුම් ඇති ව සිහි ඇති ව වේදනාලෙව්හි දැඩිලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසේ.
යස‍්මිං සමයෙ ආනන්‍ද, භික‍්ඛු චිත‍්තපටිසංවෙදී අස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති -පෙ- අභිප‍්පමොදයං චිත‍්තං -පෙ- සමාදහං චිත‍්තං -පෙ- විමොචයං චිත‍්තං අස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති, විමොචයං චිත‍්තං පස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති. චිත‍්තෙ චිත‍්තානුපස‍්සී ආනන්‍ද, භික‍්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං. තං කිස‍්ස හෙතු: නාහං ආනන්‍ද, මුට‍්ඨස‍්සතිස‍්ස අසම‍්පජානස‍්ස ආනාපානසතිසමාධිභාවනං වදාමි. තස‍්මාතිහානන්‍ද, චිත‍්තෙ චිත‍්තානුපස‍්සී භික‍්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං.
ආනන්‍ද, යම් සමයෙක මහණ සිත දන්නාසුලු ව ආශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද ... සිත සතුටු කරවමින් ... සිත එකඟ කරමින් ... සිත මුදවමින් ආශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද, සිත මුදවමින් ප්‍රශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද, ආනන්‍ද, එසමයෙහි මහණ සිතෙහි සිත අනු ව දක්නා සුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව මනාදැනුම් ඇති ව සිහි ඇති ව සිත්ලෙව්හි දැඩිලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසේ. ඒ කවර හෙයින යත්: ආනන්‍ද, මුළා සිහි ඇති මනාදැනුම් නැත්තහුට ආනාපානසතිසමාධිභාවනාවක් මම නො කියමි. ආනන්‍ද, එහෙයින් මෙහි ලා මහණ එසමයෙහි සිත්හි සිත අනු ව දක්නාසුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව මනාදැනුම් ඇති ව සිහි ඇති ව සිත්ලෙව්හි දැඩිලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසේ.
යස‍්මිං සමයෙ ආනන්‍ද, භික‍්ඛු අනිච‍්චානුපස‍්සී අස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති -පෙ- විරාගානුපස‍්සී -පෙ- නිරොධානුපස‍්සී -පෙ- පටිනිස‍්සග‍්ගානුපස‍්සී අස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති. පටිනිස‍්සග‍්ගානුපස‍්සී පස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති. ධම‍්මෙසු ධම‍්මානුපස‍්සී ආනන්‍ද, භික‍්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං. සො යං තං හොති අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සානං පහානං තං පඤ‍්ඤාය දිස‍්වා සාධුකං අජ‍්ඣුපෙක‍්ඛිතා හොති. තස‍්මාතිහානන්‍ද, ධම‍්මෙසු ධම‍්මානුපස‍්සී භික‍්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා, විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං. එවං භාවිතො ඛො ආනන්‍ද, ආනාපානසතිසමාධි එවං බහුලීකතො චත‍්තාරො සතිපට‍්ඨානෙ පරිපූරෙති.
ආනන්‍ද, යම් සමයෙක මහණ අනිස අනු ව දක්නාසුලු ව ආශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද ... විරාගය අනුව දක්නාසුලු ව ... නිරෝධය අනු ව දක්නාසුලු ව ... නිවන අනුව දක්නාසුලු ව ආශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද, නිවන අනුව දක්නාසුලු ව ප්‍රශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද, ආනන්‍ද, එසමයෙහි මහණ දහම්හි දහම් අනු ව දක්නාසුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව මනා දැනුම් ඇති ව සිහි ඇති ව දහම්ලෙව්හි දැඩිලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසේ. දැඩිලොබ හා දොම්නස පිළිබඳ යම් ඒ ප්‍රහාණයෙක් වේ නම් හේ එය නුවණින් දැක දැක මැනවින් මැදහත් ව දක්නාසුලු වෙයි. ආනන්‍ද, එසෙයින් මෙහි ලා මහණ එසමයෙහි දහම්හි දහම් අනුව දක්නාසුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇතිව මනාදැනුම් ඇති ව සිහි ඇති ව දගම් ලෙව්හි දැඩිලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසේ. ආනන්‍ද, මෙසේ වඩන ලද මෙසේ බහුල කරන ලද ආනාපානසතිසමාධිය සිවු සීවටන් පුරවයි.
කථං භාවිතා ච ආනන්‍ද, චත‍්තාරො සතිපට‍්ඨානා කථං බහුලීකතා සත‍්තබොජ‍්ඣඞ‍්ගෙ පරිපූරෙන‍්ති: යස‍්මිං සමයෙ ආනන්‍ද, භික‍්ඛු කායෙ කායානුපස‍්සී විහරති උපට‍්ඨිතා තස‍්ස තස‍්මිං සමයෙ සති හොති අසම‍්මුට‍්ඨා. යස‍්මිං සමයෙ ආනන්‍ද, භික‍්ඛුනො උපට‍්ඨිතා සති හොති අසම‍්මුට‍්ඨා, සතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති. සතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛු භාවෙති. සතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති. සො තථා සතො විහරන‍්තො තං ධම‍්මං පඤ‍්ඤාය පවිචිනති පවිචරති පරිවීමංසමාපජ‍්ජති.
ආනන්‍ද, කෙසේ වඩන ලද කෙසේ බහුල කරන ලද සිවු සීවටන්හු සත් බොජඟ පුරවද්ද යත්: ආනන්‍ද, යම් සමයෙක මහණ කයෙහි කය අනුව දක්නාසුලු ව වෙසේ ද එසමයෙහි ඔහුගේ සිහිය නුමුළා වූවා එළඹසිටියා වේ. ආනන්‍ද, යම් සමයෙක මහණහුගේ සිහිය නුමුළා වූවා එළඹ සිටියා වේ ද, එසමයෙහි මහණහු විසින් සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එසමයෙහි මහණ සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ. හේ එසේ සිහි ඇති ව වෙසෙනුයේ ඒ දහම නුවණින් සොයයි පිරික්සයි විමසුමට පැමිණෙයි.
යස‍්මිං සමයෙ ආනන්‍ද, භික‍්ඛු තථා සතො විහරන‍්තො තං ධම‍්මං පඤ‍්ඤාය පවිචිනාති පවිචරති පරිවීමංසමාපජ‍්ජති. ධම‍්මවිචයසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති. ධම‍්මවිචයසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛු භාවෙති. ධම‍්මවිචයසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති. තස‍්ස තං ධම‍්මං පඤ‍්ඤාය පවිචිනතො පවිචරතො පරිවීමංසමාපජ‍්ජතො ආරද‍්ධං හොති විරියං අසල‍්ලීනං.
ආනන්‍ද, යම් සමයෙක මහණ එසේ සිහි ඇති ව වෙසෙනුයේ ඒ දහම නුවණින් සොයා ද පිරික්සා ද විමසුමට පැමිණේ ද, එසමයෙහි මහණහු විසින් ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එසමයෙහි මහණ ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ. ඒ දහම නුවණින් සොයන පිරික්සන විමසුමට පැමිණෙන ඔහු විසින් ලීන නොවූ වැර අරඹන ලද්දේ වෙයි.
යස‍්මිං සමයෙ ආනන්‍ද, භික‍්ඛුනො තං ධම‍්මං පඤ‍්ඤාය පවිචිනතො පවිචරතො පරිවීමංසමාපජ‍්ජතො ආරද‍්ධං හොති විරියං අසල‍්ලීනං, විරියසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති, විරියසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛු භාවෙති. විරියසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති. ආරද‍්ධවිරියස‍්ස උප‍්පජ‍්ජති පීති නිරාමිසා.
ආනන්‍ද, යම් සමයෙක ඒ දහම නුවණින් සොයන පිරික්සන විමසුමට පැමිණෙන මහණහු විසින් වැර අරඹන ලද්දේ ලීන නොවූයේ වේ ද, එසමයෙහි මහණහු විසින් විරියසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වේ. එසමයෙහි මහණ විරියසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ විරියසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ. පිරිපුන් වැර ඇත්තහුට නිරාමිස (පස්කම්සුවයෙන් තොර) ප්‍රීතිය උපදී.
යස‍්මිං සමයෙ ආනන්‍ද, භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධවිරියස‍්ස උප‍්පජ‍්ජති පීති නිරාමිසා, පීතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති, පීතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛු භාවෙති, පීතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති. පීතිමනස‍්ස කායොපි පස‍්සම‍්භති, චිත‍්තම‍්පි පස‍්සම‍්භති.
ආනන්‍ද, යම් කලෙක පිරිපුන් වැර ඇති මහණහට නිරාමිස ප්‍රීතිය උපදී ද, එකල්හි මහණහු විසින් ප්‍රීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එකල්හි මහණ පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එකල්හි මහණහුගේ පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ. ප්‍රීතසිත් ඇත්තහුගේ කයත් සන්හිඳේ. සිතත් සන්හිඳේ.
යස‍්මිං සමයෙ ආනන්‍ද, භික‍්ඛුනො පීතිමනස‍්ස කායොපි පස‍්සම‍්භති, චිත‍්තම‍්පි පස‍්සම‍්භති, පස‍්සද‍්ධිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති. පස‍්සද‍්ධිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛු භාවෙති, පස‍්සද‍්ධිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති. පස‍්සද‍්ධකායස‍්ස සුඛිනො චිත‍්තං සමාධියති.
ආනන්‍ද, යම් සමයෙක ප්‍රීතසිත් ඇති මහණහුගේ කයත් සන්හිඳේ ද සිතත් සන්හිඳේ ද එසමයෙහි මහණහු විසින් පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එසමයෙහි මහණ පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ. සන්හුන් කය ඇති සුව ඇත්තහුගේ සිත එකඟ වේ.
යස‍්මිං සමයෙ ආනන්‍ද, භික‍්ඛුනො පස‍්සද‍්ධකායස‍්ස සුඛිනො චිත‍්තං සමාධියති, සමාධිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති, සමාධිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛු භාවෙති. සමාධිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති. සො තථා සමාහිතං චිත‍්තං සාධුකං අජ‍්ඣුපෙක‍්ඛිතා හොති.
ආනන්‍ද, යම් සමයෙක සන්හුන් කය ඇති සුව ඇති මහණහුගේ සිත එකඟ වේ ද, එසමයෙහි මහණහු විසින් සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එසමයෙහි මහණ සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ. හේ එසේ එකඟ වූ සිත මැනවින් මැදහත් ව බලනසුලු වෙයි.
යස‍්මිං සමයෙ ආනන්‍ද, භික‍්ඛු තථා සමාහිතං චිත‍්තං සාධුකං අජ‍්ඣුපෙක‍්ඛිතා හොති, උපෙඛාසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති, උපෙඛාසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛු භාවෙති. උපෙඛාසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති.
ආනන්‍ද, යම් සමයෙක මහණ එසේ එකඟ වූ සිත මැනවින් මැදහත් ව බලනසුලු වේ ද, එසමයෙහි මහණහු විසින් උපේඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එසමයෙහි මහණ උපේඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ උපේඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ.
යස‍්මිං සමයෙ ආනන්‍ද, භික‍්ඛු වෙදනාසු -පෙ- චිත‍්තෙ -පෙ- ධම‍්මෙසු ධම‍්මානුපස‍්සී විහරති උපට‍්ඨිතා තස‍්ස තස‍්මිං සමයෙ සති හොති අසම‍්මුට‍්ඨා. යස‍්මිං සමයෙ ආනන්‍ද, භික‍්ඛුනො උපට‍්ඨිතා සති හොති අසම‍්මුට‍්ඨා, සතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති. සතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛු භාවෙති. සතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති -පෙ- සො තථා සමාහිතං චිත‍්තං සාධුකං අජ‍්ඣුපෙක‍්ඛිතා හොති.
ආනන්‍ද, යම් සමයෙක මහණ වේදනායෙහි ... සිත්හි ... දහම්හි දහම් අනුව දක්නාසුලු ව වෙසේ ද, එසමයෙහි ඔහුගේ සිහිය එළඹ සිටියා නුමුළා වූවා වේ. ආනන්‍ද යම් සමයෙක මහණහුගේ සිහිය එළඹ සිටියා නුමුළා වූවා වේ ද, එසමයෙහි මහණහු විසින් සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එසමයෙහි මහණ සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ ... හෙතෙමේ එසේ එකඟ වූ සිත මැනවින් මැදහත් ව බලනසුලු වෙයි.
යස‍්මිං සමයෙ ආනන්‍ද, භික‍්ඛු තථා සමාහිතං චිත‍්තං සාධුකං අජ‍්ඣුපෙක‍්ඛිතා හොති, උපෙඛාසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති. උපෙඛාසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛු භාවෙති. උපෙඛාසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති. එවං භාවිතා ඛො ආනන්‍ද, චත‍්තාරො සතිපට‍්ඨානා එවං බහුලීකතා සත‍්ත බොජ‍්ඣඞ‍්ගෙ පරිපූරෙන‍්ති.
ආනන්‍ද, යම් සමයෙක මහණ එසේ එකඟ වූ සිත මැනවින් මැදහත් ව බලනසුලු වේ ද, එසමයෙහි මහණහු විසින් උපේඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එසමයෙහි මහණ උපේඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ උපේඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ. ආනන්‍ද, මෙසේ වඩන ලද මෙසේ පුනපුනා කරන ලද සිවු සීවටන්හු සත් බොජඟ පුරවත්.
කථං භාවිතා ච ආනන්‍ද, සත‍්ත බොජ‍්ඣඞ‍්ගා කථං බහුලීකතා විජ‍්ජාවිමුත‍්තිං පරිපූරෙන‍්ති: ඉධානන්‍ද, භික‍්ඛු සතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං භාවෙති විවෙකනිස‍්සිතං විරාගනිස‍්සිතං නිරොධනිස‍්සිතං වොස‍්සග‍්ගපරිණාමිං -පෙ- උපෙඛාසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං භාවෙති, විවෙකනිස‍්සිතං විරාගනිස‍්සිතං නිරොධනිස‍්සිතං වොස‍්සග‍්ගපරිණාමිං. එවං භාවිතා ඛො ආනන්‍ද, සත‍්තබොජ‍්ඣඞ‍්ගා එවං බහුලීකතා විජ‍්ජාවිමුත‍්තිං පරිපූරෙන‍්තීති.
ආනන්‍ද, කෙසේ වඩන ලද කෙසේ පුනපුනා කරන ලද සත් බොජඟහු විජ්ජාවිමුත්ති පුරවද්ද යත්: ආනන්‍ද, මෙසස්නෙහි මහණ විවේකය ඇසුරු වූවක් විරාගය ඇසුරු වූවක් නිරෝධය ඇසුරු වූවක් නිවනට නැමෙනසුල්ලක් කොට සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි ... විවේකය ඇසුරු වූවක් විරාගය ඇසුරු වූවක් නිරෝධය ඇසුරු වූවක් නිවනට නැමෙන සුල්ලක් කොට උපේඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. ආනන්‍ද, මෙසේ වඩන ලද මෙසේ පුනපුනා කරන ලද සත් බොජඟහු විජ්ජාවිමුත්ති පුරවත් යි.