දුතියභික‍්ඛුසුත‍්තං
10. 2. 6.
10. 2. 6.
දුතියභික‍්ඛුසුත‍්තං
දුතිය භික්ඛු සූත්‍රය
3764. අථ ඛො සම‍්බහුලා භික‍්ඛූ යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමිංසු -පෙ- එකමන‍්තං නිසින‍්නෙ ඛො තෙ භික‍්ඛූ භගවා එතදවොච: අත්‍ථි නු ඛො භික‍්ඛවෙ, එකො ධම‍්මො භාවිතො බහුලීකතො චත‍්තාරො ධම‍්මෙ පරිපූරෙති, චත‍්තාරො ධම‍්මා භාවිතා බහුලීකතා සත‍්ත ධම‍්මෙ පරිපූරෙන‍්ති, සත‍්ත ධම‍්මා භාවිතා බහුලීකතා ද‍්වෙ ධම‍්මෙ පරිපූරෙන‍්තීති. භගවම‍්මූලකා නො භන‍්තෙ ධම‍්මා -පෙ- අත්‍ථි ඛො භික‍්ඛවෙ, එකො ධම‍්මො භාවිතො බහුලීකතො චත‍්තාරො ධම‍්මෙ පරිපූරෙති, චත‍්තාරො ධම‍්මා භාවිතා බහුලීකතා සත‍්ත ධම‍්මෙ පරිපූරෙන‍්ති, සත‍්ත ධම‍්මා භාවිතා බහුලීකතා ද‍්වෙ ධම‍්මෙ පරිපූරෙන‍්ති.
3764. එකල්හි බොහෝ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත එළඹියහ ... එකත්පස් ව හුන් ඒ භික්‍ෂූන්ට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක: මහණෙනි, එක් දහමෙක් වඩන ලදුයේ බහුල කරන ලදුයේ සිවු දහමක් පුරවා නම් සිවු දහම් කෙනෙක් වඩන ලදහු බහුල කරන ලදහු සත් දහමක් පුරවත් නම් සත් දහම් කෙනෙක් වඩන ලදහු බහුල කරන ලදහු දෙදහමක් පුරවත් නම් එබඳු දහමෙක් ඇද්දැ යි. වහන්ස, අපගේ දහම්හු භගවත්හු මුල් කොට ඇතියහ ... මහණෙනි, එක් දහමෙක් වඩන ලදුයේ බහුල කරන ලදුයේ සිවු දහමක් පුරවා නම් සිවු දහම් කෙනෙක් වඩන ලදහු බහුල කරන ලදහු සත් දහමක් පුරවත් නම් සත් දහම් කෙනෙක් වඩන ලදහු බහුල කරන ලදහු දෙ දහමක් පුරවත් නම් එබඳු දහමෙක් ඇත.
කතමො ච භික‍්ඛවෙ, එකො ධම‍්මො භාවිතො බහුලීකතො චත‍්තාරො ධම‍්මෙ පරිපූරෙති, චත‍්තාරො ධම‍්මා භාවිතා බහුලීකතා සත‍්ත ධම‍්මෙ පරිපූරෙන‍්ති, සත‍්ත ධම‍්මා භාවිතා බහුලීකතා ද‍්වෙ ධම‍්මෙ පරිපූරෙන‍්ති: ආනාපානසතිසමාධි ඛො භික‍්ඛවෙ, එකො ධම‍්මො භාවිතො බහුලීකතො චත‍්තාරො සතිපට‍්ඨානෙ පරිපූරෙති, චත‍්තාරො සතිපට‍්ඨානා භාවිතා බහුලීකතා සත‍්ත බොජ‍්ඣඞ‍්ගෙ පරිපූරෙන‍්ති, සත‍්ත බොජ‍්ඣඞ‍්ගා භාවිතා බහුලීකතා විජ‍්ජාවිමුත‍්තිං පරිපූරෙන‍්ති. කථං භාවිතො ච භික‍්ඛවෙ, ආනාපානසතිසමාධි කථං බහුලීකතො චත‍්තාරො සතිපට‍්ඨානෙ පරිපූරෙති: ඉධ භික‍්ඛවෙ, භික්ඛු අරඤ‍්ඤගතො වා රුක‍්ඛමූලගතො වා සුඤ‍්ඤාගාරගතො වා නිසීදති පල‍්ලඞ‍්කං ආභුජිත්‍වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට‍්ඨපෙත්‍වා. සො සතොව අස‍්සසති, සතොව පස‍්සසති -පෙ- පටිනිස‍්සග‍්ගානුපස‍්සී අස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති, පටිනිස‍්සග‍්ගානුපස‍්සී පස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති.
මහණෙනි, කවර එක් දහමෙක් වඩන ලද්දේ බහුල කරන ලද්දේ සිවු දහමක් පුරවා ද, (කවර) සිවු දහම් කෙනෙක් වඩන ලදහු බහුල කරන ලදහු සත් දහමක් පුරවත් ද, (කවර) සත් දහම් කෙනෙක් වඩන ලදහු බහුල කරන ලදහු දෙ දහමක් පුරවද්දැ යි. මහණෙනි, ආනාපානසතිසමාධි වූ එක් දහම වඩන ලද්දේ බහුල කරන ලද්දේ සිවු සීවටන් පුරවයි. සිවු සීවටන්හු වඩන ලදහු බහුල කරන ලදහු සත් බොජඟ පුරවති. සත් බොජඟ වඩන ලද්දේ බහුල කරන ලද්දේ විජ්ජාවිමුත්ති පුරවයි. “මහණෙනි, ආනාපානසතිසමාධි කෙසේ වඩන ලදුයේ කෙසේ බහුල කරන ලදුයේ සිවු සීවටන් පුරවා ද යත්: මහණෙනි, මෙහි මහණ අරනකට ගියේ හෝ රුක්මුලකට ගියේ හෝ හිස්ගෙයකට ගියේ හෝ පලක් බැඳ උඩුකය කෙළින් තබා සිහිය අභිමුඛ කොට එළවාගෙන හිඳගනී. හේ සිහි ඇතියේ ම ආශ්වාස කෙරෙයි. සිහි ඇතියේ ම ප්‍රශ්වාස කෙරෙයි ... නිවන අනුව දක්නාසුලු ව ආශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මෙයි. නිවන අනුව දක්නාසුලු ව ප්‍රශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මෙයි.
යස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛවෙ, භික්ඛු දීඝං වා අස‍්සසන‍්තො දීඝං අස‍්සසාමීති පජානාති, දීඝං වා පස‍්සසන‍්තො දීඝං පස‍්සසාමීති පජානාති, රස‍්සං වා -පෙ- සබ‍්බකායපටිසංවෙදී -පෙ- පස‍්සම‍්භයං කායසඞ‍්ඛාරං අස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති. පස‍්සම‍්භයං කායසඞ‍්ඛාරං පස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති. කායෙ කායානුපස‍්සී භික‍්ඛවෙ, භික්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං. තං කිස‍්ස හෙතු: කායඤ‍්ඤතරාහං භික‍්ඛවෙ, එතං වදාමි යදිදං අස‍්සාසපස‍්සාසං. තස‍්මාතිහ භික‍්ඛවෙ, කායෙ කායානුපස‍්සී භික්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං.
මහණෙනි, යම් සමයෙක මහණ දිගු කොට හෝ ආශ්වාස කරනුයේ දිගු කොට ආශ්වාස කෙරෙමියි දනී ද, දිගු කොට හෝ ප්‍රශ්වාස කරනුයේ දිගු කොට ප්‍රශ්වාස කෙරෙමියි දනී ද, ලුහුඬු කොට හෝ ... සියලු ආශ්වාසප්‍රශ්වාස කය දන්නා සුලු ව ... කායසංස්කාර සංසිඳුවමින් ආශ්වාස කරන්නෙමියි හික්මේ ද, කායසංස්කාර සංසිඳුවමින් ප්‍රශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද, මහණෙනි, එසමයෙහි මහණ කයෙහි කය අනු ව දක්නාසුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇතිව මනාදැනුම් ඇතිව සිහි ඇති ව කාලෙව්හි දැඩිලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසේ. ඒ කවර හෙයින යත්: මහණෙනි, යම් මේ ආශ්වාසප්‍රශ්වාස වේ ද, මෙය එක්තරා කයෙකැයි මම කියමි. මහණෙනි, එහෙයින් මෙහි ලා මහණ එසමයෙහි කයෙහි කය අනු ව දක්නාසුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව මනා දැනුම් ඇති ව සිහි ඇති ව කාලෙව්හි දැඩිලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසේ.
යස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛවෙ, භික්ඛු පීතිපටිසංවෙදී අස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති -පෙ- සුඛපටිසංවෙදී -පෙ- චිත‍්තසඞ‍්ඛාරපටිසංවෙදී -පෙ- පස‍්සම‍්භයං චිත‍්තසඞ‍්ඛාරං අස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති, පස‍්සම‍්භයං චිත‍්තසඞ‍්ඛාරං පස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති. වෙදනාසු වෙදනානුපස‍්සී භික‍්ඛවෙ, භික්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං. තං කිස‍්ස හෙතු: වෙදනාඤ‍්ඤතරාහං භික‍්ඛවෙ, එතං වදාමි. යදිදං අස‍්සාසපස‍්සාසානං සාධුකං මනසිකාරං. තස‍්මා තිහ භික‍්ඛවෙ, වෙදනාසු වෙදනානුපස‍්සී භික්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං.
මහණෙනි, යම් කලෙක මහණ ප්‍රීතිය දන්නාසුලු ව ආශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද ... සුවය දන්නාසුලු ව ... චිත්තසංස්කාර දන්නාසුලු ව ... චිත්තසංස්කාර සංසිඳුවමින් ආශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද, චිත්තසංස්කාර සංසිඳුවමින් ප්‍රශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද, මහණෙනි, එසමයෙහි මහණ වේදනාවන්හි වේදනා අනු ව දක්නාසුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව මනා දැනුම් ඇති ව සිහි ඇති ව විඳුම්ලෙව්හි දැඩි ලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසෙයි. ඒ කවර හෙයින යත්: මහණෙනි, ආශ්වාස ප්‍රශ්වාසයන් පිළිබඳ යම් මේ මැනවින් මෙනෙහි කිරීමෙක් වේ ද, මෙය එක්තරා වේදනාවකැ යි මම කියමි. මහණෙනි, එහෙයින් මෙහි ලා මහණ එසමයෙහි වේදනාවන්හි වේදනා අනු ව දක්නාසුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව මනා දැනුම් ඇති ව සිහි ඇති ව විඳුම්ලෙව්හි දැඩි ලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසෙයි.
යස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛවෙ, භික්ඛු චිත‍්තපටිසංවෙදී අස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති -පෙ- අභිප‍්පමොදයං චිත‍්තං -පෙ- සමාදහං චිත‍්තං -පෙ- විමොචයං චිත‍්තං අස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති. විමොචයං චිත‍්තං පස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති. චිත‍්තෙ චිත‍්තානුපස‍්සී භික‍්ඛවෙ, භික්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං. තං කිස‍්ස හෙතු: නාහං භික‍්ඛවෙ, මුට‍්ඨස‍්සතිස‍්ස අසම‍්පජානස‍්ස ආනාපානසතිසමාධිභාවනං වදාමි. තස‍්මාතිහ භික‍්ඛවෙ, චිත‍්තෙ චිත‍්තානුපස‍්සී භික්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං.
මහණෙනි, යම් සමයෙක මහණ සිත දන්නාසුලු ව ආශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද ... සිත සතුටු කරවමින් ... සිත එකඟ කරමින් ... සිත මුදමින් ... ආශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද, සිත මුදමින් ප්‍රශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද, මහණෙනි, එසමයෙහි මහණ සිත්හි සිත් අනු ව දක්නාසුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව මනා දැනුම් ඇති ව සිහි ඇති ව සිත්ලෙව්හි දැඩි ලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසේ. ඒ කවර හෙයින යත්: මහණෙනි, මුළා සිහි ඇති මනා දැනුම් නැත්තහුට ආනාපානසතිසමාධිභාවනාවක් මම නො කියමි. මහණෙනි, එහෙයින් මෙහි ලා මහණ එසමයෙහි සිත්හි සිත් අනු ව දක්නා සුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව මනා දැනුම් ඇති ව සිහි ඇති ව සිත්ලෙව්හි දැඩිලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසෙයි.
යස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛවෙ, භික්ඛු අනිච‍්චානුපස‍්සී අස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති -පෙ- විරාගානුපස‍්සී -පෙ- නිරොධානුපස‍්සී -පෙ- පටිනිස‍්සග‍්ගානුපස‍්සී අස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති. පටිනිස‍්සග‍්ගානුපස‍්සී පස‍්සසිස‍්සාමීති සික‍්ඛති. ධම‍්මෙසු ධම‍්මානුපස‍්සී භික‍්ඛවෙ, භික්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං. සො යං තං හොති අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සානං පහාණං, තං පඤ‍්ඤාය දිස‍්වා සාධුකං අජ‍්ඣුපෙක‍්ඛිතා හොති. තස‍්මාතිහ භික‍්ඛවෙ, ධම‍්මෙසු ධම‍්මානුපස‍්සී භික්ඛු තස‍්මිං සමයෙ විහරති ආතාපී සම‍්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ‍්ඣාදොමනස‍්සං. එවං භාවිතො ඛො භික‍්ඛවෙ, ආනාපානසතිසමාධි එවං බහුලීකතො චත‍්තාරො සතිපට‍්ඨානෙ පරිපූරෙති.
මහණෙනි, යම් සමයෙක මහණ අනිත්‍යය අනු ව දක්නාසුලු ව ආශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද ... විරාගය අනු ව දක්නාසුලු ව නිරෝධය අනුව දක්නාසුලු ව ... නිවන අනු ව දක්නාසුලු ව ආශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද, නිවන අනු ව දක්නාසුලු ව ප්‍රශ්වාස කරන්නෙමි යි හික්මේ ද, මහණෙනි, එසමයෙහි මහණ දහම්හි දහම් අනු ව දක්නාසුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව මනාදැනුම් ඇති ව සිහි ඇති ව දහම්ලෙව්හි දැඩිලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසේ. හේ අභිජ්ඣාදෝමනස්සයන්ගේ යම් ඒ ප්‍රහාණයෙක් වේ නම් එය නුවණින් දැක මැනවින් මැදහත් ව බලනසුලු වෙයි, මහණෙනි, එහෙයින් මෙහි ලා මහණ එසමයෙහි දහම්හි දහම් අනු ව දක්නාසුලු ව කෙලෙස් තවන වැර ඇති ව මනාදැනුම් ඇති ව සිහි ඇති ව දහම්ලෙව්හි දැඩිලොබ හා දොම්නස දුරු කොට වෙසේ. මහණෙනි, ආනාපානසතිසමාධිය මෙසේ වඩන ලදුයේ මෙසේ පුනපුනා කරන ලදුයේ සිවු සීවටන් පුරවයි.
කථං භාවිතා ච භික‍්ඛවෙ චත‍්තාරො සතිපට‍්ඨානා කථං බහුලීකතා සත‍්ත බොජ‍්ඣඞ‍්ගෙ පරිපූරෙන‍්ති: යස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛවෙ, භික්ඛු කායෙ කායානුපස‍්සී විහරති, උපට‍්ඨිතා තස‍්ස තස‍්මිං සමයෙ සති හොති අසම‍්මුට‍්ඨා. යස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛවෙ, භික‍්ඛුනො උපට‍්ඨිතා සති හොති අසම‍්මුට‍්ඨා, සතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති. සතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික්ඛු භාවෙති. සතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති. සො තථා සතො විහරන‍්තො තං ධම‍්මං පඤ‍්ඤාය පවිචිනති පවිචරති පරිවීමංසමාපජ‍්ජති.
මහණෙනි, කෙසේ වඩන ලද කෙසේ බහුල කරන ලද සිවු සීවටන්හු සත් බොජඟ පුරවත් ද යත්: මහණෙනි, යම් කලෙක මහණ කයෙහි කය අනුව දක්නාසුලු ව වෙසේ ද, එකල්හි මහණහුගේ සිහිය නුමුළා ව එළඹ සිටියා වෙයි. මහණෙනි, යම් කලෙක මහණහුගේ සිහිය නුමුළා ව එළඹ සිටියා වේ ද, එකල්හි මහණහු විසින් සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එකල්හි මහණ සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි, එකල්හි මහණහුගේ සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ. හෙතෙමේ එසේ සිහි ඇති ව වෙසෙනුයේ ඒ දහම නුවණින් සොයයි, පිරික්සයි, විමසුමට පැමිණෙයි.
යස‍්මිං සමයෙ, භික‍්ඛවෙ, භික්ඛු තථා සතො විහරන‍්තො තං ධම‍්මං පඤ‍්ඤාය පවිචිනති පවිචරති පරිවීමංසමාපජ‍්ජති. ධම‍්මවිචයසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො. ධම‍්මවිචයසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික්ඛු භාවෙති. ධම‍්මවිචයසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති. තස‍්ස තං ධම‍්මං පඤ‍්ඤාය පවිචිනතො පවිචරතො පරිවීමංසමාපජ‍්ජතො ආරද‍්ධං හොති විරියං අසල‍්ලීනං.
මහණෙනි, යම් සමයෙක මහණ එසේ සිහි ඇතිව වෙසෙනුයේ ඒ දහම නුවණින් සොයා ද, පිරික්සා ද, විමසුමට පැමිණේ ද, එසමයෙහි මහණහු විසින් ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එසමයෙහි මහණ ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ. ඒ දහම නුවණින් සොයන පිරික්සන විමසුමට පැමිණෙන ඔහු විසින් වැර අරඹන ලද්දේ නො සැඟවුනේ වෙයි.
යස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛවෙ, භික‍්ඛුනො තං ධම‍්මං පඤ‍්ඤාය පවිචිනතො පවිචරතො පරිවීමංසමාපජ‍්ජතො ආරද‍්ධං හොති විරියං අසල‍්ලීනං, විරියසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති, විරියසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික්ඛු භාවෙති. විරියසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති. ආරද‍්ධවිරියස‍්ස උප‍්පජ‍්ජති පීති නිරාමිසා.
මහණෙනි, යම් සමයෙක ඒ දහම නුවණින් සොයන පිරික්සන විමසුමට පැමිණෙන මහණහු විසින් වෙර අරඹන ලද්දේ නොසැඟවුනේ වේ ද, එසමයෙහි මහණහු විසින් විරියසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වේ. එසමයෙහි මහණ විරියසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ විරියසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ. පිරිපුන් වැර ඇත්තහුට නිරාමිස ප්‍රීතිය උපදී.
යස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛවෙ, භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධවිරියස‍්ස උප‍්පජ‍්ජති පීති නිරාමිසා. පීතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති. පීතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික්ඛු භාවෙති, පීතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති. පීතිමනස‍්ස කායො’පි පස‍්සම‍්භති, චිත‍්තම‍්පි පස‍්සම‍්භති.
මහණෙනි, යම් සමයෙක පිරිපුන් වැර ඇති මහණහට නිරාමිස ප්‍රීතිය උපදී ද, එසමයෙහි මහණහු විසින් පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එසමයෙහි මහණ පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ. ප්‍රීතිසිත් ඇත්තහුගේ කයත් සංසිඳෙයි. සිතත් සංසිඳෙයි.
යස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛවෙ, භික‍්ඛුනො පීතිමනස‍්ස කායො පි පස‍්සම‍්භති, චිත‍්තම‍්පි පස‍්සම‍්භති. පස‍්සද‍්ධිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති. පස‍්සද‍්ධිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික්ඛු භාවෙති. පස‍්සද‍්ධිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති. පස‍්සද‍්ධකායස‍්ස සුඛිනො චිත‍්තං සමාධියති.
මහණෙනි, යම් කලෙක ප්‍රීති සිත් ඇති මහණහුගේ කයත් සංසිඳේ ද සිතත් සංසිඳේ ද එසමයෙහි මහණහු විසින් පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එසමයෙහි මහණ පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ. සන්සුන් කය ඇති සුව ඇත්තහුගේ සිත එකඟ වේ.
යස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛවෙ, භික‍්ඛුනො පස‍්සද‍්ධකායස‍්ස සුඛිනො චිත‍්තං සමාධියති. සමාධිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති, සමාධිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික්ඛු භාවෙති, සමාධිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති. සො තථා සමාහිතං චිත‍්තං සාධුකං අජ‍්ඣුපෙක‍්ඛිතා හොති.
මහණෙනි, යම් කලෙක සන්හුන් කය ඇති සුව ඇති මහණහුගේ සිත එකඟ වේ ද, එසමයෙහි මහණහු විසින් සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එසමයෙහි මහණතෙමේ සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ. හෙතෙමේ එසේ එකඟ වූ සිත මැනවින් මැදහත් ව බලනසුලු වෙයි.
යස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛවෙ, භික්ඛු තථාසමාහිතං චිත‍්තං සාධුකං අජ‍්ඣුපෙක‍්ඛිතා හොති. උපෙඛාසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති. උපෙඛාසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික්ඛු භාවෙති. උපෙඛාසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති.
මහණෙනි, යම් සමයෙක මහණ තෙමේ එසේ එකඟ වූ සිත මැනවින් මැදහත් ව බලනසුලු වේ ද, එසමයෙහි මහණහු විසින් උපේඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එසමයෙහි මහණ තෙමේ උපේඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ උපේඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ.
යස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛවෙ, භික්ඛු වෙදනාසු -පෙ- චිත‍්තෙ -පෙ- ධම‍්මෙසු ධම‍්මානුපස‍්සී විහරති. උපට‍්ඨිතා තස‍්ස තස‍්මිං සමයෙ සති හොති අසම‍්මුට‍්ඨා. යස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛවෙ, භික‍්ඛුනො උපට‍්ඨිතා සති හොති අසම‍්මුට‍්ඨා, සතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති. සතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික්ඛු භාවෙති. සතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති -පෙ- සො තථා සමාහිතං චිත‍්තං සාධුකං අජ‍්ඣුපෙක‍්ඛිතා හොති.
මහණෙනි, යම් කලෙක මහණ තෙමේ වේදනාවන්හි ... සිත්හි ... දහම්හි දහම් අනුව දක්නාසුලු ව වෙසේ ද, එසමයෙහි ඔහුගේ සිහිය නුමුළා ව එළඹ සිටියා වෙයි. මහණෙනි, යම් කලෙක මහණහුගේ සිහිය නුමුළා ව එළඹ සිටියා වේ ද, එසමයෙහි මහණහු විසින් සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එසමයෙහි මහණ තෙමේ සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ ... හෙතෙමේ එසේ එකඟවූ සිත මැනවින් මැදගත් ව දක්නාසුලු වෙයි.
යස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛවෙ, භික්ඛු තථා සමාහිතං චිත‍්තං සාධුකං අජ‍්ඣුපෙක‍්ඛිතා හොති, උපෙඛාසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො ආරද‍්ධො හොති. උපෙඛාසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං තස‍්මිං සමයෙ භික්ඛු භාවෙති. උපෙඛාසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගො තස‍්මිං සමයෙ භික‍්ඛුනො භාවනාපාරිපූරිං ගච‍්ඡති. එවං භාවිතා ඛො භික‍්ඛවෙ, චත‍්තාරො සතිපට‍්ඨානා එවං බහුලීකතා සත‍්ත බොජ‍්ඣඞ‍්ගෙ පරිපූරෙන‍්ති.
මහණෙනි, යම් සමයෙක මහණ තෙමේ එසේ එකඟ වූ සිත මැනවින් මැදහත් ව බලනසුලු වේ ද, එසමයෙහි මහණහු විසින් උපේඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගය අරඹන ලද්දේ වෙයි. එසමයෙහි මහණ උපේඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. එසමයෙහි මහණහුගේ උපේඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගය වැඩීමෙන් පිරීමට යේ. මහණෙනි, මෙසේ වඩන ලද මෙසේ බහුල කරන ලද සිවු සීවටන්හු සත් බොජඟ පුරවත්.
කථං භාවිතා ච භික‍්ඛවෙ, සත‍්ත බොජ‍්ඣඞ‍්ගා කථං බහුලීකතා විජ‍්ජාවිමුත‍්තිං පරිපූරෙන‍්ති: ඉධ භික‍්ඛවෙ, භික්ඛු සතිසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං භාවෙති, විවෙකනිස‍්සිතං විරාගනිස‍්සිතං නිරොධනිස‍්සිතං වොස‍්සග‍්ගපරිණාමිං -පෙ- උපෙඛාසම‍්බොජ‍්ඣඞ‍්ගං භාවෙති, විවෙකනිස‍්සිතං විරාගනිස‍්සිතං නිරොධනිස‍්සිතං වොස‍්සග‍්ගපරිණාමිං. එවං භාවිතා ඛො භික‍්ඛවෙ, සත‍්ත බොජ‍්ඣඞ‍්ගා එවං බහුලීකතා විජ‍්ජාවිමුත‍්තිං පරිපූරෙන‍්තීති.
මහණෙනි, කෙසේ වඩන ලද කෙසේ බහුල කරන ලද සත් බොජඟහු විජ්ජාවිමුත්ති පුරවත් ද යත්: මහණෙනි, මෙහි මහණ විවේකනිස්සිත විරාගනිස්සිත නිරෝධනිස්සිත වොස්සග්ගපරිණාමි කොට සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි ... විවේකනිස්සිත විරාගනිස්සිත නිරෝධනිස්සිත වොස්සග්ගපරිණාමි කොට උපේඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගය වඩයි. මහණෙනි, මෙසේ වඩන ලද බහුල කරන ලද සත් බොජඟහු විජ්ජාවිමුත්ති පුරවති යි.