කඞ‍්ඛෙය්‍යසුත‍්තං
10. 2. 2.
10. 2. 2.
කඞ‍්ඛෙය්‍යසුත‍්තං
කඞ්ඛෙය්‍ය සූත්‍රය
3760. එකං සමයං ආයස‍්මා ලොමසවඞ‍්ගීසො සක‍්කෙසු විහරති කපිලවත්‍ථුස‍්මිං නිග්‍රොධාරාමෙ. අථ ඛො මහානාමො සක‍්කො යෙනායස‍්මා ලොමසවඞ‍්ගීසො තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා ආයස‍්මන‍්තං ලොමසවඞ‍්ගීසං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. එකමන‍්තං නිසින‍්නො ඛො මහානාමො සක‍්කො ආයස‍්මන‍්තං ලොමසවඞ‍්ගීසං එතදවොච. සො එව නු ඛො භන‍්තෙ, සෙඛො විහාරො සො තථාගතවිහාරො, උදාහු අඤ‍්ඤොව සෙඛො විහාරො, අඤ‍්ඤො තථාගතවිහාරොති.
3760. එක් සමයෙක ආයුෂ්මත් ලෝමසවඞ්ගීස තෙරණුවෝ ශාක්‍ය දනව්වෙහි කපිලවාස්තුපුර සමීපයෙහි නිග්‍රෝධාරාමයෙහි වැඩවෙසෙති. එකල මහානාමශාක්‍ය තෙමේ ආයුෂ්මත් ලෝමසවඞ්ගීස තෙරණුවන් වෙත එළඹියේ ය. එළඹ ආයුෂ්මත් ලෝමසවඞ්ගීස තෙරණුවන් වැඳ එකත්පස් ව හුන්නේ ය. එකත්පස් ව හුන් මහානාම ශාක්‍ය තෙමේ ආයුෂ්මත් ලෝමසවඞ්ගීස තෙරණුවන්ට මෙය කීය: “වහන්ස, සේඛ විහාරයන් එය ම ද? තථාගතවිහාරයත් එය ම ද? නොහොත් සෙඛවිහාරය අනෙකෙක් ද? තථාගත විහාරය අනෙකෙක් දැ”යි.
න ඛො ආවුසො මහානාම, ස‍්වෙව සෙඛො විහාරො, සො තථාගතවිහාරො. අඤ‍්ඤො ඛො ආවුසො මහානාම, සෙඛො විහාරො අඤ‍්ඤො තථාගතවිහාරො. යෙ තෙ ආවුසො මහානාම භික‍්ඛූ සෙඛා අප‍්පත‍්තමානසා අනුත‍්තරං යොගක‍්ඛෙමං පත්‍ථයමානා විහරන‍්ති, තෙ පඤ‍්ච නීවරණෙ පහාය විහරන‍්ති. කතමෙ පඤ‍්ච: කාමච‍්ඡන්‍දනීවරණං පහාය විහරන‍්ති. ව්‍යාපාදනීවරණං -පෙ- ථිනමිද‍්ධනීවරණං -පෙ- උද‍්ධච‍්චකුක‍්කුච‍්චනීවරණං -පෙ- විචිකිච‍්ඡානීවරණං පහාය විහරන‍්ති. යෙ තෙ ආවුසො මහානාම, භික‍්ඛූ සෙඛා අප‍්පත‍්තමානසා අනුත‍්තරං යොගක‍්ඛෙමං පත්‍ථයමානා විහරන‍්ති. තෙ ඉමෙ පඤ‍්ච නීවරණෙ පහාය විහරන‍්ති.
ඇවැත්නි, මහානාම, එය ම සේඛවිහාරයත් එය ම තථාගතවිහාරයත් නො ම වේ. ඇවැත්නි මහානාම, සෙඛවිහාරය අනෙකෙකි. තථාගතවිහාරය අනෙකෙකි. ඇවැත්නි, මහානාම, යම් ඒ ශෛක්‍ෂ්‍ය භික්‍ෂූහු නො පැමිණි රහත්බැව් ඇත්තාහු අනුත්තර රහත්බව පතමින් වෙසෙද්ද, ඔහු පස් නීවරණ දුරු කොට වෙසෙත්. කවර පසක් ද යත්: කාමච්ඡන්‍ද නීවරණය දුරු කොට වෙසෙත්. ව්‍යාපාද නීවරණය ... ථිනමිද්ධ නීවරණය ... උද්ධච්චකුක්කුච්ච නීවරණය ... විචිකිච්ඡා නීවරණය දුරු කොට වෙසෙත්. ඇවැත්නි මහානාම, යම් ඒ ශෛක්‍ෂ්‍යභික්‍ෂූහු නො පැමිණි රහත්බැව් ඇත්තාහු අනුත්තර වූ අර්‍හත්‍වය පතමින් වෙසෙද්ද, ඔහු මේ පස් නීවරණ දුරු කොට වෙසෙති.
යෙ ච ඛො තෙ ආවුසො මහානාම, භික‍්ඛූ අරහන‍්තො ඛීණාසවා වුසිතවන‍්තො කතකරණීයා ඔහිතභාරා අනුප‍්පත‍්තසදත්‍ථා පරික‍්ඛීණභවසංයොජනා සම‍්මදඤ‍්ඤාවිමුත‍්තා, තෙසං පඤ‍්ච නීවරණා පහීනා උච‍්ඡින‍්නමූලා තාලාවත්‍ථුකතා අනභාවකතා ආයතිං අනුප‍්පාදධම‍්මා. කතමෙ පඤ‍්ච: කාමච‍්ඡන්‍දනීවරණං පහීනං උච‍්ඡින‍්නමූලං තාලාවත්‍ථුකතං අනභාවංකතං ආයතිං අනුප‍්පාදධම‍්මං, ව්‍යාපාදනීවරණං -පෙ- ථිනමිද‍්ධනීවරණං -පෙ- උද‍්ධච‍්චකුක‍්කුච‍්චනීවරණං -පෙ- විචිකිච‍්ඡානීවරණං පහීනං උච‍්ඡින‍්නමූලං තාලාවත්‍ථුකතං අනභාවකතං ආයතිං අනුප‍්පාදධම‍්මං.
ඇවැත්නි මහානාම, ක්‍ෂය කළ ආස්‍රව ඇති වැස නිම වූ බඹසර ඇති කළ කටයුතු ඇති බහා තැබූ බර ඇති පිළිවෙළින් පැමිණි රහත් බැව් ඇති ගෙවූ භවසංයෝජන ඇති මැනවින් දැන මිදුණු යම් ඒ රහත් භික්‍ෂූහු වෙද්ද, ඔවුන් විසින් පස් නීවරණයෝ ප්‍රහීණයහ. උසුන්මුල්හ. හිස්සුන් තල්ගසක් මෙන් කරනලදහ. නැවත නොහටගන්නා බවට පමුණුවනලදහ. මතු නූපදනා ස්වභාව ඇතියහ. කවර පසෙක් ද යත්: කාමච්ඡන්‍දනීවරණය ප්‍රහීණ ය. උසුන්මුල් ය. හිස්සුන් තල්ගසක් මෙන් කරන ලද්දේ ය. නැවත නොහටගන්නා බවට පමුණුවන ලද්දේ ය. මතු නූපදනා ස්වභාව ඇත්තේ ය. ව්‍යාපාදනීවරණය ... ථීනමිද්ධනීවරණය ... උද්ධච්චකුක්කුච්චනීවරණය ... විචිකිච්ඡානීවරණය ප්‍රහීණ ය. උසුන්මුල් ය. හිස්සුන් තල්ගසක් මෙන් කරන ලද්දේ ය. නැවත නොහටගන්නා බවට පමුණුවන ලද්දේ ය. මතු නූපදනා ස්වභාව ඇත්තේ ය.
යෙ තෙ ආවුසො මහානාම, භික‍්ඛූ අරහන‍්තො ඛීණාසවා වුසිතවන‍්තො කතකරණීයා ඔහිතභාරා අනුප‍්පත‍්තසදත්‍ථා පරික‍්ඛීණභවසංයොජනා සම‍්මදඤ‍්ඤාවිමුත‍්තා. තෙසං ඉමෙ පඤ‍්ච නීවරණා පහීනා. උච‍්ඡින‍්නමූලා තාලාවත්‍ථුකතා අනභාවකතා ආයතිං අනුප‍්පාදධම‍්මා. තදමිනාපෙතං ආවුසො මහානාම, පරියායෙන වෙදිතබ‍්බං යථා අඤ‍්ඤොව සෙඛො විහාරො, අඤ‍්ඤො තථාගතවිහාරො.
ඇවැත්නි මහානාම, ක්‍ෂය කළ ආස්‍රව ඇති, වැස නිම වූ බඹසර ඇති, කළ කටයුතු ඇති බහා තැබූ බර ඇති, පිළිවෙළින් පැමිණි රහත් බැව් ඇති, ක්‍ෂය වූ භවසංයෝජන ඇති, මැනවින් දැන මිදුණු යම් ඒ රහත් භික්‍ෂූහු වෙද්ද, ඔවුන් විසින් මේ පස් නීවරණයෝ ප්‍රහීණයහ. උසුන්මුල්හ. හිස්සුන් තල්ගසක් මෙන් කරනලදහ. නැවත නො හටගන්නා බවට පමුණුවන ලදහ. මතු නූපදනා ස්වභාව ඇතියහ. ඇවැත්නි මහානාම, යම්සේ සෙඛවිහාරය අනෙකෙක් ම වේ ද, තථාගතවිහාරය අනෙකෙක් ම වේ ද, ඒ මෙය මේ නයෙනුදු දතයුතු.
එකමිදං ආවුසො මහානාම, සමයං භගවා ඉච‍්ඡානඞ‍්ගලෙ විහරති ඉච‍්ඡානඞ‍්ගලවනසණ‍්ඩෙ. තත්‍ර ඛො ආවුසො, භගවා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “ඉච‍්ඡාමහං භික‍්ඛවෙ, තෙමාසං පතිසල‍්ලීයිතුං. නම‍්හි කෙනචි උපසඞ‍්කමිතබ‍්බො අඤ‍්ඤත්‍ර එකෙන පිණ‍්ඩපාතනීහාරකෙනා”ති. “එවං භන‍්තෙ”ති ඛො ආවුසො, තෙ භික‍්ඛූ භගවතො පටිස‍්සුත්‍වා නාස‍්සු කොචි භගවන‍්තං උපසඞ‍්කමති අඤ‍්ඤත්‍ර එකෙන පිණ‍්ඩපාතනීහාරකෙන.
ඇවැත්නි මහානාම, එක්සමයෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉච්ඡානඞ්ගලනුවර ඉච්ඡානඞ්ගලවනලැහැබෙහි වැඩවසන සේක. ඇවැත්නි, එහි දී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක: “මහණෙනි, මම තෙමසක් එකලා ව වෙසෙන්නට කැමැත්තෙමි. පිණ්ඩපාතය රැගෙන එන එකකු හැර අන් කිසිවකු විසින් නො එළඹිය යුත්තෙම් වෙමි”යි. ඇවැත්නි, “එසේ ය වහන්සැ” යි ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිතුරු දී පිණ්ඩපාතය රැගෙන එන එකකු හැර අන් කිසිවෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත නො එළඹිණි.
අථ ඛො ආවුසො, භගවා තස‍්ස තෙමාසස‍්ස අච‍්චයෙන පටිසල‍්ලානා වුට‍්ඨිතො භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “සචෙ වො භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියා පරිබ‍්බාජකා එවං පුච‍්ඡෙය්‍යුං: “කතමෙනාවුසො, විහාරෙන සමණො ගොතමො වස‍්සාවාසං බහුලං විහාසී”ති, එවං පුට‍්ඨා තුම‍්හෙ භික‍්ඛවෙ, තෙසං අඤ‍්ඤතිත්‍ථියානං පරිබ‍්බාජකානං එවං බ්‍යාකරෙය්‍යාථ, “ආනාපානසතිසමාධිනා ඛො ආවුසො, භගවා වස‍්සාවාසං බහුලං විහාසී”ති. ඉධාහං භික‍්ඛවෙ, සතො අස‍්සසාමි, සතො පස‍්සසාමි. දීඝං වා අස‍්සසන‍්තො දීඝං අස‍්සසාමීති පජානාමි, දීඝං වා පස‍්සසන‍්තො දීඝං පස‍්සසාමීති පජානාමි. -පෙ- පටිනිස‍්සග‍්ගානුපස‍්සී අස‍්සසිස‍්සාමීති පජානාමි, පටිනිස‍්සග‍්ගානුපස‍්සී පස‍්සසිස‍්සාමීති පජානාමි. යං හි තං භික‍්ඛවෙ, සම‍්මා වදමානො වදෙය්‍ය අරියවිහාරො ඉතිපි, බ්‍රහ‍්මවිහාරො ඉතිපි, තථාගතවිහාරො ඉතිපි. ආනාපානසතිසමාධිං සම‍්මා වදමානො වදෙය්‍ය, අරියවිහාරො ඉතිපි, බ්‍රහ‍්මවිහාරො ඉතිපි, තථාගතවිහාරො ඉතිපි.
ඇවැත්නි, ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ තෙමස ඇවෑමෙන් විවේකයෙන් නැඟීසිටි සේක් භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක: මහණෙනි, ඉදින් අන්තොටු පිරිවැජ්ජෝ “ඇවැත්නි, මහණ ගොයුම්හු ඇතුළුවස කවර විහරණයෙකින් යුතු ව බහුල කොට දැ”යි මෙසේ තොප පුළුවුස්නාහු නම් මහණෙනි, එසේ පුළුවුස්නා ලද තෙපි ඒ අන්තොටු පිරිවැජ්ජන්ට “ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඇතුළුවස ආනාපානසතිසමාධියෙන් යුතු ව බහුල කොට විසූ සේකැ” යි මෙසේ පවසන්නහු ය. මහණෙනි, මෙහි මම සිහි ඇතියෙම් ආශ්වාස කෙරෙමි, සිහි ඇතියෙම් ප්‍රශ්වාස කෙරෙමි, දිගු කොට හෝ ආශ්වාස කරන්නෙම් දිගු කොට ආශ්වාස කෙරෙමි යි දනිමි. දිගු කොට හෝ ප්‍රශ්වාස කරන්නෙම් දිගු කොට ප්‍රශ්වාස කෙරෙමි යි දනිමි ... නිවන අනුව දක්නාසුලු ව ආශ්වාස කරන්නෙමි යි දනිමි. නිවන අනුව දක්නාසුලු ව ප්‍රශ්වාස කරන්නෙමියි දනිමි. මහණෙනි, මැනවින් කියන්නෙක් ඒ යමකට අරියවිහාරය යි දු බ්‍රහ්මවිහාරය යි දු තථාගතවිහාරය යි දු කියන්නේ නම් මැනවින් කියන්නා ආනාපානසතිසමාධියට අරියවිහාරය යි දු බ්‍රහ්මවිහාරය යි දු තථාගතවිහාරය යි දු කියන්නේ ය.
යෙ තෙ භික‍්ඛවෙ, භික‍්ඛූ සෙඛා අප‍්පත‍්තමානසා අනුත‍්තරං යොගක‍්ඛෙමං පත්‍ථයමානා විහරන‍්ති. තෙසං ආනාපානසතිසමාධි භාවිතො බහුලීකතො ආසවානං ඛයාය සංවත‍්තති. යෙ ච ඛො තෙ භික‍්ඛවෙ, භික‍්ඛූ අරහන‍්තො ඛීණාසවා වුසිතවන‍්තො කතකරණීයා ඔහිතභාරා අනුප‍්පත‍්තසදත්‍ථා පරික‍්ඛීණභවසංයොජනා සම‍්මදඤ‍්ඤා විමුත‍්තා, තෙසං ආනාපානසතිසමාධි භාවිතො බහුලීකතො දිට‍්ඨධම‍්මසුඛවිහාරාය චෙව සංවත‍්තති සතිසම‍්පජඤ‍්ඤාය ච.
මහණෙනි, යම් ඒ ශෛක්‍ෂ්‍ය භික්‍ෂූහු නොපැමිණි රහත් බැව් ඇත්තාහු අනුත්තර නිවන පතමින් වෙසෙද්ද, ඔවුන් විසින් ආනාපානසතිසමාධිය වඩන ලද්දේ බහුල කරන ලද්දේ ආස්‍රව ක්‍ෂය පිණිස පවතී. මහණෙනි, ක්‍ෂය කළ ආස්‍රව ඇති, වැස නිම වූ බඹසර ඇති, කළ කටයුතු ඇති, බහා තැබූ බර ඇති, පිළිවෙළින් පැමිණි රහත් බැව් ඇති, ක්‍ෂය වූ භවසංයෝජන ඇති මැනවින් දැන මිදුණු යම් ඒ රහත් මහණහු වෙද්ද, ඔවුන් විසින් ආනාපානසතිසමාධිය වඩන ලද්දේ බහුල කරන ලද්දේ දිටුදැමියෙහි සුවවිහරණය පිණිසත් සිහිනුවණ පිණිසත් පවතී.
යං හි තං භික‍්ඛවෙ, සම‍්මා වදමානො වදෙය්‍ය අරියවිහාරො ඉතිපි, බ්‍රහ‍්මවිහාරො ඉතිපි, තථාගතවිහාරො ඉතිපි. ආනාපානසතිසමාධිං සම‍්මා වදමානො වදෙය්‍ය අරියවිහාරො ඉතිපි, බ්‍රහ‍්මවිහාරො ඉතිපි, තථාගතවිහාරො ඉතිපීති. ඉමිනා ඛො එතං ආවුසො මහානාම, පරියායෙන වෙදිතබ‍්බං යථා අඤ‍්ඤොව සෙඛො විහාරො, අඤ‍්ඤො තථාගතවිහාරොති.
මහණෙනි, මැනවින් කියන්නෙක් ඒ යමකට අරියවිහාරය යි දු බ්‍රහ්මවිහාරය යි දු තථාගතවිහාරය යි දු කියන්නේ නම් මැනවින් කියන්නා අනාපානසතිසමාධියට අරියවිහාරය යි දු බ්‍රහ්මවිහාරය යි දු තථාගතවිහාරය යි දු කියන්නේ යි. ඇවැත්නි මහානාම, යම්සේ සෙඛවිහාරය අනෙකෙක් ම වේ ද තථාගතවිහාර අනෙකෙක් ම වේ ද මෙය මේ නයින් දතයුතු යි.