මහාක‍්ඛන්‍ධකං
මහාක‍්ඛන්‍ධකං
මහාඛන්‍ධකය
1. තෙන සමයෙන බුද‍්ධො භගවා උරුවෙලායං විහරති නජ‍්ජා නෙරඤ‍්ජරාය තීරෙ බොධිරුක‍්ඛමූලෙ පඨමාභිසම‍්බුද‍්ධො.
1. එකල්හි භාග්‍යවත් බුදුරජානන් වහන්සේ උරුවෙල්දනව්වෙහි නේරඤ්ජරා ගංඉවුර සමීපයෙහි වූ බෝරුක්මුල්හි අභිසම්බෝධියට පැමිණ ප්‍රථමයෙන් (=බුදු ව පළමු වර) වැඩ වාසය කරණ සේක.
2. අථ ඛො භගවා බොධිරුක‍්ඛමූලෙ සත‍්තාහං එකපල‍්ලඞ‍්කෙන නිසීදි විමුත‍්තිසුඛපටිසංවෙදී.
2. එකල්හි භාග්‍යවත් බුදුරජානන් වහන්සේ බෝරුක්මුල්හි සත්දවසක් මුළුල්ලෙහි විමුක්තිසුඛය (=පලසමවත් සුව) විඳින සේක් එක ම පර්‍ය්‍යඞ්කයෙන් වැඩහුන් සේක.
3. අථ ඛො භගවා රත‍්තියා පඨමං යාමං පටිච‍්චසමුප‍්පාදං අනුලොමපටිලොමං මනසාකාසි:
3. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රෑ පෙරයම මුළුල්ලෙහි ප්‍රතීත්‍යසමුත්පාදය අනුලෝමප්‍රතිලෝමවශයෙන් (=මුල සිට අගටත් අග සිට මුලටත්) මෙනෙහි කළ සේක.
4. අවිජ‍්ජාපච‍්චයා සඞ‍්ඛාරා; සඞ‍්ඛාරපච‍්චයා විඤ‍්ඤාණං; විඤ‍්ඤාණපච‍්චයා නාමරූපං; නාමරූපපච‍්චයා සළායතනං; සළායතනපච‍්චයා ඵස‍්සො; ඵස‍්සපච‍්චයා වෙදනා; වෙදනාපච‍්චයා තණ‍්හා; තණ‍්හාපච‍්චයා උපාදානං; උපාදානපච‍්චයා භවො; භවපච‍්චයා ජාති; ජාතිපච‍්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක‍්ඛදොමනස‍්සුපායාසා සම‍්භවන‍්ති. එවමෙතස‍්ස කෙවලස‍්ස දුක‍්ඛක‍්ඛන්‍ධස‍්ස සමුදයො හොති.
4. අවිද්‍යාප්‍රත්‍යයයෙන් සංස්කාරයෝ වෙති. සංස්කාරප්‍රත්‍යයයෙන් විඥානය වේ. විඥානප්‍රත්‍යයයෙන් නාමය ද රූපය ද නාමරූපය ද වේ. නාමරූපප්‍රත්‍යයයෙන් ෂඩායතනය වේ. ෂඩායතනප්‍රත්‍යයයෙන් ස්පර්‍ශය වේ. ස්පර්‍ශප්‍රත්‍යයයෙන් වේදනාව වේ. වේදනාප්‍රත්‍යයයෙන් තෘෂ්ණාව වේ. තෘෂ්ණාප්‍රත්‍යයයෙන් උපාදානය වේ. උපාදානප්‍රත්‍යයයෙන් භවය වේ. භවප්‍රත්‍යයයෙන් ජාතිය වේ. ජාතිප්‍රත්‍යයයෙන් ජරා මරණ සෝක පරිදේව දුක්ඛ දෝමනස්ස උපායාසයෝ හටගණිත්. මෙසේ මේ හුදු දුක් රැසේ හටගැණීම වේ.
5. අවිජ‍්ජායත්‍වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ‍්ඛාරනිරොධො; සඞ‍්ඛාරනිරොධා විඤ‍්ඤාණනිරොධො; විඤ‍්ඤාණනිරොධා නාමරූපනිරොධො; නාමරූපනිරොධා සළායතනනිරොධො; සළායතනනිරොධා ඵස‍්සනිරොධො; ඵස‍්සනිරොධා වෙදනානිරොධො; වෙදනානිරොධා තණ‍්හානිරොධො; තණ‍්හානිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො; භවනිරොධා ජාතිනිරොධො; ජාතිනිරොධා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක‍්ඛදොමනස‍්සුපායාසා නිරුජ‍්ඣන‍්ති. එවමෙතස‍්ස කෙවලස‍්ස දුක‍්ඛක‍්ඛන්‍ධස‍්ස නිරොධො හොතීති.
5. අවිද්‍යාවගේ ම අනවශේෂ විරාග නම් වූ නිරෝධයෙන් සංස්කාරනිරෝධය වේ. සංස්කාරනිරෝධයෙන් විඥානනිරෝධය වේ. විඥානනිරෝධයෙන් නාමරූපනිරෝධය වේ. නාමරූපනිරෝධයෙන් ෂඩායතනනිරෝධය වේ. ෂඩායතනනිරොධයෙන් ස්පර්‍ශනිරෝධය වේ. ස්පර්‍ශනිරෝධයෙන් වේදනා නිරෝධය වේ. වේදනානිරෝධයෙන් තෘෂ්ණානිරෝධය වේ. තෘෂ්ණානිරෝධයෙන් උපාදානනිරෝධය වේ. උපාදානනිරෝධයෙන් භවනිරෝධය වේ. භවනිරෝධයෙන් ජාතිනිරොධය වේ. ජාතිනිරෝධයෙන් ජරා මරණ සෝක පරිදේව දුක්ඛ දෝමනස්ස උපායාසයෝ නිරුද්ධ වෙත්. මෙසේ මේ හුදු දුක් රැසේ නිරෝධය වේ.
6. අථ ඛො භගවා එතමත්‍ථං විදිත්‍වා තායං වෙලායං ඉමං උදානං උදානෙසි:-
6. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ අර්‍ත්‍ථය දැන එවේලෙහි මේ ප්‍රීතිවාක්‍යය පහළ කළ සේක:–
“යදා හවෙ පාතුභවන‍්ති ධම‍්මා ආතාපිනො ඣායතො බ්‍රාහ‍්මණස‍්ස, අථස‍්ස කඞ‍්ඛා වපයන‍්ති සබ‍්බා යතො පජානාති සහෙතුධම‍්ම”න‍්ති.
“යම් කලෙක කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යයෙන් යුත් ධ්‍යාන කරන්නා වූ බැහැර කළ පව් ඇති රහතුන් වහන්සේට හෙතුප්‍රත්‍යයධර්‍මයෝ ප්‍රකට ව වැටහෙත් ද, එකල්හි උන්වහන්සේ අවිද්‍යාදි හේතුවෙන් සහේතුක වූ ධර්‍මය දනිති. එහෙයින් ඒ රහතුන් වහන්සේගේ සියලු සැක දුරු වේ.”
7. අථ ඛො භගවා රත‍්තියා මජ‍්ඣිමං යාමං පටිච‍්චසමුප‍්පාදං අනුලොමපටිලොමං මනසාකාසි: අවිජ‍්ජාපච‍්චයා සඞ‍්ඛාරා; සඞ‍්ඛාරපච‍්චයා විඤ‍්ඤාණං; විඤ‍්ඤාණපච‍්චයා නාමරූපං; නාමරූපපච‍්චයා සළායතනං -පෙ- එවමෙතස‍්ස කෙවලස‍්ස දුක‍්ඛක‍්ඛන්‍ධස‍්ස සමුදයො හොති -පෙ- නිරොධො හොතීති.
7. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රාත්‍රියෙහි මධ්‍යමයාමය මුළුල්ලෙහි ප්‍රතීත්‍යසමුත්පාදය අනුලෝමප්‍රතිලෝමවශයෙන් මෙනෙහි කළ සේක: අවිද්‍යා ප්‍රත්‍යයයෙන් සංස්කාරයෝ වෙති. සංස්කාරප්‍රත්‍යයයෙන් විඥානය වේ. විඥාන ප්‍රත්‍යයයෙන් නාමරූපය වේ. නාමරූපප්‍රත්‍යයයෙන් ෂඩායතනය වේ. –පෙ– මෙසේ මේ හුදු දුක් රැසේ හටගැණීම වේ –පෙ– නිරෝධය වේ.
8. අථ ඛො භගවා එතමත්‍ථං විදිත්‍වා තායං වෙලායං ඉමං උදානං උදානෙසි:-
8. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ අර්‍ත්‍ථය දැන එවේලෙහි මේ ප්‍රීතිවාක්‍යය පහළ කළ සේක:–
“යදා හවෙ පාතුභවන‍්ති ධම‍්මා ආතාපිනො ඣායතො බ්‍රාහ‍්මණස‍්ස, අථස‍්ස කඞ‍්ඛා වපයන‍්ති සබ‍්බා යතො ඛයං පච‍්චයානං අවෙදී”ති
”යම් කලෙක්හි කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇත්තා වූ ධ්‍යාන කරන්නා වූ බැහැර කළ පව් ඇති රහතුන් වහන්සේට හෙතුප්‍රත්‍යයධර්‍මයෝ ප්‍රකට ව වැටහෙත් ද, එකල්හි අවිද්‍යාදිප්‍රත්‍යයයන්ගේ ක්‍ෂය වීම දැනගත් හෙයින් ඒ රහතුන් වහන්සේගේ සියලු සැකයෝ දුරු වෙත්.”
9. අථ ඛො භගවා රත‍්තියා පච‍්ඡිමං යාමං පටිච‍්චසමුප‍්පාදං අනුලොමපටිලොමං මනසාකාසි: අවිජ‍්ජාපච‍්චයා සඞ‍්ඛාරා; සඞ‍්ඛාරපච‍්චයා විඤ‍්ඤාණං; විඤ‍්ඤාණපච‍්චයා නාමරූපං; නාමරූපපච‍්චයා සළායතනං -පෙ- එවමෙතස‍්ස කෙවලස‍්ස දුක‍්ඛක‍්ඛන්‍ධස‍්ස සමුදයො හොති -පෙ- නිරොධො හොතීති.
9. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පැසුළුයම මුළුල්ලෙහි ප්‍රතීත්‍යසමුත්පාදය අනුලෝමප්‍රතිලෝමවශයෙන් මෙනෙහි කළ සේක: අවිද්‍යාප්‍රත්‍යයයෙන් සංස්කාරයෝ වෙති. සංස්කාරප්‍රත්‍යයයෙන් විඥානය වේ. විඥානප්‍රත්‍යයෙන් නාමරූපය වේ. නාමරූපප්‍රත්‍යයයෙන් ෂඩායතනය වේ. –පෙ– මෙසේ මේ හුදු දුක් රැසේ හටගැණීම වේ –පෙ– නිරෝධය වේ.
10. අථ ඛො භගවා එතමත්‍ථං විදිත්‍වා තායං වෙලායං ඉමං උදානං උදානෙසි:-
10. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ අර්‍ත්‍ථය දැන එවේලෙහි මේ ප්‍රීතිවාක්‍යය පහළ කළ සේක:–
“යදා හවෙ පාතුභවන‍්ති ධම‍්මා ආතාපිනො ඣායතො බ්‍රාහ‍්මණස‍්ස, විධූපයං තිට‍්ඨති මාරසෙනං සුරියො’ව ඔභාසයමන‍්තලික‍්ඛ”න‍්ති
“යම් කලෙක්හි කෙලෙස් තවන වීර්‍ය්‍යය ඇත්තා වූ ධ්‍යාන කරන්නා වූ බැහැර කළ පව් ඇති රහතුන් වහන්සේට හෙතුප්‍රත්‍යයධර්‍මයෝ ප්‍රකට ව වැටහෙත් ද, එකල්හි ඒ රහතුන් වහන්සේ මරසෙනඟ පිඹ හරිමින් අහස බබුළුවන්නා වූ හිරු මෙන්, සිටින සේක.”
බොධිකථා නිට‍්ඨිතා.
බෝධිකථාව නිමි.
1. අථ ඛො භගවා සත‍්තාහස‍්ස අච‍්චයෙන තම‍්හා සමාධිම‍්හා වුට‍්ඨහිත්‍වා බොධිරුක‍්ඛමූලා යෙන අජපාලනිග්‍රොධො, තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා අජපාලනිග්‍රොධමූලෙ සත‍්තාහං එකපල‍්ලඞ‍්කෙන නිසීදි විමුත‍්තිසුඛපටිසංවෙදී.
1. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සත් දවසක් ඇවෑමෙන් ඒ පලසමවතින් නැඟිට බෝරුක්මුලින් නික්ම අජපල්නුගරුක වෙතට වැඩි සේක. වැඩ අජපල්නුගරුක්මුල් හි සත් දවසක් මුළුල්ලෙහි පලසමවත් සුව විඳින සේක් එක ම පර්‍ය්‍යඞ්කයෙන් වැඩ හුන් සේක.
2. අථ ඛො අඤ‍්ඤතරො හුහුඞ‍්කජාතිකො බ්‍රාහ‍්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවතා සද‍්ධිං සම‍්මොදි. සම‍්මොදනීයං කථං සාරනීයං වීතිසාරෙත්‍වා එකමන‍්තං අට‍්ඨාසි. එකමන‍්තං ඨිතො ඛො සො බ්‍රාහ‍්මණො භගවන‍්තං එතදවොච: “කිත‍්තාවතා නු ඛො භො ගොතම, බ්‍රාහ‍්මණො හොති? කතමෙ ච පන බ්‍රාහ‍්මණකරණා ධම‍්මා?”ති
2. ඉක්බිති (මාන වශයෙන්) “හූම්! හූම්!” ය යි ශබ්ද කරණ ස්වභාවය ඇති එක්තරා බමුණෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩහුන් තැනට පැමිණියේ ය. පැමිණ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හා සතුටු වූයේ ය. සතුටු විය යුතු වූ සිත් ඇලවිය යුතු වූ කතා කොට නිමවා එකත්පසෙක සිටියා වූ ඒ බ්‍රාහ්මණ තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කාරණය සැළ කෙළේ ය. “පින්වත් ගෞතමයන් වහන්ස, කොපමණකින් බමුණෙක් වේ ද? බමුණකු කරන්නාවූ ධර්‍මයෝ කවරහු ද?”
3. අථ ඛො භගවා එතමත්‍ථං විදිත්‍වා තායං වෙලායං ඉමං උදානං උදානෙසි:-
3. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ අර්‍ත්‍ථය දැන එ වේලෙහි මේ ප්‍රීතිවාක්‍යය පහළ කළ සේක:–
“යො බ්‍රාහ‍්මණො බාහිතපාපධම‍්මො නිහුහුඞ‍්කකො නික‍්කසාවො යතත‍්තො, වෙදන‍්තගූ වුසිතබ්‍රහ‍්මචරියො ධම‍්මෙන සො බ්‍රහ‍්මවාදං වදෙය්‍ය යස‍්සුස‍්සදා නත්‍ථි කුහිඤ‍්චි ලොකෙ”ති.
“පව් බැහැර කළ, හුහුංකාරයන්ගේ පහ කිරීමෙන් හුහුංකාර (මාන) රහිත වූ රාගාදිකසට නැත්තා වූ සංසුන් සිත් ඇත්තා වූ චතුර්විධමාර්ගඥාන නම් වේදයෙහි කෙළවරට පැමිණියා වූ වැස නිමවූ මාර්‍ගබ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යය ඇති යම් ක්‍ෂීණාශ්‍රවබ්‍රාහ්මණයෙක් වේ ද, යමකුට ලෝකයෙහි කිසි තැනක රාගාදි උත්සදයෝ* නැත්තාහු ද, ඒ පුද්ගල තෙමේ ‘මම බ්‍රාහ්මණ වෙමි’ යි ධර්‍මයෙන් (=නිවැරදි ලෙස) කියන්නේ ය.”
අජපාලකථා නිට‍්ඨිතා.
අජපාලකථාව නිමි.
1. අථ ඛො භගවා සත‍්තාහස‍්ස අච‍්චයෙන තම‍්හා සමාධිම‍්හා වුට‍්ඨහිත්‍වා අජපාලනිග්‍රොධමූලා යෙන මුචලින්‍දො තෙනුපසඞ‍්කමි, උපසඞ‍්කමිත්‍වා මුචලින්‍දමූලෙ සත‍්තාහං එකපල‍්ලඞ‍්කෙන නිසීදි විමුත‍්තිසුඛපටිසංවෙදී.
1. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සත් දවසක් ඇවෑමෙන් ඒ පලසමවතින් නැඟිට අජපල් නුගරුක්මුලින් මිදෙල්ලරුක වෙතට වැඩි සේක. වැඩ, මිදෙල්ලරුක්මුල්හි සත් දවසක් මුළුල්ලෙහි පලසමවත්සුව විඳින සේක් එක ම පර්‍ය්‍යඞ්කයෙන් වැඩ හුන්සේක.
2. තෙන ඛො පන සමයෙන මහා අකාලමෙඝො උදපාදි; සත‍්තාහවද‍්දලිකා සීතවාතදුද‍්දිනී.
2. එකල්හි මහත් වූ නොකල්වැස්සෙක් පහළ වී ය. සීතසුළං වලාවෙන් වැලලි වූ හද්දාවැස්සෙකි.
3. අථ ඛො මුචලින්‍දො නාගරාජා සකභවනා නික‍්ඛමිත්‍වා භගවතො කායං සත‍්තක‍්ඛත‍්තුං භොගෙහි පරික‍්ඛිපිත්‍වා උපරි මුද‍්ධනි මහන‍්තං ඵණං කරිත්‍වා අට‍්ඨාසි: “මා භගවන‍්තං සීතං. මා භගවන‍්තං උණ‍්හං, මා භගවන‍්තං ඩංසමකසවාතාතපසිරිංසපසම‍්ඵස‍්සො”ති.
3. ඉක්බිති මුචලින්‍දනාරජ තෙමේ ස්වකීයභවනයෙන් නික්ම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිරුර සත්වරක් දරණවැලින් හාත්පසින් වට කොට “ශීතය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නො පෙළාවා. උෂ්ණය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නො පෙළාවා. ඩැහැ ලේ බොන මැසි මදුරු සුළං අවු සර්‍ප යන මොවුන්ගේ ස්පර්‍ශය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නො පෙළාවා” යි හිස මුදුනෙහි මහත් පෙණයක් කොට සිටියේ ය.
4. අථ ඛො මුචලින්‍දො නාගරාජා සත‍්තාහස‍්ස අච‍්චයෙන විද‍්ධං විගතවලාහකං දෙවං විදිත්‍වා භගවතො කායා භොගෙ විනිවෙඨෙත්‍වා සකවණ‍්ණං පටිසංහරිත්‍වා මාණවකවණ‍්ණං අභිනිම‍්මිනිත්‍වා භගවතො පුරතො අට‍්ඨාසි පඤ‍්ජලිකො භගවන‍්තං නමස‍්සමානො.
4. ඉක්බිති මුචලින්‍දනාරජතෙමේ සත්දවසක් ඇවෑමෙන් පහ වූ වලාපටල ඇති පැහැදිලි අහස (ඇති බව) දැන භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිරුරෙන් දරණවෙළුම් හැර සියවේසය අතුරුදහන් කොට තරුණ මිනිස් වෙසක් මවා ගෙණ බුදුරජුන් ගේ ඉදිරියෙහි ඇඳිලි බැඳ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වඳිමින් සිටියේ ය.
5. අථ ඛො භගවා එතමත්‍ථං විදිත්‍වා තායං වෙලායං ඉමං උදානං උදානෙසි:-
5. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ කාරණය දැන එ වේලෙහි මේ ප්‍රීතිවාක්‍යය පහළ කළසේක:
“සුඛො විවෙකො තුට‍්ඨස‍්ස සුතධම‍්මස‍්ස පස‍්සතො, අබ්‍යාපජ‍්ජං සුඛං ලොකෙ පාණභූතෙසු සංයමො.
“නිවණ නම් වූ උපධිවිවේකය සැප වේ. චතුර්මාර්‍ගඥානසන්තෝෂයෙන් යුත්, ප්‍රකට වූ දහම් ඇති, ඒ උපධිවිවේකය නුවණ නැමැති ඇසින් දක්නහුට නො කිපීම සැප වේ. ලෙව්හි සතුන් කෙරෙහි හිංසා නො කිරීම සැප වේ.
“සුඛා විරාගතා ලොකෙ කාමානං සමතික‍්කමො, අස‍්මිමානස‍්ස යො විනයො එතං වෙ පරමං සුඛ”න‍්ති.
“ලෝකයෙහි නො ඇලීම – වස්තුකාමක්ලේශකාමයන්ගේ ඉක්මවීම සැප වේ. අස්මිමානයාගේ යම් වැනසීමෙක් වේ ද මෙය ඒකාන්තයෙන් උතුම් වූ සැපය වේ.”
මුචලින්‍දකථා නිට‍්ඨිතා.
මුචලින්‍දකථාව නිමි.
1. අථ ඛො භගවා සත‍්තාහස‍්ස අච‍්චයෙන තම‍්හා සමාධිම‍්හා වුට‍්ඨහිත්‍වා මුචලින්‍දමූලා යෙන රාජායතනං, තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා රාජායතනමූලෙ සත‍්තාහං එකපල‍්ලඞ‍්කෙන නිසීදි විමුත‍්තිසුඛපටිසංවෙදී.
1. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සත්දවසක් ඇවෑමෙන් ඒ පලසමවතින් නැඟිට මුචලින්‍දරුක්මුලින් කිරිපලුරුක වෙතට වැඩි සේක. වැඩ කිරිපලුරුක්මුල්හි සත්දවසක් මුළුල්ලෙහි පලසමවත්සුව විඳින සේක් එක ම පර්‍ය්‍යඞ්කයෙන් වැඩ හුන් සේක.
2. තෙන ඛො පන සමයෙන තපුස‍්සුභල‍්ලිකා වාණිජා උක‍්කලා තං දෙසං අද‍්ධානමග‍්ගප‍්පටිපන‍්නා හොන‍්ති. අථ ඛො තපුස‍්සභල‍්ලිකානං වාණිජානං ඤාතිසාලොහිතා දෙවතා තපුස‍්සභල‍්ලිකෙ වාණිජෙ එතදවොච:
2. එකල්හි ත්‍රපුෂ්‍ය–භල්ලික වෙළඳදෙබෑයෝ උක්කලාජනපදයෙන් ඒ දේශයට යනු පිණිස දීර්‍ඝමාර්‍ගයට පිළිපන්නාහු වෙත්. එකල්හි ත්‍රපුෂ්‍–භල්ලික1 වෙළෙඳුන්ගේ සහලේනෑ වූ දේවතාවෙක් ත්‍රපුෂ්‍ය–භල්ලික වෙළෙඳුන්ට මෙය කී ය:–
“අයං මාරිසා, භගවා රාජායතනමූලෙ විහරති පඨමාභිසම‍්බුද‍්ධො. ගච‍්ඡථ තං භගවන‍්තං මන්‍ථෙන ච මධුපිණ‍්ඩිකාය ච පතිමානෙථ. තං වො භවිස‍්සති දීඝරත‍්තං හිතාය සුඛායා”ති.
“නිදුකානෙනි, මේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අභිසම්බෝධියට පැමිණි අළුත ම කිරිපලුරුක් මුල්හි වැඩ වසන සේක. යවු; ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අත්සුණුයෙන් ද මීපිඬුයෙන් ද පුදවු. ඒ පිදීම තොපට බොහෝ කලක් මුළුල්ලෙහි හිත පිණිස ද සැප පිණිස ද වන්නේ ය”.
3. අථ ඛො තපුස‍්සභල‍්ලිකා වාණිජා මන්‍ථඤ‍්ච මධුපිණ‍්ඩිකඤ‍්ච ආදාය යෙන භගවා, තෙනුපසඞ‍්කමිංසු. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං අට‍්ඨංසු. එකමන‍්තං ඨිතා ඛො තපුස‍්සභල‍්ලිකා වාණිජා භගවන‍්තං එතදවොචුං: “පතිගණ‍්හාතු නො භන‍්තෙ, භගවා මන්‍ථඤ‍්ච මධුපිණ‍්ඩිකඤ‍්ච යං අම‍්හාකං අස‍්ස දීඝරත‍්තං හිතාය සුඛායා”ති.
3. ඉක්බිති ත්‍රපුෂ්‍ය–භල්ලික වෙළෙන්දෝ අත්සුණු ද මීපිඬු ද ගෙණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩ හුන් තැනට ගියහ. ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සකසා වැඳ එකත්පසෙක සිටියාහු ය. එකත්පසෙක සිටියා වූ ත්‍රපුෂ්‍ය–භල්ලික1 වෙළෙන්දෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අපගේ අත්සුණු හා මීපිඬුත් පිළිගන්නා සේක්වා; ඒ පිළිගැණීම අපට බොහෝ කලක් හිත සැප පිණිස වන්නේ ය”යි සැළ කළහ.
4. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “න ඛො තථාගතා හත්‍ථෙසු පතිගණ‍්හන‍්ති. කිම‍්හි නු ඛො අහං පතිගණ‍්හෙය්‍යං මන්‍ථඤ‍්ච මධුපිණ‍්ඩිකඤ‍්චාති. අථ ඛො චත‍්තාරො මහාරාජා භගවතො චෙතසා චෙතොපරිවිතක‍්කමඤ‍්ඤාය චතුද‍්දිසා චත‍්තාරො සෙලමයෙ පත‍්තෙ භගවතො උපනාමෙසුං- “ඉධ භන‍්තෙ, භගවා පතිගණ‍්හාතු මන්‍ථඤ‍්ච මධුපිණ‍්ඩිකඤ‍්චා”ති. පටිග‍්ගහෙසි භගවා පච‍්චග‍්ඝෙ සෙලමයෙ පත‍්තෙ මන්‍ථඤ‍්ච මධුපිණ‍්ඩිකඤ‍්ච. පටිග‍්ගහෙත්‍වා ච පරිභුඤ‍්ජි.
4. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “තථාගතයෝ අතින් නො පිළිගණිති. මම වනාහි කුමකින් අත්සුණුත් මීපිඬුත් පිළිගන්නෙම් දැ”යි සිතෙක් වූයේ ය. එකල්හි සතරවරම්මහරජහු තම සිතින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිත දැන සිවුදිගින් අවුත් “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙයින් අත්සුණුත් මීපිඬුත් පිළිගන්නා සේක්වා”යි ශෛලමය පාත්‍ර සතරක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අතට එළවූහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එකෙණෙහි උපන් අළුත් මාහැඟි ශෛලමය වූ පාත්‍රයෙන් අත්සුණු ද මීපිඬු ද පිළිගත් සේක. පිළිගෙණ වැළඳූ සේක.
5. අථ ඛො තපුස‍්සභල‍්ලිකා වාණිජා භගවන‍්තං එතදවොචුං: “එතෙ මයං භන‍්තෙ, භගවන‍්තං සරණං ගච‍්ඡාම ධම‍්මඤ‍්ච. උපාසකෙ නො භගවා ධාරෙතු අජ‍්ජතග‍්ගෙ පාණුපෙතෙ සරණං ගතෙ”ති. තෙ ච ලොකෙ පඨමං උපාසකා අහෙසුං ද‍්වෙවාචිකා.
5. ඉක්බිති ත්‍රපුෂ්‍ය–භල්ලික වෙළෙන්දෝ “ස්වාමීනි, මේ අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද ධර්‍මය ද සරණ යමු, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අප අද පටන් දිවි හිම් කොට සරණ ගියා වූ උපාසකයනැයි දරණ සේක්වා” යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැළ කළෝ ය. ඔහු දෙදෙන ද පළමු කොට ලෝකයෙහි ද්වේවාචික (=‘බුද්ධ, ධම්ම’ යන වචන දෙකින් සරණ ගියා වූ) උපාසකයෝ වූහ.
රාජායතනකථා නිට‍්ඨිතා.
රාජායතනකථාව නිමි.
1. අථ ඛො භගවා සත‍්තාහස‍්ස අච‍්චයෙන තම‍්හා සමාධිම‍්හා වුට‍්ඨහිත්‍වා රාජායතනමූලා යෙන අජපාලනිග්‍රොධො, තෙනුපසඞ‍්කමි. තත්‍ර සුදං භගවා අජපාලනිග්‍රොධමූලෙ විහරති.
1. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සත්දවසක් ඇවෑමෙන් ඒ පලසමවතින් නැඟිට කිරිපලුරුක්මුලින් නික්ම අජපල්නුගරුක්මුලට වැඩි සේක. එහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අජපල්නුගරුක්මුල්හි වැඩවසන සේක.
2. අථ ඛො භගවතො රහොගතස‍්ස පතිසල‍්ලීනස‍්ස එවං චෙතසො පරිවිතක‍්කො උදපාදි: “අධිගතො ඛො ම්‍යායං ධම‍්මො ගම‍්භීරො දුද‍්දසො දුරනුබොධො සන‍්තො පණීතො අතක‍්කාවචරො නිපුණො පණ‍්ඩිතවෙදනීයො. ආලයරාමා ඛො පනා’යං පජා ආලයසම‍්මුදිතා. ආලයරාමාය ඛො පන පජාය ආලයරතාය ආලයසම‍්මුදිතාය දුද‍්දසං ඉදං ඨානං - යදිදං ඉදප‍්පච‍්චයතාපඅච‍්චසමුප‍්පාදො. ඉදම‍්පි ඛො ඨානං සුදුද‍්දසං - යදිදං සබ‍්බසඞ‍්ඛාරසමථො සබ‍්බූපධිපටිනිස‍්සග‍්ගො තණ‍්හාක‍්ඛයො විරාගො නිරොධො නිබ‍්බානං. අහඤ‍්චෙව ඛො පන ධම‍්මං දෙසෙය්‍යං, පරෙ ච මෙ න ආජානෙය්‍යුං, සො මම’ස‍්ස කිලමථො සා මම’ස‍්ස විහෙසා”ති.
2. එකල්හි හුදකලා වූ, පලසමවතින් යුක්ත වූ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙබඳු කල්පනාවෙක් පහළ වි ය:– “මා විසින් අවබෝධ කළ මේ චතුරාර්‍ය්‍ය සත්‍යධර්‍මය ගැඹුරු ය. දැකීමට දුෂ්කර ය. අවබෝධයට දුෂ්කර ය. ශාන්ත ය. ප්‍රණීත ය. තර්‍කයෙන් නො දත හැකි ය. සියුම් ය. පණ්ඩිතයන් විසින් ම දත යුතු ය. මේ ප්‍රජා තොමෝ පඤ්චකාමගුණයෙහි සතුටු වූවා ය. පඤ්චකාමගුණයෙහි ඇලුනී ය. පඤ්චකාමගුණයෙහි දැඩි සේ මුදිත ය. පස්කම්ගුණයෙහි සතුටු වූ පස්කම්ගුණයෙහි ඇලුනා වූ පස්කම් ගුණයෙහි දැඩි සේ සතුටු වූ ප්‍රජාව විසින් යම් මේ (එකිනෙක ප්‍රත්‍යය හා ප්‍රත්‍යයසමුත්පන්න වන ආකාර ඇති) අවිද්‍යාදි ප්‍රත්‍යය සමූහය වූ ප්‍රතීත්‍යසමුත්පාදයෙක් වේ ද, මෙය දැකීම දුෂ්කර ය. යම් මේ සකලසංස්කාරයන්ගේ සංසිඳීමෙක් වේ ද, සකලඋපධීන්ගේ බැහැර ලීමෙක් වේ ද, තෘෂ්ණාවගේ ක්‍ෂය වීමෙක් වේ ද, නො ඇල්මෙක් වේ ද, සකල දුඃඛනිරෝධයෙක් වේ ද, නිර්‍වාණයෙක් වේ ද, (යන) මෙය ද දැකීම ඉතා දුෂ්කර ය. ඉදින් මම දහම් දෙසන්නෙම් නම්, අන්‍යයෝ මාගේ දහම් දැන නො ගන්නාහු නම්, එය මට ක්ලාන්තියෙක් වන්නේ ය; ඒ මට වෙහෙසෙක් ම වන්නේ” යි.
3. අපිස‍්සු භගවන‍්තං ඉමා අනච‍්ඡරියා ගාථායො පටිභංසු පුබ‍්බෙ අස‍්සුතපුබ‍්බා:
3. වැලිදු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පෙර නො ඇසූවිරූ නැවත නැවත විස්මයකර වූ මේ ගාථාවෝ ද වැටහුනහ:–
“කිච‍්ඡෙන මෙ අධිගතං හලංදානි පකාසිතුං, රාගදොසපරෙතෙහි නායං ධම‍්මො සුසම‍්බුධො.
“මා විසින් දුක සේ අවබෝධ කළ චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යධර්‍මය දැන් ප්‍රකාශ කිරීමෙන් වැඩෙක් නැත්තේ ය. රාග ද්වේෂයන්ගෙන් පෙළුනවුන් විසින් මේ චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යධර්‍මය තෙමේ අවබෝධ කට හැක්කේ නො වේ.
පටිසොතගාමිං නිපුණං ගම‍්භීරං දුද‍්දසං අණුං, රාගරත‍්තා න දක‍්ඛන‍්ති තමොක‍්ඛන්‍ධෙන ආවටාති”
“උඩුහෝ (නිවන්) කරා යන්නා වූ නිපුණ වූ ගැඹුරු වූ දුක සේ දැක්ක යුතු වූ සියුම් වූ චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යධර්‍මය රාගයෙන් රත් වූ අවිද්‍යාස්කන්‍ධයෙන් වැසුනා වූ සත්ත්‍වයෝ නො දක්නාහු ය”.
4. ඉතිහ භගවතො පටිසඤ‍්චික‍්ඛතො අප‍්පොස‍්සුක‍්කතාය චිත‍්තං නමති, නො ධම‍්මදෙසනාය. අථ ඛො බ්‍රහ‍්මුනො සහම‍්පතිස‍්ස භගවතො චෙතසා චෙතො පරිවිතක‍්කමඤ‍්ඤාය එතදහොසි: “නස‍්සති වත භො, ලොකො; විනස‍්සති වත භො, ලොකො; යත්‍ර හි නාම තථාගතස‍්ස අරහතො සම‍්මාසම‍්බුද‍්ධස‍්ස අප‍්පොස‍්සුක‍්කතාය චිත‍්තං නමති, නො ධම‍්මදෙසනායා”ති.
4. මෙසේ සලකන්නා වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිත මන්‍දෝත්සාහභාවයට නැමේ. දහම් දෙසීම පිණිස නො නැමේ.* එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ අදහස දත් සහම්පතිබ්‍රහ්මයා හට මෙ බඳු සිතෙක් වී ය. යම් ලෝකයක රහත් වූ සම්මාසම්බුදු වූ තථාගතයන් වහන්සේගේ සිත මන්‍දෝත්සාහභාවයට නැමේ ද, දහම් දෙසනු පිණිස නො නැමේ ද, භවත්නි, ඒ ලෝකය නැසේ. භවත්නි, ඒ ලෝකය වැනසේ”යි කියායි.
5. අථ ඛො බ්‍රහ‍්මා සහම්පති සෙය්‍යථාපි නාම බලවා පුරිසො සමිඤ‍්ජිතං වා බාහං පසාරෙය්‍ය, පසාරිතං වා බාහං සම‍්මිඤ‍්ජෙය්‍ය, එවමෙව බ්‍රහ‍්මලොකෙ අන‍්තරහිතො භගවතො පුරතො පාතුරහොසි. අථ ඛො බ්‍රහ‍්මා සහම්පති එකංසං උත‍්තරාසඞ‍්ගං කරිත්‍වා දක‍්ඛිණං ජාණුමණ‍්ඩලං පුථුවියං නිහන‍්ත්‍වා යෙන භගවා තෙනඤ‍්ජලිං පණාමෙත්‍වා භගවන‍්තං එතදවොච: “දෙසෙතු භන‍්තෙ, භගවා ධම‍්මං. දෙසෙතු සුගතො ධම‍්මං. සන‍්ති සත‍්තා අප‍්පරජක‍්ඛජාතිකා. අස‍්සවණතා ධම‍්මස‍්ස පරිහායන‍්ති. භවිස‍්සන‍්ති ධම‍්මස‍්ස අඤ‍්ඤාතාරො”ති. ඉදමවොච බ්‍රහ‍්මා සහම්පති, ඉදං වත්‍වාන අථාපරං එතදවොච:-
5. ඉක්බිති සහම්පති බ්‍රහ්ම තෙමේ බලවත් පුරුෂයෙක් හැකිළූ අත යම් සේ දිගු කරන්නේ ද, දිගු කළ අත යම් සේ හකුළන්නේ ද, එපරිද්දෙන් (වහා) බ්‍රහ්මලෝකයෙහි අතුරුදහන් වූයේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ඉදිරියෙහි පහළ වූයේ ය. ඉක්බිති සහම්පතිබ්‍රහ්මතෙමේ උතුරුසළුව එකස් කොට දකුණු දණමඬල පොළොවෙහි ඇන භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ඇඳිලි බැඳ මෙය සැළ කෙළේ ය:– “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දහම් දෙසන සේක්වා. ස්වල්ප වූ රාගාදි රජස් ඇති සත්ත්‍වයෝ වෙති. (ඔහු) දහම් නො ඇසීමෙන් පිරිහෙත්. දහම් දැනගන්නෝ (ලෝකයෙහි) ඇත්තාහ” කියා යි. නැවත මේ ගාථා ද කීයේ ය:
“පාතුරහොසි මගධෙසු පුබ‍්බෙ ධම‍්මො අසුද‍්ධො සමලෙහි චින‍්තිතො, අවාපුරෙතං අමතස‍්ස ද‍්වාරං සුණන‍්තු ධම‍්මං විමලෙනානුබුද‍්ධං.
“පෙර මගදදනව්වෙහි රාගාදිකෙලෙස්මලින් යුක්ත වූවන් විසින් සිතන ලද අපිරිසිදු වූ මිත්‍ථාදෘෂ්ටිධර්‍මයෙක් පහළ වූයේ ය. නිවන් දොරටුව වූ මේ ආර්‍ය්‍යමාර්‍ගය විවෘත කළ මැනවි. දුරු වූ රාගාදි කෙලෙස් මල ඇති බුදුන් විසින් අවබෝධ කළ වතුරාර්‍ය්‍ය සත්‍ය ධර්‍මය සත්ත්‍වයෝ අසත්වා.
සෙලෙ යථා පබ‍්බතමුද‍්ධනිට‍්ඨිතො යථාපි පස‍්සෙ ජනතං සමන‍්තතො, තථූපමං ධම‍්මමයං සුමෙධ පාසාදමාරුය‍්හ සමන‍්තචක‍්ඛු, සොකාවතිණ‍්ණං ජනතමපෙතසොකො අවෙක‍්ඛස‍්සු ජාතිජරාභිභූතං.
“සමතැස් ඇති සුන්‍දර ප්‍රඥා ඇති භාග්‍යවතුන් වහන්ස, ශෛලමය පර්‍වතයක් මුදුනෙහි සිටි පුරුෂයෙක් හාත්පස ජනසමූහයා යම් සේ දකී ද, පහ වූ ශෝක ඇති ඔබවහන්සේ ඒ ශෛලමපර්‍වතය වැනි වූ ප්‍රඥාමය වූ පහයට නැඟී ශෝකයට බැසගත් ජාතිජරායෙන් මැඩුනා වූ ජනසමූහයා බලා වදාරණසේක්වා.
උට‍්ඨෙහි වීර විජිතසඞ‍්ගාම සත්‍ථවාහ අනණ විචර ලොකෙ, දෙසස‍්සු භගවා ධම‍්මං අඤ‍්ඤාතාරො භවිස‍්සන‍්තී”ති
“දිනූ මාරසඞ්ග්‍රාම ඇති සාර්‍ත්‍ථවාහක වූ කාමච්ඡන්‍දාදි නය නැත්තා වූ වීරයන් වහන්ස, නැඟී සිටිනු මැනවි. ලෝකයෙහි හැසිරෙණු මැනවි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දහම් දෙසනසේක්වා. දහම් අවබෝධ කරන්නෝ වන්නාහ” යි.
6. අථ ඛො භගවා බ්‍රහ‍්මුනො ච අජ‍්ඣෙසනං විදිත්‍වා සත‍්තෙසු ච කාරුඤ‍්ඤතං පටිච‍්ච බුද‍්ධචක‍්ඛුනා ලොකං ඔලොකෙසි. අද‍්දසා ඛො භගවා බුද‍්ධචක‍්ඛුනා ලොකං ඔලොකෙන‍්තො සත‍්තෙ අප‍්පරජක‍්ඛෙ මහාරජක‍්ඛෙ තික‍්ඛින්‍ද්‍රියෙ මුදින්‍ද්‍රියෙ ස‍්වාකාරෙ ද‍්වාකාරෙ සුවිඤ‍්ඤාපයෙ දුවිඤ‍්ඤාපයෙ අප‍්පෙකච‍්චෙ පරලොකවජ‍්ජභයදස‍්සාවිනො විහරන‍්තෙ.
6. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනාව දැන සත්ත්‍වයන් කෙරෙහි කරුණාව නිසා බුදුඇසින් ලෝකය බලා වදාළසේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බුදුඇසින් සත්ත්‍වලෝකය බලාවදාරණ සේක්, අල්ප වූ රාගාදි රජස් ඇත්තා වූ ද මහත් වූ රජස් ඇත්තා වූ ද තියුණු වූ ශ්‍රද්ධාදිඉන්‍ද්‍රියයන් ඇත්තා වූ ද ශ්‍රද්ධාදීන්ගේ අඩු වැඩි ආකාර ඇත්තා වූ ද සුව සේත් දුක සේත් ධර්‍මාවබෝධය කට හැක්කා වූ ද පරලොව වරද හා බිය දක්නාසුලු ව වසන්නා වූ ද ඇතැම් සත්ත්‍වයන් දුටු සේක.
7. සෙය්‍යථාපි නාම උප‍්පලිනියං වා පදුමිනියං වා පුණ‍්ඩරීකිනියං වා අප‍්පෙකච‍්චානි උප‍්පලානි වා පදුමානි වා පුණ‍්ඩරීකානි වා උදකෙ ජාතානි උදකෙ සංවද‍්ධානි උදකානුග‍්ගතානි අන‍්තො නිමුග‍්ගපොසීනි, අප‍්පෙකච‍්චානි උප‍්පලානි වා පදුමානි වා පුණ‍්ඩරීකානි වා උදකෙ ජාතානි උදකෙ සංවද‍්ධානි සමොදකං ඨිතානි, අප‍්පෙකච‍්චානි උප‍්පලානි වා පදුමානි වා පුණ‍්ඩරීකානි වා උදකෙ ජාතානි උදකෙ සංවද‍්ධානි උදකං අච‍්චුග‍්ගම‍්ම ඨිත‍්තන‍්ති අනුපලිත‍්තානි උදකෙන; එවමෙව භගවා බුද‍්ධචක‍්ඛුනා ලොකං ඔලොකෙන‍්තො අද‍්දස සත‍්තෙ අප‍්පරජක‍්ඛෙ මහාරජක‍්ඛෙ තික‍්ඛින්‍ද්‍රියෙ මුදින්‍ද්‍රියෙ ස‍්වාකාරෙ ද‍්වාකාරෙ සුවිඤ‍්ඤාපයෙ දුවිඤ‍්ඤාපයෙ අප‍්පෙකච‍්චෙ පරලොකවජ‍්ජභයදස‍්සාවිනො5 විහරන‍්තෙ. දිස‍්වාන බ්‍රහ‍්මානං සහම‍්පතිං ගාථාය පච‍්චභාසි:-
7. යම් සේ උපුල්විලක හෝ පියුම්විලක හෝ හෙලපියුම්විලක හෝ දියෙහි හටගත්, දියෙහි මොනවට වැඩුනා වූ, දියෙන් මතු නො වූ, ඇතැම් උපුල්හු හෝ පියුම්හු හෝ හෙලපියුම්හු හෝ දිය තුළ ගැලී වැඩෙන්නාහු ද, දියෙහි හටගත් දියෙහි වැඩුනු ඇතැම් උපුල්හු හෝ පියුම්හු හෝ හෙලපියුම්හු හෝ දිය හා සම ව සිටිත් ද, දියෙහි හටගත් දියෙහි වැඩුනු ඇතැම් උපුල්හු හෝ පියුම්හු හෝ හෙලපියුම්හු හෝ දියෙන් උඩට නැඟී දිය හා නො තැවරී සිටිත් ද, එපරිද්දෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බුදුඇසින් සත්ත්‍වලෝකය බලා වදාරණ සේක් අල්පරජස්ක වූ ද මහාරජස්ක වූ ද තියුණු වූ ත් මෘදු වූ ත් ශ්‍රද්ධාදිඉන්‍ද්‍රියයන් ඇත්තා වූ ද ශ්‍රද්ධාදීන්ගේ අඩු වැඩි ආකාර ඇත්තා වූ ද සුව සේත් දුක සේත් ධර්‍මවාබෝධය කට හැක්කා වූ ද පරලොව වරද හා බිය දක්නා සුලු ව වසන්නා වූ ද ඇතැම් සත්ත්‍වයන් දුටු සේක. දැක සහම්පතිබ්‍රහ්මයාහට ගාථාවකින් මෙසේ වදාළසේක:–
“අපාරුතා තෙසං අමතස‍්ස ද‍්වාරා යෙ සොතවන‍්තො පමුඤ‍්චන‍්තු සද‍්ධං, විහිංසසඤ‍්ඤී පගුණං න භාසයිං ධම‍්මං පණීතං මනුජෙසු බ්‍රහ‍්මෙ”ති.
“බ්‍රහ්මය, (නොදන්නවුන්ට දෙසීම කයට) වෙහෙස ය යන කල්පනා ඇත්තෙම් ප්‍රගුණ වූ උතුම් වූ චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යධර්‍මය මිනිසුන් අතර නො කීයෙමි. යම් කෙනෙක් කන් ඇත්තෝ වෙත් ද, ඔහු ශ්‍රද්ධාව මුදත්වා (හෙවත් ඉදිරිපත් කෙරෙත්වා): ඔවුන්ට (දැන්) නිර්‍වාණද්වාරයෝ (=ආර්‍ය්‍යයමාර්‍ගයෝ) විවෘත කරණ ලදහ”.
අථ ඛො බ්‍රහ‍්මා සහම්පති ‘කතාවකාසො ඛො’ම‍්හි භගවතා ධම‍්මදෙසනායා’ති භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා පදක‍්ඛිණං කත්‍වා තත්‍ථෙවන‍්තරධායි.
ඉක්බිති සහම්පති බ්‍රහ්මතෙමේ “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දහම් දෙසනු පිණිස කළ අවකාශ ඇත්තෙම් වෙමි”යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සකසා වැඳ පැදකුණු කොට එහි ම අතුරුදහන් වූයේ ය.
බ්රහ්මායාචනකථා නිට‍්ඨිතා.
බ්රහ්මායාචනකථා නිමි.
1. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “කස‍්ස නු ඛො අහං පඨමං ධම‍්මං දෙසෙය්‍යං? කො ඉමං ධම‍්මං ඛිප‍්පමෙව ආජානිස‍්සතී?”ති. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “අයං ඛො ආළාරො කාලාමො පණ‍්ඩිතො ව්‍යත‍්තො මෙධාවී දීඝරත‍්තං අප‍්පරජක‍්ඛජාතිකො. යන‍්නූනාහං ආළාරස‍්ස කාලාමස‍්ස පඨමං ධම‍්මං දෙසෙය්‍යං; සො ඉමං ධම‍්මං ඛිප‍්පමෙව ආජානිස‍්සතී”ති. අථ ඛො අන‍්තරහිතා දෙවතා භගවතො ආරොචෙසි: “සත‍්තාහකාලකතො භන‍්තෙ, ආළාරො කාලාමො”ති. භගවතො’පි ඛො ඤාණං උදපාදි: “සත‍්තාහකාලකතො ආළාරො කාලාමො”ති. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “මහාජානියො ඛො ආළාරො කාලාමො. සචෙ හි සො ඉමං ධම‍්මං සුණෙය්‍ය, ඛිප‍්පමෙව ආජානෙය්‍යා”ති.
1. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “මම කවරකුට පළමු කොට දහම් දෙසන්නෙම් ද? කවරෙක් මේ චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යධර්‍මය වහා ම අවබෝධ කරන්නේ දැ?”යි මෙබඳු සිතෙක් වූයේ ය. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “කාලාමගෝත්‍රයෙහි වූ මේ අළාරතවුස් තෙමේ පණ්ඩිත ය. ව්‍යක්ත ය. නුවණැත්තේ ය. බොහෝ කලක් මුළුල්ලෙහි අල්පරජස්ක වූයේ ය. මම කාලාමගෝත්‍රයෙහි වූ ආළාරතවුසාහට පළමු කොට දහම් දෙසන්නෙම් නම් යෙහෙක. හෙතෙමේ වහා ම මේ ධර්‍මය දැනගන්නේ ය” යි මෙබඳු සිතෙක් වූයේ ය. එකල්හි අතුරුදහන් වූ (නො පෙණී සිටි) දේවතාවෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේහට “ස්වාමීනි, කාලාමගෝත්‍රයෙහි වූ ආළාරතවුස් තෙමේ මින් සත් දවසකට පෙර කලුරිය කෙළේ ය” යි සැළකෙළේ ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද ආළාරකාලාම තවුස් තෙමේ සත්දවසකට පෙර කලුරිය කෙළේ ය” යි සර්‍වඥතාඥානයෙන් දත් සේක. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේහට ආළාරකාලාම තවුස්තෙමේ මහත් පිරිහීම් ඇත්තෙක. ඉදින් හෙතෙමේ මේ ධර්‍මය ඇසුයේ නම්, වහා ම දැන ගන්නේ ය” යි මෙබඳු සිතෙක් වූයේ ය.
2. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “කස‍්ස නු ඛො අහං පඨමං ධම‍්මං දෙසෙය්‍යං? කො ඉමං ධම‍්මං ඛිප‍්පමෙව ආජානිස‍්සතී?”ති. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “අයං ඛො උද‍්දකො රාමපුත‍්තො පණ‍්ඩිතො බ්‍යත‍්තො මෙධාවී දීඝරත‍්තං අප‍්පරජක‍්ඛජාතිකො. යන‍්නූනාහං උදකස‍්ස රාමපුත‍්තස‍්ස පඨමං ධම‍්මං දෙසෙය්‍යං; සො ඉමං ධම‍්මං ඛිප‍්පමෙව ආජානිස‍්සතී”ති. අථ ඛො අන‍්තරහිතා දෙවතා භගවතො ආරොචෙසි: “අභිදොසකාලකතො භන‍්තෙ, උද‍්දකො රාමපුත‍්තො”ති. භගවතො’පි ඛො ඤාණං උදපාදි: “අභිදොසකාලකතො උද‍්දකො රාමපුත‍්තො”ති. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “මහාජානියො ඛො උද‍්දකො රාමපුත‍්තො; සචෙ හි සො ඉමං ධම‍්මං සුණෙය්‍ය, ඛිප‍්පමෙව ආජානෙය්‍යා”ති
2. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “මම කවරකුහට පළමු කොට දහම් දෙසන්නෙම් ද? කවරෙක් මේ ධර්‍මය වහා ම දැනගන්නේ දැ?” යි සිතෙක් වූයේ ය. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේහට “රාමපුත්‍ර වූ මේ උද්දක තවුස් තෙමේ පණ්ඩිත ය. ව්‍යක්ත ය. නුවණැත්තේ ය. බොහෝ කලක් මුළුල්ලෙහි අල්පරජස්ක වූයේ ය. මම උද්දකරාමපුත්‍රයාහට පළමු කොට දහම් දෙසන්නෙම් නම් යෙහෙක, හෙතෙමේ මේ ධර්‍මය වහා ම දැනගන්නේ ය”යි සිතෙක් උපන. ඉක්බිති මුවා ව සිටි දේවතාවෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේහට “ස්වාමීනි, රාමපුත්‍රවූ උද්දක තවුස් තෙමේ රෑ මැදියම කලුරිය කෙළේ ය” යි සැළකළේ ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද “උද්දකරාමපුත්‍ර තෙමේ රෑ මැදියම කලුරිය කෙළේ ය” යි සර්‍වඥතාඥානයෙන් දත් සේක. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේහට උද්දකරාමපුත්‍ර තෙමේ මහත් පිරිහීම් ඇත්තෙක. ඉදින් හෙතෙමේ මේ ධර්‍මය ඇසූයේ නම්, වහා ම දැනගන්නේ ය”යි සිතෙක් උපන්නේ ය.
3. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “කස‍්ස නු ඛො අහං පඨමං ධම‍්මං දෙසෙය්‍යං? කො ඉමං ධම‍්මං ඛිප‍්පමෙව ආජානිස‍්සතී?”ති. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: බහුකාරා ඛො මෙ පඤ‍්චවග‍්ගියා භික‍්ඛූ, යෙ මං පධානපහිතත‍්තං උපට‍්ඨහිංසු. යන‍්නූනාහං පඤ‍්චවග‍්ගියානං භික‍්ඛූනං පඨමං ධම‍්මං දෙසෙය්‍යන‍්ති. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “කහන‍්නු ඛො එතරහි පඤ‍්චවග‍්ගියා භික‍්ඛූ විහරන‍්තී?ති. අද‍්දසා ඛො භගවා දිබ‍්බෙන චක‍්ඛුනා විසුද‍්ධෙන අතික‍්කන‍්තමානුසකෙන පඤ‍්චවග‍්ගියෙ භික‍්ඛූ බාරාණසියං විහරන‍්තෙ ඉසිපතනෙ මිගදායෙ. අථ ඛො භගවා උරුවෙලායං යථාභිරත‍්තං විහරිත්‍වා යෙන බාරාණසී, තෙන චාරිකං පක‍්කාමි.
3. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේහට “මම කවරකුට පළමු කොට දහම් දෙසන්නෙම් ද? කවරෙක් මේ ධර්‍මය වහා ම දැනගන්නේ දැ?” යි සිතෙක් විය. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “යම් කෙනෙක් (ක්ලේශ) ප්‍රදහනවීර්‍ය්‍යකරණයෙහි යැවූ සිත් ඇති මට උපස්ථාන කළාහු ද, ඒ පස්වගමහණහු මට බොහෝ උපකාර ඇත්තෝ ම ය. මම් ඒ පස්වග මහණුන්හට පළමු කොට දහම් දෙසන්නෙම් නම් යෙහෙකැ”යි ද “මෙකල්හි පස්වග මහණහු කොතැන්හි වෙසෙත් දැ?” යි ද සිත් වි ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිසිදු වූ මිනිසැස ඉක්ම පවත්නා වූ දිවැසින් බරණැස්නුවර මෘගදාය නම් වූ ඉසිපතනයෙහි වසන්නා වූ පස්වගමහණුන් දුටු සේක. ඉක්බිති උන්වහන්සේ උරුවෙල්දනව්වෙහි කැමැති තාක් වාසය කොට බරණැස්නුවරට වඩිනු පිණිස චාරිකාවෙහි වැඩි සේක.
4. අද‍්දසා ඛො උපකො ආජීවකො භගවන‍්තං අන‍්තරා ච ගයං අන‍්තරා ච බොධිං අද‍්ධානමග‍්ගප‍්පටිපන‍්නං. දිස‍්වාන භගවන‍්තං එතදවොච: “විප‍්පසන‍්නානි ඛො තෙ ආවුසො ඉන්‍ද්‍රියානි. පරිසුද‍්ධො ඡවිවණ‍්ණො පරියොදාතො. කං සි ත්‍වං ආවුසො උද‍්දිස‍්ස පබ‍්බජිතො? කො වා තෙ සත්‍ථා? කස‍්ස වා ත්‍වං ධම‍්මං රොචෙසී?”ති. එවං වුත‍්තෙ භගවා උපකං ආජීවකං ගාථාහි අජ‍්ඣභාසි:-
4. උපකආජීවක තෙමේ ගයාවට හා බෝධිවෘක්‍ෂයට ද අතරෙහි වූ දීර්‍ඝමාර්‍ගයට පිළිපන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දුටුයේ ය. දැක භාග්‍යවතුන් වහන්සේහට මෙසේ කී ය: “ඇවැත්නි, නුඹවහන්සේගේ චක්‍ෂුරාදිඉන්‍ද්‍රියයෝ විශේෂයෙන් ප්‍රසන්නයහ. සිරුරුපැහැය පිරිසිදු ය. අතිශයින් නිර්‍මල ය. ඇවැත්නි, තමුන්නාන්සේ කවරකු උදෙසා පැවිදි වූ සේක් ද? තමුන්නාන්සේගේ ශාස්තෘතෙමේ කවරෙක් හෝ වේ ද? තමුන්නාන්සේ කවරකුගේ ධර්‍මය රුචි කරණ සේක් දැ?”යි විචාළේ ය. මෙසේ කී කල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උපකආජීවකයාහට මේ ගාථාවන් වදාළ සේක:
“සබ‍්බාභිභූ සබ‍්බවිදූ’හමස‍්මි සබ‍්බෙසු ධම‍්මෙසු අනූපලිත‍්තො, සබ‍්බඤ‍්ජහො තණ‍්හාක‍්ඛයෙ විමුත‍්තො සයං අභිඤ‍්ඤාය කමුද‍්දිසෙය්‍යං.
“මම සියල්ල මැඩ සිටියෙමි. සියල්ල දන්නෙම් වෙමි. සියලු ධර්‍මයන්හි නො ඇලුනෙමි. සියලු කෙලෙස් හැර සිටියෙමි. තෘෂ්ණාක්‍ෂයයෙහි නිමාවට ගියෙමි. (මෙසේ) තෙමේ ම සියල්ල දැන සිටි මම අන් කවරකු ආචාර්‍ය්‍ය වශයෙන් උදෙසන්නෙම් ද?
“න මෙ ආචරියො අත්‍ථි සදිසො මෙ න විජ‍්ජති, සදෙවකස‍්මිං ලොකස‍්මිං නත්‍ථි මෙ පටිපුග‍්ගලො.
“මට ලෝකෝත්තරධර්‍මයෙහි ඇදුරෙක් නැත. මට සමානයෙක් විද්‍යාමාන නො වේ. දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි මාහට සම පුද්ගලයෙක් නැත.
අහං හි අරහා ලොකෙ අහං සත්‍ථා අනුත‍්තරො, එකො’ම‍්හි සම‍්මාසම‍්බුද‍්ධො සීතීභූතොස‍්මි නිබ‍්බුතො.
“ලෝකයෙහි මම ම රහත් වෙමි. මම ම නිරුත්තර වූ ශාස්තෘ වෙමි. මම ම සම්‍යක්සම්බුද්ධ වෙමි. (සියලු කෙලෙස්ගිනි නිවීමෙන්) සිහිල් වූයෙමි. එහෙයින් ම නිවුනෙමි.
ධම‍්මචක‍්කං පවත‍්තෙතුං ගච‍්ඡාමි කාසිනං පුරං, අන්‍ධභූතස‍්මිං ලොකස‍්මිං ආහඤ‍්ඡං අමතදුන්‍දුභි”න‍්ති.
“මම දම්සක් පැවැත්වීමට කසීරට බරණැස් නුවර බලා යමි. අවිද්‍යාවෙන් අන්‍ධ වූ ලෝකයෙහි අමාදහම්බෙරය ගසන්නෙමි.”
යථා ඛො ත්‍වං ආවුසො පටිජානාසි, අරහසි අනන‍්තජිනොති.
ඇවැත්නි, තමුන්නාන්සේ යම් සේ පිළිණ කරණ සේක් ද, එසේ “අනන්තජින” වීමට සුදුසු සේක.
“මා දිසා වෙ ජිනා හොන‍්ති යෙ පත‍්තා ආසවක‍්ඛයං, ජිතා මෙ පාපකා ධම‍්මා තස‍්මා’හං උපකා ජිනො”ති.
“යම් කෙනෙක් කාමාදිආශ්‍රවයන් ක්‍ෂය කිරීමට පැමිණියෝ ද, මා වැනි ඔහු ඒකාන්තයෙන් ‘ජින’ නම් වෙති. උපකය, ‘මා විසින් පාප ධර්‍මයෝ දිනන ලදහ. එහෙයින් මම ‘ජින’ නම් වෙමි.”
5. එවං වුත‍්තෙ උපකො ආජීවකො “හුපෙය්‍යපාවුසො”ති වත්‍වා සීසං ඔකම‍්පෙත්‍වා උම‍්මග‍්ගං ගහෙත්‍වා පක‍්කාමි.
5. මෙසේ වදාළ කල්හි උපක ආජීවක තෙමේ “ඇවැත්නි, එහෙමත් විය හැකි ය”යි හිස සලා කුඩාමගකට බැස වඞ්ගහාරජනපදය බලා ගියේ ය.
6. අථ ඛො භගවා අනුපුබ‍්බෙන චාරිකං චරමානො යෙන බාරාණසී ඉසිපතනං මිගදායො, යෙන පඤ‍්චවග‍්ගියා භික‍්ඛූ, තෙනුපසඞ‍්කමි. අද‍්දසංසු ඛො පඤ‍්චවග‍්ගියා භික‍්ඛූ භගවන‍්තං දූරතො’ව ආගච‍්ඡන‍්තං. දිස‍්වාන අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤං සණ‍්ඨපෙසුං: “අයං ආවුසො සමණො ගොතමො ආගච‍්ඡති බාහුලිකො පධානවිබ‍්භන‍්තො ආවත‍්තො බාහුල‍්ලාය. සො නෙව අභිවාදෙතබ‍්බො. න පච‍්චුට‍්ඨාතබ‍්බො. නාස‍්ස පත‍්තචීවරං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං. අපි ච ඛො ආසනං ඨපෙතබ‍්බං, සචෙ ආකඞ‍්ඛිස‍්සති, නිසීදිස‍්සතී”ති.
6. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිළිවෙළින් සැරිසරා වඩිනා සේක් බරණැස්නුවර ඉසිපතන නම් වූ මෘගදායයෙහි පස්වගමහණුන් වෙත වැඩිසේක. පස්වගමහණහු වඩින්නා වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දුර දී ම දුටුවාහු ය. දැක, උන් උන් කතිකාවක් කළාහු ය: “ඇවැත්නි, මේ ග්‍රමණගෞතම තෙමේ එයි. ප්‍රත්‍යය බහුල කොට ඇත්තේ, ප්‍රධන් වීර්‍ය්‍ය කිරීමෙන් පිරිහුනේ, ප්‍රත්‍යයයන්ගේ බහුලභාවයට පෙරළුනේ ය. ඒ ශ්‍රමණගෞතම තෙමේ නො ම වැඳිය යුත්තේ ය. උපස්ථාන නො කට යුතු ය. පාසිවුරු නො පිළිගත යුතු ය. එසේ නමුත් කැමැති නම් හිඳිනු පිණිස අසුනක් එළවිය යුතු ය.”
7. යථා යථා ඛො භගවා පඤ‍්චවග‍්ගියෙ භික‍්ඛූ උපසඞ‍්කමති, තථා තථා තෙ පඤ‍්චවග‍්ගියා භික‍්ඛූ නාසක‍්ඛිංසු සකාය කතිකාය සණ‍්ඨාතුං. අසණ‍්ඨහන‍්තා භගවන‍්තං පච‍්චුග‍්ගන‍්ත්‍වා එකො භගවතො පත‍්තචීවරං පටිග‍්ගහෙසි. එකො ආසනං පඤ‍්ඤාපෙසි. එකො පාදොදකං, එකො පාදපීඨං එකො පාදකඨලිකං උපනික‍්ඛිපි. නිසීදි භගවා පඤ‍්ඤත‍්තෙ ආසනෙ. නිසජ‍්ජ ඛො භගවා පාදෙ පක‍්ඛාලෙසි. අපිස‍්සු භගවන‍්තං නාමෙන ච ආවුසොවාදෙන ච සමුදාචරන‍්ති. එවං වුත‍්තෙ භගවා පඤ‍්චවග‍්ගියෙ භික‍්ඛූ එතදවොච: “මා භික‍්ඛවෙ තථාගතං නාමෙන ච ආවුසොවාදෙන ච සමුදාචරිත්‍ථ. අරහං භික‍්ඛවෙ, තථාගතො සම‍්මාසම‍්බුද‍්ධො. ඔදහථ භික‍්ඛවෙ, සොතං. අමතමධිගතං. අහමනුසාසාමි, අහං ධම‍්මං දෙසෙමි. යථානුසිට‍්ඨං තථා පටිපජ‍්ජමානා න චිරස‍්සෙව යස‍්සත්‍ථාය කුලපුත‍්තා සම‍්මදෙව අගාරස‍්මා අනගාරියං පබ‍්බජන‍්ති, තදනුත‍්තරං බ්‍රහ‍්මචරියපරියොසානං දිට‍්ඨෙව ධම‍්මෙ සයං අභිඤ‍්ඤා සච‍්ඡිකත්‍වා උපසම‍්පජ‍්ජ විහරිස‍්සථා”ති.
7. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පස්වගමහණුන් වෙත එළඹෙත් එළඹෙත් ම පස්වගමහණහු සිය කතිකාවෙහි සිටින්නට නො හැකි වූහ. නො සිටින්නෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරා ගියහ. ගොස්, එක් නමක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාසිවුරු පිළිගත්තේ ය. එක් නමක් අසුනක් පැණැවී ය. එක් නමක් පා දෝනා දිය ද පාපුටුව ද නො සේදූ පා තබනා පුවරුව ද එළවා තැබී ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පැණවූ අසුනෙහි වැඩ හුන් සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එහි වැඩ හිඳ පා සේදු සේක. එසේ නමුත් ඔහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ගෞතම නාමයෙන් ද “ඇවැත්නි” යන කීමෙන් ද කතා කෙරෙත්. මෙසේ කතා කළ කල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පස්වගමහණුන්ට “මහණෙනි, තථාගතයන්ට නාමයෙන් ද ‘ඇවැත්නි’ කීමෙන් ද කතා නො කරවු. මහණෙනි, තථාගත තෙමේ රහත් ය. සම්‍යක්සම්බුද්ධ ය. මහණෙනි, කන් යොමු කරවු. මවිසින් නිවණ ලබන ලදී. මම අනුශාසනා කරමි. මම දහම් දෙසමි. ඒ අනුශාසනය පරිද්දෙන් පිළිපදින්නා වූ තෙපි නොබෝ කලකින් ම, යම් අර්‍හත්ඵලයක් පිණිස කුලපුත්‍රයෝ මනා කොට ම ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වෙත් ද, බඹසර කෙළවර කොට ඇති නිරුත්තර වූ ඒ අර්‍හත්ඵලය ඉහාත්මයෙහි ම තුමූ ම විශිෂ්ටඥානයෙන් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කොට එයට පැමිණ වාසය කරන්නහු ය”යි යන මෙය වදාළ සේක.
8. එවං වුත‍්තෙ පඤ‍්චවග‍්ගියා භික‍්ඛූ භගවන‍්තං එතදවොචුං: “තාය’පි ඛො ත්‍වං ආවුසො ගොතම, ඉරියාය තාය පටිපදාය තාය දුක‍්කරකාරිකාය නෙවජ‍්ඣගා උත‍්තරි මනුස‍්සධම‍්මා අලමරියඤාණදස‍්සනවිසෙසං. කිම‍්පන ත්‍වං එතරහි, බාහුලිකො පධානවිබ‍්භන‍්තො ආවත‍්තො බාහුල‍්ලාය අධිගමිස‍්සසි උත‍්තරිමනුස‍්සධම‍්මා අලමරියඤාණදස‍්සනවිසෙස”න‍්ති. එවං වුත‍්තෙ භගවා පඤ‍්චවග‍්ගියෙ භික‍්ඛූ එතදවොච: “න භික‍්ඛවෙ තථාගතො බාහුලිකො. න පධානවිබ‍්භන‍්තො. න ආවත‍්තො බාහුල‍්ලාය. අරහං භික‍්ඛවෙ, තථාගතො සම‍්මාසම‍්බුද‍්ධො. ඔදහථ භික‍්ඛවෙ, සොතං. අමතමධිගතං, අහමනුසාසාමි. අහං ධම‍්මං දෙසෙමි. යථානුසිට‍්ඨං තථා පටිපජ‍්ජමානා නචිරස‍්සෙ’ව යස‍්සත්‍ථාය කුලපුත‍්තා සම‍්මදෙව අගාරස‍්මා අනගාරියං පබ‍්බජන‍්ති, තදනුත‍්තරං බ්‍රහ‍්මචරියපරියොසානං දිට‍්ඨෙව ධම‍්මෙ සයං අභිඤ‍්ඤා සච‍්ඡිකත්‍වා උපසම‍්පජ‍්ජ විහරිස‍්සථා”ති. දුතියම‍්පි ඛො පඤ‍්චවග‍්ගියා භික‍්ඛූ භගවන‍්තං එතදවොචුං -පෙ- දුතියම‍්පි ඛො භගවා පඤ‍්චවග‍්ගියෙ භික‍්ඛූ එතදවොච -පෙ- තතියම‍්පි ඛො පඤ‍්චවග‍්ගියා භික‍්ඛූ භගවන‍්තං එතදවොචුං: “තාය’පි ඛො ත්‍වං ආවුසො ගොතම තාය ඉරියාය තාය පටිපදාය තාය දුක‍්කරකාරිකාය නෙවජ‍්ඣගා උත‍්තරිමනුස‍්සධම‍්මා අලමරියඤාණදස‍්සනවිසෙසං. කිම‍්පන ත්‍වං එතරගි බාහුලිකො පධානවිබ‍්භන‍්තො ආවත‍්තො බාහුල‍්ලාය, අධිගමිස‍්සසි උත‍්තරිමනුස‍්සධම‍්මා අලමරියඤාණදස‍්සනවිසෙස”න‍්ති.
8. මෙසේ වදාළ කල්හි පස්වගමහණහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “ඇවැත්නි ගෞතමයෙනි, තමුන්නාන්සේ ඒ දුෂ්කර ඉරියවු පැවැත්වීමෙන් ඒ දුෂ්කර පිළිවෙත් පිරීමෙන්, ඒ දුෂ්කරක්‍රියාවෙන් මනුෂ්‍යධර්‍මයෙන් අධික වූ ආර්‍ය්‍යභාවය කිරීමට සමර්‍ත්‍ථ වූ ඥානදර්‍ශනවිශේෂයක් නො ලැබූ සේක. මෙකල්හි චීවරාදිප්‍රත්‍යය බහුල කොට ඇති, වීර්‍ය්‍ය කිරීමෙන් පිරිහුනු, චීවරාදිප්‍රත්‍යය බහුලභාවයට පෙරළුනු තමුන්නාන්සේ මනුෂ්‍යධර්‍මයෙන් අධික වූ ආර්‍ය්‍යභාවය කිරීමට සමර්‍ත්‍ථ වූ ඥානදර්‍ශනවිශේෂයක් කෙසේ නම් අවබෝධ කළසේක් දැ” යි කීහ. මෙසේ කී කල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පස්වගමහණුන්හට “මහණෙනි, තථාගත වූ මම චීවරාදිප්‍රත්‍යය බහුල කොට ඇත්තේ නො වෙමි. වීර්‍ය්‍ය කිරීමෙන් පිරිහුනේ නො වෙමි. චීවරාදිප්‍රත්‍යය බහුලභාවය පිණිස පෙරළුනේ නො වෙමි. මහණෙනි, තථාගත තෙමේ රහත් ය. සම්‍යක්සම්බුද්ධ ය. මහණෙනි, කන් යොමු කරවු. නිවණ ලබනලදී. මම අනුශාසනා කරමි. මම දහම් දෙසමි. ඒ අනුශාසනය පරිද්දෙන් පිළිපදින්නා වූ තෙපි නොබෝ කලකින් ම යම් නිවණක් පිණිස කුලපුත්‍රයෝ මනා කොට ම ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදිවෙත් ද, බඹසර කෙළවර කොට ඇති නිරුත්තර වූ ඒ නිවණ ඉහාත්මයෙහි ම තුමූ ම විශිෂ්ටඥානයෙන් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කොට එයට පැමිණ වාසය කරන්නහුය” යි වදාළ සේක. දෙවන වර ද පස්වගමහණහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය කීහ. දෙවනවර ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පස්වගමහණුන්ට මෙය වදාළ සේක –පෙ– තෙවන වර ද පස්වගමහණහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “ඇවැත්නි ගෞතමයෙනි, තමුන්නාන්සේ ඒ දුෂ්කර ඉරියවු පැවැත්වීමෙන්, දුෂ්කර පිළිවෙත් පිරීමෙන්, ඒ දුෂ්කරක්‍රියාවෙන් මනුෂ්‍යධර්‍මයෙන් අධික වූ ආර්‍ය්‍යභාවය කිරීමට සමර්‍ත්‍ථ වූ ඥානදර්‍ශනවිශේෂයක් නො ලැබූසේක. මෙකල්හි චීවරාදිප්‍රත්‍යය බහුල කොට ඇති, වීර්‍ය්‍ය කිරීමෙන් පිරිහුනු, චීවරාදිප්‍රත්‍යයබහුලභාවයට පෙරළුනු තමුන්නාන්සේ මනුෂ්‍යධර්‍මයෙන් අධික වූ ආර්‍ය්‍යභාවය කිරීමට සමර්‍ත්‍ථ වූ ඥානදර්‍ශනවිශේෂයක් කෙසේ නම් අවබෝධ කළසේක් දැ” යි කීහ.
9. එවං වුත‍්තෙ භගවා පඤ‍්චවග‍්ගියෙ භික‍්ඛූ එතදවොච: “අභිජානාථ මෙ නො තුම‍්හෙ භික‍්ඛවෙ ඉතො පුබ‍්බෙ එවරූපං භාසිතමෙත”න‍්ති. “නොහෙතං භන‍්තෙ”. අරහං භික‍්ඛවෙ තථාගතො සම‍්මාසම‍්බුද‍්ධො. ඔදහථ භික‍්ඛවෙ, සොතං. අමතමධිගතං. අහමනුසාසාමි. අහං ධම‍්මං දෙසෙමි. යථානුසිට‍්ඨං තථා පටිපජ‍්ජමානා න චිරස‍්සෙ’ව යස‍්සත්‍ථාය කුලපුත‍්තා සම‍්මදෙව අගාරස‍්මා අනගාරියං පබ‍්බජන‍්ති, තදනුත‍්තරං බ්‍රහ‍්මචරියපරියොසානං දිට‍්ඨෙ’ව ධම‍්මෙ සයං අභිඤ‍්ඤා සච‍්ඡිකත්‍වා උපසම‍්පජ‍්ජ විහරිස‍්සථා”ති. අසක‍්ඛි ඛො භගවා පඤ‍්චවග‍්ගියෙ භික‍්ඛූ සඤ‍්ඤාපෙතුං. අථ ඛො පඤ‍්චවග‍්ගියා භික‍්ඛූ භගවන‍්තං සුස‍්සූසිංසු. සොතං ඔදහිංසු. අඤ‍්ඤාය චිත‍්තං උපට‍්ඨාපෙසුං. අථ ඛො භගවා පඤ‍්චවග‍්ගියෙ භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි:
9. මෙසේ කීකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පස්වගමහණුන්ට “මහණෙනි, මින් පෙර ‘මහණෙනි, මම රහත්මි. සම්මා සම්බුදු වෙමි’ යි මවිසින් මෙබඳු වචනයක් කියනලදැ යි තෙපි දන්නහු දැ?”යි අසා වදාළසේක. “ස්වාමීනි, මෙබඳු වචනයක් නො වදාළහු ම ය”. “මහණෙනි, තථාගත තෙමේ රහත් ය. සම්‍යක්සම්බුද්ධ ය. මහණෙනි, කන් යොමු කරවු, නිවණ ලබන ලදී. මම අනුශාසනා කරමි. මම දහම් දෙසමි. ඒ අනුශාසනය පරිද්දෙන් පිළිපදින්නා වූ තෙපි නොබෝ කලකින් ම, යම් නිවණක් පිණිස කුලපුත්‍රයෝ මනා කොට ම ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වෙත් ද, බඹසර කෙළවර කොට ඇති නිරුත්තර වූ ඒ නිවණ ඉහාත්මයෙහි ම තුමූ ම විශිෂ්ටඥානයෙන් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කොට එයට පැමිණ වසන්නහු ය” යි (වදාළසේක). භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පස්වගමහණුන්ට (තමන් වහන්සේ ගේ බුදුබව) හඟවාලන්නට හැකි වූසේක් ම ය. එකල්හි පස්වගමහණහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වචනය මනා කොට ඇසූහ. කන් යොමු කළහ. රහත්බව පිණිස සිත පිහිටවූහ. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පස්වග මහණුන් ඇමතූසේක.
10. “ද‍්වෙ’මෙ භික‍්ඛවෙ, අන‍්තා පබ‍්බජිතෙන න සෙවිතබ‍්බා: යො චා’යං කාමෙසු කාමසුඛල‍්ලිකානුයොගො හීනො ගම‍්මො පොථුජ‍්ජනිකො අනරියො අනත්‍ථසංහිතො; යො චා’යං අත‍්තකිලමථානුයොගො දුක‍්ඛො අනරියො අනත්‍ථසංහිතො. එතෙ තෙ භික‍්ඛවෙ උභො අන‍්තෙ අනුපගම‍්ම මජ‍්ඣිමා පටිපදා තථාගතෙන අභිසම‍්බුද‍්ධා චක‍්ඛුකරණී ඤාණකරණී උපසමාය අභිඤ‍්ඤාය සම‍්බොධාය නිබ‍්බානාය සංවත‍්තති.”
10. “මහණෙනි, ලාමක වූ ග්‍රාම්‍ය වූ පොදුජනයා විසින් සෙවුනා වූ අනාර්‍ය්‍ය වූ අනර්‍ත්‍ථයෙන් යුක්ත වූ වස්තුකාමයන්හි යම් මේ ක්ලේශකාම – සුඛවශයෙන් ඇලීමෙක් වේ ද, (එ ද), දුක් වූ අනාර්‍ය්‍ය වූ අනර්‍ත්‍ථයෙන් යුක්ත වූ යම් මේ ශරීරයට වෙහෙස දීමක් වේ ද (එ ද යන) මේ දෙ කොටස පැවිද්දා විසින් සේවනය නො කට යුතු ය. මහණෙනි, ඒ මේ අන්ත දෙකට නො පැමිණ තථාගතයන් වහන්සේ විසින් අවබෝධ කරණලද දර්‍ශනමාර්‍ගඥානය කරන්නී වූ භාවනාමාර්‍ගඥානය කරන්නී වූ මධ්‍යමප්‍රතිපදා තොමෝ කෙලෙසුන් සංසිඳීම පිණිස, සිවුසස්දහම් මොනවට දැනීම පිණිස, සිවුසස්දහම් මනා කොට අවබෝධ කිරීම පිණිස, නිවන් පිණිස පවතී.”
11. “කතමා ච සා භික‍්ඛවෙ, මජ‍්ඣිමා පටිපදා තථාගතෙන අභිසම‍්බුද‍්ධා චක‍්ඛුකරණී ඤාණකරණී උපසමාය අභිඤ‍්ඤාය සම‍්බොධාය නිබ‍්බානාය සංවත‍්තති? අයමෙව අරියො අට‍්ඨඞ‍්ගිකො මග‍්ගො. සෙය්‍යථිදං: සම‍්මාදිට‍්ඨි, සම‍්මාසඞ‍්කප‍්පො, සම‍්මාවාචා, සම‍්මාකම‍්මන‍්තො, සම‍්මාආජීවො, සම‍්මාවායාමො, සම‍්මාසති, සම‍්මාසමාධි. අයං ඛො සා, භික‍්ඛවෙ, මජ‍්ඣිමා පටිපදා තථාගතෙන අභිසම‍්බුද‍්ධා, චක‍්ඛුකරණී ඤාණකරණී උපසමාය අභිඤ‍්ඤාය සම‍්බොධාය නිබ‍්බානාය සංවත‍්තති.”
11. “මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ විසින් අවබෝධ කරණ ලද දර්‍ශනමාර්‍ගඥානය කරන්නී වූ, භාවනාමාර්‍ගඥානය කරන්නී වූ ඒ කිනම් මධ්‍යමප්‍රතිපදාවක් තොමෝ කෙලෙසුන් සංසිඳීම පිණිස, සිවුසස් දහම් මොනවට දැනීම පිණිස, සිවුසස්දහම් මොනවට අවබෝධ කිරීම පිණිස, නිවන් පිණිස පවතී ද? ඒ මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව මේ ආර්‍ය්‍යෂ්ටාඞ්ගිකමාර්‍ගය මැ යි. ඒ කවරී ද? යත්:– සම්‍යග්දෘෂ්ටි, සම්‍යක්සඞ්කල්පනා, සම්‍යග්වචන, සම්‍යක්කර්‍මාන්ත, සම්‍යගාජීව, සම්‍යග්ව්‍යායාම, සම්‍යක්ස්මෘති, සම්‍යක්සමාධි (යන මේ යි). මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ විසින් අවබෝධ කරණලද දර්‍ශනමාර්‍ගඥානය කරන්නී වූ, භාවනාමාර්‍ගඥානය කරන්නී වූ ඒ මේ මධ්‍යම ප්‍රතිපදාතොමෝ කෙලෙසුන් සංසිඳීම පිණිස, සිවුසස්දහම් මනා කොට දැනීම පිණිස, සිවුසස්දහම් මනා කොට අවබෝධ කිරීම පිණිස, නිවන් පිණිස, පවතී.”
12. “ඉදං ඛො පන භික‍්ඛවෙ, දුක‍්ඛං අරියසච‍්චං: ජාති’පි දුක‍්ඛා. ජරා’පි දුක‍්ඛා, ව්‍යාධි’පි දුක‍්ඛො. මරණම‍්පි දුක‍්ඛං. අප‍්පියෙහි සම‍්පයොගො දුක‍්ඛො. පියෙහි විප‍්පයොගො දුක‍්ඛො. යම‍්පිච‍්ඡං න ලභති, තම‍්පි දුක‍්ඛං. සංඛිත‍්තෙන, පඤ‍්චුපාදානක‍්ඛන්‍ධා දුක‍්ඛා.”
12. “මහණෙනි, මේ (මතු කියන්නේ) දුඃඛාර්‍ය්‍යසත්‍යය යි: ජාතිය ද දුක් (දුකට හේතු) ය. ජරාව ද දුක් ය. ව්‍යාධිය ද දුක් ය. මරණය ද දුක් ය. අප්‍රියයන් හා එක් වීම ද දුක් ය. ප්‍රියයන්ගෙන් වෙන් වීම ද දුක් ය. කැමැති දේ නො ලැබීම ද දුක් ය. කොටින් පඤ්චඋපාදානස්කන්‍ධයෝ දුක් වෙත්.
13. “ඉදං ඛො පන භික‍්ඛවෙ දුක‍්ඛසමුදයං අරියසච‍්චං: යා’යං තණ‍්හා පොනොභවිකා නන්‍දිරාගසහගතා තත්‍ර තත්‍රාභිනන්‍දිනී, සෙය්‍යථිදං: කාමතණ‍්හා භවතණ‍්හා විභවතණ‍්හා.”
13. “මහණෙනි, මේ (මතු කියන්නේ) දුඃඛසමුදයාර්‍ය්‍යසත්‍යය යි: යම් මේ තෘෂ්ණාවක් තොමෝ පුනර්‍භවය ඇති කරන්නී ද, නන්‍දිරාගය හා එක් වූවා ද, ඒ ඒ භවයෙහි ඇලෙන්නී ද, ඒ තෘෂ්ණාවයි. ඒ තෘෂ්ණා තොමෝ කවරී ද? කාමසහගත තෘෂ්ණා ය, ශාශ්වතදෘෂ්ටිසහගත තෘෂ්ණා ය, උච්ජෙදදෘෂ්ටිසහගත තෘෂ්ණා ය (යන මේයි).
14. “ඉදං ඛො පන භික‍්ඛවෙ, දුක‍්ඛනිරොධං අරියසච‍්චං: යො තස‍්සායෙව තණ‍්හාය අසෙසවිරාගනිරොධො චාගො පටිනිස‍්සග‍්ගො මුත‍්ති අනාලයො.”
14. “මහණෙනි, මේ දුඃඛනිරෝධාර්‍ය්‍යසත්‍යය නම් ඒ තෘෂ්ණාව මුළුමනින් නැසීමක් වේ ද, අත්හැරීමක් වේ ද, දුර ලීමක් වේ ද, මිදීමක් වේ ද, නොඇලීමක් වේ ද (යන මේ ය).”
15. “ඉදං ඛො පන භික‍්ඛවෙ දුක‍්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා අරියසච‍්චං: අයමෙව අරියො අට‍්ඨඞ‍්ගිකො මග‍්ගො. සෙය්‍යථිදං: සම‍්මාදිට‍්ඨි, සම‍්මාසඞ‍්කප‍්පො -පෙ- සම‍්මාසමාධි.”
15. “මහණෙනි, මේ දුඃඛනිරොධගාමිනීප්‍රතිපදාර්‍ය්‍යසත්‍යය නම් මේ ආර්‍ය්‍යාෂ්ටාඞ්ගිකමාර්‍ගය මැ යි. ඒ කවරේ ද? සම්‍යග්දෘෂ්ටි, සම්‍යක්සංකල්පනා, –පෙ– සම්‍යක්සමාධි (යන මේයි).”
16. “ඉදං දුක‍්ඛං අරියසච‍්චන‍්ති මෙ, භික‍්ඛවෙ, පුබ‍්බෙ අනනුස‍්සුතෙසු ධම‍්මෙසු චක‍්ඛුං උදපාදි. ඤාණං උදපාදි. පඤ‍්ඤා උදපාදි. විජ‍්ජා උදපාදි. ආලොකො උදපාදි. තං ඛො පනිදං දුක‍්ඛං අරියසච‍්චං පරිඤ‍්ඤෙය්‍යන‍්ති මෙ භික‍්ඛවෙ -පෙ- පරිඤ‍්ඤාතන‍්ති මෙ භික‍්ඛවෙ පුබ‍්බෙ අනනුස‍්සුතෙසු ධම‍්මෙසු චක‍්ඛුං උදපාදි. ඤාණං උදපාදි. පඤ‍්ඤා උදපාදි. විජ‍්ජා උදපාදි. ආලොකො උදපාදි.”
16. “මහණෙනි, මට ‘මේ දුඃඛාර්‍ය්‍යසත්‍යය’ යි පෙර නො ඇසූ දහම්හි නුවණැස පහළ වූයේ ය. ඥානය පහළ වූයේ ය. ප්‍රඥාව පහළ වී ය. විද්‍යාව පහළ වී ය. ආලොකය පහළ වූයේ ය. මහණෙනි, ‘ඒ මේ දුඃඛාර්‍ය්‍යසත්‍යය පිරිසිඳ දත යුතු ය’ යි (පෙර මෙනි). මහණෙනි, මට –පෙ– මහණෙනි, මට ‘පිරිසිඳ දන්නා ලද්දේ ය’ යි පෙර නො ඇසූ දහම්හි නුවණැස පහළ වූයේ ය. ඥානය පහළ වූයේ ය. ප්‍රඥාව පහළ වී ය. විද්‍යාව පහළ වී ය. ආලොකය පහළ වූයේ ය.”
17. “ඉදං දුක‍්ඛසමුදයං අරියසච‍්චන‍්ති මෙ භික‍්ඛවෙ, පුබ‍්බෙ අනනුස‍්සුතෙසු ධම‍්මෙසු චක‍්ඛුං උදපාදි. ඤාණං උදපාදි. පඤ‍්ඤා උදපාදි. විජ‍්ජා උදපාදි. ආලොකො උදපාදි. තං ඛො පනිදං දුක‍්ඛසමුදයං අරියසච‍්චං පහාතබ‍්බන‍්ති මෙ භික‍්ඛවෙ -පෙ- පහීණන‍්ති මෙ භික‍්ඛවෙ, පුබ‍්බෙ අනනුස‍්සුතෙසු ධම‍්මෙසු චක‍්ඛුං උදපාදි. ඤාණං උදපාදි. පඤ‍්ඤා උදපාදි. විජ‍්ජා උදපාදි. ආලොකො උදපාදි.”
17. “මහණෙනි, මට ‘මේ දුඃඛසමුදයාර්‍ය්‍යසත්‍යය’ යි පෙර නො ඇසූ දහම්හි නුවණැස පහළ වූයේ ය. ඥානය පහළ වූයේ ය. ප්‍රඥාව උපන. විද්‍යාව උපන. ආලොකය උපන. මහණෙනි, මට ‘ඒ මේ දුඃඛසමුදයාර්‍ය්‍යසත්‍යය දුරු කට යුතු’ යි –පෙ– මහණෙනි, මට ‘ප්‍රහීණ වූයේ ය’ යි පෙර නො ඇසූ දහම්හි නුවණැස උපන. ඥානය උපන. ප්‍රඥාව උපන. විද්‍යාව උපන. ආලොකය උපන.”
18. “ඉදං දුක‍්ඛනිරොධං අරියසච‍්චන‍්ති මෙ භික‍්ඛවෙ පුබ‍්බෙ අනනුස‍්සුතෙසු ධම‍්මෙසු චක‍්ඛුං උදපාදි. ඤාණං උදපාදි. පඤ‍්ඤා උදපාදි. විජ‍්ජා උදපාදි. ආලොකො උදපාදි. තං ඛො පනිදං දුක‍්ඛනිරොධං අරියසච‍්චං සච‍්ඡිකාතබ‍්බන‍්ති මෙ භික‍්ඛවෙ -පෙ- සච‍්ඡිකතන‍්ති මෙ භික‍්ඛවෙ, පුබ‍්බෙ අනනුස‍්සුතෙසු ධම‍්මෙසු චක‍්ඛුං උදපාදි -පෙ- ආලොකො උදපාදි.
18. “මහණෙනි, මට ‘මේ දුඃඛනිරෝධාර්‍ය්‍යසත්‍යය’ යි පෙර නො ඇසූ දහම්හි නුවණැස උපන. ඥානය උපන. ප්‍රඥාව උපන. විද්‍යාව උපන. ආලොකය උපන. මහණෙනි, මට ‘ඒ මේ දුඃඛනිරෝධාර්‍ය්‍යසත්‍යය ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කට යුතු ය’ යි –පෙ– මහණෙනි, මට ‘ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කරණ ලද්දේ ය’ යි පෙර නො ඇසූ දහම්හි නුවණැස උපන. –පෙ– ආලොකය උපන.”
19. “ඉදං දුක‍්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා අරියසච‍්චන‍්ති මෙ භික‍්ඛවෙ, පුබ‍්බෙ අනනුස‍්සුතෙසු ධම‍්මෙසු චක‍්ඛුං උදපාදි -පෙ- ආලොකො උදපාදි. තං ඛො පනිදං දුක‍්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදාඅරියසච‍්චං භාවෙතබ‍්බන‍්ති මෙ භික‍්ඛවෙ -පෙ- භාවිතන‍්ති මෙ භික‍්ඛවෙ පුබ‍්බෙ අනනුස‍්සුතෙසු ධම‍්මෙසු චක‍්ඛුං උදපාදි. ඤාණං උදපාදි. පඤ‍්ඤා උදපාදි. විජ‍්ජා උදපාදි. ආලොකො උදපාදි.”
19. “මහණෙනි, මට ‘මේ දුඃඛනිරොධගාමිනීප්‍රතිපදාර්‍ය්‍යසත්‍යය’ යි පෙර නො ඇසූ දහම්හි නුවණැස උපන. –පෙ– ආලොකය උපන. මහණෙනි, මට ‘ඒ මේ දුඃඛනිරොධගාමිනීප්‍රතිපදාර්‍ය්‍යසත්‍යය වැඩිය යුතු ය.’ යි –පෙ– මහණෙනි, මට ‘වඩනාලද්දේ ය’ යි පෙර නො ඇසූ දහම්හි නුවණැස උපන. ඥානය උපන ප්‍රඥාව උපන. විද්‍යාව උපන. ආලොකය උපන.”
20. “යාවකීවඤ‍්ච මෙ භික‍්ඛවෙ, ඉමෙසු චතුසු අරියසච‍්චෙසු එවං තිපරිවට‍්ටං ද‍්වාදසාකාරං යථාභූතං ඤාණදස‍්සනං න සුවිසුද‍්ධං අහොසි, නෙව නාවා’හං භික‍්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ‍්මකෙ සස‍්සමණබ්‍රාහ‍්මණියා පජාය සදෙවමනුස‍්සාය අනුත‍්තරං සම්මා සම‍්බොධිං අභිසම‍්බුද‍්ධො පච‍්චඤ‍්ඤාසිං.”
20. “මහණෙනි, යම් තාක් මෙසේ (සත්‍යඥාන – කෘත්‍යඥාන – කෘතඥාන යි) ත්‍රිපරිවෘත්තයක් ඇති (එකී එකී සත්‍යයයෙක්හි තුන් තුන් ආකාර වශයෙන්) දොළොස් ආකාරයක් ඇති මේ චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යධර්‍මයන් කෙරෙහි ඇති සැටි දැකීම මට පැහැදිලි නො වී ද, මහණෙනි, ඒ තාක් දෙවියන් සහිත වූ, මරුන් සහිත වූ, බඹුන් සහිත වූ, ලෝකයෙහි ද, මහණ බමුණන් සහිත වූ, දෙවිමිනිසුන් සහිත වූ ප්‍රජාවෙහි ද ‘මම නිරුත්තර වූ සම්‍යක් සම්බෝධිය අවබෝධ කෙළෙමි’ යි ප්‍රතිඥා නො කෙළෙමි.”
21. “යතො ච ඛො මෙ භික‍්ඛවෙ, ඉමෙසු චතූසු අරියසච‍්චෙසු එවං තිපරිවට‍්ටං ද‍්වාදසාකාරං යථාභූතං ඤාණදස‍්සනං සුවිසුද‍්ධං අහොසි අථාහං භික‍්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ‍්මකෙ සස‍්සමණබ්‍රාහ‍්මණියා පජාය සදෙවමනුස‍්සාය අනුත‍්තරං සම‍්මාසම‍්බොධිං අභිසම‍්බුද‍්ධො පච‍්චඤ‍්ඤාසිං ඤාණඤ‍්ච පන මෙ දස‍්සනං උදපාදි:– ‘අකුප‍්පා මෙ චෙතොවිමුත‍්ති අයමන‍්තිමා ජාති නත්‍ථිදානි පුනබ‍්භවො’ති.”
21. “මහණෙනි, යම් දිනක පටන් මෙසේ ත්‍රිපරිවෘත්තයක් ඇති දොළොස් ආකාරයක් ඇති මේ චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යධර්‍මයන් කෙරෙහි ඇති සැටි දැකීම මට පැහැදිලි වී ද, මහණෙනි, එකල්හි මම දෙවියන් සහිත වූ මරුන් සහිත වූ බඹුන් සහිත වූ ලෝකයෙහි, මහණ බමුණන් සහිත වූ දෙවි මිනිසුන් සහිත වූ ප්‍රජාවෙහි නිරුත්තර වූ සම්‍යක්සම්බෝධිය අවබෝධ කෙළෙමි යි ප්‍රතිඥා කෙළෙමි. ‘මාගේ අර්‍හත්ඵලය ස්ථිර ය. මෙ අන්තිම ජාතිය ය. දැන් මතු භවයක් නැත්තේ ය’ යි මට ප්‍රත්‍යවේක්‍ෂාඥානය පහළ වි ය.”
22. ඉමස‍්මිඤ‍්ච පන වෙය්‍යාකරණස‍්මිං භඤ‍්ඤමානෙ ආයස‍්මතො කොණ‍්ඩඤ‍්ඤස‍්ස විරජං වීතමලං ධම‍්මචක‍්ඛුං උදපාදි: ‘යං කිඤ‍්චි සමුදයධම‍්මං සබ‍්බං තං නිරොධධම‍්ම’න‍්ති.
22. මේ වෙය්‍යාකරණධර්‍මය දෙසන කල්හි ආයුෂ්මත් කොණ්ඩඤ්ඤ ස්ථවිරයන් වහන්සේට “යම් කිසි ධර්‍මයක් ප්‍රත්‍යයයෙන් උපන්නේ වේ ද, ඒ සියල්ල නිරුද්ධ වීම ස්වභාවය කොට ඇතැ” යි රාගාදිරජස් රහිත වූ පහ වූ (දිට්ඨිවිචිකිච්ඡා) මල ඇති සෝතාපත්තිමග්ගඤාණය පහළ වූයේ ය.
23. පවත‍්තිතෙ ච පන භගවතා ධම‍්මචක‍්කෙ භුම‍්මා දෙවා සද‍්දමනුස‍්සාවෙසුං: “එතං භගවතා බාරාණසියං ඉසිපතනෙ මිගදායෙ අනුත‍්තරං ධම‍්මචක‍්කං පවත‍්තිතං අප‍්පතිවත‍්තියං සමණෙන වා බ්‍රාහ‍්මණෙන වා දෙවෙන වා මාරෙන වා බ්‍රහ‍්මුනා වා කෙනචි වා ලොකස‍්මි”න‍්ති.
23. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ධර්‍මචක්‍රය පවත්වනු ලැබූ කල්හි බූමාටුදෙවියෝ ‘භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් බරණැස මෘගදාය නම් වූ ඉසිපතනාරාමයෙහි ලෝකයෙහි ශ්‍රමණයකු විසින් හෝ බ්‍රාහ්මණයකු විසින් හෝ දෙවියකු විසින් හෝ මාරයකු විසින් හෝ බ්‍රාහ්මයකු විසින් හෝ අන්කිසිවකු විසින් හෝ නො පැවැත්විය හැකි වූ නිරුත්තර වූ මේ ධර්‍මචක්‍රය පවත්වනලද්දේ ය” යි සාධුනාද පැවැත්වූහ.
24. භුම‍්මානං දෙවානං සද‍්දං සුත්‍වා චාතුම‍්මහාරාජිකා දෙවා සද‍්දමනුස‍්සාවෙසුං -පෙ- චාතුම‍්මහාරාජිකානං දෙවානං සද‍්දං සුත්‍වා තාවතිංසා දෙවා - යාමා දෙවා - තුසිතා දෙවා - නිම්මානරතී දෙවා - පරනිම‍්මිතවසවත‍්තිනො දෙවා - බ්‍රහ‍්මකායිකා දෙවා සද‍්දමනුස‍්සාවෙසුං: “එතං භගවතා බාරාණසියං ඉසිපතනෙ මිගදායෙ අනුත‍්තරං ධම‍්මචක‍්කං පවත‍්තිතං අප‍්පතිවත‍්තියං සමණෙන වා බ්‍රාහ‍්මණෙන වා දෙවෙන වා මාරෙන වා බ්‍රහ‍්මුනා වා කෙනචි වා ලොකස‍්මි”න‍්ති.
24. බූමාටු දෙවියන්ගේ ශබ්දය අසා චාතුර්මහාරාජිකදෙවියෝ ශබ්ද ඇස්වූහ. –පෙ– චාතුර්‍මහාරාජිකදෙවියන්ගේ ශබ්දය අසා තව්තිසාවැසි දෙවියෝ – තව්තිසාවැසි දෙවියන්ගේ ශබ්දය අසා – යාමවැසි දෙවියෝ, යාමදෙවියන්ගේ ශබ්දය අසා – තුසිතවැසි දෙවියෝ – තුසිතදෙවියන්ගේ ශබ්දය අසා – නිම්මානරතිදෙවියෝ – නිම්මානරතී දෙවියන්ගේ ශබ්දය අසා පරනිම්මිතවසවත්තිදෙවියෝ – පරනිම්මිතවසවත්තිදෙවියන්ගේ ශබ්දය අසා බ්‍රහ්මකායිකදෙවියෝ “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් බරණැස මෘගදාය නම් වූ ඉසිපතනාරාමයෙහි ලෝකයෙහි ශ්‍රමණයකු විසින් හෝ බ්‍රාහ්මණයකු විසින් හෝ දෙවියකු විසින් හෝ මාරයකු විසින් හෝ බ්‍රාහ්මයකු විසින් හෝ අන් කිසිවකු විසින් හෝ නො පැවැත්විය හැකි වූ නිරුත්තර වූ මේ ධර්‍මචක්‍රය පවත්වනලද්දේ ය” යි සාධුනාද පැවැත්වූහ.
25. ඉතිහ තෙන ඛණෙන තෙන මුහුත‍්තෙන යාව බ්‍රහ‍්මලොකා සද‍්දො අබ‍්භුග‍්ගඤ‍්ඡි. අයං ච දසසහස‍්සී ලොකධාතු සඞ‍්කම‍්පි. සම‍්පකම‍්පි සම‍්පවෙධි. අප‍්පමාණො ච උළාරො ඔභාසො ලොකෙ පාතුරහොසි අතික‍්කම‍්ම දෙවානං දෙවානුභාවං. අථ ඛො භගවා උදානං උදානෙසි: “අඤ‍්ඤාසි වත භො කොණ‍්ඩඤ‍්ඤො. අඤ‍්ඤාසි වත භො කොණ‍්ඩඤ‍්ඤො”ති. ඉති හි’දං ආයස‍්මතො කොණ‍්ඩඤ‍්ඤස‍්ස ‘අඤ‍්ඤාසිකොණ‍්ඩඤ‍්ඤො’ ත්‍වෙ ව නාමං අහොසි.
25. මෙසේ ඒ ක්‍ෂණයෙහි ඒ මොහොතෙහි බඹලොව තෙක් ශබ්දය ඉතා උස් ව නැංගේ ය. මේ දසදහසක් ලෝකධාතු තොමෝ කම්පිත වූවා ය. තදින් සැලුනී ය. තදින් වෙවුලූ ය. දෙවියන්ගේ දිව්‍යානුභාවය ඉක්මවා ප්‍රමාණරහිත වූ මහත් වූ ආලෝකයක් පහළ වූයේ ය. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “භවත් කොණ්ඩඤ්ඤ තෙමේ ඒකාන්තයෙන් (චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යධර්‍මය) දත්තේය භවත් කොණ්ඩඤ්ඤ තෙමේ ඒකාන්තයෙන් (චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යධර්‍මය) දත්තේ ය” යි ප්‍රීතිවාක්‍යය පැවැත්වූ සේක. මෙසේ ආයුෂ්මත් කොණ්ඩඤ්ඤ ස්ථවිරයන් වහන්සේට “අඤ්ඤාකොණ්ඩඤ්ඤ” කියා ම මේ නමක් වූයේ ය.
26. “අථ ඛො ආයස‍්මා අඤ‍්ඤාකොණ‍්ඩඤ‍්ඤො දිට‍්ඨධම‍්මො පත‍්තධම‍්මො විදිතධම‍්මො පරියොගාළ‍්හධම‍්මො තිණ‍්ණවිචිකිච‍්ඡො විගතකථංකථො වෙසාරජ‍්ජප‍්පත‍්තො අපරප‍්පච‍්චයො සත්‍ථුසාසනෙ භගවන‍්තං එතදවොච: “ලභෙය්‍යා’හං භන‍්තෙ, භගවතො සන‍්තිකෙ පබ‍්බජ‍්ජං. ලභෙය්‍යං උපසම‍්පද”න‍්ති. “එහි භික‍්ඛූ”ති භගවා අවොච. “ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො. චර බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති. සා’ව තස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම්පදා අහොසි.
26. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් කොණ්ඩඤ්ඤ ස්ථවිර තෙමේ දක්නාලද (සිවුසස්) දහම් ඇත්තේ, පැමිණි (සිවුසස්)දහම් ඇත්තේ, වෙසෙසින් බැසගත් (සිවුසස්) දහම් ඇත්තේ, දුරු කළ සැක ඇත්තේ, පහ වූ (කෙසේ කෙසේ දැයි පැවති) සැක ඇත්තේ, විසාරදභාවයට පැමිණියේ, ශාස්තෘශාසනයෙහි අන් කෙනකුන්ගේ පිටිවහලක් නැත්තේ “භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයෙහි පැවිද්ද ලබන්නෙමි. උපසම්පදාව ලබන්නෙමි” යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැළ කෙළේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “මහණ, එව. ධර්‍මය තෙමේ මනා ව දෙසනලද්දේ ය. මනා කොට දුක් කෙළවර කිරීම පිණිස මාර්‍ගබ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙව” යි වදාළ සේක. ඒ වචනය ම ඒ ආයුෂ්මතුන් වහන්සේහට උපසම්පදාව වි ය.
27. අථ ඛො භගවා තදවසෙසෙ භික‍්ඛූ ධම‍්මියා කථාය ඔවදි අනුසාසි. අථ ඛො ආයස‍්මතො ච වප‍්පස‍්ස ආයස‍්මතො ච භද‍්දියස‍්ස භගවතා ධම‍්මියා කථාය ඔවදියමානානං අනුසාසියමානානං විරජං වීතමලං ධම‍්මචක‍්ඛුං උදපාදි: “යං කිඤ‍්චි සමුදයධම‍්මං, සබ‍්බං තං නිරොධධම‍්ම”න‍්ති. තෙ දිට‍්ඨධම‍්මා පත‍්තධම‍්මා විදිතධම‍්මා පරියොගාළ‍්හධම‍්මා තිණ‍්ණවිචිකිච‍්ඡා විගතකථඞ‍්කථා වෙසාරජ‍්ජප‍්පත‍්තා අපරප‍්පච‍්චයා සත්‍ථුසාසනෙ භගවන‍්තං එතදවොචුං: “ලභෙය්‍යාම මයං භන‍්තෙ, භගවතො සන‍්තිකෙ පබ‍්බජ‍්ජං, ලභෙය්‍යාම උපසම‍්පද”න‍්ති. “එථ භික‍්ඛවො”ති භගවා අවොච. “ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො. චරථ බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති. සා’ව තෙසං ආයස‍්මන‍්තානං උපසම්පදා අහොසි.
27. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔහුගෙන් අවශේෂ වූ භික්‍ෂූන්ට දැහැමිකතාවෙන් අවවාද කළ සේක. අනුසාසනා කළ සේක. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දැහැමිකතාවෙන් අවවාද කරණු ලැබූ අනුශාසනා කරණු ලැබූ සිවු දෙනා වහන්සේ අතුරෙන් ආයුෂ්මත් වප්ප ස්ථවිරයන් වහන්සේට ද, ආයුෂ්මත් භද්දිය ස්ථවිරයන් වහන්සේට ද “යම් කිසි ධර්‍මයක් ප්‍රත්‍යයයෙන් උපන්නේ වේ ද, ඒ ‘සියල්ල නිරුද්ධ වීම ස්වභාවය කොට ඇතැ” යි පහ වූ රාගාදිරජස් ඇති, පහ වූ දිට්ඨිවිචිකිච්ඡාමල ඇති සෝතාපත්තිමග්ගඤාණය පහළ වි ය. ඔහු දක්නාලද දහම් ඇත්තාහු පැමිණි දහම් ඇත්තාහු, අවබෝධ කළ දහම් ඇත්තාහු, වෙසෙසින් බැසගත් දහම් ඇත්තාහු, දුරු කළ සැක ඇත්තාහු, පහ වූ සැක ඇත්තාහු, නිර්‍භයභාවයට පැමිණියාහු, ශාස්තෘශාසනයෙහි පරප්‍රත්‍යයයක් නැත්තාහු “ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයෙහි පැවිද්ද ලබන්නෙමු. උපසම්පදාව ලබන්නෙමු”යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැළකළහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “මහණෙනි, එවු. ධර්‍මය තෙමේ මොනවට දෙසන ලද්දේ ය. දුක් කෙළවර කිරීම පිණිස මනා කොට මාර්‍ගබ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙවු” යි වදාළසේක. ඒ වචනය ම ඒ ආයුෂ්මත්වරුන්ට උපසම්පදාව වී ය.
28. අථ ඛො භගවා තදවසෙසෙ භික‍්ඛූ නීහාරභත‍්තො ධම‍්මියා කථාය ඔවදි අනුසාසි. යං තයො භික‍්ඛූ පිණ‍්ඩාය චරිත්‍වා ආහරන‍්ති, තෙන ඡබ‍්බග‍්ගො යාපෙති.
28. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ (සෙසු භික්‍ෂූන් විසින්) ගෙණවුත් පිළිගැන්වූ බත් ඇති සේක් දැහැමිකතාවෙන් සෙසු භික්‍ෂූන්ට අවවාද කළ සේක. අනුශාසනා කළ සේක භික්‍ෂූහු තිදෙනෙක් පිඬු පිණිස හැසිර යම් අහරක් ගෙණ එත් ද, එ අහරින් ස නම යැපෙත්.
29. අථ ඛො ආයස‍්මතො ච මහානාමස‍්ස ආයස‍්මතො ච අස‍්සජිස‍්ස භගවතා ධම‍්මියා කථාය ඔවදියමානානං අනුසාසියමානානං. විරජං වීතමලං ධම‍්මචක‍්ඛුං උදපාදි: යං කිඤ‍්චි සමුදයධම‍්මං, සබ‍්බං තං නිරොධධම‍්ම”න‍්ති . තෙ දිට‍්ඨධම‍්මා පත‍්තධම‍්මා විදිතධම‍්මා පරියොගාළ‍්හධම‍්මා තිණ‍්ණවිචිකිච‍්ඡා විගතකථඞ‍්කථා වෙසාරජ‍්ජප‍්පත‍්තා අපරප‍්පච‍්චයා සත්‍ථුසාසනෙ භගවන‍්තං එතදවොචුං: “ලභෙය්‍යාම මයං භන‍්තෙ භගවතො සන‍්තිකෙ පබ‍්බජ‍්ජං. ලභෙය්‍යාම උපසම‍්පද”න‍්ති. “එථ භික‍්ඛවො”ති භගවා අවොච. “ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො. චරථ බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති. සා’ව තෙසං ආයස‍්මන‍්තානං උපසම්පදා අහොසි.
29. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දැහැමි කතාවෙන් අවවාද කරණු ලබන්නා වූ අනුශාසනා කරණු ලබන්නා වූ ආයුෂ්මත් වූ මහානාම ස්ථවිරයන් වහන්සේට ද, ආයුෂ්මත් වූ අස්සජි ස්ථවිරයන් වහන්සේට ද “යම් කිසි ධර්‍මයක් ප්‍රත්‍යයයෙන් උපන්නේ ද, ඒ සියල්ල නිරුද්ධවීම ස්වභාවය කොට ඇතැ” යි පහ වූ රාගාදිරජස් ඇති පහ වූ මල ඇති සෝතාපත්තිමග්ගඤාණය පහළ වූයේ ය. ඔහු දක්නාලද දහම් ඇත්තාහු, පැමිණි දහම් ඇත්තාහු, අවබෝධ කළ දහම් ඇත්තාහු, වෙසෙසින් බැසගත් දහම් ඇත්තාහු, දුරු කළ සැක ඇත්තාහු, පහ වූ සැක ඇත්තාහු, නිර්‍භය භාවයට පැමිණියාහු, බුදුසසුනෙන් පිටත් ඇදහීමක් නැත්තාහු “ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයෙහි පැවිද්ද ලබන්නෙමු. උපසම්පදාව ලබන්නෙමු” යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැළකළහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “මහණෙනි, එවු. ධර්‍මය තෙමේ මොනවට දෙසනලද්දේ ය. දුක් කෙළවර කිරීම පිණිස මනා කොට බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙවු” යි වදාළ සේක. ඒ වචනය ම ඒ ආයුෂ්මත්වරුන්ට උපසම්පදාව වී ය.
30. අථ ඛො භගවා පඤ‍්චවග‍්ගියෙ භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “රූපං භික‍්ඛවෙ, අනත‍්තා. රූපං ච හිදං භික‍්ඛවෙ, අත‍්තා අභවිස‍්ස, නයිදං රූපං ආබාධාය සංවත‍්තෙය්‍ය. ලබ‍්භෙථ ච රූපෙ ‘එවං මෙ රූපං හොතු, එවං මෙ රූපං මා අහොසී’ති. යස‍්මා ච ඛො භික‍්ඛවෙ, රූපං අනත‍්තා, තස‍්මා රූපං ආබාධාය සංවත‍්තති. න ච ලබ‍්භති රූපෙ ‘එවං මෙ රූපං හොතු. එවං මෙ රූපං මා අහොසී’ති.
30. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පස්වග මහණුන් ඇමතූ සේක: “මහණෙනි, රූපය අනාත්මයි. මහණෙනි, යම් හෙයකින් මේ රූපය ආත්ම වී නම්, මේ රූපය පීඩාව පිණිස නො පවත්නේ ය. ‘මාගේ රූපය මෙසේ වේවා. මෙසේ නො වේවා’ යනු ලැබිය හැකි වන්නේ ය. මහණෙනි, යම් හේතුවකින් රූපය ආත්ම නො වේ ද, ඒ හේතුවෙන් රූපය පීඩාව පිණිස පවතී. ‘මාගේ රූපය මෙසේ වේවා. මෙසේ නො වේවා’ යනු රූපයෙහි නො ලැබේ.
31. “වෙදනා භික‍්ඛවෙ, අනත‍්තා. වෙදනා ච හිදං, භික‍්ඛවෙ, අත‍්තා අභවිස‍්ස, නයිදං වෙදනා ආබාධාය සංවත‍්තෙය්‍ය. ලබ‍්භෙථ ච වෙදනාය ‘එවං මෙ වෙදනා හොතු. එවං මෙ වෙදනා මා අහොසී’ති. යස‍්මා ච ඛො භික‍්ඛවෙ, වෙදනා අනත‍්තා, තස‍්මා වෙදනා ආබාධාය සංවත‍්තති. න ච ලබ‍්භති වෙදනාය ‘එවං මෙ වෙදනා හොතු. එවං මෙ වෙදනා මා අහොසී’ති.
31. “මහණෙනි, වේදනාව අනාත්මයි. මහණෙනි, යම්හෙයකින් මේ වේදනාව ආත්මය වී නම්, මේ වේදනාව පීඩාව පිණිස නො පවත්නී ය. ‘මාගේ වේදනාව මෙසේ වේවා. මෙසේ නො වේවා’ යනු වේදනාවෙහි ලැබිය හැකි වන්නේ ය. මහණෙනි, යම්හෙයකින් වේදනාව ආත්ම නො වේ ද, එහෙයින් වේදනාව පීඩාව පිණිස පවතී. ‘මාගේ වේදනාව මෙසේ වේවා. මෙසේ නො වේවා’ යනු වේදනාවෙහි නො ලැබේ.
32. “සඤ‍්ඤා භික‍්ඛවෙ, අනත‍්තා. -පෙ- සඞ‍්ඛාරා භික‍්ඛවෙ, අනත‍්තා. සඞ‍්ඛාරා ච හිදං භික‍්ඛවෙ, අත‍්තා අභවිස‍්සිංසු, නයිමෙ සඞ‍්ඛාරා ආබාධාය සංවත‍්තෙය්‍යුං. ලබ‍්භෙථ ච සඞ‍්ඛාරෙසු ‘එවං මෙ සඞ‍්ඛාරා හොන‍්තු. එවං මෙ සඞ‍්ඛාරා මා අහෙසු’න‍්ති. යස‍්මා ච ඛො භික‍්ඛවෙ, සඞ‍්ඛාරා අනත‍්තා, තස‍්මා සඞ‍්ඛාරා ආබාධාය සංවත‍්තන‍්ති. න ච ලබ‍්භති සඞ‍්ඛාරෙසු “එවං මෙ සඞ‍්ඛාරා හොන‍්තු. එවං මෙ සඞ‍්ඛාරා මා අහෙසු’න‍්ති.
32. “මහණෙනි, සංඥාව අනාත්මයි –පෙ– මහණෙනි, සංස්කාරයෝ අනාත්ම වෙත්. මහණෙනි, යම්හෙයකින් මේ සංස්කාරයෝ ආත්ම වූවාහු නම්, මේ සංස්කාරයෝ පීඩාව පිණිස නො පවත්නාහු ය. ‘මාගේ සංස්කාරයෝ මෙසේ වෙත්වා මෙසේ නොවෙත්වා’ යනු සංස්කාරයන් කෙරෙහි ලැබිය හැකි වන්නේ ය. මහණෙනි, යම් හෙයකින් සංස්කාරයෝ ආත්ම නො වෙත් ද, එහෙයින් සංස්කාරයෝ පීඩාව පිණිස පවතිත්. ‘මාගේ සංස්කාරයෝ මෙසේ වෙත්වා. මෙසේ නො වෙත්වා’ යනු සංස්කාරයන් කෙරෙහි නො ලැබේ.
33. “විඤ‍්ඤාණං භික‍්ඛවෙ, අනත‍්තා. විඤ‍්ඤාණඤ‍්චහිදං භික‍්ඛවෙ, අත‍්තා අභවිස‍්ස, නයිදං විඤ‍්ඤාණං ආබාධාය සංවත‍්තෙය්‍ය, ලබ‍්භෙථ ච විඤ‍්ඤාණෙ ‘එවං මෙ විඤ‍්ඤාණං හොතු, එවං මෙ විඤ‍්ඤාණං මා අහොසී’ති. යස‍්මා ච ඛො භික‍්ඛවෙ විඤ‍්ඤාණං අනත‍්තා, තස‍්මා විඤ‍්ඤාණං ආබාධාය සංවත‍්තති, න ච ලබ‍්භති විඤ‍්ඤාණෙ ‘එවං මෙ විඤ‍්ඤාණං හොතු. එවං මෙ විඤ‍්ඤාණං මා අහොසී’ති.
33. “මහණෙනි, විඥානය අනාත්මයි. මහණෙනි, යම්හෙයකින් මේ විඥානය ආත්ම වී නම්, මේ විඥානය පීඩාව පිණිස නො පවත්නේ ය. ‘මා ගේ විඥානය මෙසේ වේවා මෙසේ නො වේ වා’ යනු විඥානයෙහි ලැබිය හැකි වන්නේ ය. මහණෙනි, යම්හෙයකින් විඥානය ආත්ම නො වේ ද, එහෙයින් විඥානය පීඩාව පිණිස පවතී. ‘මාගේ විඥානය මෙසේ වේවා. මෙසේ නො වේවා’ යනු විඥානයෙහි නො ලැබේ.
34. “තං කිම‍්මඤ‍්ඤථ භික‍්ඛවෙ, රූපං නිච‍්චං වා අනිච‍්චං වා?ති. අනිච‍්චං භන‍්තෙ. යම‍්පනානිච‍්චං දුක‍්ඛං වා තං සුඛං වා?ති. දුක‍්ඛං භන‍්තෙ. යම‍්පනානිච‍්චං දුක‍්ඛං විපරිණාමධම‍්මං, කල‍්ලන‍්නු තං සමනුපස‍්සිතුං ‘එතං මම. එසො’හමස‍්මි. එසො මෙ අත‍්තා?ති. නො හෙතං භන‍්තෙ. වෙදනා -පෙ- සඤ‍්ඤා -පෙ- සඞ‍්ඛාරා -පෙ- විඤ‍්ඤාණං නිච‍්චා වා අනිච‍්චා වා?ති. අනිච‍්චං භන‍්තෙ. යම‍්පනානිච‍්චං දුක‍්ඛං වා තං සුඛං වා?ති. දුක‍්ඛං භන‍්තෙ. යම‍්පනානිච‍්චං දුක‍්ඛං විපරිණාමධම‍්මං, කල‍්ලන‍්නු තං සමනුපස‍්සිතුං ‘එතං මම. එසො හමස‍්මි. එසො මෙ අත‍්තා?’ති. නො හෙතං භන‍්තෙ.
34. “මහණෙනි, ඒ කිමැ යි සිතවු ද? රූපස්කන්‍ධය නිත්‍ය ද? අනිත්‍ය ද? ස්වාමීනි, අනිත්‍ය යි. යමක් අනිත්‍ය වේ නම්, එය දුක් ද? සැප ද? ස්වාමීනි, දුක් ය, යමක් අනිත්‍ය ද, දුක් ද, පෙරළෙන සුලු ද, එබඳු දෙය ‘මෙය, මාගේ ය. මේ තෙමේ මම වෙමි. මේ තෙමේ මාගේ ආත්මය’ යි දක්නට සුදුසු ද? ස්වාමීනි, ඒ නුසුදුසු ම ය. වේදනා තොමෝ –පෙ– සංඥා තොමෝ –පෙ– සංස්කාරයෝ –පෙ– විඥානය නිත්‍ය ද? අනිත්‍ය ද? ස්වාමීනි, අනිත්‍ය යි. යමක් අනිත්‍ය නම් එය දුක් ද? සැප ද? ස්වාමීනි, දුක් ය. යමක් වනාහි අනිත්‍ය ද, දුක් ද, පෙරළෙන සුලු ද, එය ‘මෙය මාගේ ය. මේ තෙමේ මම වෙමි. මේ තෙමේ මාගේ ආත්මය’යි දක්නට සුදුසු ද? ස්වාමීනි, ඒ නුසුදුසු ම ය.
35. තස‍්මාතිහ භික‍්ඛවෙ, යං කිඤ‍්චි රූපං අතීතානාගතපච‍්චුප‍්පන‍්නං අජ‍්ඣත‍්තං වා බහිද‍්ධා වා ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා හීනං වා පණීතං වා, යං දූරෙ සන‍්තිකෙ වා; සබ‍්බං තං රූපං නෙතං මම. නෙසො’හමස‍්මි, න මෙ සො අත‍්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම‍්මප‍්පඤ‍්ඤාය දට‍්ඨබ‍්බං. යා කාචි වෙදනා - යා කාචි සඤ‍්ඤා - යෙ කෙචි සඞ‍්ඛාරා - යං කිඤ‍්චි විඤ‍්ඤාණං අතීතානාගතපච‍්චුප‍්පන‍්නං අජ‍්ඣත‍්තං වා බහිද‍්ධා වා ඔළාරිකා වා සුඛුමං වා හීනං වා පණීතං වා යං දූරෙ වා සන‍්තිකෙ වා සබ‍්බං තං විඤ‍්ඤාණං නෙතං මම, නෙසො’හමස‍්මි, න මෙ සො අත‍්තා’ති. එවමෙතං යථාභූතං සම‍්මප‍්පඤ‍්ඤාය දට‍්ඨබ‍්බං.
35. මහණෙනි, එහෙයින් මේ ලෝකයෙහි තමා ගේ වූ හෝ බැහැර වූ හෝ මහත් වූ හෝ සියුම් වූ හෝ ලාමක වූ හෝ ප්‍රණීත වූ හෝ අතීතානාගතවර්‍තමාන වූ හෝ යම් කිසි රූපයෙක් වේ ද, යම් රූපයෙක් දුරෙහි හෝ සමීපයෙහි හෝ වේ ද ඒ සියලු රූපය “මේ මාගේ නො වේ. මේ තෙමේ මම් නො වෙමි. මේ තෙමේ මාගේ ආත්මය නො වේ ය” යි මෙසේ මෙය යහපත් නුවණින් තත් වූ පරිදි දත යුතු ය. යම් කිසි වේදනාවක් වේ ද, – යම්කිසි සංඥාවක් වේ ද,– යම් කිසි සංස්කාරයෝ වෙත් ද – අධ්‍යාත්මයෙහි වූ හෝ බැහැර වූ හෝ මහත් වූ හෝ සියුම් වූ හෝ ලාමක වූ හෝ ප්‍රණීත වූ හෝ අතීතානාගතවර්‍තමාන වූ හෝ යම් කිසි විඥානයෙක් වේ ද, යම් විඥානයෙක් දුරෙහි හෝ සමීපයෙහි හෝ වේ ද, ඒ සියලු විඥානය “මේ මාගේ නොවේ. මේ තෙමේ මම නො වෙ මි. මේ තෙමේ මාගේ ආත්මය නොවේ ය’ යි මෙසේ මෙය යහපත් නුවණින් තත් වූ පරිදි දත යුතු ය.
36. එවං පස‍්සං භික‍්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො රූපස‍්මිම‍්පි නිබ‍්බින්‍දති, වෙදනාය’පි නිබ‍්බින්‍දති, සඤ‍්ඤාය’පි නිබ‍්බින්‍දති. සඞ‍්ඛාරෙසු’පි නිබ‍්බින්‍දති. විඤ‍්ඤාණස‍්මිම‍්පි නිබ‍්බින්‍දති. නිබ‍්බින්‍දං විරජ‍්ජති; විරාගා විමුච‍්චති; විමුත‍්තස‍්මිං විමුත‍්තමිති ඤාණං හොති; ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ‍්මචරියං; කතං කරණීයං; නාපරං ඉත්‍ථත‍්තායා’ති පජානාතී”ති.
36. මහණෙනි, මෙසේ දක්නා වූ බහුශ්‍රුත වූ ආර්‍ය්‍යශ්‍රාවක තෙමේ රූපස්කන්‍ධයෙහි ද කලකිරෙයි. වෙදනාස්කන්‍ධයෙහි ද කලකිරෙයි. සංඥාස්කන්‍ධයෙහි ද කලකිරෙයි. සංස්කාරස්කන්‍ධයෙහි ද කලකිරෙයි. විඥානස්කන්‍ධයෙහි ද කලකිරෙයි. කළකිරුණේ නො ඇලෙයි. නො ඇලීමෙන් (කෙලෙසුන් කෙරෙන්) මිදෙයි. මිදුනු කල්හි මිදුනේ යැ යි (පස්විකුම්) නුවණ වේ. ‘ජාතිය ක්‍ෂය වී ය. බඹසර වැස නිමවන ලදී. (සිවු මගින් කළ යුතු) කටයුතු කරණ ලදී. අර්‍හත්‍වය පිණිස (කටයුතු) අනිකක් නැතැ’ යි දනියි.
37. ඉදමවොච භගවා. අත‍්තමනා පඤ‍්චවග‍්ගියා භික‍්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්‍දුං. ඉමස‍්මිඤ‍්ච පන වෙය්‍යාකරණස‍්මිං භඤ‍්ඤමානෙ පඤ‍්චවග‍්ගියානං භික‍්ඛූනං අනුපාදාය ආසවෙහි චිත‍්තානි විමුච‍්චිංසු.
37. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළසේක. සතුටු සිත් ඇති පස්වගමහණහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගේ වචනය (පසසමින්) සතුටු සිතින් පිළිගත්හ. මේ නිර්‍ගාථක සූත්‍රය දෙසනු ලබන කල්හි පස්වගමහණුන් ගේ සිත් තෘෂ්ණාදෘෂ්ටිවශයෙන් අල්ලා නොගැණීමෙන් ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදුනාහ.
38. තෙන ඛො පන සමයෙන ඡ ලොකෙ අරහන‍්තො හොන‍්ති.
38. එකල්හි ලෝකයෙහි රහත්හු සදෙනෙක් වෙත්.
පඨමකභාණවාරං
පළමු බණවර නිමි.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන බාරාණසියං යසො නාම කුලපුත‍්තො සෙට‍්ඨිපුත‍්තො සුඛුමාලො හොති. තස‍්ස තයො පාසාදා හොන‍්ති. එකො හෙමන‍්තිකො, එකො ගිම‍්හිකො, එකො වස‍්සිකො. සො වස‍්සිකෙ පාසාදෙ වස‍්සිකෙ චත‍්තාරො මාසෙ නිප‍්පුරිසෙහි තුරියෙහි පරිචාරයමානො න හෙට‍්ඨාපාසාදං ඔරොහති.
1. එකල්හි බරණැස යස නම් කුලපුත්‍රයෙක් වෙයි. සිටුපුත් වූ ඔහු සියුමැලි ය. ඔහුට ප්‍රාසාදයෝ තුණක් වෙත්. එක් ප්‍රාසාදයෙක් හේමන්ත ඍතුවට සුදුසු ය. එක් ප්‍රාසාදෙයක් ග්‍රීෂ්ම ඍතුවට සුදුසු ය. එක් ප්‍රාසාදයෙක් වර්‍ෂාඍතුවට සුදුසු ය. ඒ යස කුලපුත්‍රතෙමේ වැසිකලට සුදුසු පහයෙහි වැසි සාරමස්හි ස්ත්‍රීන් විසින්ම වාදනය කළ තූර්‍ය්‍යයන් ගෙන් හැම ලෙසින් ඉඳුරන් පිණවන්නේ යටපහයට නො බසියි.
2. අථ ඛො යසස‍්ස කුලපුත‍්තස‍්ස පඤ‍්චහි කාමගුණෙහි සමප‍්පිතස‍්ස සමඞ‍්ගීභූතස‍්ස පරිචාරයමානස‍්ස පටිගච‍්චෙව නිද‍්දා ඔක‍්කමි. පරිජනස‍්ස’පි නිද‍්දා ඔක‍්කමි, සබ‍්බරත‍්තියො ච තෙලප‍්පදීපො ඣායති.
2. ඉක්බිති පස්කම්ගුණයෙන් මොනවට සෑහීමට පැමිණි හැම ලෙසින් ඉඳුරන් පිණවන යස කුලපුත්‍රයාහට හැමට පළමුව නින්ද පැමිණියේය. පිරිවර ජනයාහට ද නින්ද පැමිණියේය. මුළු රෑ තෙල් පහන ද දැල්වේ.
3. අථ ඛො යසො කුලපුත‍්තො පටිගච‍්චෙව පබුජ‍්ඣිත්‍වා අද‍්දස සකං පරිජනං සුපන‍්තං. අඤ‍්ඤිස‍්සා කච‍්ඡෙ වීණං. අඤ‍්ඤිස‍්සා කණ‍්ඨෙ මුදිඞ‍්ගං. අඤ‍්ඤිස‍්සා කච‍්ඡෙ ආලම‍්බරං, අඤ‍්ඤං වික‍්කෙසිකං අඤ‍්ඤං වික‍්ඛෙළිකං. අඤ‍්ඤා විප‍්පලපන‍්තියො. හත්‍ථප‍්පත‍්තං සුසානං මඤ‍්ඤෙ. දිස‍්වානස‍්ස ආදීනවො පාතුරහොසි. නිබ‍්බිදාය චිත‍්තං සණ‍්ඨාසි.
3. එකල්හි යසකුලපුත්‍රතෙමේ හැමට පළමු පිබිද නිදන සිය පිරිවර දුටුවේ ය. එකකගේ කිසිල්ලෙහි වීණාව වී ය. එකකගේ බෙල්ලේ මිහිඟුබෙරය වී ය. එකකගේ කිසිල්ලෙහි පණාබෙරය වී ය. අවුල් වූ කෙස් ඇති එකක ද කෙළ වැහෙන එකක ද නන් දොඩන අන් අඟනන් ද දුටුවේ ය. එතැන හමුවට පත් අමුසොහොනක් වැනි වී ය. දැක, ඒ කුලපුත්‍රයාහට දොස් පෙණී ගියේ ය. සසර කළකිරීමෙහි සිත පිහිටියේ ය.
4. අථ ඛො යසො කුලපුත‍්තො උදානං උදානෙසි: “උපද‍්දුතං වත භො; උපස‍්සට‍්ඨං වත භො”ති.
4. ඉක්බිති යසකුලපුත්‍රතෙමේ “භවත්නි, ඒකාන්තයෙන් තෘෂ්ණාදි ක්ලේශයන් විසින් පීඩා කරණ ලද්දේ ය. භවත්නි, තෘෂ්ණාදික්ලේශයන් විසින්. දැඩි කොට ගන්නා ලද්දේ ය” යි උදන් ඇනී ය.
5. අථ ඛො යසො කුලපුත‍්තො සුවණ‍්ණපාදුකායො ආරොහිත්‍වා යෙන නිවෙසනද‍්වාරං තෙනුපසඞ‍්කමි. අමනුස‍්සා ද‍්වාරං විවරිංසු: “මා යසස‍්ස කුලපුත‍්තස‍්ස කොචි අන‍්තරායමකාසි අගාරස‍්මා අනගාරියං පබ‍්බජ‍්ජායා”ති .
5. ඉක්බිති යසකුලපුත්‍රතෙමේ රන්මිරිවැඩිසඟළ පය ලා නිවෙස්දොරට පැමිණියේ ය. දෙවියෝ “යසකුලපුත්‍රයාහට ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිද්දට කිසිවෙක් අන්තරාය නො කෙරේවා” යි දොර හළහ.
6. අථ ඛො යසො කුලපුත‍්තො යෙන නගරද‍්වාරං තෙනුපසඞ‍්කමි. අමනුස‍්සා ද‍්වාරං විවරිංසු. “මා යසස‍්ස කුලපුත‍්තස‍්ස කොචි අන‍්තරායමකාසි අගාරස‍්මා අනගාරියං පබ‍්බජ‍්ජායා”ති.
6. ඉක්බිති යසකුලපුත්‍ර තෙමේ නුවර දොරට පැමිණියේ ය. යසකුලපුත්‍රයාහට ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිද්දට කිසිවෙක් අන්තරාය නො කෙරේවා” යි දෙවියෝ දොර අළහ.
7. අථ ඛො යසො කුලපුත‍්තො යෙන ඉසිපතනං මිගදායො, තෙනුපසඞ‍්කමි. තෙන ඛො පන සමයෙන භගවා රත‍්තියා පච‍්චූසසමයං පච‍්චුට‍්ඨාය අජ‍්ඣොකාසෙ චඞ‍්කමති. අද‍්දසා ඛො භගවා යසං කුලපුත‍්තං දූරතො’ව ආගච‍්ඡන‍්තං. දිස‍්වාන චඞ‍්කමා ඔරොහිත්‍වා පඤ‍්ඤත‍්තෙ ආසනෙ නිසීදි. අථ ඛො යසො කුලපුත‍්තො භගවතො අවිදූරෙ උදානං උදානෙසි: උපද‍්දුතං වත භො; උපස‍්සට‍්ඨං වත භො”ති.
7. ඉක්බිති යසකුලපුත්‍රතෙමේ ඉසිපතනය වූ මෘගදායයට ගියේ ය. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අලුයම්වේලෙහි නැඟී සිට එළිමහනෙහි සක්මන් කරණසේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එන්නා වූ යසකුලපුත්‍රයා දුර දී ම දුටුසේක. දැක, සක්මනින් ඉවත් වී පැණවූ අසුනෙහි වැඩ හුන් සේක. එකල්හි යසකුලපුත්‍රතෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට නුදුරු තැනක සිට “භවත්නි, ඒකාන්තයෙන් තෘෂ්ණාදික්ලේශයන් විසින් පීඩා කරණ ලද්දේ ය. තෘෂණාදික්ලේශයන් විසින් දැඩි කොට ගන්නා ලද්දේ ය” යි උදන් ඈනී ය.
8. අථ ඛො භගවා යසං කුලපුත‍්තං එතදවොච: “ඉදං ඛො යස, අනුපද‍්දුතං. ඉදං අනුපස‍්සට‍්ඨං. එහි යස, නිසීද. ධම‍්මං තෙ දෙසෙස‍්සාමී”ති අථ ඛො යසො කුලපුත‍්තො “ඉදං කිර අනුපද‍්දුතං. ඉදං අනුපස‍්සට‍්ඨ”න‍්ති හට‍්ඨො උදග‍්ගො සුවණ‍්ණපාදුකාහි ඔරොහිත්‍වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි, උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. එකමන‍්තං නිසින‍්නස‍්ස ඛො යසස‍්ස කුලපුත‍්තස‍්ස භගවා ආනුපුබ‍්බීකථං කථෙසි. සෙය්‍යථිදං: දානකථං සීලකථං සග‍්ගකථං කාමානං ආදීනවං ඔකාරං සඞ‍්කිලෙසං නෙක‍්ඛම‍්මෙ ආනිසංසං පකාසෙසි. යදා භගවා අඤ‍්ඤාසි යසං කුලපුත‍්තං කල‍්ලචිත‍්තං මුදුචිත‍්තං විනීවරණචිත‍්තං උදග‍්ගචිත‍්තං පසන‍්නචිත‍්තං, අථ යා බුද‍්ධානං සාමුක‍්කංසිකා ධම‍්මදෙසනා තං පකාසෙසි – දුක‍්ඛං සමුදයං නිරොධං මග‍්ගං. සෙය්‍යථාපි නාම සුද‍්ධං වත්‍ථං අපගතකාළකං සම‍්මදෙව රජනං පටිගණ‍්හෙය්‍ය, එවමෙව යසස‍්ස කුලපුත‍්තස‍්ස තස‍්මිංයෙව ආසනෙ විරජං වීතමලං ධම‍්මචක‍්ඛුං උදපාදි “යං කිඤ‍්චි සමුදයධම‍්මං, සබ‍්බං තං නිරොධධම‍්ම”න‍්ති.
8. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යසකුලපුත්‍රයාහට “යසය, මේ වනාහි තෘෂ්ණාදික්ලේශයන් විසින් පීඩා නො කරණ ලද්දේ ය. තෘෂ්ණාදි ක්ලේශයන් විසින් දැඩි කොට නො ගන්නා ලද්දේ ය. යසය, එව. හිඳුව, තට දහම් දෙසන්නෙමි” යි වදාළ සේක. ඉක්බිති යසකුලපුත්‍රතෙමේ “මේ පීඩා නො කරණ ලද්දේ ල. මේ දැඩි කොට නො ගන්නා ලද්දේ ල” යි සතුටු වූයේ ඔද වැඩි වූයේ මිරිවැඩිසඟළ ගලවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ පසෙක හුන්නේ ය. පසෙක හුන්නා වූ යසකුලපුත්‍රයාහට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිළිවෙළකතාව වදාළසේක. එනම්:– දානකථාව සීලකථාව ස්වර්‍ගකථාව කාමයන්ගේ දෝෂය ලාමකභාවය කෙලෙසීමට හේතු වන බව ගිහිගෙන් නික්මීමෙහි අනුසස් (යන මෙය) ප්‍රකාශ කළසේක. යම් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යසකුලපුත්‍රයා (කාමච්ඡන්‍දය පහ වීමෙන්) යෝග්‍ය වූ සිත් ඇත්තෙකැ යි ද, (ව්‍යාපාදය දුරු වීමෙන්) මොළොක් වූ සිත් ඇත්තෙකැ යි ද, (උද්ධච්චකුක්කුච්චය දුරු වීමෙන්) නො විසිරුණු සිත් ඇත්තෙකැ යි ද (ථීනමිද්ධය පහ වීමෙන්) නො හැකුළුණු සිත් ඇත්තෙකැ යි ද (විචිකිච්ඡාව දුරු වීමෙන්) නිසැක සිත් ඇත්තෙකැ යි ද දත් සේක් ද, එකල්හි බුදුවරයන්ගේ තමා ම උසස්බවට පැමිණි යම් ධර්‍මදේශනාවක් වේ ද, දුඃඛසත්‍යය සමුදයසත්‍යය නිරෝධසත්‍යය මාර්‍ගසත්‍යය යන ඒ චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යය ප්‍රකාශ කළසේක. පහ වූ කිලුටු ඇති පිරිසුදු වස්ත්‍රයක් මනා සේ සායම් ගන්නේ යම් සේ ද, එපරිද්දෙන් යසකුලපුත්‍රයාහට ඒ අසුනෙහි දී ම “හටගැණීම ස්වභාවය කොට ඇති යම්කිසිවක් වේ ද, ඒ සියල්ල නිරුද්ධ වීම ස්වභාවය කොට ඇතැ” යි යන රාගාදිරජස් රහිත වූ පහ වූ කෙලෙස්මල ඇති දහම්ඇස (සෝතාපත්තිඤාණය) පහළ වූයේ ය.
9. අථ ඛො යසස‍්ස කුලපුත‍්තස‍්ස මාතා පාසාදං අභිරුහිත්‍වා යසං කුලපුත‍්තං අපස‍්සන‍්තී යෙන සෙට‍්ඨි ගහපති, තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා සෙට‍්ඨිං ගහපතිං එතදවොච: “පුත‍්තො තෙ ගහපති, යසො න දිස‍්සතී”ති. අථ ඛො සෙට‍්ඨි ගහපති චතුද‍්දිසා අස‍්සදූතෙ උය්‍යොජෙත්‍වා සාමංයෙව යෙන ඉසිපතනං මිගදායො තෙනුපසඞ‍්කමි. අද‍්දසා ඛො සෙට‍්ඨි ගහපති සුවණ‍්ණපාදුකානං නික‍්ඛෙපං. දිස‍්වාන තඤ‍්ඤෙව අනුගමා. අද‍්දසා ඛො භගවා සෙට‍්ඨිං ගහපතිං දූරතො’ව ආගච‍්ඡන‍්තං, දිස‍්වාන භගවතො එතදහොසි: “යන‍්නූනාහං තථාරූපං ඉද‍්ධාභිසඞ‍්ඛාරං අභිසඞ‍්ඛරෙය්‍යං, යථා සෙට‍්ඨි ගහපති ඉධ නිසින‍්නො ඉධ නිසින‍්නං යසං කුලපුත‍්තං න පස‍්සෙය්‍යා”ති. අථ ඛො භගවා තථාරූපං ඉද‍්ධාභිසඞ‍්ඛාරං අභිසඞ‍්ඛාසි.
9. ඉක්බිති යසකුලපුත්‍රයාගේ මවුතොමෝ පහයට නැඟී යසකුලපුත්‍රයා නො දක්නී සිටුගැහැවියා වෙත ගියා ය. ගොස්, සිටුගැහැවියාහට “ගැහැවිය, ඔබගේ පුත් වූ යසතෙමේ නො දක්නා ලැබේ” යයි කීවා ය. එකල්හි සිටුගැහැවි තෙමේ අසුන් නැඟී දූතයන් සිවුදිගට යවා තෙමේ ම ඉසිපතන නම් වූ මෘගදායයට ගියේ ය. එහි සිටුගැහැවි තෙමේ සුවර්‍ණපාදුකාවන්ගේ අඩි සටහන දුටුයේ ය. දැක, එය අනු ව ගියේ ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එන්නා වූ සිටුගැහැවියා දුර දී ම දුටු සේක. දැක්මෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “මෙහි හුන්නා වූ සිටුගැහැවි තෙමේ මෙහි හුන් යසකුලපුත්‍රයා යම් සේ නො දක්නේ ද, මම එබඳු වූ ඍද්ධියක් කරන්නෙම් නම් යෙහෙකැ” යි මේ සිත වි ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එබඳු වූ ඍද්ධියක් කළ සේක.
10. අථ ඛො සෙට‍්ඨි ගහපති යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං එතදවොච: “අපි භන‍්තෙ, භගවා යසං කුලපුත‍්තං පස‍්සෙය්‍යා?”ති. තෙන හි ගහපති, නිසීද. අප‍්පෙව නාම ඉධ නිසින‍්නො ඉධ නිසින‍්නං යසං කුලපුත‍්තං පස‍්සෙය්‍යාසී”ති.
10. ඉක්බිති සිටුගැහැවි තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත ගියේ ය. ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “ස්වාමීනි, කිම? භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යසකුලපුතු දුටු සේක් ද?”යි ඇසී ය. “ගැහැවිය, එසේ නම්’ හිඳුව. මෙහි හුන් තෝ මෙහි හුන් යසකුලපුතු ඒකාන්තයෙන් දක්නෙහි ය”යි (උන් වහන්සේ වදාළ සේක.)
11. අථ ඛො සෙට‍්ඨි ගහපති “ඉධෙව කිරාහං නිසින‍්නො ඉධ නිසින‍්නං යසං කුලපුත‍්තං පස‍්සිස‍්සාමී” ති හට‍්ඨො උදග‍්ගො භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. එකමන‍්තං නිසින‍්නස‍්ස ඛො සෙට‍්ඨිස‍්ස ගහපතිස‍්ස භගවා අනුපුබ‍්බීකථං කථෙසි -පෙ- අපරප‍්පච‍්චයො සත්‍ථුසාසනෙ භගවන‍්තං එතදවොච: “අභික‍්කන‍්තං භන‍්තෙ. අභික‍්කන‍්තං භන‍්තෙ. සෙය්‍යථාපි භන‍්තෙ, නික‍්කුජ‍්ජිතං වා උක‍්කුජ‍්ජෙය්‍ය, පටිච‍්ඡන‍්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ‍්හස‍්ස වා මග‍්ගං ආචික‍්ඛෙය්‍ය, අන්‍ධකාරෙ වා තෙලපජ‍්ජොතං ධාරෙය්‍ය චක‍්ඛුමන‍්තො රූපානි දක‍්ඛින‍්තීති’ එවමෙවං භගවතා අනෙකපරියායෙන ධම‍්මො පකාසිතො. එසාහං, භන‍්තෙ, භගවන‍්තං සරණං ගච‍්ඡාමි ධම‍්මඤ‍්ච භික‍්ඛුසඞ‍්ඝඤ‍්ච. උපාසකං මං භගවා ධාරෙතු අජ‍්ජතග‍්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත”න‍්ති . සො’ව ලොකෙ පඨමං උපාසකො අහොසි තෙවාචිකො.
11. ඉක්බිති සිටුගැහැවි තෙමේ “මම මෙහි ම හුන්නෙම් මෙහි ම හුන් යසකුලපුතු ද දකින්නෙමි”යි සතුටු වූයේ ඔද වැඩි සිතැත්තේ, භාග්‍යවතුන් සකසා වැඳ පසෙක හුන්නේ ය. පසෙක හුන් සිටුගැහැවියාහට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිළිවෙළකතාව වදාළ සේක. –පෙ– ශාස්තෘශාසනයෙහි පරප්‍රත්‍යයයක් නැත්තේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “ස්වාමීනි, ඉතා යහපත් ය. ස්වාමීනි, ඉතා යහපත් ය. ස්වාමීනි, යටිකුරු කරණලද්දක් යම් සේ උඩුකුරු කරන්නේ ද, වසන ලද්දක් යම් සේ විවෘත කරන්නේ ද, මං මුළා වූවකුට යම් සේ මග කියන්නේ ද, ‘ඇස් ඇත්තෝ රූප දකින්නාහු යැ’ යි අඳුරෙහි තෙල්පහනක් දරන්නේ ද, එපරිද්දෙන් ම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් නොයෙක් ක්‍රමයෙන් ධර්‍මය ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේ ය. ස්වාමීනි, ඒ මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද නවලෝකෝත්තරධර්‍මය ද අෂ්ටාර්‍ය්‍ය පුද්ගලභික්‍ෂුසඞ්ඝයා ද සරණ කොට යමි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අද පටන් දිවිහිමියෙන් සරණ ගියා වූ මා උපාසකයකු කොට දරණ සේක්වා”යි කීයේ ය. හෙතෙමේ ම ලෝකයෙහි පළමු තෙවාචික උපාසක වූයේ ය.
12. අථ ඛො යසස‍්ස කුලපුත‍්තස‍්ස පිතුනො ධම‍්මෙ දෙසියමානෙ යථාදිට‍්ඨං යථාවිදිතං භූමිං පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්තස‍්ස අනුපාදාය ආසවෙහි චිත‍්තං විමුච‍්චි. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “යසස‍්ස ඛො කුලපුත‍්තස‍්ස පිතුනො ධම‍්මෙ දෙසියමානෙ යථාදිට‍්ඨං යථාවිදිතං භූමිං පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්තස‍්ස අනුපාදාය ආසවෙහි චිත‍්තං විමුත‍්තං. අභබ‍්බො ඛො යසො කුලපුත‍්තො හීනායාවත‍්තිත්‍වා කාමෙ පරිභුඤ‍්ජිතුං සෙය්‍යථාපි පුබ‍්බෙ අගාරිකභූතො. යන‍්නූනාහං තං ඉද‍්ධාභිසඞ‍්ඛාරං පටිප‍්පස‍්සම‍්භෙය්‍ය”න‍්ති.
12. ඉක්බිති පියාහට දහම් දෙසනු ලබන කල්හි දුටු පරිදි දත් පරිදි ආර්‍ය්‍යභූමිය මැනැවින් සලකන්නා වූ යසකුලපුත්‍රයාගේ සිත තාෂ්ණදෘෂ්ටි වශයෙන් අල්ලා නො ගෙණ ආශ්‍රවයන් කෙරෙන් මිදුනේ ය. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “පියාහට දහම් දෙසනු ලබන කල්හි දුටු පරිදි දත් පරිදි ආර්‍ය්‍යභූමිය ප්‍රත්‍යවේක්‍ෂා කරන්නා වූ යසකුලපුත්‍රයාගේ සිත තෘෂ්ණාදෘෂ්ටිවශයෙන් නො ගෙණ ආශ්‍රවයන් කෙරෙන් මිදුනේ ය. යසකුලපුත්‍ර තෙමේ පෙර ගිහි කල්හි මෙන් − ගිහි වී – කම්සැප විඳීමට නුසුදුසු ම ය. මම ඒ ඍද්ධිය දැන් හැර ලන්නෙම් නම් යෙහෙකැ” යි සිතෙක් උපන්නේ ය.
13. අථ ඛො භගවා තං ඉද‍්ධාභිසඞ‍්ඛාරං පටිප‍්පස‍්සම‍්භෙසි. අද‍්දසා ඛො සෙට‍්ඨි ගහපති යසං කුලපුත‍්තං නිසින‍්නං. දිස‍්වාන යසං කුලපුත‍්තං එතදවොච: “මාතා තෙ තාත, යස, පරිදෙවසොකසමාපන‍්නා. දෙහි මාතුයා ජීවිත”න‍්ති.
13. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ ඍද්ධිය හළ සේක. සිටුගැහැවිතෙමේ එහි හුන් යසකුලපුත්‍රයා දුටුයේ ය. දැක, “පුත්‍රය, යස, නුඹගේ මවු තොමෝ වැලපීමට හා ශෝකයට පැමිණියා ය. මවට ජීවිතය දෙව” යි යසකුලපුත්‍රයාහට කීයේ ය.
14. අථ ඛො යසො කුලපුත‍්තො භගවන‍්තං උල‍්ලොකෙසි. අථ ඛො භගවා සෙට‍්ඨිං ගහපතිං එතදවොච: “තං කිම‍්මඤ‍්ඤසි ගහපති, යසස‍්ස සෙඛෙන ඤාණෙන සෙඛෙන දස‍්සනෙන ධම‍්මො දිට‍්ඨො විදිතො සෙය්‍යථාපි තයා. තස‍්ස යථාදිට‍්ඨං යථාවිදිතං භූමිං පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්තස‍්ස අනුපාදාය ආසවෙහි චිත‍්තං විමුත‍්තං. භබ‍්බො නු ඛො සො ගහපති, හීනායාවත‍්තිත්‍වා කාමෙ පරිභුඤ‍්ජිතුං සෙය්‍යථාපි පුබ‍්බෙ අගාරිකභූතො?”ති. “නො හෙතං භන‍්තෙ”. “යසස‍්ස ඛො ගහපති, කුලපුත‍්තස‍්ස සෙඛෙන ඤාණෙන සෙඛෙන දස‍්සනෙන ධම‍්මො දිට‍්ඨො විදිතො සෙය්‍යථාපි තයා. තස‍්ස යථාදිට‍්ඨං යථාවිදිතං භූමිං පච‍්චවෙක‍්ඛන‍්තස‍්ස අනුපාදාය ආසවෙහි චිත‍්තං විමුත‍්තං. අභබ‍්බො ඛො ගහපති, යසො කුලපුත‍්තො හීනායාවත‍්තිත්‍වා කාමෙ පරිභුඤ‍්ජිතුං සෙය්‍යථාපි පුබ‍්බෙ අගාරිකභූතො”ති.
14. ඉක්බිති යසකුලපුත්‍ර තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දෙස බැලුයේ ය. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සිටුගැහැවියාහට “ගැහැවිය, ඒ කුමකැ යි සිතහි ද? යසකුලපුත්‍රයා විසින්, ඔබ විසින් මෙන්, (පළමු කොට) සේඛඤාණයෙන් ද සෙඛදස්සනයෙන් ද ආර්‍ය්‍යසත්‍යධර්‍මය දක්නා ලද්දේ ය. දක්නා ලද පරිදි දන්නාලද පරිදි ඒ ආර්‍ය්‍යභූමිය ප්‍රත්‍යවේක්‍ෂා කරන්නා වූ ඒ යසකුලපුත්‍රයාගේ සිත තෘෂ්ණාදෘෂ්ටිවශයෙන් නො ගෙණ ආශ්‍රවයන් කෙරෙන් මිදුනේ ය. ගැහැවිය, යසකුලපුත්‍ර තෙමේ පෙර ගිහිකල මෙන් ගිහිබවට හැරී කම්සැප විඳින්නට සුදුස්සෙක් වේ දැ?” යි අසා වදාළ සේක. “ස්වාමීනි, සුදුසු නො වේ ම ය.” “ගැහැවිය, යසකුලපුත්‍රයා විසින් යට තුන්මග නුවණින් ද යට තුන්මග දැක්මෙන් ද චතුස්සත්‍ය ධර්‍මය, ඔබ විසින් මෙන්, (පළමු කොට) දක්නා ලද්දේ ය. දුටු පරිදි දත් පරිදි ඒ ආර්‍ය්‍යභූමිය ප්‍රත්‍යවේක්‍ෂා කරන්නා වූ ඔහුගේ සිත තෘෂ්ණාදෘෂ්ටි වශයෙන් නො ගෙණ ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදුනේ ය. ගැහැවිය, යස කුලපුත්‍ර තෙමේ පෙර ගිහිකල මෙන් ගිහි වී කම්සැප විඳින්ට නුසුදුසු ම ය.”
15. “ලාභා භන‍්තෙ, යසස‍්ස කුලපුත‍්තස‍්ස, සුලද‍්ධං භන‍්තෙ, යසස‍්ස කුලපුත‍්තස‍්ස, යථා යසස‍්ස කුලපුත‍්තස‍්ස අනුපාදාය ආසවෙහි චිත‍්තං විමුත‍්තං. අධිවාසෙතු මෙ භන‍්තෙ, භගවා අජ‍්ජතනාය භත‍්තං යසෙන කුලපුත‍්තෙන පච‍්ඡාසමණෙනා”ති. අධිවාසෙසි භගවා තුණ‍්හීභාවෙන.
15. “යම් සේ යසකුලපුත්‍රයාගේ සිත උපාදාන රහිත ව ආශ්‍රවයන් ගෙන් මිදුනේ ද, ස්වාමීනි, යසකුලපුත්‍රයාහට එය ලාභයකි. ස්වාමීනි, යස කුලපුත්‍රයා විසින් ඒ මනා සේ ලද්දකි. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පසුමහණ වූ යසකුලපුතු සමග අද මාගේ බත ඉවසන සේක්වා.” භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිශ්ශබ්දභාවයෙන් ඉවසූ සේක.
16. අථ ඛො සෙට‍්ඨි ගහපති භගවතො අධිවාසනං විදිත්‍වා උට‍්ඨායාසනා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා පදක‍්ඛිණං කත්‍වා පක‍්කාමි. අථ ඛො යසො කුලපුත‍්තො අචිරපක‍්කන‍්තෙ සෙට‍්ඨිම‍්හි භගවන‍්තං එතදවොච: “ලභෙය්‍යා’ හං භන‍්තෙ, භගවතො සන‍්තිකෙ පබ‍්බජ‍්ජං. ලභෙය්‍යං උපසම‍්පද”න‍්ති. “එහි භික‍්ඛූ”ති භගවා අවොච: “ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො. චර බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති. සා’ව තස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම්පදා අහොසි.
16. ඉක්බිති සිටුගැහැවි තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ඉවසීම දැන හුනස්නෙන් නැඟිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සකසා වැඳ පැදකුණු කොට ගියේ ය. එකල්හි යසකුලපුත්‍ර තෙමේ සිටුගැහැවියා ගිය නො බෝ වේලාවක දී “ස්වාමීනි, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙතින් පැවිද්ද ලබන්නෙමි. උපසම්පදාව ලබන්නෙමි” යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැළ කෙළේ ය. උන් වහන්සේ “මහණ, එව. ධර්‍මය මොනවට දෙසන ලද්දේ ය. මොනවට දුක් කෙළවර කිරීම පිණිස බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙව” යි වදාළ සේක. බුදුන්ගේ ඒ වචනය ම ඒ ආයුෂ්මත්හුහට උපසම්පදාව වී ය.
තෙන ඛො පන සමයෙන සත‍්ත ලොකෙ අරහන‍්තො හොන‍්ති.
එකල්හි ලෝකයෙහි රහත්හු සත් දෙනෙක් වෙති.
යසස‍්ස පබ‍්බජ‍්ජා නිට‍්ඨිතා.
යසකුලපුත්‍රයාගේ පැවිද්ද කියා නිමවන ලදී.
1. අථ ඛො භගවා පුබ‍්බණ‍්හසමයං නිවාසෙත්‍වා පත‍්තචීවරං ආදාය ආයස‍්මතා යසෙන පච‍්ඡාසමණෙන යෙන සෙට‍්ඨිස‍්ස ගහපතිස‍්ස නිවෙසනං, තෙනුපසඞ‍්කමි උපසඞ‍්කමිත්‍වා පඤ‍්ඤත‍්තෙ ආසනෙ නිසීදි. අථ ඛො ආයස‍්මතො යසස‍්ස මාතා ච පුරාණදුතියිකා ච යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමිංසු. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදිංසු. තාසං භගවා අනුපුබ‍්බීකථං කථෙසි. සෙය්‍යථිදං: දානකථං සීලකථං සග‍්ගකථං කාමානං ආදීනවං ඔකාරං සඞ‍්කිලෙසං නෙක‍්ඛම‍්මෙ ච ආනිසංසං පකාසෙසි. යදා තා භගවා අඤ‍්ඤාසි කල‍්ලචිත‍්තා මුදුචිත‍්තා විනීවරණචිත‍්තා උදග‍්ගචිත‍්තා පසන‍්නචිත‍්තා, අථ යා බුද‍්ධානං සාමුක‍්කංසිකා ධම‍්මදෙසනා, තං පකාසෙසි: දුක‍්ඛං සමුදයං නිරොධං මග‍්ගං. සෙය්‍යථාපි නාම සුද‍්ධං වත්‍ථං අපගතකාළකං සම‍්මදෙව රජනං පතිගණ‍්හෙය්‍ය, එවමෙව තාසං තස‍්මිංයෙව ආසනෙ විරජං වීතමලං ධම‍්මචක‍්ඛුං උදපාදි: යං කිඤ‍්චි සමුදයධම‍්මං, සබ‍්බං තං නිරොධධම‍්ම”න‍්ති. තා දිට‍්ඨධම‍්මා පත‍්තධම‍්මා විදිතධම‍්මා පරියොගාළ‍්හධම‍්මා තිණ‍්ණවිචිකිච‍්ඡා විගතකථඞ‍්කථා වෙසාරජ‍්ජප‍්පත‍්තා අපරප‍්පච‍්චයා සත්‍ථුසාසනෙ භගවන‍්තං එතදවොචුං: “අභික‍්කන‍්තං භන‍්තෙ, අභික‍්කන‍්තං භන‍්තෙ’ -පෙ- එතා මයං භන‍්තෙ, භගවන‍්තං සරණං ගච‍්ඡාම ධම‍්මඤ‍්ච භික‍්ඛුසඞ‍්ඝඤ‍්ච. උපාසිකායො නො භගවා ධාරෙතු අජ‍්ජතග‍්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගතා”ති. තා ච ලොකෙ පඨමං උපාසිකා අහෙසුං තෙවාචිකා.
1. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙරවරුවෙහි හැඳ පාසිවුරු ගෙණ පසු ව යන මහණ වූ ආයුෂ්මත් යස මහණහු සමග සිටුගැහැවියාගේ ගෙට වැඩිසේක. වැඩ පැණවූ අසුනෙහි හුන් සේක. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් යසමහණහුගේ මවු ද පුරාණ භාර්‍ය්‍යාව ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩ හුන් තැනට ගියහ. ගොස්, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සකසා වැඳ පසෙක හුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔවුන්ට පිළිවෙළ කථාව වදාළ සේක. එනම්:– දානකථාව, ශීලකථාව, ස්වර්‍ගකථාව, කාමයන්ගේ දෝෂය, ලාමකබව, කෙලෙසීමට හේතු වනබව හා නෙක්ඛම්මයෙහි අනුසස් ද ප්‍රකාශ කළ සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔවුන් සුදුසු සිත් ඇතියවුනැ යි ද මොළොක් සිත් ඇතියවුනැ යි ද නීවරණයන්ගෙන් තොර වූ සිත් ඇතියවුනැ යි ද ඔද වැඩි සිත් ඇතියවුනැයි ද පහන්සිත් ඇතියවුනැ යි ද දත් කල්හි බුදුවරයන්ගේ තමා ම උසස් වූ ධර්‍මදේශනාව වූ දුඃඛසත්‍යය සමුදයසත්‍යය නිරෝධසත්‍යය මාර්‍ගසත්‍යය යන ඒ චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යය ප්‍රකාශ කළ සේක. යම් සේ පහ වූ කිලුටු ඇති පිරිසිදු වස්ත්‍රයක් හොඳින් සායම් අල්ලා ගන්නේ ද, එසේ ම ඔවුන්ට ඒ අසුනෙහි දී ම “යම් කිසිවක් හට ගැන්ම ස්වභාවය කොට ඇත්තේද, ඒ සියල්ල නිරුද්ධ වීම ස්වභාවය කොට ඇතැ” යි පහ වූ රාගාදිරජස් ඇති පහ වූ කෙලෙස්මල ඇති සෝතාපත්තිමග්ගඤාණය උපන්නේ ය. ඔහු දක්නාලද දහම් ඇත්තෝ පැමිණි දහම් ඇත්තෝ අවබෝධ කළ දහම් ඇත්තෝ වෙසෙසින් බැස ගත් දහම් ඇත්තෝ දුරු කළ සැක ඇත්තෝ පහ වූ කෙසේ කෙසේ දැ යි පැවති සැක ඇත්තෝ ආර්‍ය්‍යභාවයට පැමිණියෝ බුදුසසුනෙන් පිටත් ඇදහීමක් නැත්තෝ “ස්වාමීනි, ඉතා යහපත. ස්වාමීනි, ඉතා යහපත –පෙ – ස්වාමීනි, මේ අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද නවලෝකොත්තර ධර්‍මය ද ආර්‍ය්‍යසඞ්ඝයා වහන්සේ ද සරණ කොට යමු. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අද පටන් අප දිවිහිමියෙන් සරණ ගියා වූ උවැසියන් කොට දරණසේක්වා” යි දැන්වූහ. ඒ දෙදෙන ලෝකයෙහි ප්‍රථම වූ තෙවාචිකඋපාසිකාවෝ වූහ.
2. අථ ඛො ආයස‍්මතො යසස‍්ස මාතා ච පිතා ච පුරාණදුතියිකා ච භගවන‍්තඤ‍්ච ආයස‍්මන‍්තඤ‍්ච යසං පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්‍ථා සන‍්තප‍්පෙත්‍වා සම‍්පවාරෙත්‍වා භගවන‍්තං භුත‍්තාවිං ඔනීතපත‍්තපාණිං එකමන‍්තං නිසීදිංසු. අථ ඛො භගවා ආයස‍්මතො යසස‍්ස මාතරඤ‍්ච පිතරඤ‍්ච පුරාණදුතියිකඤ‍්ච ධම‍්මියා කථාය සන්‍දස‍්සෙත්‍වා සමාදපෙත්‍වා සමුත‍්තෙජෙත්‍වා සම‍්පහංසෙත්‍වා උට‍්ඨායාසනා පක‍්කාමි.
2. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් යසමහණහුගේ මවු හා පියා ද පුරාණ භාර්‍ය්‍යාව ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හා ආයුෂ්මත් යසතෙරුන් ප්‍රණීත වූ කෑ යුතු දෙයින් හා බිදිය යුතු දෙයින් ද සියතින් මනා කොට සතප්පා පැරැත්ත කොට වළඳවා, වළඳා නිමවූ, පාත්‍රයෙන් බැහැර කළ අත් ඇති, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරා එළඹ පසෙක හුන්හ. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් යසමහණහුගේ මවු ද පියා ද පුරාණභාර්‍ය්‍යාව ද දැහැමි කතාවෙන් මනාකොට කරුණු දක්වා සමාදන් කරවා තියුණු කරවා සතුටු කරවා හුනස්නෙන් නැඟිට වැඩිසේක.
3. අස‍්සොසුං ඛො ආයස‍්මතො යසස‍්ස චත‍්තාරො ගිහීසහායකා බාරාණසියං සෙට‍්ඨානුසෙට‍්ඨීනං කුලානං පුත‍්තා විමලො සුබාහු පුණ්ණජි ගවම්පති “යසො කිර කුලපුත‍්තො කෙසමස‍්සුං ඔහාරෙත්‍වා කාසායානි වත්‍ථානි අච‍්ඡාදෙත්‍වා අගාරස‍්මා අනගාරියං පබ‍්බජිතො”ති. සුත්‍වාන නෙසං එතදහොසි: “නහ නූන සො ඔරකො ධම‍්මවිනයො, න සා ඔරකා පබ‍්බජ‍්ජා, යත්‍ථ යසො කුලපුත‍්තො කෙසමස‍්සුං ඔහාරෙත්‍වා කාසායානි වත්‍ථානි අච‍්ඡාදෙත්‍වා අගාරස‍්මා අනගාරියං පබ‍්බජිතො”ති. තෙ යෙනායස‍්මා යසො, තෙනුපසඞ‍්කමිංසු, උපසඞ‍්කමිත්‍වා ආයස‍්මන‍්තං යසං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං අට‍්ඨංසු. අථ ඛො ආයස‍්මා යසො තෙ චත‍්තාරො ගිහිසහායකෙ ආදාය යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. එකමන‍්තං නිසින‍්නො ඛො ආයස‍්මා යසො භගවන‍්තං එතදවොච: “ඉමෙ මෙ භන‍්තෙ චත‍්තාරො ගිහීසහායකා බාරාණසියං සෙට‍්ඨානුසෙට‍්ඨීනං කුලානං පුත‍්තා විමලො සුබාහු පුණ්ණජි ගවම්පති. ඉමෙ භගවා ඔවදතු අනුසාසතූ”ති .
3. ආයුෂ්මත් යසතෙරුන් වහන්සේගේ ගිහි කල්හි යහළු වූ බරණැස් නුවර සිටුඅනුසිටුකුලයන්ගේ පුත්‍ර වූ විමල සුබාහු පුණ්ණජි ගවම්පති යන සතර දෙන “යසකුලපුත්‍ර තෙමේ ඉසකේ රවුල් බැහැර කරවා කසාවත් හැඳ ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වූයේ යැ” යි ඇසූහ. ඇසීමෙන් ඔවුනට “යම් සස්නෙක යස තෙමේ පැවිදි වූයේ නම්, ඒ ධර්‍මවිනය (ශාසනය) ලාමක නො වේ. ඒ පැවිද්ද ලාමක නො වේ ය” යි සිතක් පහළ වූයේ ය. ඔහු ආයුෂ්මත් යසතෙරුන් හුන් තැනට ගියහ. ගොස්, ආයුෂ්මත් යසතෙරුන් වහන්සේ සකසා වැඳ පසෙක සිටියහ. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් යසමහණතෙමේ ඒ ගිහි යහළුවන් සිවු දෙනා කැඳවා ගෙණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙතට ගියහ. ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සකසා වැඳ පසෙක හුන්හ. පසෙක හුන් ආයුෂ්මත් යසමහණ තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “ස්වාමීනි, බරණැස් නුවර සිටුඅනුසිටුකුලයන්ගේ පුත්‍ර වු විමල සුබාහු පුණ්ණජි ගවම්පති යන මේ සිවු දෙන මාගේ ගිහිකල්හි යහළුවෝ ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මොවුන්ට අවවාද කරණ සේක්වා” යි සැළ කෙළේ ය.
4. තෙසං භගවා අනුපුබ‍්බීකථං කථෙසි, සෙය්‍යථිදං: දානකථං සීලකථං සග‍්ගකථං කාමානං ආදීනවං ඔකාරං සඞ‍්කිලෙසං නෙක‍්ඛම‍්මෙ ච ආනිසංසං පකාසෙසි. යදා තෙ භගවා අඤ‍්ඤාසි කල‍්ලචිත‍්තෙ මුදුචිත‍්තෙ විනීවරණචිත‍්තෙ උදග‍්ගචිත‍්තෙ පසන‍්නචිත‍්තෙ, අථ යා බුද‍්ධානං සාමුක‍්කංසිකා ධම‍්මදෙසනා, තං පකාසෙසි: දුක‍්ඛං සමුදයං නිරොධං මග‍්ගං. සෙය්‍යථාපි නාම සුද‍්ධං වත්‍ථං අපගතකාළකං සම‍්මදෙව රජනං පතිගණ‍්හෙය්‍ය, එවමෙව තෙසං තස‍්මිංයෙව ආසනෙ විරජං වීතමලං ධම‍්මචක‍්ඛුං උදපාදි: “යං කිඤ‍්චි සමුදයධම‍්මං, සබ‍්බං තං නිරොධධම‍්ම”න‍්ති. තෙ දිට‍්ඨධම‍්මා පත‍්තධම‍්මා විදිතධම‍්මා පරියොගාළ‍්හධම‍්මා තිණ‍්ණවිචිකිච‍්ඡා විගතකථඞ‍්කථා වෙසාරජ‍්ජප‍්පත‍්තා අපරප‍්පච‍්චයා සත්‍ථුසාසනෙ භගවන‍්තං එතදවොචුං: “ලභෙය්‍යාම මයං භන‍්තෙ, භගවතො සන‍්තිකෙ පබ‍්බජ‍්ජං. ලභෙය්‍යාම උපසම‍්පද”න‍්ති.
4. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔවුන්ට පිළිවෙළකථාව වදාළ සේක. ඒ මෙසේ ය:– දානකථාව ශීලකථාව ස්වර්‍ගකථාව කාමයන් දුක්සහිත බව ලාමක බව කෙලෙසීමට හේතු වනබව හා නෙක්ඛම්මයෙහි අනුසස් ද ප්‍රකාශ කළ සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔවුන් සත්‍යයාවබෝධයට සුදුසු සිත් ඇතියවුන් කොට මොළොක් සිත් ඇතියවුන් කොට නීවරණයන්ගෙන් තොර වූ සිත් ඇතියවුන් කොට ඔද වැඩි සිත් ඇතියවුන් කොට පහන් සිත් ඇතියවුන් කොට දත් කල්හි බුදුවරයන්ගේ තමා ම උසස් වූ ධර්‍මදේශනාව වූ දුඃඛසත්‍යය සමුදයසත්‍යය නිරෝධසත්‍යය මාර්‍ගසත්‍යය යන චතුරාර්‍ය්‍ය සත්‍යය ප්‍රකාශ කළ සේක. පහ වූ කිලුටු ඇති පිරිසිදු වස්ත්‍රයක් හොඳින් සායම් අල්ලාගන්නේ යම් සේ ද, එසේ ම ඔවුන්ට ඒ ආසනයෙහි දී ම ‘යම් කිසිවක් හටගැණීම ස්වභාවය කොට ඇත්තේ ද, ඒ සියල්ල නිරුද්ධ වීම ස්වභාව කොට ඇතැ” යි යන පහ වූ රාගාදිරජස් ඇති පහ වූ කෙලෙස්මල ඇති සෝතාපත්තිමග්ග ඤාණය පහළ වූයේ ය. ඔහු දක්නා ලද දහම් ඇත්තෝ, පැමිණි දහම් ඇත්තෝ, අවබෝධ කළ දහම් ඇත්තෝ, වෙසෙසින් බැසගත් දහම් ඇත්තෝ, දුරු කළ සැක ඇත්තෝ, පහ වූ කෙසේ කෙසේ දැ යි පැවැති සැක ඇත්තෝ, නිර්‍භය භාවයට පැමිණියෝ, සත්‍යාවබෝධයෙහි අනුන්ගේ උපකාරයක් නුවුව මනා වූවෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙතින් පැවිද්ද ලබන්නෙමු. උපසම්පදාව ලබන්නෙමු” යි කීහ.
“එථ භික‍්ඛවො”ති භගවා අවොච: “ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො. චරථ බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “මහණෙනි, එවු. ධර්‍මය මොනවට දෙසන ලද්දේ ය. මනා කොට දුක් කෙළවර කිරීම පිණිස බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙවු” යි වදාළ සේක.
සා’ව තෙසං ආයස‍්මන‍්තානං උපසම්පදා අහොසි. අථ ඛො භගවා තෙ භික‍්ඛූ ධම‍්මියා කථාය ඔවදි. අනුසාසි. තෙසං භගවතා ධම‍්මියා කථාය ඔවදියමානානං අනුසාසියමානානං අනුපාදාය ආසවෙහි චිත‍්තානි විමුච‍්චිංසු.
ඒ වචනය ම ඒ ආයුෂ්මත්වරුන්ට උපසම්පදාව වී ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ භික්‍ෂූන්ට දැහැමි කතාවෙන් අවවාද කළ සේක. අනුශාසනා කළ සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දැහැමි කතාවෙන් අවවාද කරණු ලැබූ අනුශාසනා කරණු ලැබූ ඒ භික්‍ෂූන්ගේ චිත්තයෝ තෘෂ්ණා දෘෂ්ටිවශයෙන් නො ගෙණ ආශ්‍රවයන් කෙරෙන් මිදුනාහ.
තෙන ඛො පන සමයෙන එකාදස ලොකෙ අරහන‍්තො හොන‍්ති.
එකල්හි ලෝකයෙහි රහත්හු එකොළොස් දෙනෙක් වෙති.
චතුගිහීසහායපබ‍්බජ‍්ජා නිට‍්ඨිතා.
සිවුගිහියහළුවන්ගේ පැවිද්ද කියා නිමවන ලදී.
1. අස‍්සොසුං ඛො ආයස‍්මතො යසස‍්ස පඤ‍්ඤාසමත‍්තා ගිහීසහායකා ජානපදා පුබ‍්බානුපුබ‍්බකානං කුලානං පුත‍්තා “යසො කිර කුලපුත‍්තො කෙසමස‍්සුං ඔහාරෙත්‍වා කාසායානි වත්‍ථානි අච‍්ඡාදෙත්‍වා අගාරස‍්මා අනගාරියං පබ‍්බජිතො”ති. සුත්‍වාන නෙසං එතදහොසි: “න හ නූන සො ඔරකො ධම‍්මවිනයො, න සා ඔරකා පබ‍්බජ‍්ජා, යත්‍ථ යසො කුලපුත‍්තො කෙසමස‍්සුං ඔහාරෙත්‍වා කාසායානි වත්‍ථානි අච‍්ඡාදෙත්‍වා අගාරස‍්මා අනගාරියං පබ‍්බජිතො”ති. තෙ යෙනායස‍්මා යසො තෙනුපසඞ‍්කමිංසු. උපසඞ‍්කමිත්‍වා ආයස‍්මන‍්තං යසං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං අට‍්ඨංසු. අථ ඛො ආයස‍්මා යසො තෙ පඤ‍්ඤාසමත‍්තෙ ගිහීසහායකෙ ආදාය යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. එකමන‍්තං නිසින‍්නො ඛො ආයස‍්මා යසො භගවන‍්තං එතදවොච: “ඉමෙ මෙ භන‍්තෙ, පඤ‍්ඤාසමත‍්තා ගිහීසහායකා ජානපදා පුබ‍්බානුපුබ‍්බකානං කුලානං පුත‍්තා. ඉමෙ භගවා ඔවදතු අනුසාසතූ”ති.
1. ආයුෂ්මත් යසභික්‍ෂුහුගේ පූර්‍වානුපූර්‍වකුලයන්ගේ (පරම්පරා වශයෙන් පිළිවෙළින් පැරණි වූ කුලයන්ගේ) පුත්‍ර වූ දනවු වැසි පණසක් පමණ ගිහියහළුවෝ “යසකුලපුත්‍ර තෙමේ හිසකේ රවුලු බැහැර කරවා කසාවත් හැඳ ගිහිගෙන් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වූයේ ය” යි ඇසුවාහු ය. අසා, ඔවුන්ට “යසකුලපුත්‍ර තෙමේ හිසකේ රවුලු බැහැර කරවා කුසාවත් හැඳ ගිහිගෙන් නික්ම යම් ශාසනයෙක්හි පැවිදි වූයේ ද, ඒ ධර්‍මවිනය ඒකාන්තයෙන් ලාමක නො වේ. ඒ පැවිද්ද ලාමක නො වේ ය” යි සිතක් උපන. ඒ යහළුවෝ ආයුෂ්මත් යස භික්‍ෂුහු හුන් තැනට ගියහ. ගොස්, ආයුෂ්මත් යස භික්‍ෂුහු වැඳ පසෙක සිටියාහ. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් යසභික්‍ෂුහුගේ පණසක් පමණ වූ ඒ ගිහියහළුවන් කැඳවා ගෙණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙතට ගියහ. ගොස්, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ පසෙක හුන්හ. පසෙක හුන්නා වූ යසභික්‍ෂු තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “ස්වාමීනි, දනවුවැසි පරම්පරාවශයෙන් පිළිවෙළින් පැරණි වූ කුලයන්ගේ පුත්‍ර වූ පණසක් පමණ වූ මොහු මාගේ ගිහිකල්හි යහළුවෝ ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මොවුන්ට අවවාද කරණ සේක්වා. අනුශාසනා කරණ සේක්වා” යි සැළකෙළේ ය.
2. තෙසං භගවා ආනුපුබ‍්බීකථං කථෙසි, සෙය්‍යථිදං: දානකථං සීලකථං සග‍්ගකථං කාමානං ආදීනවං ඔකාරං සඞ‍්කිලෙසං නෙක‍්ඛම‍්මෙ ච ආනිසංසං පකාසෙසි -පෙ- දුක‍්ඛං සමුදයං නිරොධං මග‍්ගං. සෙය්‍යථාපි නාම සුද‍්ධං වත්‍ථං අපගතකාළකං සම‍්මදෙව රජනං පතිගණ‍්හෙය්‍ය, එවමෙව තෙසං තස‍්මිංයෙව ආසනෙ විරජං වීතමලං ධම‍්මචක‍්ඛුං උදපාදි: “යං කිඤ‍්චි සමුදයධම‍්මං, සබ‍්බං තං නිරොධධම‍්ම”න‍්ති. තෙ දිට‍්ඨධම‍්මා පත‍්තධම‍්මා විදිතධම‍්මා පරියොගාළ‍්හධම‍්මා තිණ‍්ණවිචිකිච‍්ඡා විගතකථඞ‍්කථා වෙසාරජ‍්ජප‍්පත‍්තා අපරප‍්පච‍්චයා සත්‍ථුසාසනෙ භගවන‍්තං එතදවොචුං “ලභෙය්‍යාම මයං භන‍්තෙ, භගවතො සන‍්තිකෙ පබ‍්බජ‍්ජං. ලභෙය්‍යාම උපසම‍්පද”න‍්ති. “එථ භික‍්ඛවො”ති භගවා අවොච: “ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො. චරථ බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති. සා’ව තෙසං ආයස‍්මන‍්තානං උපසම්පදා අහොසි. අථ ඛො භගවා තෙ භික‍්ඛූ ධම‍්මියා කථාය ඔවදි. අනුසාසි. තෙසං භගවතා ධම‍්මියා කථාය ඔවදියමානානං අනුසාසියමානානං අනුපාදාය ආසවෙහි චිත‍්තානි විමුච‍්චිංසු.
2. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔවුන්ට පිළිවෙළකථාව දෙසූ සේක. එනම්: දානකථාව, ශීලකථාව, ස්වර්‍ගකථාව, කාමයන්ගෙන් දෝෂය ලාමකබව කෙලෙසීම, නෛෂ්ක්‍රම්‍යයෙහි අනුසස් ද යන මෙය වදාළ සේක. –(පෙ)– යම් සේ පහ වූ කිලුටු ඇති පිරිසිදු වස්ත්‍රයක් මනා කොට ම සායම් ගන්නේ ද, එපරිද්දෙන් ම ඔවුනට ඒ ආසනයෙහි දී ම “යමක් හටගැණීම ස්වභාවය කොට ඇත්තේ ද, ඒ සියල්ල නිරුද්ධ වීම ස්වභාවය කොට ඇතැ” යි පහ වූ රාගාදිරජස් ඇති පහ වූ කෙලෙස්මල ඇති (ශ්‍රෝතාපත්ති) මාර්‍ගඥානය පහළ වි ය. ඔහු දක්නා ලද සිවුසස්දහම් ඇත්තාහු, පැමිණි සිවුසස්දහම් ඇත්තාහු, අවබෝධ කළ සිවුසස්දහම් ඇත්තාහු, බැස ගත් සිවුසස්දහම් ඇත්තාහු, දුරු කළ සැක ඇත්තාහු, පහ වූ කෙසේ කෙසේ දැ යි පැවැති සැක ඇත්තාහු, බුදුසස්නෙහි විශාරද භාවයට පැමිණියාහු, බුදුසස්නෙහි පරප්‍රත්‍යය රහිත වූවාහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයෙහි පැවිද්ද ලබන්නෙමු. උපසම්පදාව ලබන්නෙමු” යි සැළ කළහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “මහණෙනි, එවු. ධර්‍මය මනා කොට දෙසන ලද්දේ ය. මනා ව දුක් කෙළවර කරණු පිණිස බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙවු” යි වදාළසේක. ඒ ම ඒ ආයුෂ්මත්වරුන්ගේ උපසම්පදාව වී ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ භික්‍ෂූන්ට දැහැමි කථාවෙන් අවවාද කළ සේක. අනුශාසනා කළ සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් අවවාද කරණු ලබන අනුශාසනා කරණු ලබන ඔවුන්ගේ චිත්තයෝ තෘෂ්ණාදෘෂ්ටිවශයෙන් නො ගෙණ ආශ්‍රවයන් කෙරෙන් මිදුනාහු ය.
තෙන ඛො පන සමයෙන එකසට‍්ඨි ලොකෙ අරහන‍්තො හොන‍්ති.
ඒ කාලයෙහි ලෝකයෙහි රහත්හු එක් සැටදෙනෙක් වෙත්.
3. අථ ඛො භගවා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “මුත‍්තා’හං, භික‍්ඛවෙ, සබ‍්බපාසෙහි යෙ දිබ‍්බා යෙ ච මානුසා. තුම‍්හෙ’පි, භික‍්ඛවෙ, මුත‍්තා සබ‍්බපාසෙහි යෙ දිබ‍්බා යෙ ච මානුසා. චරථ භික‍්ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම‍්පාය අත්‍ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස‍්සානං. මා එකෙන ද‍්වෙ අගමිත්‍ථ. දෙසෙථ භික‍්ඛවෙ, ධම‍්මං ආදිකල්‍යාණං මජ‍්ඣෙ කල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‍ථං සබ්‍යඤ‍්ජනං කෙවලපරිපුණ‍්ණං පරිසුද‍්ධං බ්‍රහ‍්මචරියං පකාසෙථ. සන‍්ති සත‍්තා අප‍්පරජක‍්ඛජාතිකා; අස‍්සවණතා ධම‍්මස‍්ස පරිහායන‍්ති, භවිස‍්සන‍්ති ධම‍්මස‍්ස අඤ‍්ඤාතාරො. අහම‍්පි භික‍්ඛවෙ, යෙන උරුවෙලා සෙනානිනිගමො, තෙනුපසඞ‍්කමිස‍්සාමි ධම‍්මදෙසනායා”ති.
3. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්‍ෂූන් ඇමතූසේක. “මහණෙනි, මම දෙවියන් පිළිබඳ වූ යම් ක්ලේශපාශයෝ වෙත් ද, මිනිසුන් පිළිබඳ වූ යම් ක්ලේශපාශයෝත් වෙත් ද, ඒ සියලු ක්ලේශපාශයන්ගෙන් මිදුනෙමි. මහණෙනි, තෙපි ද දෙවියන් පිළිබඳ වූ යම් ක්ලේශපාශයෝ වෙත් ද, මිනිසුන් පිළිබඳ වූ යම් ක්ලේශපාශයෝත් වෙත් ද, ඒ සියලු ක්ලේශපාශයන්ගෙන් මිදුනහු ය. මහණෙනි, බොහෝ දෙනාට හිත පිණිස ද බොහෝ දෙනාට සැප පිණිස ද ලොවට අනුකම්පා පිණිස ද දෙවි මිනිසුන්ට වැඩ පිණිස ද හිත පිණිස ද සැප පිණිස ද චාරිකාවෙහි හැසිරෙවු. දෙනමක් එක් මගින් නො යවු. මහණෙනි, ආදියෙහි යහපත් වූ මධ්‍යයෙහි යහපත් වූ අවසනැ යහපත් වූ අර්‍ත්‍ථ සහිත වූ ව්‍යඤ්ජන සම්පත්තියෙන් යුක්ත වූ සියල්ලෙන් සම්පූණ වූ ධර්‍මය දෙසවු. පිරිසිදු වූ බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යය ප්‍රකාශ කරවු. අල්පරජස්ක වූ (ස්වල්ප වූ රාගාදී රජස් ඇති) සත්ත්‍වයෝ වෙති. ඔහු දහම් නො ඇසීමෙන් පිරිහෙත්. දහම් අවබෝධ කරන්නෝ වන්නාහ. මහණෙනි, මමත් උරුවෙල් දනව්වෙහි සේනානිනියම්ගමට දහම් දෙසනු පිණිස යන්නෙමි” යි වදාළ සේක.
4. අථ ඛො මාරො පාපිමා යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි, උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං ගාථාය අජ‍්ඣභාසි –
4. එකල්හි පවිටු මාර තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හුන් තැනට ගියේ ය. ගොස්, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ගාථායෙන් මෙසේ කීයේ ය:–
“බද‍්ධොසි සබ‍්බපාසෙහි, යෙ දිබ‍්බා යෙ ච මානුසා, මහාබන්‍ධනබද‍්ධො’සි, න මෙ සමණ මොක‍්ඛසී”ති.
“දෙවියන් පිළිබඳ වූ ද මිනිසුන් පිළිබඳ වූ ද යම් කෙලෙස් මලපුඩු ඇද් ද, ඒ සියලු කෙලෙස් මලපුඩුවලින් බඳනාලද්දේ වෙහි ය. ඒ මහත් කෙලෙස්බැඳුමෙන් බැඳුනේ වෙහි ය. ශ්‍රමණය, මාගේ විෂයයෙන් නො මිදෙන්නෙහි ය.”
“මුත‍්තා’හං සබ‍්බපාසෙහි, යෙ දිබ‍්බා යෙ ච මානුසා, මහාබන්‍ධනමුත‍්තො’ම‍්හි නිහතො ත්‍වමසි අන‍්තකා”ති.
“මම දෙවියන් පිළිබඳ වූ ද මිනිසුන් පිළිබඳ වූ ද යම් කෙලෙස් මලපුඬු කෙනෙක් වෙද් ද, ඒ සියලු පාසයන්ගෙන් මිදුනෙම් වෙම්. ඒ මහත් කෙලෙස් බැඳුමෙන් මිදුනෙම් වෙමි. මාරය, තෝ නැසුනේ වෙහි ය.”
“අන‍්තලික‍්ඛචරො පාසො ය‍්වායං චරති මානසො, තෙන තං බාධයිස‍්සාමි න මෙ සමණ මොක‍්ඛසී” ති.
“අහස හැසිරෙණ අන්තලික්ඛවර නම් වූ සිතෙහි හටගත්තා වූ යම් මේ රාගපාසයක් වේ ද එයින් තා බඳින්නෙමි. ශ්‍රමණය, මාගේ විෂයයෙන් නො මිදෙන්නෙහි ය.”
“රූපා සද‍්දා රසා ගන්‍ධා, ඵොට‍්ඨබ‍්බා ච මනොරමා; එත්‍ථ මෙ විගතො ඡන්‍දො, නිහතො ත්‍වමසි අන‍්තකා”ති.
“සිත්කලු වූ රූපයෝ ද ශබ්දයෝ ද රසයෝ ද ගන්‍ධයෝ ද ස්පර්‍ශයෝ ද යන මේ පස්කම් කෙරෙහි පැවැති මාගේ ආලය වෙසෙසින් පහ ව ගියේ ය. මාරය තෝ නැසුනේ වෙහි ය.”
අථ ඛො මාරො පාපිමා “ජානාති මං භගවා. ජානාති මං සුගතො”ති දුක‍්ඛී දුම‍්මනො තත්‍ථෙවන‍්තරධායී ති.
එකල්හි පවිටු මාර තෙමේ “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මා දන්නා සේක. සුගතයන් වහන්සේ මා දන්නා සේකැ” යි දුක් ඇත්තේ නොසතුටු සිත් ඇත්තේ එහි ම නො පෙණී ගියේ ය.
මාරකථා එකාදසමී නිට‍්ඨිතා.
එකොළොස්වන මාරකතාව නිමි.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ නානාදිසා නානාජනපදා පබ‍්බජ‍්ජාපෙඛෙ උපසම‍්පදාපෙඛෙ ආනෙන‍්ති: භගවා නෙ පබ‍්බාජෙස‍්සති උපසම‍්පාදෙස‍්සතී”ති. තත්‍ථ භික‍්ඛූ චෙව කිලමන‍්ති පබ‍්බජ‍්ජාපෙඛා ච උපසම‍්පදාපෙඛා ච. අථ ඛො භගවතො රහොගතස‍්ස පතිසල‍්ලීනස‍්ස එවං චෙතසො පරිවිතක‍්කො උදපාදි: “එතරහි ඛො භික‍්ඛූ නානාදිසා නානාජනපදා පබ‍්බජ‍්ජාපෙඛෙ උපසම‍්පදාපෙඛෙ ආනෙන‍්ති. භගවා නෙ පබ‍්බාජෙස‍්සති උපසම‍්පාදෙස‍්සතී”ති. තත්‍ථ භික‍්ඛූ චෙව කිලමන‍්ති, පබ‍්බජ‍්ජාපෙඛා ච උපසම‍්පදාපෙඛා ච. යන‍්නූනාහං භික‍්ඛූනං අනුජානෙය්‍යං: “තුම‍්හෙව’දානි භික‍්ඛවෙ, තාසු තාසු දිසාසු තෙසු තෙසු ජනපදෙසු පබ‍්බාජෙථ උපසම‍්පාදෙථා”ති.
1. එකල්හි භික්‍ෂූහු නොයෙක් දිශාවන්ගෙන් නොයෙක් ජනපදයන් ගෙන් ප්‍රව්‍රජ්‍යාපේක්‍ෂකයන් ද උපසම්පදාපේක්‍ෂකයන් ද “බුදුරජානන් වහන්සේ ඔවුන් පැවිදි කරණසේක. උපසපන් කරණසේකැ” යි සිතා කැඳවා ගෙණ එත්. එයින් භික්‍ෂූහු ද ප්‍රව්‍රජ්‍යපේක්‍ෂකයෝ ද උපසම්පදාපේක්‍ෂකයෝ ද වෙහෙසට පැමිණෙත්. එකල්හි රහෝගත වූ විවේකයට පැමිණියාවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “මෙකල්හි වනාහි භික්‍ෂූහු ‘භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පැවිදි කරන්නාහ. උපසපන් කරන්නාහ’ යි නොයෙක් දිශාවන්ගෙන් නොයෙක් ජනපදයන්ගෙන් ප්‍රව්‍රජ්‍යාපේක්‍ෂකයන් ද උපසම්පදාපේක්‍ෂකයන් ද ගෙණ එත්. එයින් භික්‍ෂූහු ද ප්‍රව්‍රජ්‍යාපෙක්‍ෂකයෝ ද උපසම්පදාපේක්‍ෂකයෝ ද වෙහෙසට පත් වෙති. ‘මහණෙනි, මෙකල තෙපි ම ඒ ඒ දිශාවන්හි ම ඒ ඒ ජනපදයන්හි ම පැවිදි කරවු. උපසම්පදා කරවු’ යි මම භික්‍ෂූන්ට අනුදන්නෙම් නම් යෙහෙකැ” යි කල්පනාවක් පහළ වූයේ ය.
2. අථ ඛො භගවා සායණ‍්හසමයං පතිසල‍්ලානා වුට‍්ඨිතො එතස‍්මිං නිදානෙ එතස‍්මිං පකරණෙ භික‍්ඛුසඞ‍්ඝං සන‍්නිපාතාපෙත්‍වා ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “ඉධ මය‍්හං භික‍්ඛවෙ රහොගතස‍්ස පතිසල‍්ලීනස‍්ස එවං චෙතසො පරිවිතක‍්කො උදපාදි: ‘එතරහි ඛො භික‍්ඛූ නානාදිසා නානාජනපදා පබ‍්බජ‍්ජාපෙඛෙ උපසම‍්පදාපෙඛෙ ච ආනෙන‍්ති - භගවා නෙ පබ‍්බාජෙස‍්සති, උපසම‍්පාදෙස‍්සතී ති. තත්‍ථ භික‍්ඛූ චෙව කිලමන‍්ති පබ‍්බජ‍්ජාපෙඛා ච උපසම‍්පදාපෙඛා ච. යන‍්නූනාහං භික‍්ඛූනං අනුජානෙය්‍යංතුම‍්හෙව’දානි භික‍්ඛවෙ තාසු තාසු දිසාසු තෙසු තෙසු ජනපදෙසු පබ‍්බාජෙථ උපසම‍්පාදෙථා”ති.
2. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සවස්කාලයෙහි විවේකයෙන් නැඟී සිටිසේක මේ නිදානයෙහි ප්‍රථම කාරණයෙහි භික්‍ෂුසඞ්ඝයා රැස් කරවා දැහැමිකතා කොට භික්‍ෂූන් ඇමතූසේක: “මහණෙනි, මෙහි රහෝගත වූ විවේකයට පැමිණ හුන්නා වූ මාගේ සිතට මෙබඳු පරිවිතර්‍කයක් පහළ වී ය: “මෙකල්හි භික්‍ෂූහු ‘භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පැවිදි කරන්නාහ. උපසපන් කරන්නාහ’ යි නොයෙක් දිශාවන්ගෙන් නොයෙක් ජනපදයන්ගෙන් ප්‍රව්‍රජ්‍යාපේක්‍ෂකයන් ද උපසම්පදාපේක්‍ෂකයන් ද ගෙණ එත්. එයින් භික්‍ෂූහු ද ප්‍රව්‍රජ්‍යපේක්‍ෂකයෝ උපසම්පදාපේක්‍ෂකයෝ ද වෙහෙසට පැමිණෙත්. මහණෙනි, මෙකල තෙපි ම ඒ ඒ දිශාවන්හි ම ඒ ඒ ජනපදයන්හි ම පැවිදි කරවු. උපසම්පදා කරවු’ ය යි මම භික්‍ෂූන්ට අනුදන්නෙම් නම් යෙහෙකැ” යි කියායි.
3. අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, තුම‍්හෙව’දානි තාසු තාසු දිසාසු තෙසු තෙසු ජනපදෙසු පබ‍්බාජෙථ. උපසම‍්පාදෙථාති. එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ, පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. පඨමං කෙසමස‍්සුං ඔහාරෙත්‍වා කාසායානි වත්‍ථානි අච‍්ඡාදෙත්‍වා එකංසං උත‍්තරාසඞ‍්ගං කාරාපෙත්‍වා භික‍්ඛූනං පාදෙ වන්‍දාපෙත්‍වා උක‍්කුටිකං නිසීදාපෙත්‍වා, අඤ‍්ජලිං පග‍්ගණ‍්හාපෙත්‍වා, එවං වදෙහීති වත‍්තබ‍්බො:
3. මහණෙනි, මෙකල තෙපි ම ඒ ඒ දිශාවන්හි ම ඒ ඒ ජනපදයන්හි ම පැවිදි කරවූ. උපසම්පදා කරවු යි අනුදනිමි. මහණෙනි, මෙසේ පැවිදි කළ යුතු ය. උපසපන් කළ යුතු ය: පළමු කොට හිසකේ රවුල් බා කසාවත් අඳවා උතුරුසඟසිවුර එකස් කරවා භික්‍ෂූන්ගේ පා වඳවා උක්කුටුකයෙන් හිඳුවා ඇඳිලි බඳවා මෙසේ කියව යි කිය යුතු ය.
“බුද‍්ධං සරණං ගච‍්ඡාමි,
“බුදුන් සරණ යෙමි
ධම‍්මං සරණං ගච‍්ඡාමි,
දහම් සරණ යෙමි
සඞ‍්ඝං සරණං ගච‍්ඡාමි;
සඟ සරණ යෙම්
දුතියම‍්පි බුද‍්ධං සරණං ගච‍්ඡාමි,
දෙවනු ද බුදුන් සරණ යෙමි
දුතියම‍්පි ධම‍්මං සරණං ගච‍්ඡාමි,
දෙවනු ද දහම් සරණ යෙමි
දුතියම‍්පි සඞ‍්ඝං සරණං ගච‍්ඡාමි;
දෙවනු ද සඟ සරණ යෙමි
තතියම‍්පි බුද‍්ධං සරණං ගච‍්ඡාමි,
තෙවනු ද බුදුන් සරණ යෙමි
තතියම‍්පි ධම‍්මං සරණං ගච‍්ඡාමි,
තෙවනු ද දහම් සරණ යෙමි
තතියම‍්පි සඞ‍්ඝං සරණං ගච‍්ඡාමි.”
තෙවනු ද සඟ සරණ යෙමි” යි.
අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, ඉමෙහි තීහි සරණගමනෙහි පබ‍්බජ‍්ජං උපසම‍්පදන‍්ති.
මහණෙනි, මේ ත්‍රිවිධ වූ සරණගමනින් පැවිදි බව හා උපසම්පදාව ද අනුදනිමි යි වදාළ සේක.
තීහි සරණගමනෙහි පබ‍්බජ‍්ජාඋපසම‍්පදාකථා ද‍්වාදසමි නිට‍්ඨිතා.
දොළොස් වන සරණගමනින් (වන) පැවිද්ද හා උපසම්පදාව පිළිබඳ කථාව නිමි.
1. අථ ඛො භගවා වස‍්සං වුත්‍ථො භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “මය‍්හං ඛො භික‍්ඛවෙ, යොනිසො මනසිකාරා යොනිසො සම‍්මප‍්පධානා අනුත‍්තරා විමුත‍්ති අනුප‍්පත‍්තා. අනුත‍්තරා විමුත‍්ති සච‍්ඡිකතා. තුම‍්හෙ’පි භික‍්ඛවෙ, යොනිසො මනසිකාරා යොනිසො සම‍්මප‍්පධානා අනුත‍්තරං විමුත‍්තිං අනුපාපුණාථ. අනුත‍්තරං විමුත‍්තිං සච‍්ඡිකරොථා”ති.
1. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වස් වුසූ සේක් භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක: “මහණෙනි, මවිසින් උපාය වශයෙන් මෙනෙහි කිරීමෙන් ද උපායයෙන් මනා සේ ප්‍රදහන වීර්‍ය්‍ය කිරීමෙන් ද නිරුත්තර වූ අර්‍හත්ඵලවිමුක්ති තොමෝ ලබනලද්දී ය. නිරුත්තර වූ අර්‍හත්ඵලවිමුක්ති තොමෝ ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කරණ ලද්දී ය. මහණෙනි, තෙපි ද උපායවශයෙන් මෙනෙහි කිරීමෙන් ද උපායයෙන් මනා සේ ප්‍රදහන වීර්‍ය්‍ය කිරීමෙන් ද නිරුත්තර වූ අර්‍හත්ඵලවිමුක්තියට පැමිණෙවු. නිරුත්තර වූ අර්‍හත්ඵලවිමුක්තිය ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කරවු.”
2. අථ ඛො මාරො පාපිමා යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං ගාථාය අජ‍්ඣභාසි:-
2. ඉක්බිති පවිටු මාර තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරා පැමිණියේ ය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ගාථාවකින් (මෙසේ) කීයේ ය:
“බද‍්ධො’සි මාරපාසෙහි යෙ දිබ‍්බා යෙ ච මානුසා, මහාබන්‍ධනබද‍්ධො’සි න මෙ සමණ මොක‍්ඛසී”ති.
“දෙවියන් පිළිබඳ වූ ද මිනිසුන් පිළිබඳ වූ ද යම් මාරපාශ කෙනෙක් වෙත් නම්, ඒ සියලු මාරපාශවලින් බැඳුනේ වෙහි ය. මාරබන්‍ධනවලින් බඳනා ලද්දෙහි ය. ශ්‍රමණය, මාගේ විෂයයෙන් නො මිදෙන්නෙහි ය.”
“මුත‍්තො’හං මාරපාසෙහි යෙ දිබ‍්බා යෙ ච මානුසා, මාරබන්‍ධනමුත‍්තො’ම‍්හි නිහතො ත්‍වමසි අන‍්තකා”ති.
“මම දෙවියන් පිළිබඳ වූ ද මිනිසුන් පිළිබඳ වූ ද යම් මාරපාශ කෙනෙක් වෙත් නම්, ඒ සියලු මාරපාශවලින් මිදුනෙම් වෙමි. මරබැඳුම්වලින් මිදුනෙම් වෙමි. මාරය, තෝ නැසුනේ වෙහි ය.”
අථ ඛො මාරො පාපිමා “ජානාති මං භගවා, ජානාති මං සුගතො”ති දුක‍්ඛී දුම‍්මනො තත්‍ථෙවන‍්තරධායි.
ඉක්බිති පවිටු මාර තෙමේ “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මා දන්නා සේක. සුගතයන් වහන්සේ මා දන්නාසේකැ” යි දුක් ඇත්තේ නො සතුටු සිත් ඇත්තේ එහි ම අතුරුදහන් වූයේ ය.
3. අථ ඛො භගවා බාරාණසියං යථාභිරන‍්තං විහරිත්‍වා යෙන උරුවෙලා තෙන චාරිකං පක‍්කාමි. අථ ඛො භගවා මග‍්ගා ඔක‍්කම‍්ම යෙන අඤ‍්ඤතරො වනසණ‍්ඩො තෙනුපසඞ‍්කමි, උපසඞ‍්කමිත්‍වා තං වනසණ‍්ඩං අජ‍්ඣොගාහෙත්‍වා අඤ‍්ඤතරස‍්මිං රුක‍්ඛමූලෙ නිසීදි.
3. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බරණැස් නුවර කැමැති තාක් කල් වාසය කොට උරුවෙල් දනව්වට වැඩි සේක. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මාර්‍ගයෙන් බැහැර ව එක්තරා වනලැහැබකට වැඩිසේක. වැඩ ඒ වනලැහැබට ඇතුල් ව එක්තරා ගසක් මුල වැඩ හුන්සේක.
4. තෙන ඛො පන සමයෙන තිංසමත‍්තා භද‍්දවග‍්ගියා සහායකා සපජාපතිකා තස‍්මිං වනසණ‍්ඩෙ පරිචාරෙන‍්ති. එකස‍්ස පජාපති නාහොසි. තස‍්ස අත්‍ථාය වෙසී ආනීතා අහොසි. අථ ඛො සා වෙසී තෙසු පමත‍්තෙසු පරිචාරෙන‍්තෙසු භණ‍්ඩං ආදාය පලායිත්‍ථ.
4. එකල්හි තිසක් පමණ යහළු වූ භද්‍රවර්ගිකයෝ බිරියන් සහිත වූවාහු ඒ වනලැහැබෙහි ඔබිනොබ හැසිරෙත්. එකකුට බිරියක් නො වූ ය. ඔහු සඳහා වෙසඟනක් ගෙණෙන ලද්දී ය. එකල්හි ඒ වෙසඟන ඔවුන් පමා ව ඉඳුරන් පිණවන කල්හි (ඔවුන්ගේ) බඩු ගෙණ පලා ගියා ය.
5. අථ ඛො තෙ සහායකා සහායකස‍්ස වෙය්‍යාවච‍්චං කරොන‍්තා තං ඉත්‍ථිං ගවෙසන‍්තා තං වනසණ‍්ඩං ආහිණ‍්ඩන‍්තා අද‍්දසංසු භගවන‍්තං අඤ‍්ඤතරස‍්මිං රුක‍්ඛමූලෙ නිසින‍්නං. දිස‍්වාන යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමිංසු. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං: එතදවොචුං: “අපි භන‍්තෙ, භගවා එකං ඉත්‍ථිං පස‍්සෙය්‍යා”ති. “කිම‍්පන වො කුමාරා, ඉත්‍ථියා!”ති. ඉධ මයං භන‍්තෙ, තිංසමත‍්තා භද‍්දවග‍්ගියා සහායකා සපජාපතිකා ඉමස‍්මිං වනසණ‍්ඩෙ පරිචාරිම‍්හා. එකස‍්ස පජාපති නාහොසි. තස‍්ස අත්‍ථාය වෙසී ආනීතා අහොසි. අථ ඛො සා භන‍්තෙ, වෙසී අම‍්හෙසු පමත‍්තෙසු පරිචාරෙන‍්තෙසු භණ‍්ඩං ආදාය පලායිත්‍ථ. තෙ මයං, භන‍්තෙ, සහායකා සහායකස‍්ස වෙය්‍යාවච‍්චං කරොන‍්තා, තං ඉත්‍ථිං ගවෙසන‍්තා, ඉමං වනසණ‍්ඩං ආහිණ‍්ඩාමා”ති.
5. එකල්හි ඒ යහළුවෝ යහළුවාට උපකාර කරමින් ඒ ස්ත්‍රිය සොයමින් ඒ වනලැහැබෙහි ඇවිදින්නාහු එක්තරා ගසක් මුල වැඩ හුන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දුටුවාහු ය. දැක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙතට ගියහ. ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “කිමෙක් ද, ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ස්ත්‍රියක දුටු සේක් දැ?” යි ඇසූහ. “කුමාරයෙනි, තොපට ස්ත්‍රියගෙන් කම් කිම?” “ස්වාමීනි, මෙහි තිසක් පමණ වූ භාර්‍ය්‍යාවන් සහිත වූ භද්‍රවර්ගික යහළුවෝ වූ අපි මේ වනලැහැබෙහි හැසුරුණෙමු. එකකුට භාර්‍ය්‍යයාවක් නො වූ ය. ඔහු පිණිස ගණිකාවක් ගෙණෙන ලද්දී ය. ඒ වෙසඟන තොමෝ අප පමා ව ඉඳුරන් පිණවන කල්හි (අප සතු) බඩු පැහැර ගෙණ පලා ගියා ය. ස්වාමීනි, යහළු වූ අපි (අපගේ) යහළුවාගේ මෙහෙ කරමින් ඒ ස්ත්‍රිය සොයමින් මේ වන ලැහැබෙහි ඇවිදිමු” යි කීහ.
6. “තං කිං මඤ‍්ඤථ වො කුමාරා, - කතමං නු ඛො තුම‍්හාකං වරං, යං වා තුම‍්හෙ ඉත්‍ථිං ගවෙසෙය්‍යාථ, යං වා අත‍්තානං ගවෙසෙය්‍යාථා?”ති “එතදෙව භන‍්තෙ, අම‍්හාකං වරං, - යං මයං අත‍්තානං ගවෙසෙය්‍යාමා”ති. “තෙන හි වො කුමාරා, නිසීදථ. ධම‍්මං වො දෙසිස‍්සාමී”ති. “එවං භන‍්තෙ”ති ඛො තෙ භද‍්දවග‍්ගියා සහායකා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදිංසු.
6. “කුමාරයෙනි, තෙපි ඒ කුමැ යි සිතවු ද? තෙපි ස්ත්‍රියක හෝ සොයවු ද, තමන් හෝ සොයවු ද, යන යමක් ඇත් ද, මෙදෙකින් තොපට කවරක් උතුම් ද?” “ස්වාමීනි, යම් හෙයකින් අපි තමන් සොයන්නෙමු නම් මෙය ම අපට උතුම් වේ”. “කුමාරයිනි, එසේ වී නම්, තෙපි මෙහි හිඳිවු. තොපට මම දහම් දෙසන්නෙමි”. “ස්වාමීනි, එසේ ය” යි යහළු වූ ඒ භද්‍රවර්ගිකයෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ පසෙක හුන්හ.
6. තෙසං භගවා ආනුපුබ‍්බීකථං කථෙසි, සෙය්‍යථිදං: දානකථං සීලකථං සග‍්ගකථං කාමානං ආදීනවං ඔකාරං සඞ‍්කිලෙසං නෙක‍්ඛම‍්මෙ ච ආනිසංසං පකාසෙසි යදා තෙ භගවා අඤ‍්ඤාසි කල‍්ලචිත‍්තෙ මුදුචිත‍්තෙ විනීවරණචිත‍්තෙ උදග‍්ගචිත‍්තෙ පසන‍්නචිත‍්තෙ, අථ යා බුද‍්ධානං සාමුක‍්කංසිකා ධම‍්මදෙසනා තං පකාසෙසි: දුක‍්ඛං සමුදයං නිරොධං මග‍්ගං. සෙය්‍යථාපි නාම සුද‍්ධං වත්‍ථං අපගතකාළකං සම‍්මදෙව රජනං පතිගණ‍්හෙය්‍ය, එවමෙව තෙසං තස‍්මිංයෙව ආසනෙ විරජං වීතමලං ධම‍්මචක‍්ඛුං උදපාදි: “යං කිඤ‍්චි සමුදයධම‍්මං, සබ‍්බං තං නිරොධධම‍්ම”න‍්ති. තෙ දිට‍්ඨධම‍්මා පත‍්තධම‍්මා විදිතධම‍්මා පරියොගාළ‍්හධම‍්මා තිණ‍්ණවිචිකිච‍්ඡා විගතකථඞ‍්කථා වෙසාරජ‍්ජප‍්පත‍්තා අපරප‍්පච‍්චයා සත්‍ථුසාසනෙ භගවන‍්තං එතදවොචුං: “ලභෙය්‍යාම මයං භන‍්තෙ, භගවතො සන‍්තිකෙ පබ‍්බජ‍්ජං. ලභෙය්‍යාම උපසම‍්පද”න‍්ති. “එථ භික‍්ඛවො”ති භගවා අවොච “ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො. චරථ බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති. සා’ව තෙසං ආයස‍්මන‍්තානං උපසම්පදා අහොසි.
6. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔවුන්ට පිළිවෙළකථාව වදාළ සේක. ඒ කවරේ ද යත්: දානකථාව සීලකථාව ස්වර්‍ගකථාව කාමයන්ගේ දෝෂය ලාමකභාවය කෙලෙසීම පැවිද්දෙහි අනුසස් ද (යන මෙය) පැවසූහ. යම් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඔවුන් සුදුසු සිත් ඇත්තන් මොළොක් සිත් ඇත්තන් නීවරණ රහිත වූ සිත් ඇත්තන් ඔදවැඩි සිත් ඇත්තන් පහන් සිත් ඇත්තන් යි දත්සේක් ද, එකල්හි බුදුවරුන්ගේ තමා ම උසස් වූ ධර්‍ම දේශනාවක් වී ද, දුඃඛසත්‍යය සමුදය සත්‍යය නිරෝධසත්‍යය මාර්‍ගසත්‍යය යන ඒ චතුස්සත්‍යය දෙසූහ. පහ වූ කිලිටි ඇති පිරිසිදු වස්ත්‍රයක් යම් සේ මනා කොට ම සායම් ගන්නේ ද, එ පරිද්දෙන් ම ඔවුන්ට ඒ ආසනයෙහි දී ම “යම් කිසිවක් හටගැණීම ස්වභාවය කොට ඇත්තේ ද ඒ සියල්ල නිරුද්ධ වීම ස්වභාවය කොට ඇතැ”යි පහ වූ රාගාදි රජස් ඇති පහ වූ කෙලෙස්මල ඇති සෝතාපත්තිමග්ගඤාණය උපන්නේ ය. දක්නාලද සිවුසස් දහම් ඇති පැමිණි සිවුසස්දහම් ඇති අවබෝධ කළ සිවුසස්දහම් ඇති හාත්පසින් බැස ගත් සිවුසස්දහම් ඇති දුරු කළ විචිකිච්ඡා ඇති පහ වූ කෙසේ කෙසේ දැ යි පැවති සැක ඇති විශාර ද භාවයට පැමිණි ශාස්තෘශාසනාවබෝධයෙහි අන් පිහිටක් වුවමනා නැති ඔහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයෙහි පැවිද්ද ලබන්නෙමු. උපසම්පදාව ලබන්නෙමු” යි දැන්වූහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “මහණෙනි, එවු. ධර්‍මය මනා කොට දේශනා කරණ ලද්දේ ය. මනා කොට දුක් කෙළවර කරණ පිණිස බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙවු ය” යි වදාළ සේක. ඒ ම ඒ ආයුෂ්මත්වරුන්ට උපසම්පදාව වි ය.
භද‍්දවග‍්ගියසහායකානං වත්‍ථු නිට‍්ඨිතං.
භද්‍රවර්ගික වූ යහළුවන්ගේ කථාවස්තුව නිමි.
දුතියභාණවාරං.
දෙවන බණවර නිමි.
1. අථ ඛො භගවා අනුපුබ‍්බෙන චාරිකං චරමානො යෙන උරුවෙලා තදවසරි. තෙන ඛො පන සමයෙන උරුවෙලායං තයො ජටිලා පටිවසන‍්ති: උරුවෙලකස‍්සපො නදීකස‍්සපො ගයාකස‍්සපො ති. තෙසු උරුවෙලකස‍්සපො ජටිලො පඤ‍්චන‍්නං ජටිලසතානං නායකො හොති විනායකො අග‍්ගො පමුඛො පාමොක‍්ඛො. නදීකස‍්සපො ජටිලො තිණ‍්ණං ජටිලසතානං නායකො හොති. විනායකො අග‍්ගො පමුඛො පාමොක‍්ඛො. ගයාකස‍්සපො ජටිලො ද‍්වින‍්නං ජටිලසතානං නායකො හොති විනායකො අග‍්ගො පමුඛො පාමොක‍්ඛො.
1. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිළිවෙළින් චාරිකාවෙහි හැසිරෙමින් උරුවෙල්දනව්වට වැඩිසේක. ඒ කාලයෙහි උරුවේලාවෙහි උරුවේලකාශ්‍යප නදීකාශ්‍යප ගයාකාශ්‍යප යි ජටිලයෝ තිදෙනෙක් වාසය කරත්. ඔවුන් අතුරෙන් උරුවේලකාශ්‍යපජටිල තෙමේ පන්සියයක් ජටිලයන්ට නායක වේ. (තම ලබ්ධිය ගන්වන බැවින්) විනායක වේ. අග්‍ර වේ. ප්‍රමුඛ වේ. ආචාර්‍ය්‍ය වේ. නදීකාශ්‍යප ජටිල තෙමේ තුන්සියයක් ජටිලයන්ට නායක වේ. විනායක වේ. අග්‍ර වේ. ප්‍රමුඛ වේ. ආචාර්‍ය්‍ය වේ. ගයාකාශ්‍යප ජටිල තෙමේ දෙසියයක් ජටිලයන්ට නායක වේ. විනායක වේ. අග්‍ර වේ. ප්‍රමුඛ වේ. ආචාර්‍ය්‍ය වේ.
2. අථ ඛො භගවා යෙන උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස අස‍්සමො තෙනුපසඞ‍්කමි, උපසඞ‍්කමිත්‍වා උරුවෙලකස‍්සපං ජටිලං එතදවොච: “සචෙ තෙ කස‍්සප, අගරු, වසෙය්‍යාම එකරත‍්තිං අග්‍යාගාරෙ”ති. “න ඛො මෙ මහාසමණ, ගරු. චණ‍්ඩෙත්‍ථ නාගරාජා ඉද‍්ධිමා ආසීවිසො ඝොරවිසො. සො තං මා විහෙඨෙසී”ති. දුතියම‍්පි ඛො භගවා උරුවෙලකස‍්සපං ජටිලං එතදවොච: “සචෙ තෙ කස‍්සප, අගරු, වසෙය්‍යාම එකරත‍්තිං අග්‍යාගාරෙ”ති. “න ඛො මෙ මහාසමණ, ගරු. චණ‍්ඩෙත්‍ථ නාගරාජා ඉද‍්ධිමා ආසීවිසො ඝොරවිසො, සො තං මා විහෙඨෙසී”ති. තතියම‍්පි ඛො භගවා උරුවෙලකස‍්සපං ජටිලං එතදවොච: “සචෙ තෙ, කස‍්සප, අගරු, වසෙය්‍යාම එකරත‍්තිං අග්‍යාගාරෙ”ති. “න ඛො මෙ මහාසමණ, ගරු චණ‍්ඩෙත්‍ථ නාගරාජා ඉද‍්ධිමා ආසීවිසො. සො තං මා විහෙඨෙසී”ති. “අප‍්පෙව නාම මං න විහෙඨෙය්‍ය, ඉඞ‍්ඝ ත්‍වං කස‍්සප, අනුජානාහි අග්‍යාගාර”න‍්ති. “විහර මහාසමණ, යථාසුඛ”න‍්ති. අථ ඛො භගවා අග්‍යාගාරං පවිසිත්‍වා තිණසන්‍ථරකං පඤ‍්ඤපෙත්‍වා නිසීදි පල‍්ලඞ‍්කං ආභුජිත්‍වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට‍්ඨපෙත්‍වා.
2. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාගේ අසපුවට වැඩිසේක. වැඩ “කාශ්‍යපය, ඉදින් ඔබට බරක් නැති නම් එක් රැයක් ගිනිහල්ගෙයි වසන්නෙමු” යි උරුවෙලකාශ්‍යපජටිලයාට වදාළ සේක. “මහාශ්‍රමණය, මට කිසි බරක් නැත. මෙහි චණ්ඩ වූ ඍද්ධි ඇති වහා පැතිරෙන විස ඇති දරුණු විස ඇති නාරජෙක් වෙයි. ඒ නාරජ තෙමේ නුඹවහන්සේ නො වෙහෙසාවා” යි (උරුවේලකාශ්‍යප තෙමේ කී ය). දෙවනු ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවේලකාශ්‍යප ජටිලයාහට “කාශ්‍යපය, ඉදින් ඔබට බරක් නො වේ නම්, එක් රැයක් ගිනිහල්ගෙයි වසන්නෙමු” යි වදාළ සේක. “මහා ශ්‍රමණය, මට කිසි බරක් නැත. මෙහි චණ්ඩ වූ ඍද්ධි ඇති වහා පැතිරෙන විස ඇති දරුණු විස ඇති නාරජෙක් වෙයි. හේ නුඹවහන්සේ නො වෙහෙසාවා” යි (කි ය). තෙවනු ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “කාශ්‍යපය, ඔබට කිසි බරක් නො වේ නම්, එක් රැයක් ගිනිහල්ගෙයි වසන්නෙමු” යි වදාළසේක. “මහා ශ්‍රමණය, මට කිසි බරක් නැත. මෙහි චණ්ඩ වූ ඍද්ධි ඇති වහා පැතිරෙන විස ඇති දරුණු විස ඇති නාරජෙක් වෙයි. හේ නුඹවහන්සේ නො වෙහෙසාවා” යි (කී ය). “මා නො පෙළන්නේ නම් මැනවි. කාශ්‍යපය, ඔබ ගිනිහල්ගෙය අනුදතමැනැවැ” යි වදාළසේක. (එවිට කාශ්‍යප තෙමේ) “මහාශ්‍රමණය, සැප සේ වාසය කරව” යි කීයේ ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගිනිහල්ගෙට ඇතුල් ව තණඇතිරිය පණවා පලඟ බැඳ කය කෙළින් තබා සිහිය එළවා වැඩ හුන්සේක.
3. අථ ඛො සො නාගො අද‍්දස භගවන‍්තං පවිට‍්ඨං. දිස‍්වාන දුම‍්මනො පධූපායි. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “යන‍්නූනාහං ඉමස‍්ස නාගස‍්ස අනුපහච‍්ච ඡවිඤ‍්ච චම‍්මඤ‍්ච මංසඤ‍්ච නහාරුඤ‍්ච අට‍්ඨිඤ‍්ච අට‍්ඨිමිඤ‍්ජඤ‍්ච තෙජසා තෙජං පරියාදියෙය්‍ය”න‍්ති. අථ ඛො භගවා තථාරූපං ඉද‍්ධාභිසඞ‍්ඛාරං අභිසඞ‍්ඛරිත්‍වා පධූපායි. අථ ඛො සො නාගො දුක‍්ඛං අසහමානො පජ‍්ජලි. භගවාපි තෙජොධාතුං සමාපජ‍්ජිත්‍වා පජ‍්ජලි. උභින‍්නං සජොතිභූතානං අග්‍යාගාරං ආදිත‍්තං විය හොති සම‍්පජ‍්ජලිතං සජොතිභූතං. අථ ඛො තෙ ජටිලා අග්‍යාගාරං පරිවාරෙත්‍වා එවමාහංසු: “අභිරූපො වත භො මහාසමණො නාගෙන විහෙඨියතී”ති. අථ ඛො භගවා තස‍්සා රත‍්තියා අච‍්චයෙන තස‍්ස නාගස‍්ස අනුපහච‍්ච ඡවිඤ‍්ච චම‍්මඤ‍්ච මංසඤ‍්ච නහාරුඤ‍්ච අට‍්ඨිඤ‍්ච අට‍්ඨිමිඤ‍්ජඤ‍්ච තෙජසා තෙජං පරියාදියිත්‍වා පත‍්තෙ පක‍්ඛිපිත්‍වා උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස දස‍්සෙසි: “අයං තෙ කස‍්සප, නාගො. පරියාදින‍්නො අස‍්ස තෙජසා තෙජො”ති. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස එතදහොසි: “මහිද‍්ධිකො ඛො මහාසමණො මහානුභාවො. යත්‍ර හි නාම චණ‍්ඩස‍්ස නාගරාජස‍්ස ඉද‍්ධිමතො ආසීවිසස‍්ස ඝොරවිසස‍්ස තෙජසා තෙජං පරියාදියිස‍්සති. නත්‍වෙව ච ඛො අරහා යථා අහ”න‍්ති.
3. එකල්හි ඒ නාගතෙමේ (ගිනිහල්ගෙට) ඇතුල් වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දුටුයේ ය. දැක නො සතුටු සිත් ඇත්තේ තදින් දුමා ගියේ ය. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “මම මේ නාගයාගේ සිවිය ද සම ද මස් ද නහර ද ඇට ද ඇටමිදුලු ද නො ගටා සියතෙදින් ඔහුගේ තෙද නසන්නේ නම් යෙහෙකැ” යි මෙබඳු සිතක් උපන්නේ ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එබඳු වූ ඍද්ධියක් කොට තදින් දුමා ගියහ. එකල්හි ඒ නාග තෙමේ කෝපය නො ඉවසන්නේ වැඩියක් ඇවිළ ගත්තේ ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද තේජෝධාතුවට සමවැද වැඩියක් ඇවිළ ගත්හ. දෙදෙනා ගිනිදැල් සහිත වූ කල්හි (ඇවිළ ගත්කල්හි) ගිනිහල්ගෙය ගින්නෙන් ඇවිළ ගත්තා සේ වෙයි. හාත්පසින් දිලිසුනේ වෙයි. ගිනිදැල් සහිත වෙයි. එකල්හි ඒ ජටිලයෝ ගිනිහල්ගෙය පිරිවරා “භවත්නි, මනා රූ ඇති මහාශ්‍රමණ තෙමේ ඒකාන්තයෙන් නාගයා විසින් වෙහෙසෙනුලැබේ ය” යි කීහ. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ රෑ ඇවෑමෙන් ඒ නාගයාගේ සිවිය ද සම ද මස් ද නහර ද ඇට ද ඇටමිදුලු ද නො ගටා සිය තෙදින් ඔහුගේ තෙද අබිබවා පාත්‍රයෙහි බහා “කාශ්‍යපය, මේ තාගේ නාගතෙමේ ය. මොහුගේ තෙද මාගේ තෙදින් අභිභවනය කරණලදැ”යි උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට දැක්වූහ. ඉක්බිති උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “යමෙක් චණ්ඩ වූ ඍද්ධි ඇති වහා පැතිරෙන විස ඇති දරුණු විස ඇති නාරජුගේ තෙද සියතෙදින් නසන්නේ ද, ඒ මහාශ්‍රමණ තෙමේ මහත් ඍද්ධි ඇත්තේ ම ය. මහත් අනුභාව ඇත්තේ ම ය. එහෙත් මා මෙන් රහත් නො වේ ම ය” යි මේ අදහස වී ය.
4. නෙරඤ‍්ජරායං භගවා උරුවෙලකස‍්සපං ජටිලමවොච, සචෙ තෙ කස‍්සප අගරු විහරෙමු අජ‍්ජුණ‍්හො අග‍්ගිසරණම‍්භීති
4. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නේරඤ්ජරා ගඟ සමීපයෙහි විසූ උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “කාශ්‍යපය, ඉදින් ඔබට බරක් නො වේ නම්, අද එක් දිනක් ගිනිහල්ගෙයි වසමු” යි වදාළසේක.
න ඛො මෙ මහාසමණ ගරු ඵාසුකාමොව තං නිවාරෙමි, චණ‍්ඩෙත්‍ථ නාගරාජා ඉද‍්ධිමා ආසීවිසො ඝොරවිසො සො තං මා විහෙඨෙසීති.
මහාශ්‍රමණය, මට කිසි බරක් නැත්තේ ම ය. මේ ගිනිහල්ගෙයි චණ්ඩ වූ ඍද්ධි ඇති ආශීවිස වූ දරුණු විස ඇති නාරජෙක් වෙසෙයි. ‘හේ නුඹවහන්සේ නො වෙහෙසා වා’ යි නුඹවහන්සේට පහසු කැමැත්තේ ම නුඹවහන්සේ වළකා ලමි.
අප‍්පෙව මං න විහෙඨෙය්‍ය ඉඞ‍්ඝ ත්‍වං කස‍්සප අනුජානාහි අග්‍යාගාරන‍්ති දින‍්නන‍්ති නං විදිත්‍වා අසම‍්භීතො පාවිසි භයමතීතො.
ඒ නාරජතෙමේ මා නො වෙහෙසන්නේ නම් මැනවි. කාශ්‍යපය, තෝ ගිනිහල්ගෙය අනුදනුව. ‘ඒ ගිනිහල්ගෙය දෙන ලද්දේ ය’ යි දැන බිය ඉක්මවූයේ තැති ගැණීම් රහිත වූයේ ගිනිහල්ගෙට පිවිසිසේ ය.
දිස‍්වා ඉසිං පවිට‍්ඨං අහිනාගො දුම‍්මනො පධූපායි, සුමනමනසො අධිමනො මනුස‍්සනාගොපි තත්‍ථ පධූපායි.
නාරජතෙමේ (ගිනිහල්ගෙය තුළට) පිවිසි බුදුරජුන් දැක නො සතුටු සිත් ඇත්තේ තදින් දුමා ගියේ ය. (පූර්‍ව වූ) බුදුවරුන් හා සමසිත් ඇති උසස් සිත් ඇති මනුෂ්‍යශ්‍රේෂ්ඨ තෙමේ ද තදින් දුමා ගියේ ය.
මක‍්ඛඤ‍්ච අසහමානො අහිනාගො පාවකොව පජ‍්ජලි, තෙජොධාතුසු කුසලො මනුස‍්සනාගො’පි තත්‍ථ පජ‍්ජලි.
නාරජතෙමේ කෝපය ද නො ඉවසන්නේ ගින්නක් සේ තදින් ඇවිළුනේ ය. එහි දී තොජොධාතුසමාපත්තිවිෂයයෙහි දක්‍ෂ වූ මනුෂ්‍යශ්‍රේෂ්ඨ තෙමේ ද තදින් ඇවිළුනේ ය.
උභින‍්නං සජොතිභූතානං අග්‍යාගාරං උදිච‍්චරෙ ජටිලා, අභිරූපො වත භො මහාසමණො නාගෙන විහෙඨියතීති භණන‍්ති.
දෙදෙන ගිනිදැල් සහිත වූ කල්හි (ගින්නෙන් ඇවිළ ගත් කල්හි) ජටිලයෝ ගිනිහල්ගෙය දෙස බැලූහ. නොහොත් පිරිවැරූහ. ‘භවත්නි, මනා රූ ඇති මහාශ්‍රමණතෙමේ නාරජු විසින් වෙහෙසනුලැබේ ය යි කියත්.
අථ රත‍්තියා අච‍්චයෙන අහිනාගස‍්ස අච‍්චියො න හොන‍්ති, ඉද‍්ධිමතො පනුට‍්ඨිතා අනෙකවණ‍්ණා අච‍්චියො හොන‍්ති.
ඉක්බිති රෑ ඉක්ම යාමෙන් නාරජුගේ ගිනිදැල් නො වෙයි. ඍද්ධිමත් බුදුරජානන් වහන්සේගේ (සිරුරෙන්) නැඟී සිටි නොයෙක් පැහැ ඇති රශ්මීහු වෙත්.
නීලකා අථ ලොහිතිකා මඤ‍්ජෙට‍්ඨා පීතිකා ඵළිකවණ‍්ණායො, අඞ‍්ගීරසස‍්ස කායෙ අනෙකවණ‍්ණා අච‍්චියො හොන‍්ති.
එකල්හි බුදුරජානන් වහන්සේගේ සිරුරෙහි හටගත් නිල්වන් වූ ද ලේවන් වූ ද මදටවන් වූ ද රන්වන් වූ ද පළිඟුවන් වූ ද රශ්මීහු නන් පැහැ ඇත්තෝ වෙත්.
පත‍්තම‍්හි ඔදහිත්‍වා අහිනාගං බ්‍රාහ‍්මණස‍්ස දස‍්සෙසි, අයං තෙ කස‍්සප නාගො පරියාදින‍්නො අස‍්ස තෙජසා තෙජොති.
නාරජු පාත්‍රයෙහි බහා “කාශ්‍යපය, මේ තොපගේ නාරජතෙමේ ය. මොහුගේ තෙද මාගේ තෙදින් හාත්පසින් මැඩගන්නා ලද්දේ ය”යි බ්‍රාහ්මණයාහට දැක්වූ සේක.
5. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපො ජටිලො භගවතො ඉමිනා ඉද‍්ධිපාටිහාරියෙන අභිප‍්පසන‍්නො භගවන‍්තං එතදවොච: “ඉධෙව මහාසමණ, විහර. අහං ධුවභත‍්තෙනා”ති.
5. ඉක්බිති උරුවෙලකාශ්‍යපජටිලතෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ මේ ඍද්ධිප්‍රාතිහාර්‍ය්‍යයෙන් වෙසෙසින් පහන් වූයේ “මහාශ්‍රමණය, මෙහි ම වාසය කරවු. මම නුඹවහන්සේට නිති බතින් උපස්ථාන කරමි”යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට කීයේ ය.
පඨමං පාටිහාරියං.
ප්‍රථමප්‍රාතිහාර්‍ය්‍ය නිමි.
6. අථ ඛො භගවා උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස අස‍්සමස‍්ස අවිදූරෙ අඤ‍්ඤතරස‍්මිං වනසණ‍්ඩෙ විහාසි. අථ ඛො චත‍්තාරො මහාරාජා අභික‍්කන‍්තාය රත‍්තියා අභික‍්කන‍්තවණ‍්ණා කෙවලකප‍්පං වනසණ‍්ඩං ඔභාසෙත්‍වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමිංසු. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා චතුද‍්දිසා අට‍්ඨංසු සෙය්‍යථාපි මහන‍්තා අග‍්ගික‍්ඛන්‍ධා.
6. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාගේ අසපුවට නුදුරෙහි එක්තරා වනලැහැබෙක්හි විසූසේක. එකල්හි සතර වරම්මහරජහු රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය කල්හි විශිෂ්ටශරීරවර්‍ණ ඇත්තාහු සියලු වනලැහැබ බබුළුවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණියාහු ය. පැමිණ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ මහත් ගිනිකඳන් සේ සිව්දිග සිටියාහු ය.
අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපො ජටිලො තස‍්සා රත‍්තියා අච‍්චයෙන යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි, උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං එතදවොච: “කාලො මහාසමණ, නිට‍්ඨිතං භත‍්තං. කෙ නු ඛො තෙ මහාසමණ අභික‍්කන‍්තාය රත‍්තියා අභික‍්කන‍්තවණ‍්ණා කෙවලකප‍්පං වනසණ‍්ඩං ඔභාසෙත්‍වා යෙන ත්‍වං තෙනුපසඞ‍්කමිංසු? උපසඞ‍්කමිත්‍වා තං අභිවාදෙත්‍වා චතුද‍්දිසා අට‍්ඨංසු සෙය්‍යථාපි මහන‍්තා අග‍්ගික‍්ඛන්‍ධා?”ති.
ඉක්බිති උරුවෙලකාශ්‍යපජටිලතෙමේ ඒ රැය ඇවෑමෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙතට ගියේ ය. ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් “මහාශ්‍රමණය, මේ සුදුසුකාලය වේ. බත නිමවී ය. මහාශ්‍රමණය, රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය කල්හි විශිෂ්ටශරීරවර්‍ණ ඇති ඒ කවර කෙනෙක් මුළු වනලැහැබ බබුළුවා නුඹවහන්සේ වෙතට පැමිණියාහු ද? පැමිණ නුඹවහන්සේ වැඳ මහත් වූ ගිනිකඳන් සේ සිව්දිග සිටියාහුදැ?’ යි ඇසී ය.
“එතෙ ඛො කස‍්සප, චත‍්තාරො මහාරාජා යෙනාහං තෙනුපසඞ‍්කමිංසු ධම‍්මස‍්සවනායා”ති. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස එතදහොසි: “මහිද‍්ධිකො ඛො මහාසමණො මහානුභාවො, යත්‍ර හි නාම චත‍්තාරොපි මහාරාජා උපසඞ‍්කමිස‍්සන‍්ති ධම‍්මස‍්සවණාය. නත්‍වෙව ච ඛො අරහා යථා අහ”න‍්ති. අථ ඛො භගවා උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස භත‍්තං භුඤ‍්ජිත්‍වා තස‍්මිංයෙව වනසණ‍්ඩෙ විහාසි.
“කාශ්‍යපය, ඒ සතරවරම්මහරජහු දහම් අසනු පිණිස මා වෙතට පැමිණියාහු ය”යි (වදාළසේක). එකල්හි උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “යමකු කරා සතරවරම්මහරජහු දහම් අසනු පිණිස පැමිණෙන්නාහු ද, ඒ මහාශ්‍රමණ තෙමේ මහත් ඍද්ධි ඇත්තේ ම වේ. මහත් අනුභාව ඇත්තේ ම වේ. එහෙත් මා මෙන් රහත් නො වේ ම ය” යි සිතක් උපන්නේ ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාගේ බත වළඳා ඒ වනලැහැබෙහි ම විසූසේක.
දුතියං පාටිහාරියං.
ද්වීතියප්‍රාතිහාර්‍ය්‍ය යි.
7. අථ ඛො සක‍්කො දෙවානමින්‍දො අභික‍්කන‍්තාය රත‍්තියා අභික‍්කන‍්තවණ‍්ණො කෙවලකප‍්පං වනසණ‍්ඩං ඔභාසෙත්‍වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං අට‍්ඨාසි සෙය්‍යථාපි මහාඅග‍්ගික‍්ඛන්‍ධො, පුරිමාහි වණ‍්ණනිභාහි අභික‍්කන‍්තතරො ච පණීතතරො ච.
7. ඉක්බිති සක්දෙව්රජතෙමේ රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය කල්හි විශිෂ්ට ශරීරවර්‍ණ ඇත්තේ සියලු වනලැහැබ බබුළුවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණියේ ය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ පසෙක සිටියේ ය. මහගිනිකඳක් සේ පළමු පැහැයට වඩා අතිශයින් විශිෂ්ට වූයේ ද අතිශයින් ප්‍රණීත වූයේ ද වි ය.
අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපො ජටිලො තස‍්සා රත‍්තියා අච‍්චයෙන යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං එතදවොච: “කාලො මහාසමණ, නිට‍්ඨිතං භත‍්තං. කො නු ඛො සො මහාසමණ, අභික‍්කන‍්තාය රත‍්තියා අභික‍්කන‍්තවණ‍්ණො කෙවලකප‍්පං වනසණ‍්ඩං ඔභාසෙත්‍වා යෙන ත්‍වං තෙනුපසඞ‍්කමි? උපසඞ‍්කමිත්‍වා තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං අට‍්ඨාසි සෙය්‍යථාපි මහාඅග‍්ගික‍්ඛන්‍ධො පුරිමාහි වණ‍්ණනිභාහි අභික‍්කන‍්තතරො ච පණීතතරො ච?”
ඉක්බිති උරුවේලකාශ්‍යපතෙමේ ඒ රෑ ඉක්ම ගිය කල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙතට පැමිණියේ ය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “මහාශ්‍රමණය, මේ සුදුසු කාලය යි. බත නිමියේ ය. මහාශ්‍රමණය, රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය කල්හි විශිෂ්ටශරීරවර්‍ණ ඇති කවරෙක්, වනලැහැබ බබුළුවා ඔබවහන්සේ වෙතට පැමිණියේ ද? පැමිණ නුඹ වහන්සේ වැඳ පසෙක සිටියේ ද? හේ මහ ගිනිකඳක් සේ පළමු වූ පැහැසටහන්වලට වඩා අතිශයින් විශිෂ්ට වූයේ ද අතිශයින් ප්‍රණීත වූයේ ද වී ය” යි කීයේ ය.
“එසො ඛො කස‍්සප, සක‍්කො දෙවානමින්‍දො යෙනාහං තෙනුපසඞ‍්කමි ධම‍්මස‍්සවණායා”ති. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස එතදහොසි: “මහිද‍්ධිකො ඛො මහාසමණො මහානුභාවො, යත්‍ර හි නාම සක‍්කොපිදෙවානමින්‍දො උපසඞ‍්කමිස‍්සති ධම‍්මස‍්සවණාය, නත්‍වෙව ච ඛො අරහා යථා අහ”න‍්ති. අථ ඛො භගවා උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස භත‍්තං භුඤ‍්ජිත්‍වා තස‍්මිංයෙව වනසණ‍්ඩෙ විහාසි.
“කාශ්‍යපය, දෙවියන්ට අධිපති වූ ශක්‍ර තෙමේ දහම් අසනු පිණිස මා වෙතට පැමිණියේ ය” යි (වදාළසේක). එකල්හි උරුවේලකාශ්‍යප ජටිලයාහට “යමකු කරා දෙවියන්ට අධිපති වූ ශක්‍ර තෙමේත් දහම් අසනු පිණිස පැමිණෙන්නේ ද, ඒ මහාශ්‍රමණතෙමේ මහත් ඍද්ධි ඇත්තේ ම ය, මහත් අනුභාව ඇත්තේ ම ය. එහෙත් මා මෙන් රහත් නො වේ මැ” යි සිතක් උපන්නේ ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවේලකාශ්‍යප ජටිලයාගේ බත වළඳා, ඒ වනලැහැබෙහි ම විසූසේක.
තතියං පාටිහාරියං.
තෘතීයප්‍රාතිහාර්‍ය්‍යය යි.
8. අථ ඛො බ්‍රහ‍්මා සහම්පති අභික‍්කන‍්තාය රත‍්තියා අභික‍්කන‍්තවණ‍්ණො කෙවලකප‍්පං වනසණ‍්ඩං ඔභාසෙත්‍වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං අට‍්ඨාසි සෙය්‍යථාපි මහාඅග‍්ගික‍්ඛන්‍ධො, පුරිමාහි වණ‍්ණනිභාහි අභික‍්කන‍්තතරො ච පණීතතරො ච.
8. ඉක්බිති සහම්පති බ්‍රහ්මතෙමේ රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය කල්හි විශිෂ්ටශරීරවර්‍ණ ඇත්තේ වනලැහැබ බබුළුවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙතට පැමිණියේ ය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ පසෙක සිටියේ ය. මහාගිනිකඳක් සේ පළමු පැහැ සටහන්වලට වඩා අතිශයින් විශිෂ්ට වූයේ ද, අතිශයින් ප්‍රණීත වූයේ ද වි ය.
9. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපො ජටිලො තස‍්සා රත‍්තියා අච‍්චයෙන යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං එතදවොච: “කාලො මහාසමණ, නිට‍්ඨිතං භත‍්තං. කො නු ඛො සො මහාසමණ, අභික‍්කන‍්තාය රත‍්තියා අභික‍්කන‍්තවණ‍්ණො කෙවලකප‍්පං වනසණ‍්ඩං ඔභාසෙත්‍වා යෙන ත්‍වං තෙනුපසඞ‍්කමි? උපසඞ‍්කමිත්‍වා තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං අට‍්ඨාසි සෙය්‍යථාපි මහා අග‍්ගික‍්ඛන්‍ධො පුරිමාහි වණ‍්ණනිභාහි අභික‍්කන‍්තතරො ච පණීතතරො චා?”ති.
9. ඉක්බිති උරුවේලකාශ්‍යප ජටිලතෙමේ ඒ රෑ ඉක්ම ගිය පසු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙතට ගියේ ය. ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “මහාශ්‍රමණය, මේ සුදුසු කාලය යි. බත නිමවූයේ ය. මහාශ්‍රමණය, රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය කල්හි විශිෂ්ටශරීරවර්‍ණ ඇති ඒ කවරෙක් වනලැහැබ බබුළුවා ඔබවහන්සේ වෙතට පැමිණියේ ද, පැමිණ ඔබ වහන්සේ වැඳ පසෙක සිටියේ ද? හේ මහාගිනිකඳක් සේ පළමු පැහැසටහන් වලට වඩා අතිශයින් විශිෂ්ට වූයේ ද අතිශයින් ප්‍රණීත වූයේ ද වී ය” යි කීයේ ය.
“එසො ඛො කස‍්සප, බ්‍රහ‍්මා සහම්පති යෙනාහං තෙනුපසඞ‍්කමි ධම‍්මස‍්සවනායා”ති. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස එතදහොසි: “මහිද‍්ධිකො ඛො මහාසමණො මහානුභාවො, යත්‍ර හි නාම බ්‍රහ‍්මාපි සහම්පති උපසඞ‍්කමිස‍්සති ධම‍්මසවණාය, නත්‍වෙව ච ඛො අරහා යථා අහ”න‍්ති. අථ ඛො භගවා උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස භත‍්තං භුඤ‍්ජිත්‍වා තස‍්මිංයෙව වනසණ‍්ඩෙ විහාසි.
“කාශ්‍යපය, සහම්පති බ්‍රහ්මතෙමේ දහම් ඇසීම පිණිස මා වෙත පැමිණියේ” යි වදාළසේක. එකල්හි උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “යමකු කරා සහම්පති බ්‍රහ්මයාත් දහම් ඇසීම පිණිස පැමිණෙන්නේ ද, ඒ මහාශ්‍රමණතෙමේ මහත් ඍද්ධි ඇත්තේ ම ය. මහත් අනුභාව ඇත්තේ ම ය. එහෙත් මා මෙන් රහත් නො වේ ම ය”යි සිතක් උපන්නේය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාගේ බත වළඳා ඒ වනලැහැබෙහි ම විසූසේක.
චතුත්‍ථං පාටිහාරියං.
චතුර්‍ත්‍ථප්‍රාතිහාර්‍ය්‍යය යි.
10. තෙන ඛො පන සමයෙන උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස මහායඤ‍්ඤො පච‍්චුපට‍්ඨිතො හොති. කෙවලකප‍්පා ච අඞ‍්ගමගධා පහූතං ඛාදනීයං භොජනීයං ආදාය අභික‍්කමිතුකාමා හොන‍්ති. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස එතදහොසි: “එතරහි ඛො මෙ මහායඤ‍්ඤො පච‍්චුපට‍්ඨිතො. කෙවලකප‍්පා ච අඞ‍්ගමගධා පහූතං ඛාදනීයං භොජනීයං ආදාය අභික‍්කමිස‍්සන‍්ති. සචෙ මහාසමණො මහාජනකායෙ ඉද‍්ධිපාටිහාරියං කරිස‍්සති, මහාසමණස‍්ස ලාභසක‍්කාරො අභිවඩ‍්ඪිස‍්සති. මම ලාභසක‍්කාරො පරිහායිස‍්සති. අහො නූන මහාසමණො ස‍්වාතනාය නාගච‍්ඡෙය්‍යා”ති.
10. එකල්හි උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාගේ මහායාගයක් එළඹ සිටියේ වෙයි. මුළු අඟුමගදදනවුවැස්සෝ බොහෝ වූ කෑයුතු දේත් බිදියයුතු දේත් ගෙණ එළඹෙනු කැමැත්තෝ වෙති. එකල්හි උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “දැන් මාගේ මහායාගය එළඹ සිටියේ ය. අඟුමගදදනවුවැස්සෝ බොහෝ වූ කෑ යුතු දේත් බිදියයුතු දේත් ගෙණ එළඹෙන්නාහු ය. ඉදින් මහාශ්‍රමණ තෙමේ මහාජනසමූහයා මැද ඍද්ධිප්‍රාතිහාර්‍ය්‍යයක් කෙළේ නම්, මහාශ්‍රමණයාගේ ලාභසත්කාර ය වැඩෙන්නේ ය. මගේ ලාභසත්කාරය පිරිහෙන්නේ ය. එහෙයින් මහාශ්‍රමණ තෙමේ හෙට නො එන්නේ නම් යෙහෙකැ” යි මෙබඳු සිතක් උපන්නේ ය.
11. අථ ඛො භගවා උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස චෙතසා චෙතොපරිවිතක‍්කමඤ‍්ඤාය උත‍්තරකුරුං ගන‍්ත්‍වා තතො පිණ‍්ඩපාතං ආහරිත්‍වා අනොතත‍්තදහෙ පරිභුඤ‍්ජිත්‍වා තත්‍ථෙව දිවාවිහාරං අකාසි.
11. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාගේ කල්පනාව සියසිතින් දැන උතුරුකුරුදිවයිනට වැඩ එයින් පිණ්ඩපාතය ගෙණවුත් අනවතප්තවිල සමීපයෙහි දී වළඳා එහි ම දිවාවිහරණය කළසේක.
12. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපො ජටිලො තස‍්සා රත‍්තියා අච‍්චයෙන යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං එතදවොච: “කාලො මහාසමණ. නිට‍්ඨිතං භත‍්තං. කින‍්නු ඛො මහාසමණ, භිය්‍යො නාගමාසි? අපි ච මයං තං සරාම: ‘කින‍්නු ඛො මහාසමණො නාගච‍්ඡතී?ති. ඛාදනීයස‍්ස ච භොජනීයස‍්ස ච තෙ පටිවිංසො ඨපිතො”ති.
12. එකල්හි උරුවේලකාශ්‍යප ජටිලතෙමේ ඒ රැය ඉක්ම ගිය කල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙතට පැමිණියේ ය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “මහාශ්‍රමණය, මේ සුදුසු කාලය යි. බත නිමවූයේ ය. මහා ශ්‍රමණය, කුමක් නිසා ඊයේ නො ආවහු ද? එහෙත් ‘අපි මහාශ්‍රමණතෙමේ කුමක් නිසා නො ඒ දැ?’ යි ඔබවහන්සේ සිහිපත් කෙළෙමු. කෑ යුතු දෙය ද බිදියයුතු දෙය ද පිළිබඳ ඔබ වහන්සේගේ කොටස තබන ලද්දේ ය” යි කීයේ ය.
13. “නනු තෙ කස‍්සප, එතදහොසි: එතරහි ඛො මෙ මහායඤ‍්ඤො පච‍්චුපට‍්ඨිතො, කෙවලකප‍්පා ච අඞ‍්ගමගධා පහූතං ඛාදනීයං භොජනීයං ආදාය අභික‍්කමිස‍්සන‍්ති. සචෙ මහාසමණො මහාජනකායෙ ඉද‍්ධිපාටිහාරියං කරිස‍්සති, මහාසමණස‍්ස ලාභසක‍්කාරො අභිවඩ‍්ඪිස‍්සති. මම ලාභසක‍්කාරො පරිහායිස‍්සති. අහො නූන මහාසමණො ස‍්වාතනාය නාගච‍්ඡෙය්‍යා?”ති.
13. ‘කාශ්‍යපය, නුඹට ‘දැන් මාගේ මහායාගය එළඹ සිටියේ ය. අඟුමගදදනවුවැසි ඉතා වැඩි දෙනෙක් බොහෝ වූ කෑ යුතු දේත් බිදිය යුතු දේත් ගෙණ එළඹෙන්නාහු ය. ඉදින් මහාශ්‍රමණ තෙමේ මහාජනසමූහයා මැද ඍද්ධිප්‍රාතිහාර්‍ය්‍යයක් කරන්නේ නම්, මහාශ්‍රමණයාගේ ලාභසත්කාරය වැඩෙන්නේ ය. මගේ ලාභසත්කාර පිරිහෙන්නේ ය. එහෙයින් මහාශ්‍රමණ තෙමේ හෙට නො එන්නේ නම් යෙහෙකැ’ යි මෙබඳු සිතක් නො වූයේ ද?
14. “සො ඛො අහං කස‍්සප, තව චෙතසා චෙතොපරිවිතක‍්කමඤ‍්ඤාය උත‍්තරකුරුං ගන‍්ත්‍වා තතො පිණ‍්ඩපාතං ආහරිත්‍වා අනොතත‍්තදහෙ පරිභුඤ‍්ජිත්‍වා තත්‍ථෙව දිවාවිහාරං අකාසි”න‍්ති.
14. “කාශ්‍යපය, ඒ මම නුඹගේ සිත මා සිතින් දැන උතුරුකුරු දිවයිනට ගොස් එයින් පිණ්ඩපාතය ගෙණවුත් අනවතප්තවිල සමීපයෙහි දී වළඳා එහි ම දිවාවිහරණය කෙළෙමි” යි වදාළසේක.
15. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපස‍්සජටිලස‍්ස එතදහොසි: “මහිද‍්ධිකො ඛො මහාසමණො මහානුභාවො, යත්‍ර හි නාම චෙතසා’පි චිත‍්තං පජානිස‍්සති, නත්‍වෙව ච ඛො අරහා යථා අහ”න‍්ති. අථ ඛො භගවා උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස භත‍්තං භුඤ‍්ජිත්‍වා තස‍්මිංයෙව වනසණ‍්ඩෙ විහාසි.
15. එකල්හි උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “යමෙක් සිය සිතින් අනුන්ගේ සිත දැන ගන්නේ ද, ඒ මහාශ්‍රමණ තෙමේ මහත් ඍද්ධි ඇත්තේ ම ය. මහත් අනුභාව ඇත්තේම ය. එහෙත් මා මෙන් රහත්, නො වේ මැ” යි සිතක් වූයේ ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාගේ බත වළඳා ඒ වනලැහැබෙහි ම විසූසේක.
පඤ‍්චමං පාටිහාරියං.
පඤ්චම ප්‍රාතිහාර්‍ය්‍යය යි
1. තෙන ඛො පන සමයෙන භගවතො පංසුකූලං උප‍්පන‍්නං හොති. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “කත්‍ථ නු ඛො අහං පංසුකූලං ධොවෙය්‍ය?”න‍්ති. අථ ඛො සක‍්කො දෙවානමින්‍දො භගවතො චෙතසා චෙතොපරිවිතක‍්කමඤ‍්ඤාය පාණිනා පොක‍්ඛරණිං ඛණිත්‍වා භගවන‍්තං එතදවොච: “ඉධ භන‍්තෙ, භගවා පංසුකූලං ධොවතූ”ති. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “කිම‍්හි නු ඛො අහං පංසුකූලං පරිමද‍්දෙය්‍ය?”න‍්ති අථ ඛො සක‍්කො දෙවානමින්‍දො භගවතො චෙතසා චෙතොපරිවිතක‍්කමඤ‍්ඤාය මහතිං සිලං උපනික‍්ඛිපි: ඉධ භන‍්තෙ, භගවා පංසුකූලං පරිමද‍්දතූ”ති. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “කිම‍්හි නු ඛො අහං ආලම‍්බිත්‍වා උත‍්තරෙය්‍ය”න‍්ති? අථ ඛො කකුධෙ අධිවත්‍ථා දෙවතා භගවතො චෙතසා චෙතොපරිවිතක‍්කමඤ‍්ඤාය සාඛං ඔනාමෙසි “ඉධ භන‍්තෙ, භගවා ආලම‍්බිත්‍වා උත‍්තරතූ”ති. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “කිම‍්හි නු ඛො අහං පංසුකූලං විස‍්සජ‍්ජෙය්‍ය?”න‍්ති. අථ ඛො සක‍්කො දෙවානමින්‍දො භගවතො චෙතසා චෙතොපරිවිතක‍්කමඤ‍්ඤාය මහතිං සිලං උපනික‍්ඛිපි: “ඉධ භන‍්තෙ, භගවා පංසුකූලං විස‍්සජ‍්ජෙතූ”ති.
1. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පංසුකූලයක් උපන්නේ ය. එවිට උන්වහන්සේට “මම කොතැන්හි දී පංසුකූලය සෝදන්නේනම් දැ?” යි සිතක් පහළ වූයේ ය. අනතුරු ව දෙවියන්ට අධිපති වූ ශක්‍රතෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිත තම සිතින් දැන අතින් පොකුණක් හාරා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙහි පංසුකූලය සෝදන සේක්වා” යි සැළ කෙළේ ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “මම කුමක ලා පංසුකූලය පිරිමදින්නෙම් දැ?” යි සිතක් වි ය. ඉක්බිති සක්දෙව්රජතෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගේ චිත්තවිතර්‍කය තම සිතින් දැන “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙහි පංසුකූලය පිරිමදිනසේක්වා” යි මහත් ගලක් එළවා තැබුයේ ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “මම කොතැනක එල්බී ගොඩ නගින්නෙම්දැ?” යි සිතක් වූයේය. ඉක්බිති කුඹුක්ගසෙහි අරක් ගත් දේවතා තොමෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිත තම සිතින් දැන “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙහි එල්බී ගොඩ නගින සේක් වා” යි අත්තක් නැමූ ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “මම පංසුකූලය කොතැනක දිග හරින්නෙම් (– වනම් දැ යි) සිතක් වූයේ ය. ඉක්බිති සක්දෙව්රජතෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිත තම සිතින් දැන “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පංසුකූලය මෙහි දිග හරිණ (වනන) සේක්වා” යි මහත් ගලක් එළවා තැබුයේ ය.
2. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපො ජටිලො තස‍්සා රත‍්තියා අච‍්චයෙන යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං එතදවොච: “කාලො මහාසමණ, නිට‍්ඨිතං භත‍්තං. කින‍්නු ඛො මහාසමණ, නායං පුබ‍්බෙ ඉධ පොක‍්ඛරණී, සායං ඉධ පොක‍්ඛරණී? නයිමා සිලා පුබ‍්බෙ උපනික‍්ඛිත‍්තා. කෙනිමා සිලා උපනික‍්ඛිත‍්තා? නයිමස‍්ස කකුධස‍්ස පුබ‍්බෙ සාඛා ඔනතා, සායං සාඛා ඔනතා?”ති.
2. ඉක්බිති උරුවේලකාශ්‍යපජටිල තෙමේ ඒ රැය ඉක්ම ගිය කල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙතට පැමිණියේ ය. පැමිණ “මහාශ්‍රමණය, මේ සුදුසු කාලය යි. බත නිමවූයේ ය. මහාශ්‍රමණය, කිමෙක් ද? මේ පොකුණ පෙර මෙහි නො වී ය. මෙහි ඒ මේ පොකුණ දැන් තිබේ. පෙර මේ ගල නො තිබුනි. කවරකු විසින් මේ ගල තබන ලද්දේ ද? පෙර මේ කුඹුක් ගසේ අත්ත නො නැමින. දැන් ඒ මේ අත්ත නැමිනැ’ යි කීයේ ය.
3. ඉධ මෙ කස‍්සප, පංසුකූලං උප‍්පන‍්නං අහොසි. තස‍්ස මය‍්හං කස‍්සප, එතදහොසි: “කත්‍ථ නු ඛො අහං පංසුකූලං ධොවෙය්‍ය”න‍්ති. අථ ඛො කස‍්සප, සක‍්කො දෙවානමින්‍දො මම චෙතසා චෙතොපරිවිතක‍්කමඤ‍්ඤාය පාණිනා පොක‍්ඛරණිං ඛණිත්‍වා මං එතදවොච: ‘ඉධ භන‍්තෙ, භගවා පංසුකූලං ධොවතූ’ති. සායං අමනුස‍්සෙන පාණිනා ඛතා පොක‍්ඛරණී. තස‍්ස මය‍්හං කස‍්සප, එතදහොසි’ ‘කිම‍්හි නු ඛො අහං පංසුකූලං පරිමද‍්දෙය්‍ය?”න‍්ති. අථ ඛො කස‍්සප, සක‍්කො දෙවානමින්‍දො මම චෙතසා චෙතොපරිවිතක‍්කමඤ‍්ඤාය මහතිං සිලං උපනික‍්ඛිපි: ‘ඉධ, භන‍්තෙ, භගවා පංසුකූලං පරිමද‍්දතූ”ති. සායං අමනුස‍්සෙන උපනික‍්ඛිත‍්තා සිලා. තස‍්ස මය‍්හං කස‍්සප, එතදහොසි: ‘කිම‍්හි නු ඛො අහං ආලම‍්බිත්‍වා උත‍්තරෙය්‍ය?”න‍්ති. අථ ඛො කස‍්සප, කකුධෙ අධිවත්‍ථා දෙවතා ජ මම චෙතසා චෙතොපරිවිතක‍්කමඤ‍්ඤාය සාඛං ඔනාමෙසි: ‘ඉධ භන‍්තෙ, භගවා ආලම‍්බිත්‍වා උත‍්තරතූ’ති. ස‍්වායං ආහරභත්‍ථො කකුධො. තස‍්ස මය‍්හං කස‍්සප, එතදහොසි: ‘කිම‍්හි නු ඛො අහං පංසුකූලං විස‍්සජ‍්ජෙය්‍ය?’න‍්ති. අථ ඛො කස‍්සප, සක‍්කො දෙවානමින්‍දො මම චෙතසා චෙතොපරිවිතක‍්කමඤ‍්ඤාය මහතිං සිලං උපනික‍්ඛිපි: ‘ඉධ භන‍්තෙ භගවා පංසුකූලං විස‍්සජ‍්ජෙතූ’ති. සායං අමනුස‍්සෙන උපනික‍්ඛිත‍්තා සිලා”ති. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස එතදහොසි: “මහිද‍්ධිකො ඛො මහාසමණො මහානුභාවො, යත්‍ර හි නාම සක‍්කොපි දෙවානමින්‍දො වෙය්‍යාවච‍්චං කරිස‍්සති. නත්‍වෙව ච ඛො අරහා යථා අහ”න‍්ති. අථ ඛො භගවා උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස භත‍්තං භුඤ‍්ජිත්‍වා තස‍්මිංයෙව වනසණ‍්ඩෙ විහාසි.
3. “කාශ්‍යපය, මෙහි දී මට පංසුකූලයක් උපන්නේ ය. ‘කොතැනක මම පංසුකූලය සෝදන්නෙම් දැ?’ යි ඒ මට සිතක් උපන. කාශ්‍යපය, ඉක්බිති සක්දෙව්රජ තෙමේ තම සිතින් මාගේ සිත දැන අතින් පොකුණක් හාරා මට “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පංසුකූලය මෙහි සෝදනසේක්වා’ යි කීයේ ය. ඒ මේ පොකුණ නො මිනිසකු අතින් සාරණලද්දේ ය. කාශ්‍යපය, ඒ මට ‘මම කො තැනක පංසුකූලය පිරිමදින්නෙම් දැ?’ යි සිතක් වූයේ ය. කාශ්‍යපය, ඉක්බිති සක්දෙව්රජ තෙමේ තම සිතින් මාගේ සිත දැන ‘ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පංසුකූලය මෙහි පිරිමදිනසේක්වා’ යි මහත් ගලක් එළවා තැබුවේ ය. ඒ මේ ගල නො මිනිසකු විසින් එළවා තබන ලද්දේ ය. ‘කාශ්‍යපය, ඒ මට මම කො තැනක එල්බී ගොඩ නගින්නෙම් දැ’ යි සිතක් උපන්නේ ය. ඉක්බිති කාශ්‍යපය, කුඹුක්ගසෙහි අරක්ගත් දේවතාතොමෝ තම සිතින් මාගේ සිත දැන ‘ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙහි එල්බී ගොඩ නගිනසේක්වා” යි අත්තක් නැමූ ය. ඒ මේ කුඹුක්ගස “ස්වාමීනි, අත දෙව” යි කියන්නා සේ ය. කාශ්‍යපය, ඒ මට ‘මම පංසුකූලය කො තැනක දිග හරින්නෙම් දැ?’ යි සිතක් වි ය. ඉක්බිති කාශ්‍යපය, සක්දෙව්රජ තෙමේ තම සිතින් මාගේ සිත දැන ‘ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙහි පංසුකූලය දිග හරිණසේක්වා’ යි මහත් ගලක් එළවා තැබුයේ ය. ඒ මේ ගල නො මිනිසකු විසින් එළවා තබන ලද්දේ ය” යි (වදාළසේක.) ඉක්බිති උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “සක්දෙව් රජතෙමේත් යම් මහාශ්‍රමණයකුට වතාවත් කරන්නේ ද, ඒ මහාශ්‍රමණතෙමේ මහත් ඍද්ධිඇත්තේ ම ය. මහත් අනුභාව ඇත්තේ ම ය. එහෙත් මා මෙන් රහත් නො වේ ම ය” යි සිතක් වූයේ ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාගේ බත වළඳා ඒ වනලැහැබෙහි ම විසූ සේක.
4. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපො ජටිලො තස‍්සා රත‍්තියා අච‍්චයෙන යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවතො කාලං ආරොචෙසි: “කාලො මහාසමණ, නිට‍්ඨිතං භත‍්ත”න‍්ති. “ගච‍්ඡ, කස‍්සප, ආයාමහ”න‍්ති උරුවෙලකස‍්සපං ජටිලං උය්‍යොජෙත්‍වා යාය ජම‍්බුයා ජම‍්බුදීපො පඤ‍්ඤායති තතො ඵලං ගහෙත්‍වා පඨමතරං ආගන‍්ත්‍වා අග්‍යාගාරෙ නිසීදි. අද‍්දසා ඛො උරුවෙලකස‍්සපො ජටිලො භගවන‍්තං අග්‍යාගාරෙ නිසින‍්නං. දිස‍්වාන භගවන‍්තං එතදවොච: “කතමෙන ත්‍වං මහාසමණ, මග‍්ගෙන ආගතො? අහං තයා පඨමතරං පක‍්කන‍්තො. සො ත්‍වං පඨමතරං ආගන‍්ත්‍වා අග්‍යාගාරෙ නිසින‍්නො”ති. “ඉධාහං කස‍්සප, තං උය්‍යොජෙත්‍වා යාය ජම‍්බුයා ජම‍්බුදීපො පඤ‍්ඤායති, තතො ඵලං ගහෙත්‍වා පඨමතරං ආගන‍්ත්‍වා අග්‍යාගාරෙ නිසින‍්නො. ඉදං ඛො කස‍්සප, ජම‍්බුඵලං වණ‍්ණසම‍්පන‍්නං ගන්‍ධසම‍්පන‍්නං රසසම‍්පන‍්නං. සචෙ ආකඞ‍්ඛසි පරිභුඤ‍්ජා”ති. “අලං, මහාසමණ, ත්‍වං යෙවෙතං අහරසි, ත්‍වං යෙවෙතං පරිභුඤ‍්ජා”ති. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස එතදහොසි: “මහිද‍්ධිකො ඛො මහාසමණො මහානුභාවො. යත්‍ර හි නාම මං පඨමතරං උය්‍යොජෙත්‍වා යාය ජම‍්බුයා ජම‍්බුදීපො පඤ‍්ඤායති, තතො ඵලං ගහෙත්‍වා පඨමතරං ආගන‍්ත්‍වා අග්‍යාගාරෙ නිසීදිස‍්සති, නත්‍වෙව ච ඛො අරහා යථා අහ”න‍්ති. අථ ඛො භගවා උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස භත‍්තං භුඤ‍්ජිත්‍වා තස‍්මිංයෙව වනසණ‍්ඩෙ විහාසි.
4. ඉක්බිති උරුවෙලකාශ්‍යපජටිලතෙමේ ඒ රැය ඉක්ම ගිය පසු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙතට පැමිණියේ ය. පැමිණ “මහාශ්‍රමණය, සුදුසු කාලය වේ. බත නිමියේ ය” යි කල් දැන්වී ය. “කාශ්‍යපය යව. මම පසු ව එමි” යි උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයා යවා දඹදිව යම් දඹගසකින් ප්‍රසිද්ධ වේ ද, ඒ දඹගසින් ගෙඩියක් ගෙණ පළමු කොට අවුත් ගිනිහල්ගෙයි වැඩ හුන්සේක. උරුවේලකාශ්‍යපජටිල තෙමේ ගිනිහල්ගෙයි වැඩහුන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දුටුයේ ය. දැක “මහාශ්‍රමණය, ඔබ කවර මගකින් ආසේක් ද? මම ඔබට පළමු ව පිටත් වූයෙමි. ඒ ඔබ පළමු කොට අවුත් ගිනිහල්ගෙයි හුන්සේකැ” යි කීයේ ය. “කාශ්‍යපය, මෙහි මම ඔබ පිටත් කොට, දඹදිව යම් දඹගසකින් ප්‍රසිද්ධ වේ ද ඒ ගසින් ගෙඩියක් ගෙණ පළමු කොට අවුත් ගිනිහල්ගෙයි හුන්නෙමි. කාශ්‍යපය, මේ දඹගෙඩිය පැහැයෙන් පිරිපුන් ය. සුවඳින් පිරිපුන් ය. රසයෙන් පිරිපුන් ය. ඉදින් කැමැත්තෙහි නම් අනුභව කරව” යි වදාළ සේක. “මහාශ්‍රමණය, කම් නැත. ඔබ ම මේ දඹදෙහඩිය ගෙණ ආසේක. ඔබ ම මෙය අනුභව කරණු මැනැව.” ඉක්බිති උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “යමෙක් මා පළමු කොට පිටත් කර යවා, දඹදිව යම් දඹගසකින් ප්‍රසිද්ධ වේ ද, ඒ දඹගසින් ගෙඩියක් ගෙණ පළමුකොට අවුත් ගිනිහල්ගෙයි හුන්නේ ද, ඒ මහාශ්‍රමණ තෙමේ මහත් ඍද්ධි ඇත්තේ ම ය. මහත් අනුභාව ඇත්තේ ම ය. එහෙත් මා මෙන් රහත් නො වේ ම ය” යි සිතක් වූයේ ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාගේ බත වළඳා ඒ වනලැහැබෙහි ම විසූසේක.
5. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපො ජටිලො තස‍්සා රත‍්තියා අච‍්චයෙන යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි, උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවතො කාලං ආරොචෙසි: “කාලො මහාසමණ, නිට‍්ඨිතං භත‍්ත”න‍්ති. ගච‍්ඡ, කස‍්සප, ආයාමහ”න‍්ති උරුවෙලකස‍්සපං ජටිලං උය්‍යොජෙත්‍වා යාය ජම‍්බුයා ජම‍්බුදීපො පඤ‍්ඤායති, තස‍්සා අවිදූරෙ අම‍්බො -පෙ- තස‍්සා අවිදූරෙ ආමලකී -පෙ- තස‍්සා අවිදූරෙ හරීතකී -පෙ- තස‍්සා අවිදූරෙ -පෙ- තාවතිංසං ගන‍්ත්‍වා පාරිච‍්ඡත‍්තකපුප‍්ඵං ගහෙත්‍වා පඨමතරං ආගන‍්ත්‍වා අග්‍යාගාරෙ නිසීදි. අද‍්දසා ඛො උරුවෙලකස‍්සපො ජටිලො භගවන‍්තං අග්‍යාගාරෙ නිසින‍්නං. දිස‍්වාන භගවන‍්තං එතදවොච: “කතමෙන ත්‍වං මහාසමණ, මග‍්ගෙන ආගතො. අහං තයා පඨමතරං පක‍්කන‍්තො. සො ත්‍වං පඨමතරං ආගන‍්ත්‍වා අග්‍යාගාරෙ නිසින‍්නො”ති. “ඉධාහං කස‍්සප, තං උය්‍යොජෙත්‍වා තාවතිංසං ගන‍්ත්‍වා පාරිච‍්ඡත‍්තකපුප‍්ඵං ගහෙත්‍වා පඨමතරං ආගන‍්ත්‍වා අග්‍යාගාරෙ නිසින‍්නො. ඉදං ඛො කස‍්සප, පාරිච‍්ඡත‍්තකපුප‍්ඵං වණ‍්ණසම‍්පන‍්නං ගන්‍ධසම‍්පන‍්න”න‍්ති. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස එතදහොසි: “මහිද‍්ධිකො ඛො මහාසමණො මහානුභාවො, යත්‍ර හි නාම මං පඨමතරං උය්‍යොජෙත්‍වා තාවතිංසං ගන‍්ත්‍වා පාරිච‍්ඡත‍්තකපුප‍්ඵං ගහෙත්‍වා පඨමතරං ආගන‍්ත්‍වා අග්‍යාගාරෙ නිසීදිස‍්සති. නත්‍වෙව ච ඛො අරහා යථා අහ”න‍්ති.
5. ඉක්බිති උරුවෙලකාශ්‍යපජටිලතෙමේ ඒ රැය ඉක්ම ගිය කල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණියේ ය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “මහාශ්‍රමණය, මේ සුදුසු කාලය වේ. බත නිමියේ ය” යි කල් දැන්වී ය. “කාශ්‍යපය, යව, මම එමි” යි උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයා පිටත් කර යවා දඹදිව යම් දඹගසකින් ප්‍රසිද්ධ වේ ද, ඒ දඹගසට නුදුරෙහි අඹගසක් වේ. –පෙ– ඒ අඹගසට නුදුරෙහි නෙල්ලිගසක් වේ. –පෙ– ඒ නෙල්ලිගසට නුදුරෙහි අරළුගසක් වේ. –පෙ– තව්තිසා දෙව්ලොවට වැඩ පරසතුමලක් ගෙණ පළමු කොට අවුත් ගිනිහල්ගෙයි වැඩහුන් සේක. උරුවෙලකාශ්‍යපජටිලතෙමේ ගිනිහල්ගෙයි වැඩ හුන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දුටුයේ ය. දැක භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “මහාශ්‍රමණය, නුඹවහන්සේ කිනම් මගකින් ආසේක් ද? මම නුඹවහන්සේට වඩා පළමු කොට පිටත් වූයෙම් වෙමි. ඒ නුඹවහන්සේ පළමු කොට අවුත් ගිනිහල්ගෙයි හුන්සේකැ” යි කීයේ ය. “කාශ්‍යපය, මම මෙහි ඔබ පිටත් කර යවා තාවතිංසයට ගොස් පරසතුමලක් ගෙණ පළමුකොට අවුත් ගිනිහල්ගෙයි හුන්නෙම් වෙමි. කාශ්‍යපය, මේ පරසතුමල පැහැයෙන් යුක්ත ය. සුවඳින් යුක්ත ය” යි වදාළසේක. ඉක්බිති උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “යමෙක් මා පළමු කොට පිටත් කර යවා තාවතිංසයට ගොස් පරසතුමලක් ගෙණ පළමු කොට අවුත් ගිනිහල්ගෙයි හුන්නේ ද, ඒ මහාශ්‍රමණතෙමේ මහත් ඍද්ධි ඇත්තේ ම ය. මහත් අනුභාව ඇත්තේ ම ය. එහෙත් මා මෙන් රහත් නො වේ මැ” යි සිතක් වූයේ ය.
6. තෙන ඛො පන සමයෙන තෙ ජටිලා අග‍්ගිං පරිචරිතුකාමා න සක‍්කොන‍්ති කට‍්ඨානි ඵාලෙතුං. අථ ඛො තෙසං ජටිලානං එතදහොසි: “නිස‍්සංසයං ඛො මහාසමණස‍්ස ඉද‍්ධානුභාවො, යථා මයං න සක‍්කොම කට‍්ඨානි ඵාලෙතු”න‍්ති. අථ ඛො භගවා උරුවෙලකස‍්සපං ජටිලං එතදවොච: “ඵාලීයන‍්තු කස‍්සප, කට‍්ඨානී”ති. “ඵාලියන‍්තු, මහාසමණා”ති. සකිදෙව පඤ්ච කට‍්ඨසතානි ඵාලීයිංසු. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස එතදහොසි:– “මහිද‍්ධිකො ඛො මහාසමණො මහානුභාවො, යත්‍ර හි නාම කට‍්ඨානිපි ඵාලීයිස‍්සන‍්ති. නත්‍වෙව ච ඛො අරහා යථා අහ”න‍්ති.
6. එකල්හි ඒ ජටිලයෝ ගිනි පුදනු කැමැත්තාහු දර පළන්ට අපොහොසත් වෙත්. එහෙයින් ඒ ජටිලයන්ට “යම් සේ අපි දර පළන්ට අපොහොසත් වෙමු ද, එය ඒකාන්තයෙන් මහාශ්‍රමණයාගේ ඍද්ධ්‍යනුභාවයක් වේ” යි සිතක් වූයේ ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “කාශ්‍යපය, දර පැළේවා දැ?” යි වදාළසේක. ජටිලතෙමේ ද “මහාශ්‍රමණය, දර පැළේවා” යි කී ය. එකවර ම දරකඩ පන්සියයක් පැළී ගියේ ය. ඉක්බිති උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “යමකුගේ අනුභාවයෙන් දර නො පැළෙන්නේ ද, ඒ මහාශ්‍රමණතෙමේ මහත් ඍද්ධි ඇත්තේ ම ය. මහත් අනුභාව ඇත්තේ ම ය. එහෙත් මා මෙන් රහත් නො වේ මැ” යි සිතක් වූයේ ය.
7. තෙන ඛො පන සමයෙන තෙ ජටිලා අග‍්ගිං පරිචරිතුකාමා න සක‍්කොන‍්ති අග‍්ගිං ජාලෙතුං. අථ ඛො තෙසං ජටිලානං එතදහොසි: “නිස‍්සංසයං ඛො මහාසමණස‍්ස ඉද‍්ධානුභාවො, යථා මයං න සක‍්කොම අග‍්ගිං ජාලෙතු”න‍්ති. අථ ඛො භගවා උරුවෙලකස‍්සපං ජටිලං එතදවොච: “උජ‍්ජාලීයන‍්තු කස‍්සප, අග‍්ගී?”ති. “උජ‍්ජාලීයන‍්තු මහාසමණා”ති. සකිදෙව පඤ්ච අග‍්ගිසතානි උජ‍්ජලියිංසු. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස එතදහොසි: “මහිද‍්ධිකො ඛො මහාසමණො මහානුභාවො, යත්‍ර හි නාම අග‍්ගීපි උජ‍්ජලීයිස‍්සන‍්ති. නත්‍වෙව ච ඛො අරහා යථා අහ”න‍්ති.
7. එකල්හි ඒ ජටිලයෝ ගිනි පුදනු කැමැත්තාහු ගිනි දල්වන්නට නො හැකි වෙති. එහෙයින් ඒ ජටිලයන්ට “යම් සේ අපි ගිනි දල්වන්ට නො හැකි වෙමු ද, එය ඒකාන්තයෙන් මහාශ්‍රමණයාගේ ඍද්ධානුභාවයක් වේ ය”යි සිතෙක් වූයේ ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවේලකාශ්‍යප ජටිලයාහට “කාශ්‍යපය, ගිනි දැල්වේවා දැ?” යි වදාළ සේක. “මහාශ්‍රමණය, ගිනි දැල්වේවා”යි ජටිලතෙමේ කී ය. එකවර ම ගිනි පන්සියයක් ඇවිළ ගත්තේ ය. ඉක්බිති උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “යමකුගේ අනුභාවයෙන් ගිනි නො දැල්වෙන්නේ ද, ඒ මහාශ්‍රමණතෙමේ මහත් ඍද්ධි ඇත්තේ ම ය. මහත් අනුභාව ඇත්තේ ම ය. එහෙත් මා මෙන් රහත් නො වේ මැ” යි සිතක් වූයේ ය.
8. තෙන ඛො පන සමයෙන තෙ ජටිලා අග‍්ගිං පරිචරිත්‍වා න සක‍්කොන‍්ති අග‍්ගිං විජ‍්ඣාපෙතුං. අථ ඛො තෙසං ජටිලානං එතදහොසි: “නිස‍්සංසයං ඛො මහාසමණස‍්ස ඉද‍්ධානුභාවො, යථා මයං න සක‍්කොම අග‍්ගිං විජ‍්ඣාපෙතු”න‍්ති. අථ ඛො භගවා උරුවෙලකස‍්සපං ජටිලං එතදවොච: “විජ‍්ඣායන‍්තු කස‍්සප, අග‍්ගී?”ති. “විජ‍්ඣායන‍්තු මහාසමණා”ති. සකිදෙව පඤ්ච අග‍්ගිසතානි විජ‍්ඣායිංසු. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස එතදහොසි: “මහිද‍්ධිකො ඛො මහාසමණො මහානුභාවො, යත්‍ර හි නාම අග‍්ගීපි විජ‍්ඣායිස‍්සන‍්ති. නත්‍වෙව ච ඛො අරහා යථා අහ”න‍්ති.
8. එකල්හි ඒ ජටිලයෝ ගිනි පුදා ගිනි නිවන්නට නො හැකි වෙති. එහෙයින් ඒ ජටිලයන්ට “යම්හෙයකින් අපි ගිනි නිවන්නට නො හැකි වෙමු ද, එය නිසැකයෙන් ම මහාශ්‍රමණයාගේ ඍද්ධ්‍යනුභාවයක් වේ” යි සිතක් වූයේ ය. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “කාශ්‍යපය, ගිනි නිවේවා දැ?”යි වදාළසේක. “මහාශ්‍රමණය, ගිනි නිවේවා” යි ජටිලතෙමේ කී ය. එකවර ම ගිනි පන්සියය නිවී ගියේ ය. ඉක්බිති උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “යමකුගේ අනුභාවයෙන් ගිනි නො නිවෙන්නේ ද, ඒ මහාශ්‍රමණතෙමේ මහත් ඍද්ධි ඇත්තේ ම ය. මහත් අනුභාව ඇත්තේ ම වේ. එහෙත් මා මෙන් රහත් නොවේ ම ය”යි සිතක් වූයේ ය.
9. තෙන ඛො පන සමයෙන තෙ ජටිලා සීතාසු හෙමන‍්තිකාසු රත‍්තීසු අන‍්තරට‍්ඨකාසු හිමපාතසමයෙ නජ‍්ජා නෙරඤ‍්ජරාය උම‍්මුජ‍්ජන‍්තිපි’ නිමුජ‍්ජන‍්තිපි’ උම‍්මුජ‍්ජනිමුජ‍්ජනම‍්පි කරොන‍්ති. අථ ඛො භගවා පඤ‍්චමත‍්තානි මන්‍දාමුඛිසතානි අභිනිම‍්මිනි යත්‍ථ තෙ ජටිලා උත‍්තරිත්‍වා විසීවෙසුං. අථ ඛො තෙසං ජටිලානං එතදහොසි: “නිස‍්සංසයං ඛො මහාසමණස‍්ස ඉද‍්ධානුභාවො, යථායිමා මන්‍දාමුඛියො නිම‍්මිතා”ති. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස එතදහොසි: “මහිද‍්ධිකො ඛො මහාසමණො මහානුභාවො, යත්‍ර හි නාම තාව බහූ මන්‍දාමුඛියොපි අභිනිම‍්මිනිස‍්සති, නත්‍වෙව ච ඛො අරහා යථා අහ”න‍්ති.
9. එකල්හි ඒ ජටිලයෝ සීත වූ හේමන්තඍතුව පිළිබඳ වූ නවම් මැදින් දෙ මස අතර අටදිනය වූ රාත්‍රීන්හි හිම වැටෙන කාලයෙහි නේරඤ්ජරානදියෙහි ගැලෙන්නාහු ද වෙති. කිඳෙන්නාහු ද වෙති. ගැලීම හා කිඳීම ද කෙරෙත්. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ ජටිලයෝ ගොඩ නැගී යම් තැනක ගිනි තැප්පාහු ද, එහි පන්සියයක් පමණ ගිනිකබල් මැවූ සේක. එකල්හි ඒ ජටිලයන්ට යම්හෙයකින් මේ ගිනි කබල් මැවුනේ නම් එය නිසැක ව ම මහාශ්‍රමණයාගේ ඍද්ධ්‍යනුභාවයක් වේ” යි සිතක් වූයේ ය. ඉක්බිති උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “යමෙකුගේ අනුභාවයෙන් එපමණ බොහෝ ගිනි කබල් මැවුනේ ද, ඒ මහාශ්‍රමණ තෙමේ මහත් ඍද්ධි ඇත්තේ ම ය. මහත් අනුභාව ඇත්තේ ම ය. එහෙත් මා මෙන් රහත් නො වේ මැ” යි සිතක් වූයේ ය.
10. තෙන ඛො පන සමයෙන මහා අකාලමෙඝො පාවස‍්සි. මහා උදකවාහකො සඤ‍්ජායි. යස‍්මිං පදෙසෙ භගවා විහරති, සො පදෙසො උදකෙන ඔත්‍ථටො හොති. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි “යන‍්නූනාහං සමන‍්තා උදකං උස‍්සාදෙත්‍වා මජ‍්ඣෙ රෙණුගතාය භූමියා චඞ‍්කමෙය්‍ය”න‍්ති. අථ ඛො භගවා සමන‍්තා උදකං උස‍්සාදෙත්‍වා මජ‍්ඣෙ රෙණුගතාය භූමියා චඞ‍්කමි. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපො ජටිලො “මාහෙව ඛො මහාසමණො උදකෙන වූළ‍්හො අහොසී”ති නාවාය සම‍්බහුලෙහි ජටිලෙහි සද‍්ධිං, යස‍්මිං පදෙසෙ භගවා විහරති, තං පදෙසං අගමාසි. අද‍්දසා ඛො උරුවෙලකස‍්සපො ජටිලො භගවන‍්තං සමන‍්තා උදකං උස‍්සාදෙත්‍වා මජ‍්ඣෙ රෙණුගතාය භූමියා චඞ‍්කමන‍්තං. දිස‍්වාන භගවන‍්තං එතදවොච: “ඉදන‍්නු ත්‍වං මහාසමණා”ති, “අයමහමස‍්මි කස‍්සපා”ති. භගවා වෙහාසං අබ‍්භුග‍්ගන‍්ත්‍වා නාවාය පච‍්චුට‍්ඨාසි. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපස‍්ස ජටිලස‍්ස එතදහොසි: “මහිද‍්ධිකො ඛො මහාසමණො මහානුභාවො, යත්‍ර හි නාම උදකම‍්පි නප‍්පසහිස‍්සති. නත්‍වෙව ච ඛො අරහා යථා අහ”න‍්ති.
10. එකල්හි මහත් නොකල්වැස්සක් වැස්සේ ය. එයින් මහත් ජලගැල්මක් හට ගත්තේ ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසූ පෙදෙස දියෙන් යට වී ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “මම හාත්පස දිය ඉවත් කොට මැද රජසින් ගැවසී ගත් බිම සක්මන් කරන්නෙම් නම් යෙහෙකැ” යි සිතක් හටගත්තේ ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හාත්පස දිය ඉවත් කොට මැද රජසින් ගැවසී ගත් බිම සක්මන් කළසේක. එකල්හි උරුවේලකාශ්‍යපජටිල තෙමේ “මහාශ්‍රමණතෙමේ දියෙන් ගසා ගෙණ යන ලද්දේ නො වේවා” යි නැවකින් බොහෝ ජටිලයන් සමග භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හුන් පෙදෙසට ගියේ ය. උරුවෙලකාශ්‍යපජටිලතෙමේ හාත්පස දිය ඉවත් කොට මැද රජසින් ගැවසී ගත් බිම සක්මන් කරන්නා වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දුටුයේ ය. දැක “මහාශ්‍රමණය, මෙහි නුඹවහන්සේ සිටින සේක් ද?”යි ඇසී ය. “කාශ්‍යපය, මේ මම මෙහි වෙමි” යි උන්වහන්සේ අහසට නැඟී නැවෙහි වැඩ සිටිසේක. එකල්හි උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “යමකු සිටි තැනක් ජලය පවා නො මැඩලන්නේ ද, ඒ මහාශ්‍රමණ තෙමේ මහත් ඍද්ධි ඇත්තේ ම වේ. මහත් අනුභාව ඇත්තේ ම වේ. එහෙත් මා මෙන් රහත් නො වේ මැ” යි සිතක් වූයේ ය.
11. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි: “චිරම‍්පි ඛො ඉමස‍්ස මොඝපුරිසස‍්ස එවං භවිස‍්සති: ‘මහිද‍්ධිකො ඛො මහාසමණො මහානුභාවො, නත්‍වෙව ච ඛො අරහා යථා අහ’න‍්ති; යන‍්නූනාහං ඉමං ජටිලං සංවෙජෙය්‍ය”න‍්ති. අථ ඛො භගවා උරුවෙලකස‍්සපං ජටිලං එතදවොච: “නෙව ච ඛො ත්‍වං කස‍්සප, අරහා. නාපි අරහත‍්තමග‍්ගං සමාපන‍්නො. සාපි තෙ පටිපදා නත්‍ථි, යාය ත්‍වං අරහා වා අස‍්සසි අරහත‍්තමග‍්ගං වා සමාපන‍්නො”ති.
11. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “බොහෝ කලක් ම මේ හිස් පුරුෂයාහට ‘මහාශ්‍රමණතෙමේ මහත් ඍද්ධි ඇත්තේ ම ය. මහත් අනුභාව ඇත්තේ ම ය. (එසේ නමුත්) මා මෙන් රහත් නො වේ මැ’ යි මෙසේ අදහස් වන්නේ ය. මම මේ ජටිලයා සංවේගයට පමුණුවන්නෙම් නම් යෙහෙකැ” යි සිතක් වූයේ ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවේලකාශ්‍යපජටිලයාහට “කාශ්‍යපය, තෝ රහත් නො වෙහි ම ය. රහත්මගට නො පැමිණියෙහි ම ය. තෝ, යම් ප්‍රතිපදාවකින් රහත් හෝ වන්නෙහි ද, රහත්මගට හෝ පැමිණෙහි ද, ඔබට ඒ ප්‍රතිපදාවත් නැතැ” යි වදාළසේක.
12. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපො ජටිලො භගවතො පාදෙසු සිරසා නිපතිත්‍වා භගවන‍්තං එතදවොච: “ලභෙය්‍යාහං භන‍්තෙ, භගවතො සන‍්තිකෙ පබ‍්බජ‍්ජං ලභෙය්‍යං උපසම‍්පද”න‍්ති. “ත්‍වං ඛො’සි කස‍්සප, පඤ‍්චන‍්නං ජටිලසතානං නායකො විනායකො අග‍්ගො පමුඛො පාමොක‍්ඛො. තෙපි තාව අපලොකෙහි, යථා තෙ මඤ‍්ඤිස‍්සන‍්ති තථා කරිස‍්සන‍්තී”ති.
12. එකල්හි උරුවේලකාශ්‍යපජටිල තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාමුල්හි හිසින් වැටී භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැවිදිබව ලබන්නෙමි. උපසම්පදාව ලබන්නෙමි” යි කීයේ ය. “කාශ්‍යපය, තෝ පන්සියයක් ජටිලයන්ට නායක වෙහි. තම ලබ්ධිය ගන්වන්නෙහි. අග්‍ර වෙහි. ප්‍රමුඛ වෙහි. ආචාර්‍ය්‍ය වෙහි. එහෙයින් පළමු කොට ඒ අතැවැසිජටිලයන් ද බලව. (එවිට) ඔහු යම් සේ සිතන්නාහු ද එසේ කරන්නාහු ය” යි, වදාළ සේක.
13. අථ ඛො උරුවෙලකස‍්සපො ජටිලො යෙන තෙ ජටිලා තෙනුපසඞ‍්කමි උපසඞ‍්කමිත්‍වා තෙ ජටිලෙ එතදවොච: “ඉච‍්ඡාමහං භො මහාසමණෙ බ්‍රහ‍්මචරියං චරිතුං. යථා භවන‍්තො මඤ‍්ඤන‍්ති, තථා කරොන‍්තූ”ති. “චිරපටිකා මයං භො, මහාසමණෙ අභිප‍්පසන‍්නා, සචෙ භවං මහාසමණෙ බ්‍රහ‍්මචරියං චරිස‍්සති, සබ‍්බෙව මයං මහාසමණෙ බ්‍රහ‍්මචරියං චරිස‍්සාමා”ති.
13. ඉක්බිති උරුවේලකාශ්‍යප ජටිලතෙමේ ඒ ජටිලයන් හුන් තැනට ගියේ ය. ගොස් ඒ ජටිලයන්ට “භවත්නි, මම මහාශ්‍රමණයා වෙත බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙන්ට කැමැත්තෙමි. භවත්හු යම් සේ සිතත් ද, එසේ කෙරෙත්වා” යි කී ය. “පින්වත් ගුරුතුමනි, අපි බොහෝ කල් පටන් මහාශ්‍රමණයා කෙරෙහි වෙසෙසින් පැහැදුනෝ වෙමු. ඉදින් පින්වතුන් වහන්සේ මහාශ්‍රමණයා වෙත බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙණසේක් නම්, අපි සියල්ලෝ ම මහාශ්‍රමණයා වෙත බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙන්නෙමු” යි කීහ.
14. අථ ඛො තෙ ජටිලා කෙසමිස‍්සං ජටාමිස‍්සං ඛාරිකාජමිස‍්සං අග‍්ගිහුත‍්තමිස‍්සං උදකෙ පවාහෙත්‍වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමිංසු. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවතො පාදෙසු සිරසා නිපතිත්‍වා භගවන‍්තං එතදවොචුං: “ලභෙය්‍යාම මයං භන‍්තෙ, භගවතො සන‍්තිකෙ පබ‍්බජ‍්ජං ලභෙය්‍යාම උපසම‍්පද”න‍්ති. “එථ භික‍්ඛවො”ති භගවා අවොච “ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො. චරථ බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති. සාව තෙසං ආයස‍්මන‍්තානං උපසම්පදා අහොසි.
14. ඉක්බිති ඒ ජටිලයෝ හිසකේ ද ජටාමඬුලු ද තවුස්පිරිකර හා පිරිකරකද ද ගිනි පුදන උපකරණ ද ජලයෙහි පා කොට යවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙතට ගියහ. ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාමුල්හි හිසින් වැටී “ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැවිදිබව ලබන්නෙමු. උපසම්පදාව ලබන්නෙමු” යි කීහ. “මහණෙනි, එවු. ධර්‍මය මනා කොට දේශනා කරණ ලද්දේ ය. මනා කොට දුක් කෙළවර කරණු පිණිස බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙවු” යි වදාළ සේක. ඒ ම ඒ ආයුෂ්මත්වරුන්ට උපසම්පදාව වී ය.
15. අද‍්දසා ඛො නදීකස‍්සපො ජටිලො කෙසමිස‍්සං ජටාමිස‍්සං ඛාරිකාජමිස‍්සං අග‍්ගිහුත‍්තමිස‍්සං උදකෙ වුය‍්හමානෙ. දිස‍්වානස‍්ස එතදහොසි: “මා හෙව මෙ භාතුනො උපසග‍්ගො අහොසී”ති. ජටිලෙ පාහෙසි “ගච‍්ඡථ මෙ භාතරං ජානාථා”ති. සාමඤ‍්ච තීහි ජටිලසතෙහි යෙනායස‍්මා උරුවෙලකස‍්සපො තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා ආයස‍්මන‍්තං උරුවෙලකස‍්සපං එතදවොච: “ඉදන‍්නු ඛො, කස‍්සප, සෙය්‍ය”?න‍්ති. “ආමාවුසො, ඉදං සෙය්‍ය”න‍්ති. අථ ඛො තෙ ජටිලා කෙසමිස‍්සං ජටාමිස‍්සං ඛාරිකාජමිස‍්සං අග‍්ගිහුත‍්තමිස‍්සං උදකෙ පවාහෙත්‍වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමිංසු. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවතො පාදෙසු සිරසා නිපතිත්‍වා භගවන‍්තං එතදවොචුං: “ලභෙය්‍යාම මයං භන‍්තෙ, භගවතො සන‍්තිකෙ පබ‍්බජ‍්ජං ලභෙය්‍යාම උපසම‍්පද”න‍්ති. “එථ භික‍්ඛවො”ති භගවා අවොච “ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො චරථ බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති. සාව තෙසං ආයස‍්මන‍්තානං උපසම්පදා අහොසි.
15. නදීකාශ්‍යප ජටිලතෙමේ ජලයෙහි පා වී යන හිසකේ ද ජටාමඬුලු ද තවුස්පිරිකරකත් ද ගිනි පුදන උපකරණ ද දුටුයේ ය. දැක ඔහුට “මාගේ සොහොයුරාහට උවදුරක් නො වේවා” යි සිතක් වූයේ ය. “යවු. මාගේ සොහොයුරා ගැණ දැන ගණිවු” යි ජටිලයන් පිටත් කොට හැරියෝ ය. තෙමේ ද තුන්සියයක් ජටිලයන් සමඟ ආයුෂ්මත් උරුවේලකාශ්‍යපයන් වෙතට ගියේ ය. ගොස් ආයුෂ්මත් උරුවෙලකාශ්‍යපයාහට “කාශ්‍යපය, මේ පැවිදිබව (පළමු තවුස්බවට වඩා) උතුම් ද?” යි ඇසී ය. “ඇවැත්නි, එසේ ය. මේ පැවිදිබව උතුම් ය” යි හේ කී ය. ඉක්බිති ඒ ජටිලයෝ හිසකේ ද ජටාමඬුලු ද තවුස්පිරිකර කත් ද ගිනි පුදන උපකරණ ද දියෙහි පා කොට යවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හුන් තැනට ගියහ. ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාමුල්හි හිසින් වැටී “ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැවිදිබව ලබන්නෙමු. උපසම්පදාව ලබන්නෙමු” යි කීහ. “මහණෙනි, එවු. ධර්‍මය මනා කොට දෙසන ලද්දේ ය. මුළුමනින් දුක් කෙළවර කරණු පිණිස බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙවු” යි වදාළ සේක. ඒ ම ඒ ආයුෂ්මත් වරුන්ට උපසම්පදාව වී ය.
16. අද‍්දසා ඛො ගයාකස‍්සපො ජටිලො කෙසමිස‍්සං ජටාමිස‍්සං ඛාරිකාජමිස‍්සං අග‍්ගිහුත‍්තමිස‍්සං උදකෙ වුය‍්හමානෙ. දිස‍්වානස‍්ස එතදහොසි: “මාහෙව මෙ භාතූනං උපස‍්සග‍්ගො අහොසී”ති. ජටිලෙ පාහෙසි “ගච‍්ඡථ මෙ භාතරො ජානාථා”ති. සාමඤ‍්ච ද‍්වීහි ජටිලසතෙහි සද‍්ධිං යෙනායස‍්මා උරුවෙලකස‍්සපො, තෙනුපසංකමි උපසඞ‍්කමිත්‍වා ආයස‍්මන‍්තං උරුවෙලකස‍්සපං එතදවොච: “ඉදන‍්නු ඛො කස‍්සප, සෙය්‍ය?”න‍්ති. “ආමාවුසො, ඉදං සෙය්‍ය”න‍්ති.
16. ගයාකාශ්‍යපජටිලතෙමේ දියෙහි පා වී යන හිසකේ ද ජටාමඬුලු ද තවුස්පිරිකරකත් ද ගිනි පුදන උපකරණ ද දුටුයේ ය. දැක “මාගේ සොහොයුරන්ට උවදුරක් නො වේවා” යි සිතක් වූයේ ය. “යවු. මාගේ සොහොයුරන් ගැණ දැන ගණිවු” යි ජටිලයන් පිටත් කොට හැරියේ ය. තෙමේ ද දෙසියයක් ජටිලයන් සමග ආයුෂ්මත් උරුවේලකාශ්‍යපයන් හුන් තැනට ගියේ ය. ගොස් ආයුෂ්මත් උරුවෙලකාශ්‍යපයාහට “කාශ්‍යපය, මේ පැවිදිබව උතුම් දැ?” යි ඇසී ය. “ඇවැත්නි, එසේ ය. මේ පැවිදිබව උතුම් ය” යි හෙතෙමේ කී ය.
17. අථ ඛො තෙ ජටිලා කෙසමිස‍්සං ජටාමිස‍්සං ඛාරිකාජමිස‍්සං අග‍්ගිහුත‍්තමිස‍්සං උදකෙ පවාහෙත්‍වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමිංසු. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවතො පාදෙසු සිරසා නිපතිත්‍වා භගවන‍්තං එතදවොචුං: “ලභෙය්‍යාම මයං භන‍්තෙ, භගවතො සන‍්තිකෙ පබ‍්බජ‍්ජං. ලභෙය්‍යාම උපසම‍්පද”න‍්ති. “එථ භික‍්ඛවො”ති භගවා අවොච “ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො. චරථ බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති. සාව තෙසං ආයස‍්මන‍්තානං උපසම්පදා අහොසි.
17. ඉක්බිති ඒ ජටිලයෝ හිසකේ ද ජටාමඬුලු ද තවුස්පිරිකර කත් ද ගිනි පුදන උපකරණ ද දියෙහි පා කොට යවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හුන් තැනට ගියහ. ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාමුල්හි හිසින් වැටී “ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැවිදිබව ලබන්නෙමු. උපසම්පදාව ලබන්නෙමු” යි කීහ. “මහණෙනි, එවු. ධර්‍මය මනා කොට දේශනා කරණ ලද්දේ ය. මුළුමනින් දුක් කෙළවර කරණු පිණිස බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙවු” යි වදාළ සේක. ඒ ම ඒ ආයුෂ්මත්වරුන්ට උපසම්පදාව වි ය.
භගවතො අධිට‍්ඨානෙන පඤ්ච කට‍්ඨසතානි න ඵාලීයිංසු, ඵාලීයිංසු අග‍්ගී න උජ‍්ජලිංසු උජ‍්ජලිංසු න විජ‍්ඣායිංසු. විජ‍්ඣායිංසු පඤ‍්චමන්‍දාමුඛීසතානි අභිනිම‍්මිනි, එතෙන නයෙන අඩ‍්ඪුඩ‍්ඪපාටිහාරියසහස‍්සානි හොන‍්ති.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ඉටීමෙන් පන්සියයක් දරකඩ නො පැළින. (එසේ ම ඉටීමෙන්) පැළින. ගිනි නො දැල්වුනේ ය. ගිනි දැල්වුනේ ය. නො නිවුනේ ය. නිවුනේ ය. ගිනි කබල් පන්සියයක් මැවූ සේක. මේ පිළිවෙළින් පෙළහර තුන්දහස් පන්සියයක් වෙයි.
18. අථ ඛො භගවා උරුවෙලායං යථාභිරත‍්තං විහරිත්‍වා යෙන ගයාසීසං තෙන පක‍්කාමි මහතා භික‍්ඛුසඞ‍්ඝෙන සද‍්ධිං භික‍්ඛුසහස‍්සෙන සබ‍්බෙහෙව පුරාණජටිලෙහි. තත්‍ර සුදං භගවා ගයායං විහරති ගයාසීසෙ සද‍්ධිං භික‍්ඛුසහස‍්සෙන. තත්‍ර ඛො භගවා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි:
18. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උරුවෙල්දනව්වෙහි කැමැති තාක් වාසය කොට සියල්ලන් පුරාණජටිලයන් වූ දහසක් පමණ වූ මහත් භික්‍ෂුසඞ්ඝයා සමග ගයාශීර්‍ෂයට වැඩිසේක. එහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගයාව සමීපයෙහි වූ ගයාසීසයෙහි භික්‍ෂූන් දහස සමග වැඩ වසන සේක. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක:
“සබ‍්බං භික‍්ඛවෙ, ආදිත‍්තං. කිඤ‍්ච භික‍්ඛවෙ, සබ‍්බං ආදිත‍්තං? චක‍්ඛුං ආදිත‍්තං. රූපා ආදිත‍්තා. චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණං ආදිත‍්තං. චක‍්ඛුසම‍්ඵස‍්සො ආදිත‍්තො. යම‍්පිදං චක‍්ඛුසම‍්ඵස‍්සපච‍්චයා උපජ‍්ජති වෙදයිතං සුඛං වා දුක‍්ඛං වා අදුක‍්ඛමසුඛං වා, තම‍්පි ආදිත‍්තං. කෙන ආදිත‍්තං? රාගග‍්ගිනා දොසග‍්ගිනා මොහග‍්ගිනා ආදිත‍්තං. ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක‍්ඛෙහි දොමනස‍්සෙහි උපායාසෙහි ආදිත‍්ත”න‍්ති වදාමි.
“මහණෙනි, සියල්ල ඇවිළ ගත්තේ ය. මහණෙනි, ඇවිළ ගත් සියල්ල කිම? මහණෙනි, ඇස ඇවිළ ගත්තේ ය. රූපයෝ ඇවිල ගත්හ. චක්ඛුවිඤ්ඤාණය ඇවිළ ගත්තේ ය. චක්ඛුසම්ඵස්සය ඇවිළ ගත්තේ ය. චක්ඛුසම්ඵස්සය හේතුවෙන් යම් සුව දුක් උපේක්‍ෂා වේදනාවක් උපදී ද, එ ද ඇවිළ ගත්තේ ය. කුමකින් ඇවිළ ගත්තේ ද? රාගගින්නෙන් දෝස ගින්නෙන් මෝහගින්නෙන් ඇවිළ ගත්තේ ය. ජාතියෙන් ජරායෙන් මරණයෙන් සෝකයන්ගෙන් විලාපයන්ගෙන් දුක්වලින් දොම්නස්වලින් සිත් තැවුල්වලින් ඇවිළ ගත්තේ ය” යි කියමි.
“සොතං ආදිත‍්තං. සද‍්දා ආදිත‍්තා. -පෙ- ඝානං ආදිත‍්තං. ගන්‍ධා ආදිත‍්තා - ජිව‍්හා ආදිත‍්තා. රසා ආදිත‍්තා. - කායො ආදිත‍්තො. ඵොට‍්ඨබ‍්බා ආදිත‍්තා - මනො ආදිත‍්තො. ධම‍්මා ආදිත‍්තා. මනොවිඤ‍්ඤාණං ආදිත‍්තං. මනොසම‍්ඵස‍්සො ආදිත‍්තො. යම‍්පිදං මනොසම‍්ඵස‍්සපච‍්චයා උප‍්පජ‍්ජති වෙදයිතං සුඛං වා දුක‍්ඛං වා අදුක‍්ඛමසුඛං වා, තම‍්පි ආදිත‍්තං. කෙන ආදිත‍්තං? රාගග‍්ගිනා දොසග‍්ගිනා මොහග‍්ගිනා ආදිත‍්තං. ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක‍්ඛෙහි දොමනස‍්සෙහි උපායාසෙහි ආදිත‍්ත”න‍්ති වදාමි. එවං පස‍්සං භික‍්ඛවෙ සුතවා අරියසාවකො චක‍්ඛුස‍්මිම‍්පි නිබ‍්බින්‍දති. රූපෙසුපි නිබ‍්බින්‍දති. චක‍්ඛුවිඤ‍්ඤාණෙපි නිබ‍්බින්‍දති. චක‍්ඛුසම‍්ඵස‍්සෙපි නිබ‍්බින්‍දති. යම‍්පිදං චක‍්ඛුසම‍්ඵස‍්සපච‍්චයා උප‍්පජ‍්ජති වෙදයිතං සුඛං වා දුක‍්ඛං වා අදුක‍්ඛමසුඛං වා, තස‍්මිම‍්පි නිබ‍්බින්‍දති.
“කණ ඇවිළ ගත්තේ ය. ශබ්දයෝ ඇවිළ ගත්තෝ ය. – නැහැය ඇවිළ ගත්තේ ය. ගන්‍ධයෝ ඇවිළ ගත්තෝ ය. – දිව ඇවිළ ගත්තේ ය. රසයෝ ඇවිල ගත්තෝ ය. – කය ඇවිළ ගත්තේ ය. ඵොට්ඨබ්බයෝ ඇවිල ගත්තෝ ය. – මනස ඇවිළ ගත්තේ ය. ධම්මාරම්මණයෝ ඇවිළ ගත්තෝ ය. මනෝවිඤ්ඤාණය ඇවිළ ගත්තේ ය. මනෝසම්ඵස්සය ඇවිළ ගත්තේ ය. මනෝසම්ඵස්සහේතුවෙන් යම් දුක්වූ ද සැපවු ද උපේක්‍ෂා වූ ද වේදනාවක් උපදී ද, එ ද ඇවිළ ගත්තේ ය. කුමකින් ඇවිළ ගත්තේ ද? රාගගින්නෙන් දෝසගින්නෙන් මෝහගින්නෙන් ඇවිළ ගත්තේ ය. ජාතියෙන් ජරායෙන් මරණයෙන් සෝකයන්ගෙන් විලාපයන් ගෙන් දුක්වලින් දොම්නස්වලින් සිත්තැවුල්වලින් ඇවිළ ගත්තේ ය’ යි කියමි. මහණෙනි, මෙසේ නුවණින් දක්නා බහුශ්‍රුත වූ ආර්‍ය්‍යශ්‍රාවකතෙමේ ඇසෙහි ද කළකිරේ. රූපයන්හි ද කළකිරේ. චක්ඛුවිඤ්ඤාණයෙහි ද කළකිරේ. චක්ඛුසම්ඵස්සයෙහි ද කළකිරේ. චක්ඛුසම්ඵස්සහේතුවෙන් යම් දුක් සැප උපේක්‍ෂා වේදනාවක් වේ ද, එහි ද කළකිරේ.
“සොතස‍්මිම‍්පි නිබ‍්බින්‍දති. සද‍්දෙසුපි නිබ‍්බින්‍දති. - ඝානස‍්මිම‍්පි නිබ‍්බින්‍දති. ගන්‍ධෙසුපි නිබ‍්බින්‍දති. - ජිව‍්හායපි නිබ‍්බින්‍දති. රසෙසුපි නිබ‍්බින්‍දති. - කායස‍්මිම‍්පි නිබ‍්බින්‍දති. ඵොට‍්ඨබ‍්බෙසුපි නිබ‍්බින්‍දති. - මනස‍්මිම‍්පි නිබ‍්බින්‍දති. ධම‍්මෙසුපි නිබ‍්බින්‍දති. - මනොවිඤ‍්ඤාණෙපි නිබ‍්බින්‍දති. මනොසම‍්ඵස‍්සෙපි නිබ‍්බින්‍දති. යම‍්පිදං මනොසම‍්ඵස‍්සපච‍්චයා උප‍්පජ‍්ජති වෙදයිතං සුඛං වා දුක‍්ඛං වා අදුක‍්ඛමසුඛං වා, තස‍්මිම‍්පි නිබ‍්බින්‍දති, නිබ‍්බින්‍දං විරජ‍්ජති. විරාගා විමුච‍්චති. විමුත‍්තස‍්මිං විමුත‍්තමිති ඤාණං හොති. ‘ඛීණා ජාති. වුසිතං බ්‍රහ‍්මචරියං. කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්‍ථත‍්තායා’ති පජානාතී”ති.
“කණෙහි ද කළකිරේ. ශබ්දයන්හි ද කළකිරේ. – නැහැයෙහි ද කළකිරේ. ගන්‍ධයන්හි ද කළකිරේ. – දිවෙහි ද කළකිරේ රසයන්හි ද කළ කිරේ. – කයෙහි ද කළකිරේ. ඵොට්ඨබ්බයන්හි ද කළකිරේ. – මනසෙහි ද කළකිරේ. ධම්මාරම්මණයන්හි ද කළකිරේ. මනෝවිඤ්ඤාණයෙහි ද කළකිරේ. මනෝසම්ඵස්සයෙහි ද කළ කිරේ. මනෝසම්ඵස්සහේතුවෙන් යම් දුක් සැප උපේක්‍ෂා වේදනාවක් උපදී ද, එහි ද කළකිරේ. කළකිරෙන්නේ නො ඇලේ නො ඇලීමෙන් මිදේ. මිදුනු කල්හි මිදුනේ ය යි දක්නා නුවණ වේ. ‘ජාතිය ක්‍ෂය වි ය. මාර්‍ගබ්‍රහ්මචර්‍ය්‍ය වැස නිමවන ලද්දේ ය. සිවුමගින් කළ යුතු දෙය කරණ ලද්දේ ය. මේ රහත් බව පිණිස වෙන කළ යුත්තෙක් නැත්තේ ය යි දනියි.”
19. අස‍්මිඤ‍්ච පන වෙය්‍යාකරණස‍්මිං භඤ‍්ඤමානෙ තස‍්ස භික‍්ඛුසහස‍්සස‍්ස අනුපාදාය ආසවෙහි චිත‍්තානි විමුච‍්චිංසු.
19. මේ නිර්‍ගාථකසූත්‍රය දෙසනු ලැබූ කල්හි ඒ භික්‍ෂූන් දහසගේ සිත් තෘෂ්ණාදෘෂ්ටිවශයෙන් ගැණීම් රහිත ව ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදී ගියහ.
ආදිත‍්තපරියායං නිට‍්ඨිතං.
ආදිත්තපරියාය නිමි.
උරුවෙලපාටිහාරියං.
උරුවෙල්පෙළහරයි.
තතියභාණවාරං නිට‍්ඨිතං
තෙවන බණවර නිමි.
1. අථ ඛො භගවා ගයාසීසෙ යථාභිරන‍්තං විහරිත්‍වා යෙන රාජගහං, තෙන චාරිකං පක‍්කාමි,මහතා භික‍්ඛුසඞ‍්ඝෙන සද‍්ධිං භික‍්ඛුසහස‍්සෙන සබ‍්බෙහෙව පුරාණජටිලෙහි. අථ ඛො භගවා අනුපුබ‍්බෙන චාරිකං චරමානො යෙන රාජගහං, තදවසරි. තත්‍ර සුදං භගවා රාජගහෙ විහරති ලට‍්ඨිවනෙ සුප‍්පතිට‍්ඨෙ චෙතියෙ. අස‍්සොසි ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො “සමණො ඛලු භො ගොතමො සක්‍යපුත‍්තො සක්‍යකුලා පබ‍්බජිතො රාජගහං අනුප‍්පත‍්තො රාජගහෙ විහරති ලට‍්ඨිවනෙ සුප‍්පතිට‍්ඨෙ චෙතියෙ. තං ඛො පන භගවන‍්තං ගොතමං එවං කල්‍යාණො කිත‍්තිසද‍්දො අබ‍්භුග‍්ගතො: ඉතිපි සො භගවා අරහං සම‍්මාසම‍්බුද‍්ධො විජ‍්ජාචරණසම‍්පන‍්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත‍්තරො පුරිසදම‍්මසාරථි සත්‍ථා දෙවමනුස‍්සානං බුද‍්ධො භගවා. සො ඉමං ලොකං සදෙවකං සමාරකං සබ්‍රහ‍්මකං සස‍්සමණබ්‍රාහ‍්මණිං පජං සදෙවමනුස‍්සං සයං අභිඤ‍්ඤා සච‍්ඡිකත්‍වා පවෙදෙති. සො ධම‍්මං දෙසෙති ආදිකල්‍යාණං මජ‍්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‍ථං සබ්‍යඤ‍්ජනං කෙවලපරිපුණ‍්ණං පරිසුද‍්ධං බ්‍රහ‍්මචරියං පකාසෙති. සාධු ඛො පන තථාරූපානං අරහතං දස‍්සනං හොතී”ති.
1. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගයාසීසයෙහි කැමැති තාක් වැඩ වාසය කොට සියල්ලන් ම පුරාණජටිලයන් වූ භික්‍ෂූන් දහසක් පමණ වූ මහත් භික්‍ෂුසඞ්ඝයා සමග රජගහනුවර බලා වැඩි සේක. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිළිවෙළින් චාරිකා කරණසේක් රජගහනුවරට වැඩ එහි රජගහනුවර සමීපයෙහි වැල්මීලිය වැලඳගත් තල්උයනෙහි සුප්පතිට්ඨචේතිය නම් නුගරුක්මුල්හි වැඩ වසනසේක. මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජ තෙමේ “ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශාක්‍යකුලයෙන් නික්ම පැවිදි වූ භවත් ශ්‍රමණගෞතමයන් වහන්සේ රජගහනුවරට පැමිණ තල්උයනෙහි සුප්පතිට්ඨචේතිය නම් වූ නුගරුක්මුල්හි වාසය කරණසේක. ගෞතමගෝත්‍රයෙහි උපන් ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ කලණ වූ කීර්තිඝොෂාච උස් ව නැංගේ ය. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ කාරණයෙන් අර්‍හත් වනසේක. මේ කාරණයෙන් සම්‍යක්සම්බුද්ධ වන සේක. මේ කාරණයෙන් අෂ්ටවිද්‍යායෙන් හා පසළොස්චරණධර්‍මයෙන් යුක්ත වන සේක. මේ කාරණයෙන් යහපත් ගමන් ඇති සේක. මේ කාරණයෙන් තුන්ලොව දත් සේක. මේ කාරණයෙන් නිරුත්තර වූ පුරුෂයන් දමනය කිරීමෙහි සාරථී වන සේක. මේ කාරණයෙන් දෙවිමිනිසුන්ට ශාස්තෘ වන සේක. මේ කාරණයෙන් බුද්ධ වන සේක. මේ කාරණයෙන් භාග්‍යවත් වන සේක. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දෙවියන් සහිත මරුන් සහිත බඹුන් සහිත මේ ලෝකය ද මහණ බමුණන් සහිත දෙවිමිනිසුන් සහිත ප්‍රජාව ද තම විශිෂ්ටඥානයෙන් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කොට ප්‍රකාශ කරණ සේක. මුල මැද අග යහපත් වූ අරුත් සහිත වූ බ්‍යඤ්ජන සහිත වූ හාත්පසින් සම්පූර්‍ණ වූ ධර්‍මය දේශනා කරණ සේක. පිරිසිදු වූ ශාසනබ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යය වදාරණ සේක. එබඳු වූ රහතුන්ගේ දැකීම යහපත් වේ ය” යි ඇසුයේ ය.
2. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො ද‍්වාදසනහුතෙහි මාගධිකෙහි බ්‍රාහ‍්මණගහපතිකෙහි පරිවුතො යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. තෙපි ඛො ද‍්වාදසනහුතා මාගධිකා බ්‍රාහ‍්මණගහපතිකා අප‍්පෙකච‍්චෙ භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදිංසු, අප‍්පෙකච‍්චෙ භගවතා සද‍්ධිං සම‍්මොදිංසු. සම‍්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදිංසු. අප‍්පෙකච‍්චෙ යෙන භගවා තෙනඤ‍්ජලිං පණාමෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදිංසු. අප‍්පෙකච‍්චෙ භගවතො සන‍්තිකෙ නාමගොත‍්තං සාවෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදිංසු. අප‍්පෙකච‍්චෙ තුණ‍්හීභූතා එකමන‍්තං නිසීදිංසු.
2. ඉක්බිති මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාරරජ තෙමේ මගධදෙසවාසී වූ දොළොස් නහුතයක් බ්‍රාහ්මණගෘහපතියන් විසින් පිරිවරණ ලද්දේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හුන් තැනට පැමිණියේ ය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ පසෙක හුන්නේ ය. ඒ මගධදෙසවාසී වූ දොළොස් නහුතයක් බ්‍රාහ්මණගෘහපතියෝ ඇතැම් කෙනෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ පසෙක හුන්හ. ඇතැම් කෙනෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග සතුටු වූහ. සතුටු විය යුතු සිත් ඇලවිය යුතු කතා කොට නිමවා පසෙක හුන්හ. ඇතැම් කෙනෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හුන් දිසාවට ඇඳිලි බැඳ පසෙක හුන්හ. ඇතැම් කෙනෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමීපයෙහි නම්ගොත් අස්වා පසෙක හුන්හ. ඇතැම් කෙනෙක් නිශ්ශබ්ද ව පසෙක හුන් හ.
3. අථ ඛො තෙසං ද‍්වාදසනහුතානං මාගධිකානං බ්‍රාහ‍්මණගහපතිකානං එතදහොසි: “කින‍්නු ඛො මහාසමණො උරුවෙලකස‍්සපෙ බ්‍රහ‍්මචරියං චරති? උදාහු උරුවෙල කස‍්සපො මහාසමණෙ බ්‍රහ‍්මචරියං චරතී”ති? අථ ඛො භගවා තෙසං ද‍්වාදසනහුතානං මාගධිකානං බ්‍රාහ‍්මණගහපතිකානං චෙතසා චෙතොපරිවිතක‍්කමඤ‍්ඤාය ආයස‍්මන‍්තං උරුවෙලකස‍්සපං ගාථාය අජ‍්ඣභාසි:
3. ඉක්බිති ඒ මගධදෙසවාසී වූ දොළොස් නහුතයක් බ්‍රහ්මණගෘහපතියන්ට “කිම, මහාශ්‍රමණතෙමේ උරුවේලකාශ්‍යපයා වෙත බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරේ ද, නොහොත් උරුවේලකාශ්‍යපතෙමේ මහාශ්‍රමණයා වෙත බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරේ ද?” යි සිතක් වූයේ ය. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මගධදෙසවාසී වූ දොළොස් නහුතයක් බ්‍රාහ්මණගෘහපතියන්ගේ චිත්තවිතර්‍කය තමන්ගේ සිතින් දැන ආයුෂ්මත් උරුවෙලකාශ්‍යපස්ථවිරයන්හට ගාථාවෙන් (මෙසේ) වදාළ සේක:–
4. “කිමෙව දිස‍්වා උරුවෙලවාසි පහාසි අග‍්ගිං කිසකොවදානො, පුච‍්ඡාමි තං කස‍්සප එතමත්‍ථං කථං පහීනං තව අග‍්ගිහුත‍්ත’න‍්ති.
4. “තවුසන්ට අවවාද දෙන නොහොත් තමා තවුස් ව සෙස්සන්ට අවවාද දෙන උරුවෙල්වැසි ඔබ කුමක් නම් දැක ගිනි පිදීම දුරු කළා හු ද? කාශ්‍යපය, මේ කරුණ ඔබ අතින් විචාරමි ඔබගේ ගිනි පිදීම කෙසේ ප්‍රහීණ වී ද?”
“රූපෙ ච සද‍්දෙ ච අථො රසෙ ච කාමිත්‍ථියො චාභිවදන‍්ති යඤ‍්ඤා; එතං මලන‍්ති උපධීසු ඤත්‍වා තස‍්මා න යිට‍්ඨෙ න හුතෙ අරඤ‍්ජි”න‍්ති.
“රූප ද ශබ්ද ද රස ද කාන්තාවන් ද ස්පර්‍ශ ද ගන්‍ධ ද යන මේ කාමයෝ යාග කිරීමේ හේතුවෙන් සිදු වෙති යි කියත්. මේ රූපාදිකාමප්‍රභේදය කාමූපධිආදියෙහි කිලුටැයි දැන ගත් හෙයින් මහායාගයෙහි නො ඇලුනෙමි. දවසක් පාසා කටයුතු ගිනි පිදීමෙහි නො ඇලුනෙමි” යි (පිළිවදන් දුන්නේ ය.)
“එත්‍ථ ච තෙ මනො න රමිත්‍ථ (කස‍්සපාති භගවා) රූපෙසු සද‍්දෙසු අථො රසෙසු, අථ ඛො චරහි දෙවමනුස‍්සලොකෙ රතො මනො කස‍්සප බ්‍රූහි මෙතන‍්ති.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “කාශ්‍යපය, මේ ලෝකයෙහි රූප කෙරෙහි ද ශබ්ද කෙරෙහි ද රස කෙරෙහි ද තොපගේ සිත නො ඇලුනේ නම්, එකල්හි දිව්‍යමනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි කො තැනක දැන් සිත ඇලුනේ ද? යන මෙය කියව” යි (වදාළ සේක.)
“දිස‍්වා පදං සන‍්තමනූපධීකං අකිඤ‍්චනං කාමභවෙ අසත‍්තං, අනඤ‍්ඤථාභාවිමනඤ‍්ඤනෙය්‍යං තස‍්මා න යිට‍්ඨෙ න හුතෙ අරඤ‍්ජි”න‍්ති.
“කාමභවයෙහි නොඇලුනා වූ ශාන්ත වූ කාමාදිඋපධිරහිත වූ කාමාදිපලිබෝධරහිත වූ ජාතිජරාමරණයන්ගේ අභාවයෙන් වෙනස් වන බවක් නැත්තා වූ තමන් විසින් වැඩූ මඟින් ම පැමිණිය යුතු වූ අනිකකු විසින් නො පැමිණවිය හැකි බැවින් අනඤ්ඤනෙය්‍ය වූ හෙවත් තමන් දියුණු කළ පිළිවෙතින් ම අවබෝධ කළ යුතු වූ නිර්‍වාණපදය දැන ගත් හෙයින් මහායාගයෙහි නො ඇලුනෙමි. දවසක් පාසා කට යුතු ගිනි පිදීමෙහි නො ඇලුනෙමි” යි කී ය.
5. අථ ඛො ආයස‍්මා උරුවෙලකස‍්සපො උට‍්ඨායාසනා එකංසං උත‍්තරාසඞ‍්ගං කරිත්‍වා භගවතො පාදෙසු සිරසා නිපතිත්‍වා භගවන‍්තං එතදවොච: “සත්‍ථා මෙ භන‍්තෙ, භගවා. සාවකො’හමස‍්මි. සත්‍ථා මෙ භන‍්තෙ, භගවා, සාවකො’හමස‍්මී”ති. අථ ඛො තෙසං ද‍්වාදසනහුතානං මාගධිකානං බ්‍රාහ‍්මණගහපතිකානං එතදහොසි: “උරුවෙලකස‍්සපො මහාසමණෙ බ්‍රහ‍්මචරියං චරතී”ති. අථ ඛො භගවා තෙසං ද‍්වාදසනහුතානං මාගධිකානං බ්‍රාහ‍්මණගහපතිකානං චෙතසා චෙතොපරිවිතක‍්කමඤ‍්ඤාය ආනුපුබ‍්බීකථං කථෙසි. සෙය්‍යථිදං – දානකථං සීලකථං සග‍්ගකථං කාමානං ආදීනවං ඔකාරං සඞ‍්කිලෙසං නෙක‍්ඛම‍්මෙ ච ආනිසංසං පකාසෙසි. යදා තෙ භගවා අඤ‍්ඤාසි කල‍්ලචිත‍්තෙ මුදුචිත‍්තෙ විනීවරණචිත‍්තෙ උදග‍්ගචිත‍්තෙ පසන‍්නචිත‍්තෙ, අථ යා බුද‍්ධානං සාමුක‍්කංසිකා ධම‍්මදෙසනා, තං පකාසෙසි: දුක‍්ඛං සමුදයං නිරොධං මග‍්ගං. සෙය්‍යථාපි නාම සුද‍්ධං වත්‍ථං අපගතකාළකං සම‍්මදෙව රජනං පතිගණ‍්හෙය්‍ය, එවමෙව එකාදසනහුතානං මාගධිකානං බ්‍රාහ‍්මණගහපතිකානං බිම‍්බිසාරපමුඛානං තස‍්මිංයෙව ආසනෙ විරජං වීතමලං ධම‍්මචක‍්ඛුං උදපාදි: “යං කිඤ‍්චි සමුදයධම‍්මං, සබ‍්බං තං නිරොධධම‍්ම”න‍්ති. එකං නහුතං උපාසකත‍්තං පටිවෙදෙසි.
5. එකල්හි ආයුෂ්මත් උරුවේලකාශ්‍යපතෙමේ හුනස්නෙන් නැගිට උතුරුසඟසිවුර එකස් කොට පොරොවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාමුල්හි හිසින් වැටී “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මාගේ ශාස්තෘ වන සේක. මම ශ්‍රාවකයෙක් වෙමි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මාගේ ශාස්තෘ වන සේක. මම ශ්‍රාවකයෙක් වෙමි.” යි කීයේ ය. එකල්හි මගදදනවුවැසි දොළොස් නහුතයක් වූ (එක්ලක්‍ෂවිසිදහසක්) බ්‍රාහ්මණගෘහපතියන්හට “උරුවේල – කාශ්‍යපතෙමේ මහාශ්‍රමණයන් වෙත බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරේ ය” යි සිත් වි ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මගදදනවුවැසි දොළොස්නුහුවක් වූ ඒ බ්‍රාහ්මණගෘහපතියන්ගේ සිත තම සිතින් දැන පිළිවෙළකතාව වදාළසේක. ඒ මෙසේ ය – දානකථාව සීලකථාව ස්වර්‍ගකථාව කාමයන් දුක් සහිතබව ලාමකබව කෙලෙස්බව නෙක්ඛම්මයෙහි අනුසස් ද ප්‍රකාශ කළසේක. යම් කාලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සුදුසු වූ සිත් ඇති මොළොක් සිත් ඇති නීවරණ රහිත සිත් ඇති ඔද වැඩි සිත් ඇති පහන් සික් ඇති ඔවුන් දත්සේක් ද, එකල්හි බුදුවරයන්ගේ ආවේණික වූ යම් ධර්‍මදේශනාවක් වේ ද, දුඃඛසත්‍යය සමුදයසත්‍යය නිරෝධසත්‍යය මාර්‍ගසත්‍යය යන ඒ චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යය දෙසූසේක. පහ වූ කිලුටුඇති පිරිසිදු වූ වස්ත්‍රයක් සායම් අල්ලා ගන්නා සේ බිම්බිසාර රජු ප්‍රමුඛ කොට ඇති මගදදනවුවැසි දොළොස්නුහුවක් බ්‍රාහ්මණගෘහපතියන්ට ඒ ආසනයෙහි දී ම පහ වූ රාගාදිරජස් ඇති පහ වූ කෙලෙස්මල ඇති “යම් – කිසිවක් හටගැණීම ස්වභාවය කොට ඇත්තේ ද, ඒ සියල්ල නිරුද්ධ වීම ස්වභාවය කොට ඇතැ” යි යන සෝතාපත්තිමග්ගඤාණය උපන්නේ ය. එහි දී එක් නුහුවක් උපාසකභාවය ප්‍රකාශ කෙළේ ය.
6. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො දිට‍්ඨධම‍්මො පත‍්තධම‍්මො විදිතධම‍්මො පරියොගාළ‍්හධම‍්මො තිණ‍්ණවිචිකිච‍්ඡො විගතකථඞ‍්කථො වෙසාරජ‍්ජප‍්පත‍්තො අපරප‍්පච‍්චයො සත්‍ථුසාසනෙ භගවන‍්තං එතදවොච: “පුබ‍්බෙ මෙ භන‍්තෙ, කුමාරස‍්ස සතො පඤ්ච අස‍්සාසකා අහෙසුං. තෙ මෙ එතරහි සමිද‍්ධා. පුබ‍්බෙ මෙ භන‍්තෙ, කුමාරස‍්ස සතො එතදහොසි: ‘අහො වත මං රජ‍්ජෙ අභිසිඤ‍්චෙය්‍යු’න‍්ති. අයං ඛො මෙ භන‍්තෙ, පඨමො අස‍්සාසකො අහොසි. සො මෙ එතරහි සමිද‍්ධො. ‘තස‍්ස ච මෙ විජිතං අරහං සම්මා සම‍්බුද‍්ධො ඔක‍්කමෙය්‍යා’ති, අයං ඛො මෙ භන‍්තෙ, දුතියො අස‍්සාසකො අහොසි. සො මෙ එතරහි සමිද‍්ධො. ‘තඤ‍්චාහං භගවන‍්තං පයිරුපාසෙය්‍ය’න‍්ති, අයං ඛො මෙ භන‍්තෙ, තතියො අස‍්සාසකො අහොසි. සො මෙ එතරහි සමිද‍්ධො. ‘සො ච මෙ භගවා ධම‍්මං දෙසෙය්‍යා’ති. අයං ඛො මෙ භන‍්තෙ, චතුත්‍ථො අස‍්සාසකො අහොසි, සො මෙ එතරහි සමිද‍්ධො. ‘තස‍්ස චාහං භගවතො ධම‍්මං ආජානෙය්‍ය’න‍්ති, අයං ඛො මෙ භන‍්තෙ, පඤ‍්චමො අස‍්සාසකො අහොසි. සො මෙ එතරහි සමිද‍්ධො. පුබ‍්බෙ මෙ භන‍්තෙ, කුමාරස‍්ස සතො ඉමෙ පඤ්ච අස‍්සාසකා අහෙසුං. තෙ මෙ එතරහි සමිද‍්ධා.”
6. ඉක්බිති මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාරරජතෙමේ දක්නාලද සිවුසස් දහම් ඇත්තේ පැමිණි සිවුසස්දහම් ඇත්තේ අවබෝධ කළ සිවුසස් දහම් ඇත්තේ බැස ගත් සිවුසස් දහම් ඇත්තේ පහ වූ සැක ඇත්තේ පහ වූ කෙසේ කෙසේ දැ යි පැවැති සැක ඇත්තේ නිර්‍භයභාවයට පැමිණියේ බුදුසසුනෙන් පිටත් අන් පිහිටක් නැත්තේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “ස්වාමීනි, පෙර කුමාර වූ මාගේ පැතීම් පසක් වි ය. මාගේ ඒ පැතීම් දැන් සමෘද්ධ වී ය. ස්වාමීනි, පෙර කුමාර වූ මට ‘මා මගධරාජ්‍යයෙහි අභිෂේක කරන්නාහු නම් යෙහෙකැ’ යි මෙබඳු සිතක් උපන. ස්වාමීනි, මේ මට උපන් මුල් පැතීම ය. මාගේ ඒ පැතීම දැන් සමෘද්ධ වූයේ ය. ‘මාගේ විජිතයට රහත් වූ සම්මාසම්බුදුරජානන්වහන්සේ පැමිණෙන්නාහු නම් යෙහෙකැ’ යි සිත් වි ය. ස්වාමීනි, මේ මට උපන් දෙවන පැතීම ය. මාගේ ඒ පැතීම දැන් සමෘද්ධ විය. ‘මම ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත එළඹෙන්නෙම් නම් යෙහෙකැ’ යි සිතක් උපන. ස්වාමීනි, මේ මගේ තෙවන පැතීම ය. මාගේ ඒ පැතීම දැන් සමෘද්ධ වී ය. ‘භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මට දහම් දෙසනසේක් නම් යෙහෙකැ’ යි සිතක් උපන. ස්වාමීනි, මේ මාගේ සිවුවන පැතීම ය. මාගේ ඒ පැතීම දැන් සමෘද්ධ ය. ‘මම ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ධර්‍මය අවබෝධ කරන්නේනම් නම යෙහෙකැ’ යි සිත් වී ය. ස්වාමීනි, මේ මාගේ පස්වන පැතීම ය. මාගේ ඒ පැතීම දැන් සමෘද්ධ ය. ස්වාමීනි, පෙර කුමාර වූ මට මේ පැතීම් පස වූයේ ය. මාගේ ඒ පැතීම් දැන් සමෘද්ධ වී ය.”
7. “අභික‍්කන‍්තං භන‍්තෙ, අභික‍්කන‍්තං භන‍්තෙ, සෙය්‍යථාපි භන‍්තෙ නික‍්කුජ‍්ජිතං වා උක‍්කුජ‍්ජෙය්‍ය, පටිච‍්ඡන‍්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ‍්හස‍්ස වා මග‍්ගං ආචික‍්ඛෙය්‍ය, අන්‍ධකාරෙ වා තෙලපජ‍්ජොතං ධාරෙය්‍ය චක‍්ඛුමන‍්තො රූපානි දක‍්ඛන‍්තී’ති, එවමෙවං භගවතා අනෙකපරියායෙන ධම‍්මො පකාසිතො. එසාහං භන‍්තෙ, භගවන‍්තං සරණං ගච‍්ඡාමි ධම‍්මඤ‍්ච භික‍්ඛුසඞ‍්ඝඤ‍්ච, උපාසකං මං භන‍්තෙ, භගවා ධාරෙතු අජ‍්ජතග‍්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගතං. අධිවාසෙතු ච මෙ භන‍්තෙ, භගවා ස‍්වාතනාය භත‍්තං සද‍්ධිං භික‍්ඛුසඞ‍්ඝෙනා”ති . අධිවාසෙසි භගවා තුණ‍්හීභාවෙන.
7. “ස්වාමීනි, ඉතා යහපත් ය. ස්වාමීනි, ඉතා යහපත් ය. ස්වාමීනි, යටිකුරු කරණ ලද්දක් යම් සේ උඩුකුරු කරන්නේ වේ ද, වැසුනක් යම් සේ විවෘත කරන්නේ වේ ද, මං මුළා වූවහුට යම් සේ මග කියන්නේ වේ ද, ඇස් ඇත්තෝ රූප දක්නාහ යි ගනඳුරෙහි තෙල් පහනක් යම් සේ දරන්නේ වේ ද, එපරිද්දෙන් ම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් නොයෙක් ක්‍රමයෙන් ධර්‍මය ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේ ය. ස්වාමීනි, ඒ මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ද නවලෝකෝත්තර ධර්‍මය ද සඞ්ඝයා ද සරණ කොට යමි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අද පටන් දිවිහිමියෙන් සරණ ගියා වූ මා උපාසකයකු කොට දරණ සේක්වා. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්‍ෂුසඞ්ඝයා සමග හෙට මාගේ බත ඉවසන සේක්වා” යි කීයේ ය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිශ්ශබ්දභාවයෙන් එය ඉවසා වදාළ සේක.
8. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො භගවතො අධිවාසනං විදිත්‍වා උට‍්ඨායාසනා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා පදක‍්ඛිණං කත්‍වා පක‍්කාමි. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො තස‍්සා රත‍්තියා අච‍්චයෙන පණීතං ඛාදනීයං භොජනීයං පටියාදාපෙත්‍වා භගවතො කාලං ආරොචාපෙසි: “කාලො භන‍්තෙ, නිට‍්ඨිතං භත‍්ත”න‍්ති. අථ ඛො භගවා පුබ‍්බණ‍්හසමයං නිවාසෙත්‍වා පත‍්තචීවරමාදාය රාජගහං පාවිසි මහතා භික‍්ඛුසඞ‍්ඝෙන සද‍්ධිං භික‍්ඛුසහස‍්සෙන සබ‍්බෙහෙව පුරාණජටිලෙහි. තෙන ඛො පන සමයෙන සක‍්කො දෙවානමින්‍දො මාණවකවණ‍්ණං අභිනිම‍්මිනිත්‍වා බුද‍්ධපමුඛස‍්ස සඞ‍්ඝස‍්ස පුරතො පුරතො ගච‍්ඡති ඉමා ගාථායො ගායමානො.
8. ඉක්බිති මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජතෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ඒ ඉවසීම දැන හුනස්නෙන් නැඟිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සකසා වැඳ පැදකුණු කොට ගියේ ය. ඉක්බිති මගධාධිපති වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජතෙමේ ඒ රැය ඉක්ම යෑමෙන් පසු ප්‍රණීත වූ කෑ යුතු දේ බිදිය යුතු දේ පිළියෙල කරවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට “ස්වාමීනි, මේ සුදුසු කාලය යි. බත නිමවී ය” යි කල් දැන්වී ය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙරවරුයෙහි හැඳ පොරොවා පා සිවුරු ගෙණ සියල්ලන් ම පුරාණ ජටිලයන් වූ දහසක් පමණ මහත් භික්‍ෂුසඞ්ඝයා සමග රජගහ නුවරට වැඩි සේක. එකල්හි දේවාධිපති වූ ශක්‍රතෙමේ තරුණ මිනිස් වෙසක් මවාගෙණ බුද්ධප්‍රමුඛ භික්‍ෂුසඞ්ඝයාගේ ඉදිරියේ මේ ගාථාවන් කියමින් යයි.
9. “දන‍්තො දන‍්තෙහි සහ පුරාණජටිලෙහි විප‍්පමුත‍්තො විප‍්පමුත‍්තෙහි, සිඞ‍්ගීනික‍්ඛසවණ‍්ණො රාජගහං පාවිසි භගවා.
9. “දැමුනු වෙසෙසින් මිදුනු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දඹරන්පැහැ ඇති සේක්, දැමුනු වෙසෙසින් මිදුනු පුරාණජටිලයන් හා රජගහනුවරට වැඩි සේක.
“සන‍්තො සන‍්තෙහි සහ පුරාණජටිලෙහි විප‍්පමුත‍්තො විප‍්පමුත‍්තෙහි, සිඞ‍්ගීනික‍්ඛසවණ‍්ණො රාජගහං පාවිසි භගවා.
සංසිඳුනු වෙසෙසින් මිදුනු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දඹරන්පැහැ ඇතිසේක්, සන්හුන් වෙසෙසින් මිදුනු පුරාණජටිලයන් හා රජගහ නුවරට වැඩි සේක.
“මුත‍්තො මුත‍්තෙහි සහ පුරාණජටිලෙහි විප‍්පමුත‍්තො විප‍්පමුත‍්තෙහි, සිඞ‍්ගීනික‍්ඛසවණ‍්ණො රාජගහං පාවිසි භගවා.
මිදුනු වෙසෙසින් මිදුනු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දඹරන්පැහැ ඇතිසේක්, මිදුනු වෙසෙසින් මිදුනු පුරාණජටිලයන් හා රජගහ නුවරට වැඩිසේක.
තිණ‍්ණො තිණ‍්ණෙහි සහ පුරාණජටිලෙහි විප‍්පමුත‍්තො විප‍්පමුත‍්තෙහි, සිඞ‍්ගීනික‍්ඛසුවණ‍්ණො රාජගහං පාවිසි භගවා.
සසරින් එතෙර වූ වෙසෙසින් මිදුනු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දඹරන්පැහැ ඇතිසේක්, එතෙර වූ වෙසෙසින් මිදුනු පුරාණජටිලයන් හා රජගහ නුවරට වැඩිසේක.
දසවාසො දසබලො දසධම‍්මවිදූ දසහි චුපෙතො සො දසසතපරිවාරො රාජගහං, පාවිසි භගවා”ති.
දසවැදෑරුම් වූ ආර්‍ය්‍යවාසය ඇති දසවැදෑරුම් වූ කායබල ඤාණබල ඇත්තා වූ දස වැදෑරුම් වූ කර්‍මපථ දන්නා වූ දශවිධ අශෛක්‍ෂ්‍යාඞ්ගයන් ගෙන් යුක්ත වූ දහසක් මහරහතුන් පිරිවර කොට ඇති ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රජගහනුවරට වැඩිසේක.”
මනුස‍්සා සක‍්කං දෙවානමින්‍දං පස‍්සිත්‍වා එවමාහංසු: “අභිරූපො වතායං මාණවකො. දස‍්සනීයො වතායං මාණවකො. පාසාදිකො වතායං මාණවකො. කස‍්ස නු ඛො අයං මාණවකො?”ති. එවං වුත‍්තෙ සක‍්කො දෙවානමින්‍දො තෙ මනුස‍්සෙ ගාථාය අජ‍්ඣභාසි:-
මිනිස්සු සක්දෙව්රජු දැක මේ තරුණ තෙමේ මනා රූ ඇත්තේ ම ය. මේ තරුණ තෙමේ දැකුම්කලු ම ය. මේ තරුණතෙමේ ප්‍රසාද ජනක ම ය. මේ තරුණතෙමේ කවරකුගේ දැ” යි කීහ. මෙසේ කී කල්හි සක්දෙව්රජතෙමේ මේ ගාථාව කීයේ ය:
“යො ධීරො සබ‍්බධි දන‍්තො, සුද‍්ධො අප‍්පටිපුග‍්ගලො; අරහං සුගතො ලොකෙ තස‍්සාහං පරිචාරකො”ති.
“යම් නුවණැත්තෙක් තෙමේ සියලු ස්කන්‍ධායතනයන්හි දැමුනෙන් ද, පිරිසිදු වූයේ ද, අප්‍රතිපුද්ගල වූයේ ද, ලෝකයෙහි රහත් වූයේ ද, යහපත් ගමන් ඇත්තේ ද, මම උන්වහන්සේගේ මෙහෙකරු වෙමි.”
10. අථ ඛො භගවා යෙන රඤ‍්ඤො මාගධස‍්ස සෙනියස‍්ස බිම‍්බිසාරස‍්ස නිවෙසනං, තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා පඤ‍්ඤත‍්තෙ ආසනෙ නිසීදි සද‍්ධිං භික‍්ඛුසඞ‍්ඝෙන. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො බුද‍්ධපමුඛං භික‍්ඛුසඞ‍්ඝං පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්‍ථා සන‍්තප‍්පෙත්‍වා සම‍්පවාරෙත්‍වා භගවන‍්තං භුත‍්තාවිං ඔනීතපත‍්තපාණිං එකමන‍්තං නිසීදි. එකමන‍්තං නිසින‍්නස‍්ස ඛො රඤ‍්ඤො මාගධස‍්ස සෙනියස‍්ස බිම‍්බිසාරස‍්ස එතදහොසි: “කත්‍ථ නු ඛො භගවා විහරෙය්‍ය, යං අස‍්ස ගාමතො නෙව අතිදූරෙ න අච‍්චාසන‍්න ගමනාගමනසම‍්පන‍්නං අට‍්ඨිකානං අට‍්ඨිකානං මනුස‍්සානං අභික‍්කමනීයං දිවා අප‍්පකිණ‍්ණං රත‍්තිං අප‍්පසද‍්දං අප‍්පනිග‍්ඝොසං විජනවාතං මනුස‍්සරාහසෙය්‍යකං පටිසල‍්ලාන සාරුප‍්ප”න‍්ති. අථ ඛො රඤ‍්ඤො මාගධස‍්ස සෙනියස‍්ස බිම‍්බිසාරස‍්ස එතදහොසි: “ඉදං ඛො අම‍්හාකං වෙළුවනං උය්‍යානං ගාමතො නෙව අතිදූරෙ න අච‍්චාසන‍්නෙ ගමනාගමනසම‍්පන‍්නං අට‍්ඨිකානං අට‍්ඨිකානං මනුස‍්සානං අභික‍්කමනීයං දිවා අප‍්පකිණ‍්ණං රත‍්තිං අප‍්පසද‍්දං අප‍්පනිග‍්ඝොසං විජනවාතං මනුස‍්සරාහසෙය්‍යකං පටිසල‍්ලානසාරුප‍්පං. යන‍්නූනාහං වෙළුවනං උය්‍යානං බුද‍්ධපමුඛස‍්ස භික‍්ඛුසඞ‍්ඝස‍්ස දදෙය්‍ය”න‍්ති.
10. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජහුගේ රජමැදුරට වැඩිසේක. වැඩ පැණ වූ අසුනෙහි භික්‍ෂුසඞ්ඝයා සමග වැඩ හුන්සේක. මගධේශ්වර සේනා ඇති බිම්බිසාර රජතෙමේ බුද්ධප්‍රමුඛ භික්‍ෂුසඞ්ඝයා ප්‍රණීත වූ කෑයුතු දෙයින් හා බිදිය යුතු දෙයින් සියතින් සතප්වා වළඳා නිම වූ පාත්‍රයෙන් ඉවත් කළ අත් ඇති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත ගොස් පසෙක හුන්නේ ය. පසෙක හුන් මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජුහට ගමට නොදුරු වූ ගමට නො ලං වූ යෑම් ඊමට පහසු වූ බුදුන් වැඳීම හා දහම් ඇසීම ප්‍රයෝජන කොට ඇති මිනිසුන්ට යෑමට පහසු වූ දහවල ජනසමූහයාගේ ගැවසීම් නැත්තා වූ රාත්‍රියෙහි නිහඬ වූ ඝෝෂා රහිත වූ ජනවාතයෙන් තොර වූ මිනිසුන්ගේ රහස්වැඩට සුදුසු වූ කායාදීන්ගේ විවේකයට යෝග්‍ය වූ යම් සෙනසුනක් වන්නේ ද, එබඳු කවර තැනක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩවසන සේක් ද?” යන සිතක් වූයේ ය. මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජහට අපගේ මේ වේළුවන උයන ගමට නො දුරෙහි ය. නො ලං තැන්හි ය. යෑම් ඊමට පහසු වේ. වුව මනා මිනිසුන්ට පහසුවෙන් යා හැකි වේ. දහවල් ගැවසීමෙක් නැත. රාත්‍රියෙහි නිහඬ ය. ඝෝෂා රහිත ය. ජනවාත නැත. මිනිසුන්ගේ රහස්වැඩට සුදුසු වේ. කායවිවේකයට යෝග්‍ය වේ. මම ඒ වේළුවනඋයන බුද්ධප්‍රමුඛභික්‍ෂු සඞ්ඝයා වහන්සේට පුදන්නෙම් නම් යෙහෙකැ” යි සිතක් වූයේ ය.
11. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො සොවණ‍්ණමයං භිඞ‍්කාරං ගහෙත්‍වා භගවතො ඔණොජෙසි: “එතාහං භන‍්තෙ, වෙළුවනං උය්‍යානං බුද‍්ධපමුඛස‍්ස භික‍්ඛුසඞ‍්ඝස‍්ස දම‍්මී”ති. පටිග‍්ගහෙසි භගවා ආරාමං. අථ ඛො භගවා රාජානං මාගධං සෙනියං බිම‍්බිසාරං ධම‍්මියා කථාය සන්‍දස‍්සෙත්‍වා සමාදපෙත්‍වා සමුත‍්තෙජෙත්‍වා සම‍්පහංසෙත්‍වා උට‍්ඨායාසනා පක‍්කාමි. අථ ඛො භගවා එතස‍්මිං නිදානෙ ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ ආරාම”න‍්ති.
11. ඉක්බිති මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජතෙමේ රන් කෙණ්ඩිය ගෙණ “ස්වාමීනි, මම මේ වේළුවනඋයන බුද්ධප්‍රමුඛ මහා සඞ්ඝයා වහන්සේට දෙමි” යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ඉදිරියෙහි පැන් වක්කෙළේ ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආරාමය පිළිගත්සේක. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජු දැහැමි කතාවෙන් මනා කොට කරුණු දක්වා සමාදන් කරවා තියුණු කරවා සතුටු කරවා හුනස්නෙන් නැගිට වැඩිසේක. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ කාරණය නිමිති කොට දැහැමි කථාවක් කොට භික්‍ෂූන් ඇමතූසේක: “මහණෙනි, ආරාම පිළිගැණීම අනුදනිමි.”
12. තෙන ඛො පන සමයෙන සඤ‍්ජයො පරිබ‍්බාජකො රාජගහෙ පටිවසති මහතියා පරිබ‍්බාජකපරිසාය සද‍්ධිං අඩ‍්ඪතෙය්‍යෙහි පරිබ‍්බාජකසතෙහි. තෙන ඛො පන සමයෙන සාරිපුත‍්තමොග‍්ගල‍්ලානා සඤ‍්ජයෙ පරිබ‍්බාජකෙ බ්‍රහ‍්මචරියං චරන‍්ති. තෙහි කතිකා කතා හොති: “යො පඨමං අමතං අධිගච‍්ඡති, සො ඉතරස‍්ස ආරොචෙතූති. අථ ඛො ආයස‍්මා අස්සජි පුබ‍්බණ‍්හසමයං නිවාසෙත්‍වා පත‍්තචීවරමාදාය රාජගහං පිණ‍්ඩාය පාවිසි පාසාදිකෙන අභික‍්කන‍්තෙන පටික‍්කන‍්තෙන ආලොකිතෙන විලොකිතෙන සම‍්මිඤ‍්ජිතෙන පසාරිතෙන, ඔක‍්ඛිත‍්තචක‍්ඛූ ඉරියාපථසම‍්පන‍්නො.
12. ඒ කාලයෙහි සඤ්ජයපරිව්‍රාජක තෙමේ දෙසිය පණසක් පරිව්‍රාජකයන්ගෙන් යුත් මහත් පරිව්‍රාජක පිරිසක් සමග රජගහනුවර වාසය කරයි. එකල්හි ශාරිපුත්‍රමෞද්ගල්‍යායන දෙදෙන සඤ්ජයපරිව්‍රාජකයා වෙත බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙත්. ඔවුන් විසින් යමෙක් පළමු කොට නිර්‍වාණයට පැමිණේ ද, හෙතෙමේ අනිකාහට දන්වා” යි කතිකාවක් කරණ ලදී. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් අස්සජි ස්ථවිරතෙමේ පෙරවරුයෙහි හැඳ පොරොවා පා සිවුරු ගෙණ ප්‍රසාදජනක වූ ඉදිරි ගමනින් ආපසු ගමනින් ඉදිරිය බැලීමෙන් හාත්පස බැලීමෙන් අත්පා හැකිළීමෙන් අත්පා දිගු කිරීමෙන් යුක්ත ව යට හෙළූ ඇස් ඇත්තේ යහපත් ඉරියව් වෙන් යුක්ත ව පිඬු පිණිස රජගහනුවරට වැඩියේ ය.
13. අද‍්දසා ඛො සාරිපුත‍්තො පරිබ‍්බාජකො ආයස‍්මන‍්තං අස‍්සජිං රාජගහෙ පිණ‍්ඩාය චරන‍්තං පාසාදිකෙන අභික‍්කන‍්තෙන පටික‍්කන‍්තෙන ආලොකිතෙන විලොකිතෙන සම‍්මිඤ‍්ජිතෙන පසාරිතෙන ඔක‍්ඛිත‍්තචක‍්ඛුං ඉරියාපථසම‍්පන‍්නං. දිස‍්වානස‍්ස එතදහොසි: “යෙ වත ලොකෙ අරහන‍්තො වා අරහත‍්තමග‍්ගං වා සමාපන‍්නා, අයං තෙසං භික‍්ඛු අඤ‍්ඤතරො. යන‍්නූනාහං ඉමං භික‍්ඛුං උපසඞ‍්කමිත්‍වා පුච‍්ඡෙය්‍යං, ‘කං’සි ත්‍වං ආවුසො, උද‍්දිස‍්ස පබ‍්බජිතො? කො වා තෙ සත්‍ථා? කස‍්ස වා ත්‍වං ධම‍්මං රොචෙසී?”’ති.
13. ශාරීපුත්‍රපරිව්‍රාජක තෙමේ, ප්‍රසාදජනක වූ ඉදිරි ගමනින් ආපසු ගමනින් ඉදිරිය බැලීමෙන් හාත්පස බැලීමෙන් අත්පා හැකිළීමෙන් අත්පා දිගු කිරීමෙන් යුක්ත ව යට හෙළූ ඇස් ඇති ව මනා ඉරියව්වෙන් යුක්ත ව රජගහනුවර පිඬු සිඟා හැසිරෙණ ආයුෂ්මත් අස්සජි තෙරුන් දුටුවේ ය. දැක, ඔහුට “ඒකාන්තයෙන් ලෝකයෙහි යම් කෙනෙක් රහත් වූවාහු හෝ රහත්මගට පිළිපන්නාහු හෝ වෙත් ද, මේ මහණතෙමේ ත් ඔවුන් අතුරෙහි එක්තරා එකෙක. මම මේ මහණහු කරා ගොස් “ඇවැත්නි, නුඹවහන්සේ කවරකු උදෙසා පැවිදිවූවහු ද? නුඹවහන්සේගේ ශාස්තෘතෙමේ කවරෙක් හෝ වේ ද? නුඹවහන්සේ කවරකුගේ ධර්‍මය රුචි කරනසේක් දැ? යි විචාරන්නෙම් නම් යෙහෙකැ” යි සිතක් පහළ වූයේ ය.
14. අථ ඛො සාරිපුත‍්තස‍්ස පරිබ‍්බාජකස‍්ස එතදහොසි: “අකාලො ඛො ඉමං භික‍්ඛුං පුච‍්ඡිතුං, අන‍්තරඝරං පවිට‍්ඨො පිණ‍්ඩාය චරති. යන‍්නූනාහං ඉමං භික‍්ඛුං පිට‍්ඨිතො පිට‍්ඨිතො අනුබන්‍ධෙය්‍යං. අත්‍ථිකෙහි උපඤ‍්ඤාතං මග‍්ග”න‍්ති. අථ ඛො ආයස‍්මා අස්සජි රාජගහෙ පිණ‍්ඩාය චරිත්‍වා පිණ‍්ඩපාතං ආදාය පටික‍්කමි. අථ ඛො සාරිපුත‍්තො පරිබ‍්බාජකො යෙනායස‍්මා අස්සජි තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා ආයස‍්මතා අස‍්සජිනා සද‍්ධිං සම‍්මොදි. සම‍්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්‍වා එකමන‍්තං අට‍්ඨාසි. එකමන‍්තං ඨිතො ඛො සාරිපුත‍්තො පරිබ‍්බාජකො ආයස‍්මන‍්තං අස‍්සජිං එතදවොච: “විප‍්පසන‍්නානි ඛො තෙ, ආවුසො, ඉන්‍ද්‍රියානි. පරිසුද‍්ධො ඡවිවණ‍්ණො පරියොදාතො. කං’සි ත්‍වං ආවුසො, උද‍්දිස‍්ස පබ‍්බජිතො? කො වා තෙ සත්‍ථා? කස‍්ස වා ත්‍වං ධම‍්මං රොචෙසී?”ති.
14. ඉක්බිති ශාරීපුත්‍රපරිව්‍රාජකයාහට “මේ මහණහු විචාරන්නට මේ කාලය නො වේ ම ය. ඇතුළුගමට පිවිසියේ පිඬු සිඟා හැසිරේ. මම මේ මහණහු පසුපස්සේ ලුහුබැඳ යන්නෙම් නම් යෙහෙක. එය අර්ත්‍ථීන් විසින් සොයාගන්නා ලද මාර්‍ගය යි. නොහොත් නිවන් සොයන්නන් විසින් මග දැන ගන්නා ලද්දේ ය” යි සිතක් වූයේ ය. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් අස්සජි ස්ථවිරතෙමේ රජගහනුවර පිඬු සිඟා හැසිර පිණ්ඩපාතය ගෙණ පෙරළා ගියේ ය. ඉක්බිති ශාරීපුත්‍රපරිව්‍රාජක තෙමේ අස්සජි ස්ථවිරයන් වහන්සේ වෙතට ගියේ ය. ගොස් ආයුෂ්මත් අස්සජි තෙරුන් සමග සතුටු වි ය. සතුටු විය යුතු සිත් ඇලවිය යුතු කතා කොට නිමවා පසෙක සිටියේ ය. පසෙක සිටියා වූ ශාරීපුත්‍රපරිව්‍රාජකතෙමේ ආයුෂ්මත් අස්සජී තෙරුන්ට “ඇවැත්නි, නුඹවහන්සේගේ ඉන්‍ද්‍රියයෝ වෙසෙසින් පහන් වූවෝ ය. පිරිසිදු වූ සිරුරු පැහැය නිර්‍මල වේ. ඇවැත්නි, නුඹවහන්සේ කවරකු උදෙසා පැවිදි වූසේක් ද? නුඹවහන්සේගේ ශාස්තෘ තෙමේ කවරෙක් හෝ වේ ද? කවරක්හුගේ ධර්‍මය රුචි කරනසේක්ද?” යි විචාළේ ය.
15. “අත්‍ථාවුසො, මහාසමණො සක්‍යපුත‍්තො සක්‍යකුලා පබ‍්බජිතො. තාහං භගවන‍්තං උද‍්දිස‍්ස පබ‍්බජිතො. සො ච මෙ භගවා සත්‍ථා. තස‍්ස චාහං භගවතො ධම‍්මං රොචෙමී”ති. “කිංවාදී පනායස‍්මතො සත්‍ථා කිමක‍්ඛායී?” “අහං ඛො ආවුසො, නවො අචිරපබ‍්බජිතො. අධුනාගතො ඉමං ධම‍්මවිනයං. න තාහං සක‍්කොමි විත්‍ථාරෙන ධම‍්මං දෙසෙතුං. අපි ච තෙ සඞ‍්ඛිත‍්තෙන අත්‍ථං වක‍්ඛාමී”ති. අථ ඛො සාරිපුත‍්තො පරිබ‍්බාජකො “ආයස‍්මන‍්තං අස‍්සජිං එතදවොච: “හොතු ආවුසො –
15. (එකල්හි අස්සජිස්ථවිරතෙමේ) “ඇවැත්නි, ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශාක්‍යකුල යෙන් නික්ම පැවිදි වූ මහාශ්‍රමණයෙක් ඇත. මම ඒ භාග්‍යවතුන් උදෙසා පැවිදි වූයෙමි. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මාගේ ශාස්තෘ වනසේක. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ධර්‍මය ද මට රුස්නේ” යි කීයේ ය. එවිට ආයුෂ්මතුන් වහන්සේගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ කිනම් ලබ්ධි ඇතිසේක් ද? කුමක් කියනසේක්දැ” යි පරිව්‍රාජකතෙමේ (ඇසී ය.) “ඇවැත්නි, මම නවකයෙක් වෙමි. පැවිදි වූ නොබෝකල් ඇත්තේ වෙමි. මේ ශාසනයට අළුත පැමිණියේ වෙමි. එහෙයින් මම ඔබට ධර්‍මය විස්තර වශයෙන් දේශනා කරන්නට අපොහොසත් වෙමි. එතෙකුදු වුවත් ඔබට සැකෙවින් අර්‍ත්‍ථය කියමි”යි අස්සජිස්ථවිරතෙමේ කී ය. ඉක්බිති ශාරීපුත්‍රපරිව්‍රාජකතෙමේ ආයුෂ්මත් අස්සජි තෙරුන්ට “ඇවැත්නි, වේවා–
“අප‍්පං වා බහුං වා භාසස‍්සු අත්‍ථඤ‍්ඤෙව මෙ බ්‍රූහි, අත්‍ථෙනෙව මෙ අත්‍ථො කිං කාහසි බ්‍යඤ‍්ජනං බහු”න‍්ති.
“ස්වල්ප කොට හෝ බොහෝ කොට හෝ වදාරණු මැනවි. මට අර්‍ත්‍ථය ම කියව. මට අර්‍ත්‍ථයෙන් ම ය වැඩ, බොහෝ වචනවලින් ප්‍රයෝජන කිමැ?” යි කීයේ ය.
අථ ඛො ආයස‍්මා අස්සජි සාරිපුත‍්තස‍්ස පරිබ‍්බාජකස‍්ස ඉමං ධම‍්මපරියායං අභාසි:
ඉක්බිති ආයුෂ්මත් අස්සජිස්ථවිරතෙමේ ශාරීපුත්‍රපරිව්‍රාජකයාහට මේ ධර්‍මක්‍රමය කී ය:
“යෙ ධම‍්මා හෙතුප‍්පභවා තෙසං හෙතුං තථාගතො ආහ, තෙසඤ‍්ච යො නිරොධො එවංවාදී මහාසමණො”ති.
“හේතුවෙන් උපදින යම් ධර්‍මකෙනෙක් වෙත් ද, ඔවුන්ගේ හේතුව තථාගතතෙමේ වදාළේ ය. ඔවුන්ගේ යම් නිරෝධයෙක් වේ ද, එය ද වදාළේ ය. මහාශ්‍රමණතෙමේ මෙබඳුවාද ඇත්තේ ය”යි.
අථ ඛො සාරිපුත‍්තස‍්ස පරිබ‍්බාජකස‍්ස ඉමං ධම‍්මපරියායං සුත්‍වා විරජං වීතමලං ධම‍්මචක‍්ඛුං උදපාදි: “යං කිඤ‍්චි සමුදයධම‍්මං, සබ‍්බං තං නිරොධධම‍්ම”න‍්ති.
ඉක්බිති ශාරීපුත්‍රපරිව්‍රාජකයාහට මේ ධර්‍මක්‍රමය අසා පහ වූ රාගාදිරජස් ඇති පහ වූ කෙලෙස්මල ඇති “යම් කිසිවක් හටගැණීම ස්වභාවය කොට ඇත්තේ ද, ඒ සියල්ල නිරුද්ධ වීම ස්වභාවය කොට ඇතැ” යි සෝතාපත්තිමග්ගඤාණය උපන්නේ ය.
“එසෙව ධම‍්මො යදි තාවදෙව පච‍්චබ්‍යථා පදමසොකං, අදිට‍්ඨං අබ‍්භතීතං බහුකෙහි කප‍්පනහුතෙහී”ති.
ඉදින් මෙ පමණක් වුවත් එය ම ධර්‍මය වේ. (ඔබවහන්සේ) බොහෝ දෙනා විසින් කල්පනහුතයන්හි ද නො දුටු ඉක්මවා ගිය ශෝකරහිත වූ ඒ නිර්‍වාණපදය ප්‍රතිවේධ කළසේක.”
16. අථ ඛො සාරිපුත‍්තො පරිබ‍්බාජකො යෙන මොග‍්ගල‍්ලානො පරිබ‍්බාජකො තෙනුපසඞ‍්කමි. අද‍්දසා ඛො මොග‍්ගල‍්ලානො පරිබ‍්බාජකො සාරිපුත‍්තං පරිබ‍්බාජකං දූරතොව ආගච‍්ඡන‍්තං. දිස‍්වාන සාරිපුත‍්තං පරිබ‍්බාජකං එතදවොච: “විප‍්පසන‍්නානි ඛො තෙ ආවුසො, ඉන්‍ද්‍රියානි. පරිසුද‍්ධො ඡවිවණ‍්ණො. පරියොදාතො. කච‍්චි නු ත්‍වං ආවුසො, අමතමධිගතො?”ති. “ආමාවුසො, අමතං අධිගතො”ති. “යථා කථම‍්පන ත්‍වං ආවුසො, අමතං අධිගතො?”ති. “ඉධාහං ආවුසො, අද‍්දසං අස‍්සජිං භික‍්ඛුං රාජගහෙ පිණ‍්ඩාය චරන‍්තං පාසාදිකෙන අභික‍්කන‍්තෙන පටික‍්කන‍්තෙන ආලොකිතෙන විලොකිතෙන සම‍්මිඤ‍්ජිතෙන පසාරිතෙන ඔක‍්ඛිත‍්තචක‍්ඛුං ඉරියාපථසම‍්පන‍්නං. දිස‍්වාන මෙ එතදහොසි: “යෙ වත ලොකෙ අරහන‍්තො වා අරහත‍්තමග‍්ගං වා සමාපන‍්නා. අයං තෙසං භික‍්ඛු අඤ‍්ඤතරො. යන‍්නූනාහං ඉමං භික‍්ඛුං උපසඞ‍්කමිත්‍වා පුච‍්ඡෙය්‍යං: කං’සි ත්‍වං ආවුසො උද‍්දිස‍්ස පබ‍්බජිතො? කො වා තෙ සත්‍ථා? කස‍්ස වා ත්‍වං ධම‍්මං රොචෙසී?”’ති. තස‍්ස මය‍්හං ආවුසො, එතදහොසි: “අකාලො ඛො ඉමං භික‍්ඛුං පුච‍්ඡිතුං, අන‍්තරඝරං පවිට‍්ඨො පිණ‍්ඩාය චරති, යන‍්නූනාහං ඉමං භික‍්ඛුං පිට‍්ඨිතො පිට‍්ඨිතො අනුබන්‍ධෙය්‍යං අත්‍ථිකෙහි උපඤ‍්ඤාතං මග‍්ග”න‍්ති.
16. ඉක්බිති ශාරීපුත්‍රපරිව්‍රාජකතෙමේ මෞද්ගල්‍යායනපරිව්‍රාජකයා හුන් තැනට ගියේ ය. මෞද්ගල්‍යායනපරිව්‍රාජකතෙමේ එන්නා වූ ශාරීපුත්‍රපරිව්‍රාජකයා දුර දී ම දුටුයේ ය. දැක ශාරීපුත්‍රපරිව්‍රාජකයාහට “ඇවැත්නි, ඔබගේ ඉන්‍ද්‍රියයෝ වෙසෙසින් පහන් වෙති. පිරිසිදු වූ සිරුරු පැහැය අතිශයින් නිර්‍මල වේ. ඇවැත්නි, කිම? නිවණ අවබෝධ කළහු දැ?” යි කීයේ ය. “එසේ ය, ඇවැත්නි, නිවණ අවබෝධ කෙළේ වෙමි” යි (ශාරීපුත්‍රතෙමේ කී ය.) “ඇවැත්නි, යුෂ්මත්හු කෙසේ නිවණ අවබෝධ කළහු දැ?” යි (මෞද්ගල්‍යායනතෙමේ ඇසී ය.) “ඇවැත්නි, මම මෙහි ප්‍රසාදජනක වූ ඉදිරි ගමනින් ආපසු ගමනින් ඉදිරිය බැලීමෙන් හාත්පස බැලීමෙන් අත්පා හැකිළීමෙන් අත්පා දිගුකිරීමෙන් යුක්ත ව යට හෙළූ ඇස් ඇති ව යහපත් ඉරියව්වෙන් යුක්ත ව රජගහනුවර පිඬු සිඟා හැසිරෙණ අස්සජි මහණහු දුටුයෙමි. දැක මට “ඒකාන්තයෙන් ලෝකයෙහි යම් කෙනෙක් රහත් වූවාහු හෝ රහත් මගට පිළිපන්නාහු හෝ වෙත් ද, මේ මහණතෙමේ ත් ඔවුන් අතුරෙහි එක්තරා එකෙක. මම මේ ‘මහණහු කරා ගොස් “ඇවැත්නි, ඔබවහන්සේ කවරකු උදෙසා පැවිදි වූවහු ද? ඔබවහන්සේගේ ශාස්තෘ තෙමේ කවරෙක් හෝ වේ ද? ඔබවහන්සේ කවරකුගේ ධර්‍මය රුචි කරහු ද? යි විචාරන්නෙම් නම් යෙහෙකැ” යි සිතක් උපන්නේ ය. ඇවැත්නි මට “මේ මහණහු විචාරන්ට මේ කාලය නො වේ ම ය. ඇතුළුගමට පිවිසියේ පිඬු සිඟා හැසිරේ. මම මේ මහණහු පසුපස්සේ ලුහුබැඳ යන්නෙම් නම් යෙහෙක. නිවන් සොයන්නන් විසින් මඟ දැන ගන්නා ලද්දේ ය” යි සිතක් වි ය.
17. අථ ඛො ආවුසො, අස්සජි භික‍්ඛු රාජගහෙ පිණ‍්ඩාය චරිත්‍වා පිණ‍්ඩපාතං ආදාය පටික‍්කමි. අථඛ‍්වාහං ආවුසො, යෙන අස්සජි භික‍්ඛු තෙනුපසඞ‍්කමිං. උපසඞ‍්කමිත්‍වා අස‍්සජිනා භික‍්ඛුනා සද‍්ධිං සම‍්මොදිං. සම‍්මොදනීයං කථං සාරනීයං වීතිසාරෙත්‍වා එකමන‍්තං අට‍්ඨාසිං. එකමන‍්තං ඨිතො ඛො අහං ආවුසො අස‍්සජිං භික‍්ඛුං එතදවොචං: “විප‍්පසන‍්නානි ඛො තෙ ආවුසො, ඉන්‍ද්‍රියානි. පරිසුද‍්ධො ඡවිවණ‍්ණො පරියොදාතො. කං’සි ත්‍වං ආවුසො, උද‍්දිස‍්ස පබ‍්බජිතො? කො වා තෙ සත්‍ථා? කස‍්ස වා ත්‍වං ධම‍්මං රොචෙසී?”ති.
17. ඉක්බිති අස්සජි භික්‍ෂුතෙමේ රජගහනුවර පිඬු සිඟා හැසිර පිණ්ඩපාතය ගෙණ පෙරළා ගියේ ය. ඇවැත්නි, එකල්හි මම අස්සජිභික්‍ෂු වෙතට ගියෙමි. ගොස්, අස්සජිභික්‍ෂුහු සමග සතුටු වීමි. සතුටු විය යුතු වූ සිත් ඇලවිය යුතු වූ කතා කොට නිමවා පසෙක සිටියෙමි. ඇවැත්නි, පසෙක සිටියා වූ මම අස්සජිභික්‍ෂුහුට “ඇවැත්නි, තමුන්නාන්සේගේ ඉන්‍දියයෝ වෙසෙසින් පහන් වෙත් ම ය. පිරිසිදු වූ සිරුරුපැහැය අතිශයින් නිර්‍මල ය. ඇවැත්නි, තමුන්නාන්සේ කවරෙකු උදෙසා පැවිදි වූ සේක් ද? නුඹවහන්සේගේ ශාස්තෘ තෙමේ කවරෙක් හෝ වේ ද? කවරකු ගේ ධර්‍මය රුචි කරණසේ දැ?” යි මෙය ඇසීමි.
“අත්‍ථාවුසො මහාසමණො සක්‍යපුත‍්තො සක්‍යකුලා පබ‍්බජිතො. තාහං භගවන‍්තං උද‍්දිස‍්ස පබ‍්බජිතො. සො ච මෙ භගවා සත්‍ථා. තස‍්ස චාහං භගවතො ධම‍්මං රොචෙමී”ති. “කිංවාදී පනායස‍්මතො සත්‍ථා? කිමක‍්ඛායී?”ති. “අහං ඛො ආවුසො, නවො අචිරපබ‍්බජිතො. අධුනාගතො ඉමං ධම‍්මවිනයං, න තාහං සක‍්කොමි විත්‍ථාරෙන ධම‍්මං දෙසෙතුං. අපි ච තෙ සඞ‍්ඛිත‍්තෙන අත්‍ථං වක‍්ඛාමී”ති.
(එපිට අස්සජිභික්‍ෂුතෙමේ) “ඇවැත්නි, ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශාක්‍යකුලයෙන් නික්ම පැවිදි වූ මහාශ්‍රමණයෙක් ඇත්තේ ය. මම ඒ භාග්‍යවතුන් උදෙසා පැවිදි වූයෙමි. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මාගේ ශාස්තෘ වනසේක. මම ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ධර්‍මය රුචි කරමි” යි කීයේ ය. “ආයුෂ්මත්හුගේ ශාස්තෘන්වහන්සේ කිනම් ලබ්ධි ඇතිසේක් ද? කුමක් කියන සේක් ද?” යි (මම ඇසීමි.) “ඇවැත්නි, මම නවකයෙක්මි. පැවිදි වූ නොබෝකල් ඇත්තේ වෙමි. මේ ශාසනයට අළුත බැස ගත්තේ වෙමි. (එහෙයින්) මම ඔබට ධර්‍මය විස්තර වශයෙන් දේශනා කරන්නට අපොහොසත් වෙමි. එතෙකුදු වුවත් මම නුඹට සැකෙවින් අර්‍ත්‍ථය කියමි” යි (අස්සජිභික්‍ෂුතෙමේ කී ය.)
“අප‍්පං වා බහුං වා භාසස‍්සු අත්‍ථඤ‍්ඤෙව මෙ බ්‍රූහි, අත්‍ථෙනෙව මෙ අත්‍ථො කිං කාහසි ව්‍යඤ‍්ජනං බහු”න‍්ති.
“ස්වල්ප කොට හෝ බොහෝ කොට හෝ වදාරණු මැනවි. මට අර්‍ත්‍ථය ම කියව. මට අර්‍ත්‍ථයෙන් ම ය වැඩ. බොහෝ වචන වලින් කුමක් කරන්නේ ද?” (මම කීමි).
අථ ඛො ආවුසො, අස්සජි භික‍්ඛු ඉමං ධම‍්මපරියායං අභාසි –
ඉක්බිති ඇවැත්නි, අස්සජිභික්‍ෂුතෙමේ, ‘හේතුවෙන් උපදින යම් ධර්‍ම කෙනෙක් වෙත් ද, ඔවුන්ගේ හේතුව තථාගතතෙමේ වදාළේ ය. ඔවුන්ගේ යම් නිරෝධයෙක් වේ ද, එය ද වදාළේ ය. මහාශ්‍රමණතෙමේ මෙබඳු වාද ඇත්තේ ය” යි මේ ධර්‍මක්‍රමය කීයේ ය.
“යෙ ධම‍්මා හෙතුප‍්පභවා, තෙසං හෙතුං තථාගතො ආහ; තෙසඤ‍්ච යො නිරොධො, එවංවාදී මහාසමණො”ති.
අථ ඛො මොග‍්ගල‍්ලානස‍්ස පරිබ‍්බාජකස‍්ස ඉමං ධම‍්මපරියායං සුත්‍වා විරජං වීතමලං ධම‍්මචක‍්ඛුං උදපාදි: යං කිඤ‍්චි සමුදයධම‍්මං සබ‍්බං තං නිරොධධම‍්ම”න‍්ති.
ඉක්බිති මුගලන්පිරිවැජියාහට මේ ධර්‍මක්‍රමය අසා පහ වූ රාගාදිරජස් ඇති පහ වූ කෙලෙස්මල ඇති “යමක් හටගැණීම ස්වභාවය කොට ඇත්තේ ද, ඒ සියල්ල නිරුද්ධ වීම ස්වභාවය කොට ඇතැ” යි යන සෝතාපත්තිමග්ගඤාණය උපන්නේ ය.
“එසෙව ධම‍්මො යදි තාවදෙව පච‍්චබ්‍යථා පදමසොකං, අදිට‍්ඨං අබ‍්භතීතං බහුකෙහි කප‍්පනහුතෙහී”ති.
“ඉදින් මෙපමණක් ම වුවත් එය ම ධර්‍මය වේ. බොහෝ දෙනා විසින් බොහෝ කල්පනහුතයන්හි ද නො දුටු ඉක්මවා ගිය අසෝක වූ ඒ නිර්‍වාණ පදය (ඔබවහන්සේ) ප්‍රතිවේධ කළසේක.”
18. අථ ඛො මොග‍්ගල‍්ලානො පරිබ‍්බාජකො සාරිපුත‍්තං පරිබ‍්බාජකං එතදවොච: “ගච‍්ඡාම මයං ආවුසො, භගවතො සන‍්තිකෙ. සො නො භගවා සත්‍ථා”ති. “ඉමානි ඛො ආවුසො අඩ‍්ඪතෙය්‍යානි පරිබ‍්බාජකසතානි අම‍්හෙ නිස‍්සාය අම‍්හෙ සම‍්පස‍්සන‍්තා ඉධ විහරන‍්ති. තෙ’පි තාව අපලොකෙම යථා තෙ මඤ‍්ඤිස‍්සන‍්ති, තථා කරිස‍්සන‍්තී”ති.
18. එකල්හි මුගලන්පිරිවැජිතෙමේ ශාරීපුත්‍රපරිව්‍රාජකයාහට “ඇවැත්නි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයට යමු. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ යයි කීයේ ය. ඇවැත්නි, “මේ දෙසියපණසක් පරිව්‍රාජකයෝ අප නිසා අප බලමින් මෙහි වෙසෙති. (එහෙයින්) පළමු කොට ඔවුන් ගැණ ද සොයා බලමු. ඔහු යම් පරිද්දෙකින් සිතන්නෝ ද එසේ කරන්නාහ”යි (සැරියුත් පිරිවැජිතෙම කීයේ ය.)
19. අථ ඛො සාරිපුත‍්තමොග‍්ගල‍්ලානා යෙන තෙ පරිබ‍්බාජකා, තෙනුපසඞ‍්කමිංසු, උපසඞ‍්කමිත්‍වා තෙ පරිබ‍්බාජකෙ එතදවොචුං: “ගච‍්ඡාම මයං ආවුසො, භගවතො සන‍්තිකෙ. සො නො භගවා සත්‍ථා”ති. “මයං ආයස‍්මන‍්තෙ නිස‍්සාය ආයස‍්මන‍්තෙ සම‍්පස‍්සන‍්තා ඉධ විහරාම. සචෙ ආයස‍්මන‍්තා මහාසමණෙ බ්‍රහ‍්මචරියං චරිස‍්සන‍්ති, සබ‍්බෙව මයං මහාසමණෙ බ්‍රහ‍්මචරියං චරිස‍්සාමා”ති.
19. ඉක්බිති සැරියුත් මුගලන් දෙදෙන ඒ පරිව්‍රාජකයන් හුන් තැනට ගියහ. ගොස්, ඇවැත්නි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයට යමු. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ ය යි කීහ. අපි ආයුෂ්මතුන් නිසා ආයුෂ්මතුන් බලමින් මෙහි වසමු. ඉදින් ආයුෂ්මත්හු මහාශ්‍රමණයන් කෙරෙහි බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙන්නාහු ද, අපි සියලු දෙන ම මහාශ්‍රමණයන් කෙරෙහි බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙන්නෙමු” යි ඒ පරිව්‍රාජකයෝ කීහ.
අථ ඛො සාරිපුත‍්තමොග‍්ගල‍්ලානා යෙන සඤ‍්ජයො පරිබ‍්බාජකො තෙනුපසඞ‍්කමිංසු. උපසඞ‍්කමිත්‍වා සඤ‍්ජයං පරිබ‍්බාජකං එතදවොචුං: “ගච‍්ඡාම මයං ආවුසො, භගවතො සන‍්තිකෙ. සො නො භගවා සත්‍ථා”ති. “අලං ආවුසො, මා ගමිත්‍ථ, සබ‍්බෙව තයො ඉමං ගණං පරිහරිස‍්සාමා”ති.
ඉක්බිති සැරියුත් මුගලන් දෙදෙන සඤ්ජය පරිව්‍රාජකයා වෙතට ගියහ. ගොස් “ඇවැත්නි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයට යමු. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ ය” යි සඤ්ජය පරිව්‍රාජකයාහට කීහ. (එවිට සඤ්ජයතෙමේ) “ඇවැත්නි, කම් නැත. නො යවු. අපි කවුරුත් මේ ගණය පරිහරණය කරන්නෙමු” යි කී ය.
දුතියම‍්පි ඛො -පෙ- තතියම‍්පි ඛො සාරිපුත‍්තමොග‍්ගල‍්ලානා සඤ‍්චයං පරිබ‍්බාජකං එතදවොචුං: “ගච‍්ඡාම මයං ආවුසො, භගවතො සන‍්තිකෙ. සො නො භගවා සත්‍ථා”ති. “අලං, ආවුසො, මා ගමිත්‍ථ, සබ‍්බෙව තයො ඉමං ගණං පරිහරිස‍්සාමා”ති.
දෙවනු ද –පෙ– තෙවනු ද සැරියුත් මුගලන් දෙදෙන “ඇවැත්නි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයට යමු. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ ය” යි සඤ්ජය පරිව්‍රාජකයාහට කීහ. “ඇවැත්නි කම් නැත. නො යවු. අපි තිදෙන ම මේ ගණය පරිහරණය කරන්නෙමු” යි සඤ්ජය තෙමේ කීයේ ය.
20. අථ ඛො සාරිපුත‍්තමොග‍්ගල‍්ලානා තානි අඩ‍්ඪතෙය්‍යානි පරිබ‍්බාජකසතානි ආදාය යෙන වෙළුවනං තෙනුපසඞ‍්කමිංසු. සඤ‍්ජයස‍්ස පන පරිබ‍්බාජකස‍්ස තත්‍ථෙව උණ‍්හං ලොහිතං මුඛතො උග‍්ගඤ‍්ඡි.
20. ඉක්බිති සැරියුත් මුගලන් දෙදෙන ඒ දෙසිය පණසක් පරිව්‍රාජකයන් ගෙණ වේළුවනයට ගියහ. ඒ වේලෙහි සඤ්ජය පරිව්‍රාජකයාගේ මුවින් උණුලේ නැංගේ ය.
අද‍්දසා ඛො භගවා සාරිපුත‍්තමොග‍්ගල‍්ලානෙ දූරතොව ආගච‍්ඡන‍්තෙ. දිස‍්වාන භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “එතෙ භික‍්ඛවෙ ද‍්වෙ සහායා ආගච‍්ඡන‍්ති කොලිතො උපතිස‍්සො ච. එතං මෙ සාවකයුගං භවිස‍්සති අග‍්ගං භද‍්දයුග”න‍්ති.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එන්නා වූ ශාරිපුත්‍ර – මෞද්ගල්‍යායනයන් දුර දී ම දුටු සේක. දැක “මහණෙනි, කෝලිත – උපතිස්ස යන මේ යහළුවෝ දෙදෙන මෙහි එත්. මේ දෙදෙන මාගේ ශ්‍රේෂ්ඨ වූ භද්‍රයුග්මය වූ ශ්‍රාවකයුග්මය වන්නේ ය” යි වදාළ සේක.
“ගම‍්භීරෙ ඤාණවිසයෙ, අනුත‍්තරෙ උපධිසඞ‍්ඛයෙ, විමුත‍්තෙ අප‍්පත‍්තෙ වෙළුවනං අථ නෙ සත්‍ථා බ්‍යාකාසි.
“ඉක්බිති, ගැඹුරු නුවණට විෂය වූ නිරුත්තර වූ නිර්‍වාණයෙහි මිදුනාවූ ඒ ශාරීපුත්‍ර – මෞද්ගල්‍යයනයන් වේළුවනයට නො පැමිණි කල්හි ම ශාස්තෘන් වහන්සේ මෙසේ ප්‍රකාශ කළ සේක”:
එතෙ ද‍්වෙ සහායකා ආගච‍්ඡන‍්ති කොලිතො උපතිස‍්සො ච; එතං මෙ සාවකයුගං, භවිස‍්සති අග‍්ගං භද‍්දයුගන‍්ති.
“කෝලිත ද උපතිස්ස ද යන මේ යහළුවෝ දෙදෙන මෙහි එත්. මේ යුග්මය මාගේ ශ්‍රේෂ්ඨ භද්‍රයුග්මය වූ ශ්‍රාවකයුග්මය වන්නේ ය.”
21. අථ ඛො සාරිපුත‍්තමොග‍්ගල‍්ලානා යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමිංසු. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවතො පාදෙසු සිරසා නිපතිත්‍වා භගවන‍්තං එතදවොචුං: “ලභෙය්‍යාම මයං භන‍්තෙ, භගවතො සන‍්තිකෙ පබ‍්බජ‍්ජං. ලභෙය්‍යාම උපසම‍්පද”න‍්ති. “එථ භික‍්ඛවො”ති භගවා අවොච. “ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො. චරථ බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති. සාව තෙසං ආයස‍්මන‍්තානං උපසම්පදා අහොසි.
21. ඉක්බිති සැරියුත් මුගලන් දෙදෙන භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙතට පැමිණියහ. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාමුල්හි හිසින් වැටී “ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැවිදිබව ලබන්නෙමු. උපසම්පදාව ලබන්නෙමු” යි දැන්වූහ. “එවු; මහණෙනි, ධර්‍මය හොඳින් දේශනා කරණ ලද්දේ ය. හොඳින් දුක් කෙළවර කරණු පිණිස බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙවු” යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ සේක. ඒ ම ඒ ආයුෂ්මත්වරුන්ට උපසම්පදාව වී ය.
22. තෙන ඛො පන සමයෙන අභිඤ‍්ඤාතා අභිඤ‍්ඤාතා මාගධකා කුලපුත‍්තා භගවති බ්‍රහ‍්මචරියං චරන‍්ති. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “අපුත‍්තකතාය පටිපන‍්නො සමණො ගොතමො. වෙධබ්‍යාය පටිපන‍්නො සමණො ගොතමො. කුලුපච‍්ඡෙදාය පටිපන‍්නො සමණො ගොතමො. ඉදානි තෙන ජටිලසහස‍්සං පබ‍්බාජිතං. ඉමානි ච අඩ‍්ඪතෙය්‍යානි පරිබ‍්බාජකසතානි සඤ‍්ජෙය්‍යානි පබ‍්බාජිතානි. ඉමෙ ච අභිඤ‍්ඤාතා අභිඤ‍්ඤාතා මාගධිකා කුලපුත‍්තා සමණෙ ගොතමෙ බ්‍රහ‍්මචරියං චරන‍්තී”ති. අපිස‍්සු භික‍්ඛූ දිස‍්වා ඉමාය ගාථාය චොදෙන‍්ති:-
22. එ කල්හි මගදදනවුවැසි ඉතා ප්‍රසිද්ධ වූ කුලපුත්‍රයෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙත්. එකල්හි මිනිස්සු “ශ්‍රමණගෞතම තෙමේ දරුවන් නැති කිරීම පිණිස පිළිපන්නේ ය. ශ්‍රමණ ගෞතමතෙමේ වැන්දඹුබව පිණිස පිළිපන්නේ ය. ශ්‍රමණ ගෞතමතෙමේ කුල නැසීම පිණිස පිළිපන්නේ ය. දැන් ඔහු විසින් දහසක් ජටිලයෝ පැවිදි කරණ ලදහ. මේ සඤ්ජය පරිව්‍රාජකයාගේ අතැවැසි වූ දෙසියපණසක් පරිව්‍රාජකයෝ පැවිදි කරණ ලදහ. ඉතා ප්‍රසිද්ධ වූ මේ මගදදනවුවැසි කුලපුත්‍රයෝ ද ශ්‍රමණ ගෞතමයා වෙත බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙත්” යි හෙළා දකිත්. ගරහත්. අගුණ පතුරුවත්. භික්‍ෂූන් දැක මේ ගාථාවෙන් චෝදනා ද කරත්:
“ආගතො ඛො මහාසමණො, මාගධානං ගිරිබ‍්බජං, සබ‍්බෙ සඤ‍්ජෙය්‍යකෙ නෙත්‍වා කංසු’දානි නයිස‍්සතී”ති.
“මහාශ්‍රමණ තෙමේ සඤ්ජයඅතැවැසි සියල්ලන් තමන් වෙත පමුණුවා ගෙණ මගදදනවුවැස්සන්ගේ ගිරිබ්බජ නම් රජගහ නුවරට ආයේ ය. දැන් කවරකු ගෙණයන්නේ ද?
23. අස‍්සොසුං ඛො භික‍්ඛූ තෙසං මනුස‍්සානං උජ‍්ඣායන‍්තානං ඛීයන‍්තානං විපාචෙන‍්තානං. අථ ඛො තෙ භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං -පෙ- න, භික‍්ඛවෙ, සො සද‍්දො චිරං භවිස‍්සති, සත‍්තාහමෙව භවිස‍්සති, සත‍්තාහස‍්ස අච‍්චයෙන අන‍්තරධායිස‍්සති. තෙන හි, භික‍්ඛවෙ, යෙ තුම‍්හෙ ඉමාය ගාථාය චොදෙන‍්ති –
23. භික්‍ෂූහු – මෙසේ හෙළා දකින ගරහන අගුණ කියන මිනිසුන්ගේ ඒ කතාව ඇසූහ. ඉක්බිති ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කාරණය දැන්වූහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “මහණෙනි, ඒ කතාහඬ වැඩි කල් නො පවතින්නේ ය. සතියක් ම ඒ පවතින්නේ ය. සතිය ගෙවී යෑමෙන් පසු අතුරුදහන් වන්නේ ය. එසේ නම් මහණෙනි, යම් කෙනෙක් තොපට මේ ගාථාවෙන් චෝදනා කෙරෙත් නම් –
“ආගතො ඛො මහාසමණො, මාගධානං ගිරිබ‍්බජං, සබ‍්බෙ සඤ‍්ජෙය්‍යකෙ නෙත්‍වා කං සු’දානි නයිස‍්සතී”ති.
“මහාශ්‍රමණ තෙමේ සඤ්ජයඅතැවැසි සියල්ලන් තමන් වෙත පමුණුවා ගෙණ මගදදනවුවැස්සන්ගේ ගිරිබ්බජ නම් රජගහ නුවරට ආයේ ය. දැන් කවරකු ගෙණයන්නේ දැ” යි
තෙ තුම‍්හෙ ඉමාය ගාථාය පටිචොදෙථ:-
“තෙපි ද ඒ මිනිසුන්ට මේ ගාථාවෙන් පෙරළා චෝදනා කරවු” යි වදාළසේක –
“නයන‍්ති වෙ මහාවීරා සද‍්ධම‍්මෙන තථාගතා, ධම‍්මෙන නයමානානං කා උසූයා විජානත”න‍්ති.
“මහත් වීර්‍ය්‍යය ඇති තථාගතවරයෝ ඒකාන්තයෙන් හික්මවිය හැකි ජනයා සගමොක් සැපයට පමුණුවත්. එසේ ධර්‍මයෙන් පමුණුවන කල්හි තතු දන්නන්ගේ කවර දොස් පහළ කිරීමෙක් වේ දැ” යි
තෙන ඛො පන සමයෙන මනුස‍්සා භික‍්ඛූ දිස‍්වා ඉමාය ගාථාය චොදෙන‍්ති:-
එකල්හි මිනිස්සු භික්‍ෂූන් දැක මේ ගාථාවෙන් චෝදනා කෙරෙත් –
“ආගතො ඛො මහාසමණො, මාගධානං ගිරිබ‍්බජං, සබ‍්බෙ සඤ‍්ජෙය්‍යකෙ නෙත්‍වා කං සු’දානි නයිස‍්සතී”ති.
“මහාශ්‍රමණ තෙමේ සඤ්ජයඅතවැසි සියල්ලන් තමන් වෙත පමුණුවා ගෙණ මගදදනවුවැස්සන්ගේ ගිරිබ්බජ නම් රජගහ නුවරට ආයේ ය. දැන් කවරකු ගෙණයන්නේ දැ?” යි
භික‍්ඛූ තෙ මනුස‍්සෙ ඉමාය ගාථාය පටිචොදෙන‍්ති:-
භික්‍ෂූහු ඒ මිනිසුන්ට මේ ගාථාවෙන් පෙරළා චෝදනා කරත් –
“නයන‍්ති වෙ මහාවීරා, සද‍්ධම‍්මෙන තථාගතා, ධම‍්මෙන නයමානානං කා උසූයා විජානත”න‍්ති.
“මහත් වීර්‍ය්‍යය ඇති තථාගතවරයෝ ඒකාන්තයෙන් හික්මවිය හැකි ජනයා සගමොක් සැපයට පමුණුවත්. එසේ ධර්‍මයෙන් පමුණුවන කල්හි තතු දන්නන්ගේ කවර දොස් පහළ කිරීමෙක් වේ දැ” යි
24. මනුස‍්සා “ධම‍්මෙන කිර සමණා සක්‍යපුත‍්තියා නෙන‍්ති නො අධම‍්මෙනා”ති සත‍්තාහමෙව සො සද‍්දො අහොසි. සත‍්තාහස‍්ස අච‍්චයෙන අන‍්තරධායි.
24. මිනිස්සු “ශ්‍රමණශාක්‍යපුත්‍රයෝ ධර්‍මයෙන් පමුණුවත් ල. අධර්‍මයෙන් නො පමුණුවත් ල” යී මෙසේ කීහ. ඒ කතාහඬ සතියක් තුළ ම පැවැත්තේ ය. සතිය ගෙවී යෑමෙන් අතුරුදහන් වි ය.
සාරිපුත‍්තමොග‍්ගල‍්ලානපබ‍්බජ‍්ජාකථා නිට‍්ඨිතා.
ශාරීපුත්‍ර – මෞද්ගල්‍යායන ප්‍රව්‍රජ්‍යාතොමෝ නිමි.
චතුත්‍ථකභාණවාරං නිට‍්ඨිතං.
සිවුවන බණවර නිමි.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ අනුපජ‍්ඣායකා අනොවදියමානා අනනුසාසියමානා දුන‍්නිවත්‍ථා දුප‍්පාරුතා අනාකප‍්පසම‍්පන‍්නා පිණ‍්ඩාය චරන‍්ති. මනුස‍්සානං භුඤ‍්ජමානානං උපරි භොජනෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙන‍්ති. උපරි ඛාදනීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙන‍්ති උපරි සායනීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙන‍්ති, උපරි පානීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙන‍්ති. සාමං සූපම‍්පි ඔදනම‍්පි විඤ‍්ඤාපෙත්‍වා භුඤ‍්ජන‍්ති. භත‍්තග‍්ගෙපි උච‍්චාසද‍්දා මහාසද‍්දා විහරන‍්ති.
1. එකල්හි භික්‍ෂූහු උපාධ්‍යායයන් නැත්තෝ අවවාද නොකරණු ලබන්නෝ අනුශාසනා නො කරණු ලබන්නෝ නො මනා සේ හැන්දෝ නො මනා සේ පෙරෙව්වෝ මහණුන්ට සුදුසු ආචාරයෙන් තොර වූවෝ පිඬු සිඟා යත්. මිනිසුන් අහර ගණිමින් සිටිය දී බොජුන් මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය එළවත්. කෑම මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය එළවත්. රස විඳිය යුතු අහර මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය එළවත්. පිය යුතු දෙය මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය එළවත්. තුමූ සූප ද බත් ද ඉල්ලා ගෙණ වළඳත්. බත් හලෙහි උස් හඬ ඇති ව මහත් හඬ ඇති ව වෙසෙත්.
2. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම සමණා සක්‍යපුත‍්තියා දුන‍්නිවත්‍ථා දුප‍්පාරුතා අනාකප‍්පසම‍්පන‍්නා පිණ‍්ඩාය චරිස‍්සන‍්ති? මනුස‍්සානං භුඤ‍්ජමානානං, උපරි භොජනෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙස‍්සන‍්ති? උපරි ඛාදනීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙස‍්සන‍්ති? උපරි සායනීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං? උපනාමෙස‍්සන‍්ති? උපරි පානීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙස‍්සන‍්ති? සාමං සූපම‍්පි ඔදනම‍්පි විඤ‍්ඤාපෙත්‍වා භුඤ‍්ජිස‍්සන‍්ති? භත‍්තග‍්ගෙපි උච‍්චාසද‍්දා මහාසද‍්දා විහරිස‍්සන‍්ති සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ‍්මණා බ්‍රාහ‍්මණභොජනෙ?”ති.
2. මිනිස්සු “කෙසේ නම් ශ්‍රමණශාක්‍යපුත්‍රයෝ නො මනා සේ ඇන්දෝ නො මනා සේ පෙරෙව්වෝ මහණුන්ට සුදුසු ආචාරයෙන් තොර වූවෝ පිඬු සිඟා හැසිරෙත් ද? මිනිසුන් අනුභව කරණවිට බොජුන් මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය එළවත් ද? කෑම මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය එළවත් ද? රස විදිය යුතු ආහාර මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය එළවත් ද? පිය යුතු දෙය මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය තබන්නෝද? තුමූ සූප ද බත් ද ඉල්ලා ගෙණ අනුභව කරත් ද? බත්හලෙහි උස් හඬ ඇති ව මහත් හඬ ඇති ව වසත් ද? බමුණු බොජුනෙහි බමුණන් මෙනැ” යි ලාමක කොට සිතත්. ගර්‍හා කෙරෙත්. හැම තැන දොස් කියත්.
3. අස‍්සොසුං ඛො භික‍්ඛූ තෙසං මනුස‍්සානං උජ‍්ඣායන‍්තානං ඛීයන‍්තානං විපාචෙන‍්තානං. යෙ තෙ භික‍්ඛූ අප‍්පිච‍්ඡා සන‍්තුට‍්ඨා ලජ‍්ජිනො කුක‍්කුච‍්චකා සික‍්ඛාකාමා තෙ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම භික‍්ඛූ දුන‍්නිවත්‍ථා දුප‍්පාරුතා අනාකප‍්පසම‍්පන‍්නා පිණ‍්ඩාය චරිස‍්සන‍්ති? මනුස‍්සානං භුඤ‍්ජමානානං උපරි භොජනෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙස‍්සන‍්ති? උපරි ඛාදනීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙස‍්සන‍්ති? උපරි සායනීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙස‍්සන‍්ති? උපරි පානීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙස‍්සන‍්ති? සාමං සූපම‍්පි ඔදනම‍්පි විඤ‍්ඤාපෙත්‍වා භුඤ‍්ජිස‍්සන‍්ති? භත‍්තග‍්ගෙපි උච‍්චාසද‍්දා මහාසද‍්දා විහරිස‍්සන‍්තී”?ති. අථ ඛො තෙ භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං.
3. භික්‍ෂූහු හෙළා දකින්නා වූ දොස් පහළ කරන්නා වූ ඒ මිනිසුන්ගේ කථාව ඇසුවාහු ය. ආසා රහිත වූ පවට බිය ඇති වරදෙහි කුකුස් ඇති හික්මීම කැමැති යම් ඒ භික්‍ෂූහු වෙත් ද, උන්වහන්සේලා කෙසේ නම් භික්‍ෂූහු නො මනා සේ හැඳ පෙරව මහණුන්ට සුදුසු ආචාරයෙන් තොර වූවෝ පිඬු සිඟා යත් ද? මිනිසුන් අනුභව කරණ විට බොජුන් මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය එළවත් ද? කෑම මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය එළවත් ද? රස විඳිය යුතු ආහාර මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය එළවත් ද? පියයුතු දෙය මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය එළවත් ද? තුමූ සූප ද බත් ද ඉල්ලා ගෙණ අනුභව කරත් ද? බොජුන්හලෙහි ද උස් හඬ ඇති ව මහත් හඬ ඇති ව වසත් දැ”? යි හෙළා දකිත්. ගරහත්. දොස් කියත්, ඉක්බිති ඒ භික්‍ෂූහු මේ කාරණය භාග්‍යවතුන් වහන්සේට දන්වා සිටියහ.
4. අථ ඛො භගවා එතස‍්මිං නිදානෙ එතස‍්මිං පකරණෙ භික‍්ඛුසඞ‍්ඝං සන‍්නිපාතාපෙත්‍වා භික‍්ඛූ පටිපුච‍්ඡි: ““සච‍්චං කිර භික‍්ඛවෙ”, භික‍්ඛූ දුන‍්නිවත්‍ථා දුප‍්පාරුතා අනාකප‍්පසම‍්පන‍්නා පිණ‍්ඩාය චරන‍්ති? මනුස‍්සානං භුඤ‍්ජමානානං උපරි භොජනෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙන‍්ති? උපරිඛාදනීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙන‍්ති? උපරි සායනීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙන‍්ති? උපරි පානීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙන‍්ති? සාමං සූපම‍්පි ඔදනම‍්පි විඤ‍්ඤාපෙත්‍වා භුඤ‍්ජන‍්ති? භත‍්තග‍්ගෙපි උච‍්චාසද‍්දා මහාසද‍්දා විහරන‍්තී?”ති.
4. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ නිදානයෙහි ලා මේ කාරණයෙහි ලා භික්‍ෂුසඞ්ඝයා රැස්කරවා “මහණෙනි, සැබෑද? භික්‍ෂූහු නො මනා ව හැඳ පෙරෙව මහණුන්ට සුදුසු ආචාරයෙන් තොරවූවාහු පිඬු සිඟා යත්ද? මිනිසුන් අනුභව කරණ විට බොජුන් මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය එළවත් ද? කෑම මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය එළවත් ද? රස විඳිය යුතු ආහාර මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය එළවත් ද? පිය යුතු දෙය මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය එළවත් ද? තුමූ සූප ද බත් ද ඉල්ලා ගෙණ අනුභව කරත් ද? බත්හලෙහි ද උස් හඬ ඇති ව මහත් හඬ ඇති ව වසත් දැ?’ යි භික්‍ෂූන් විචාළ සේක.
5. ““සච‍්චං භගවා””ති. විගරහි බුද‍්ධො භගවා අනනුච‍්ඡවියං භික‍්ඛවෙ තෙසං මොඝපුරිසානං අනනුලොමිකං අප‍්පතිරූපං අස‍්සාමණකං අකප‍්පියං අකරණීයං. කථං හි නාම තෙ භික‍්ඛවෙ, මොඝපුරිසා දුන‍්නිවත්‍ථා දුප‍්පාරුතා අනාකප‍්පසම‍්පන‍්නා පිණ‍්ඩාය චරිස‍්සන‍්ති? මනුස‍්සානං භුඤ‍්ජමානානං උපරි භොජනෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙස‍්සන‍්ති? උපරි ඛාදනීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙස‍්සන‍්ති. උපරි සායනීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙස‍්සන‍්ති? උපරි පානීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙස‍්සන‍්ති? සාමං සූපම‍්පි ඔදනම‍්පි විඤ‍්ඤාපෙත්‍වා භුඤ‍්ජිස‍්සන‍්ති? භත‍්තග‍්ගෙපි උච‍්චා සද‍්දා මහාසද‍්දා විහරිස‍්සන‍්ති. නෙතං භික‍්ඛවෙ අප‍්පසන‍්නානං වා පසාදාය පසන‍්නානං වා භිය්‍යොභාවාය. අථ ඛ‍්වෙතං භික‍්ඛවෙ අප‍්පසන‍්නානං චෙව අප‍්පසාදාය, පසන‍්නානඤ‍්ච එකච‍්චානං අඤ‍්ඤථත‍්තායා”ති.
5. “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, සැබෑය” යි (ඒ භික්‍ෂූහු සැළකළහ.) භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ “මහණෙනි, ඒ හිස් මිනිසුන් ගේ ක්‍රියාව නුසුදුසු ය. නො ගැළපේ නො සම ය. මහණකමට නුසුදුසු ය. අකැප වූවෙක. නො කට යුත්තෙක. මහණෙනි, නො මනා සේ ඇන්දා වූ නො මනා සේ පෙරෙව්වා වූ සුදුසු ආචාරයෙන් තොර වූ ඒ හිස් මිනිස්සු කෙසේ නම් පිඬු සිඟා හැසිරෙත් ද? මිනිසුන් අහර ගන්නා විට බොජුන් මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍ර අල්ලත් ද? කෑම මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍ර අල්ලත් ද? රස විඳිය යුතු දෙය මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍ර අල්ලත් ද? පිය යුතු දෙය මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍ර අල්ලත් ද? තුමූ ව්‍යඤ්ජන ද බත් ද ඉල්ලා ගෙණ අනුභව කරත් ද? බත්හලෙහි උස් හඬ ඇති ව මහත් හඬ ඇති ව වසත් ද? මහණෙනි, මෙය නො පැහැදුනවුන්ගේ පැහැදීම පිණිස හෝ පැහැදුනවුන්ගේ වැඩි පැහැදීම පිණිස හෝ නො වන්නේ ය. මේ වනාහි නො පැහැදුනවුන්ගේ නො පැහැදීම පිණිස ද පැහැදුනු ඇතැමුන්ගේ වෙනස් බව පිණිස ද පවත්නේ ය” යි එයට ගර්‍හා කළ සේක.
6. අථ ඛො භගවා තෙ භික‍්ඛූ අනෙකපරියායෙන විගරහිත්‍වා දුභරතාය දුප‍්පොසතාය මහිච‍්ඡතාය අසන‍්තුට‍්ඨියා සඞ‍්ගණිකාය කොසජ‍්ජස‍්ස අවණ‍්ණං භාසිත්‍වා අනෙකපරියායෙන සුභරතාය සුප‍්පොසතාය අප‍්පිච‍්ඡස‍්ස සන‍්තුට‍්ඨස‍්ස සල‍්ලෙඛස‍්ස ධුතස‍්ස පාසාදිකස‍්ස අපචයස‍්ස විරියාරම‍්භස‍්ස වණ‍්ණං භාසිත්‍වා භික‍්ඛූනං තදනුච‍්ඡවිකං තදනුලොමිකං ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි:
6. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ භික්‍ෂූන්ට නොයෙක් අයුරින් ගරහා පරිහරණයට අපහසුබැව්හි පෝෂණයට අපහසුබැව්හි මහත් ආශා ඇති බැව්හි ලද දෙයින් සතුටු නො වීමෙහි සමූහයා කෙරෙහි ඇලීමෙහි කුසීත බැව්හි අගුණ වදාරා පරිහරණයට පහසු බැව්හි පෝෂණයට පහසුබැව්හි අපිස්බැව්හි සතොස්බැව්හි කෙලෙස් ලියාහැරීමෙහි ක්ලේශකම්පනයෙහි ප්‍රසාදජනකකායකර්‍මාදියෙහි කෙලෙස් දුරු කිරීමෙහි පටන් ගත් වීර්‍ය්‍යයෙහි නොයෙක් අයුරින් ගුණ වදාරා භික්‍ෂූන්ට ඊට සුදුසු වූ ඊට අනුලොම් වූ දැහැමි කථා කොට භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක:
7. අනුජානාමි, භික‍්ඛවෙ, උපජ‍්ඣායං. උපජ‍්ඣායො භික‍්ඛවෙ, සද‍්ධිවිහාරිකම‍්හි පුත‍්තචිත‍්තං උපට‍්ඨපෙස‍්සති. සද‍්ධිවිහාරිකො උපජ‍්ඣායම‍්හි පිතුචිත‍්තං උපට‍්ඨපෙස‍්සති. එවං තෙ අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤං සගාරවා සප‍්පතිස‍්සා සභාගවුත‍්තිනො විහරන‍්තා ඉමස‍්මිං ධම‍්මවිනයෙ වුඩ‍්ඪිං විරූළ‍්හිං වෙපුල‍්ලං ආපජ‍්ජිස‍්සන‍්ති.
7. “මහණෙනි, උපාද්ධ්‍යායයකු අනුදනිමි. මහණෙනි උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ සද්ධිවිහාරිකයා කෙරෙහි ‘මේ තෙමේ මාගේ පුතු ය’ යි සිත උපද වන්නේ ය. සද්ධිවිහාරික තෙමේ උපාද්ධ්‍යායයා කෙරෙහි “මේ තෙමේ මාගේ පියා” යි සිත උපදවන්නේ ය. මෙසේ ඔහු ගුරුන් සහිත ව පිහිට සහිත ව ගැළපෙන පැවතුම් ඇති ව වසන්නෝ මේ සසුනෙහි වැඩීමට මුල් බැස ගැන්මට මහත් බවට පැමිණෙන්නාහ.”
8. එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ, උපජ‍්ඣායො ගහෙතබ‍්බො: එකංසං උත‍්තරාසඞ‍්ගං කරිත්‍වා පාදෙ වන්‍දිත්‍වා උක‍්කුටිකං නිසීදිත්‍වා අඤ‍්ජලිං පග‍්ගහෙත්‍වා එවමස‍්ස වචනීයො: “උපජ‍්ඣායො මෙ,භන‍්තෙ, හොහි. උපජ‍්ඣායො මෙ භන‍්තෙ, හොහි. උපජ‍්ඣායො මෙ භන‍්තෙ, හොහී”ති. ‘සාහූ’ ති වා ‘ලහූ’ ති වා ‘ඔපායික’න‍්ති වා ‘පතිරූප’න‍්ති වා ‘පාසාදිකෙන සම‍්පාදෙහී’ති වා කායෙන විඤ‍්ඤාපෙති. වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති. කායෙන වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති. ගහිතො හොති උපජ‍්ඣායො. න කායෙන විඤ‍්ඤාපෙති, න වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති, න කායෙන වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති න ගහිතො හොති උපජ‍්ඣායො.
8. මහණෙනි, උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ මෙසේ පත් කර ගත යුත්තේ ය: උතුරුසඟසිවුර එකස් කොට ගෙණ පා වැඳ උක්කුටිකයෙන් හිඳ ඇඳිලි බැඳ ‘ස්වාමීනි, මට උපාද්ධ්‍යාය වනු මැනවි. ස්වාමීනි, මට උපාද්ධ්‍යාය වනු මැනවි. ස්වාමීනි, මට උපාද්ධ්‍යාය වනු මැනවැ’ යි මෙසේ කිය යුතු ය. උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ ‘යහපතැ’ යි හෝ ‘පහසු’ යි හෝ ‘පිළිගත හැකි ය’ යි හෝ ‘සුදුසු’ යි හෝ ‘පහදවනසුලු කායප්‍රයෝග පිළිවෙතින් සරුවෙව’ යි හෝ කයින් විනවා ද, (හඟවා ද) වචනයෙන්, විනවා ද, කයින් හා වචනයෙන් විනවා ද, උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ ගන්නා ලද්දේ වේ. කයින් නො විනවා ද, වචනයෙන් නො විනවා ද, කයින් හා වචනයෙන් නො විනවා ද, උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ නො ගන්නා ලද්දේ වේ.
9. සද‍්ධිවිහාරිකෙන භික‍්ඛවෙ, උපජ‍්ඣායම‍්හි සම්මා වත‍්තිතබ‍්බං. තත්‍රායං සම්මා වත‍්තනා:- කාලස‍්සෙව වුට‍්ඨාය උපාහනා ඔමුඤ‍්චිත්‍වා එකංසං උත‍්තරාසඞ‍්ගං කරිත්‍වා දන‍්තකට‍්ඨං දාතබ‍්බං. මුඛොදකං දාතබ‍්බං. ආසනං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං සචෙ යාගු හොති, භාජනං ධොවිත්‍වා යාගු උපනාමෙතබ‍්බා. යාගුං පීතස‍්ස උදකං දත්‍වා භාජනං පටිග‍්ගහෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන ධොවිත්‍වා පටිසාමෙතබ‍්බං.
9. මහණෙනි, සද්ධිවිහාරිකයා විසින් උපාද්ධ්‍යායයා කෙරෙහි මනා කොට පැවැතිය යුතු ය. එහි මේ මනා කොට පැවැත්ම ය: උදය කලින් ම නැගිට වහන් මුදා උතුරුසඟසිවුර එකස් කොට දැහැටි දිය යුතු ය. මුව දෝනා දිය දිය යුතු ය. අසුන් පැණවිය යුතු ය. ඉදින් කැඳ තිබේ නම්, බඳුන සෝදා කැඳ එළවිය යුතු ය. කැඳ වළඳා අවසන් කොට සිටියහුට දිය පිළිගන්වා බඳුන ගෙණ පාත් කොට නො ගටමින් මැනැවින් සෝදා තැන්පත් කොට තැබිය යුතු ය.
10. “උපජ‍්ඣායම‍්හි වුට‍්ඨිතෙ, ආසනං උද‍්ධරිතබ‍්බං. සචෙ සො දෙසො උක‍්ලාපො, හොති සො දෙසො සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බො.” සචෙ උපජ‍්ඣායො ගාමං පවිසිතුකාමො හොති, නිවාසනං දාතබ‍්බං. පටිනිවාසනං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං. කායබන්‍ධනං දාතබ‍්බං. සගුණං කත්‍වා සඞ‍්ඝාටියො දාතබ‍්බා: ධොවිත්‍වා පත‍්තො සඋදකො දාතබ‍්බො. සචෙ උපජ‍්ඣායො පච‍්ඡාසමණං ආකඞ‍්ඛති, තිමණ‍්ඩලං පටිච‍්ඡාදෙන‍්තෙන පරිමණ‍්ඩලං නිවාසෙත්‍වා කායබන්‍ධනං බන්‍ධිත්‍වා සගුණං කත්‍වා සඞ‍්ඝාටියො පාරුපිත්‍වා ගණ‍්ඨිකං පටිමුඤ‍්චිත්‍වා ධොවිත්‍වා පත‍්තං ගහෙත්‍වා උපජ‍්ඣායස‍්ස පච‍්ඡාසමණෙන හොතබ‍්බං. නාතිදූරෙ ගන‍්තබ‍්බං. නාච‍්චාසන‍්නෙ ගන‍්තබ‍්බං. පත‍්තපරියාපන‍්නං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං.”
10. උපාද්ධ්‍යායයා නැගී සිටි කල්හි අසුන ඔසොවා තැබිය යුතු ය. එ දෙස කසළ සහිත වේ නම් හැමදිය යුතු ය. උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ ගමට යනු කැමැත්තේ නම් අඳනය දිය යුතු ය. ඇඳ තුබූ අඳනය තමන් පිළිගත යුතු ය. කාබාන (පටිය) දිය යුතු ය. දෙගුණ කොට සඟළ සිවුර දිය යුතුය. සෝදා දිය සහිත පාත්‍රය දිය යුතු ය. උපාධ්‍යාය තෙමේ පසු මහණෙකු කැමැත්තේ නම්, තෙමඬුලු වසා පිරිමඬුලු කොට හැඳ පටිය බැඳ දෙගුණ කොට සඟල සිවුර පොරොවා ගණ්ඨිය අවුණා පාත්‍රය සෝදා ගෙණ උපාද්ධ්‍යායයාහට පසුව යන මහණහු විය යුතු ය. වැඩිදුරින් නො යා යුතු ය. වැඩි ලඟින් නො යා යුතු ය. පාත්‍රයෙහි වූ දෙයක් පිළිගත යුතු ය.
11. “න උපජ‍්ඣායස‍්ස භණමානස‍්ස අන‍්තරන‍්තරා කථා ඔපාතෙතබ‍්බා. උපජ‍්ඣායො ආපත‍්තිසාමන‍්තා භණමානො නිවාරෙතබ‍්බො. “නිවත‍්තන‍්තෙන පඨමතරං ආගන‍්ත්‍වා ආසනං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. පාදොදකං පාදපීඨං පාදකඨලිකං උපනික‍්ඛිපිතබ‍්බං. පච‍්චුග‍්ගන‍්ත්‍වා පත‍්තචීවරං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං. පටිනිවාසනං දාතබ‍්බං. නිවාසනං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං. සචෙ චීවරං සින‍්නං හොති, මුහුත‍්තං උණ‍්හෙ ඔතාපෙතබ‍්බං. න ච උණ‍්හෙ චීවරං නිඩ‍්ඩහිතබ‍්බං. චීවරං සඞ‍්ඝරිතබ‍්බං. චීවරං සඞ‍්ඝරන‍්තෙන චතුරඞ‍්ගුලං කණ‍්ණං උස‍්සාදෙත්‍වා චීවරං සඞ‍්ඝරිතබ‍්බං. ‘මා මජ‍්ඣෙ භඞ‍්ගො අහොසී’ති. ඔභොගෙ කායබන්‍ධනං කාතබ‍්බං.”
11. උපාද්ධ්‍යායයා කතා කරමින් සිටිය දී අතරතුර කතා නො දැමිය යුතු ය. උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ ඇවැත් විය හැකි තරම් වූ වදන් කියන්නේ නම් වැළක්විය යුතු ය. පිඬු සිඟා පෙරළා එන්නහු විසින් පළමු කොට අවුත් අසුන් පැණවිය යුතු ය. පා දෝනා දිය පාපුටුව නො සේදු පා තබන පුවරුව එළවිය යුතු ය. ඉදිරියට ගොස් පාසිවුරු පිළිගත යුතු ය. ඇඳ තුබූ අඳනය දිය යුතු ය. (පිඬු සිඟා යනකල ඇඳි) අඳනය පිළිගත යුතු ය. ඉදින් සිවුර තෙත් නම් මොහොතක් උෂ්ණයෙහි ලා වියලිය යුතු ය. සිවුර උෂ්ණයෙහි (වැඩියක්) නො දැවිය යුතු ය. සිවුර නැමිය යුතු ය. සිවුර නමන්නහු විසින් සතරඟුලක් පමණ සිවුරුකොණ උස් කොට ‘මැද නො බිඳේවා’ යි (සලකා) නැමිය යුතු ය. නැමූ සිවුරේ කාබහන තැබිය යුතු ය.
12. “සචෙ පිණ‍්ඩපාතො හොති, උපජ‍්ඣායො ච භුඤ‍්ජිතුකාමො හොති, උදකං දත්‍වා පිණ‍්ඩපාතො උපනාමෙතබ‍්බො. උපජ‍්ඣායො පානීයෙන පුච‍්ඡිතබ‍්බො. භුත‍්තාවිස‍්ස උදකං දත්‍වා පත‍්තං පටිග‍්ගහෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන ධොවිත්‍වා වොදකං කත්‍වා මුහුත‍්තං උණ‍්හෙ ඔතාපෙතබ‍්බො. න ච උණ‍්හෙ පත‍්තො නිඩ‍්ඩහිතබ‍්බො. පත‍්තචීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. පත‍්තං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන පත‍්තං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන හෙට‍්ඨා මඤ‍්චං වා හෙට‍්ඨා පීඨං වා පරාමසිත්‍වා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. න ච අනන‍්තරහිතාය භූමියා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. චීවරං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන චීවරං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන චීවරවංසං වා චීවරරජ‍්ජුං වා පමජ‍්ජිත්‍වා පාරතො අන‍්තං ඔරතො භොගං කත්‍වා චීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං.”
12. ඉදින් පිණ්ඩපාතය වේ ද, උපාද්ධ්‍යායතෙමේත් වළඳනු කැමැති වේ නම්, දිය පිළිගන්වා පිණ්ඩපාතය එළවිය යුතු ය. උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ පැනින් පිළිවිසිය යුතු ය. වළඳා අවසන් කළහුට දිය පිළිගන්වා පාත්‍රය පිළිගෙණ පාත් කොට නො ගටමින් මනා කොට සෝදා දිය පිස ලා මොහොතක් උෂ්ණයෙහි තැබිය යුතු ය. පාත්‍රය උෂ්ණයෙහි ලා වැඩියක් නො දැවිය යුතු ය. පාසිවුරු බහා තැබිය යුතු ය. පාත්‍රය බහා තබන්නහු විසින් එක් අතකින් පාත්‍රය ගෙණ එක් අතකින් ඇඳ යට හෝ පුටුව යට හෝ අත ගා බැලිය යුතු ය. කිසිවක් නො අතුළ බිම් පාත්‍රය බහා නො තැබිය යුතු ය. සිවුර බහා තබන්නහු විසින් එක් අතකින් සිවුර ගෙණ එක් අතකින් සිවුරු ලන උණදඬුව හෝ සිවුරු ලන රැහැණ හෝ පිරිමැද පිරිසිදු කොට නුවාව එහාට හා දරණය මෑතට නමා සිවුර බහා තැබිය යුතු ය.
13. උපජ‍්ඣායම‍්හි වුට‍්ඨිතෙ ආසනං උද‍්ධරිතබ‍්බං. පාදොදකං පාදපීඨං පාදකඨලිකං පටිසාමෙතබ‍්බං. සචෙ සො දෙසො උක‍්ලාපො හොති, සො දෙසො සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බො. සචෙ උපජ‍්ඣායො නහායිතුකාමො හොති, නහානං පටියාදෙතබ‍්බං. සචෙ සීතෙන අත්‍ථො හොති, සීතං පටියාදෙතබ‍්බං. සචෙ උණ‍්හෙන අත්‍ථො හොති, උණ‍්හං පටියාදෙතබ‍්බං.
13. උපාද්ධ්‍යායයා නැඟී සිටි කල්හි ආසනය ඔසොවා තැබිය යුතු ය. පා දෝනා දිය ද පා පුටුව හා නො සේදූ පා තබන පුවරුව ද තැන්පත් කොට තැබිය යුතු ය. ඉදින් එදෙස කසළ සහිත වේ නම්, හැමැන්ද යුතු ය. ඉදින් උපාධ්‍යායතෙමේ නහනු කැමැත්තේ නම්, නහනු පිළියෙල කළ යුතු ය. සිහිල්දියෙන් ප්‍රයෝජන වේ නම්, සිහිල්දිය පිළියෙල කළ යුතු ය. උණුදියෙන් ප්‍රයෝජන වේ නම් උණුදිය පිළියෙල කළ යුතු ය.
14. සචෙ උපජ‍්ඣායො ජන‍්තාඝරං පවිසිතුකාමො හොති, චුණ‍්ණං සන‍්නෙතබ‍්බං, මත‍්තිකා තෙමෙතබ‍්බා, ජන‍්තාඝරපීඨං ආදාය උපජ‍්ඣායස‍්ස පිට‍්ඨිතො ගන‍්ත්‍වා ජන‍්තාඝරපීඨං දත්‍වා චීවරං පටිග‍්ගහෙත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. චුණ‍්ණං දාතබ‍්බං. මත‍්තිකා දාතබ‍්බා. සචෙ උස‍්සහති ජන‍්තාඝරං පවිසිතබ‍්බං. ජන‍්තාඝරං පවිසන‍්තෙන මත‍්තිකාය මුඛං මක‍්ඛෙත්‍වා පුරතො ච පච‍්ඡතො ච පටිච‍්ඡාදෙත්‍වා ජන‍්තාඝරං පවිසිතබ‍්බං. න ථෙරෙ භික‍්ඛූ අනුපඛජ‍්ජ නිසීදිතබ‍්බං. න නවා භික‍්ඛූ ආසනෙන පටිබාහෙතබ‍්බා. ජන‍්තාඝරෙ උපජ‍්ඣායස‍්ස පරිකම‍්මං කාතබ‍්බං. ජන‍්තාඝරා නික‍්ඛමන‍්තෙන ජන‍්තාඝරපීඨං ආදාය පුරතො ච පච‍්ඡතො ච පටිච‍්ඡාදෙත්‍වා ජන‍්තාඝරා නික‍්ඛමිතබ‍්බං.
14. ඉදින් උපාද්ධ්‍යායතෙමේ (හුමාලයෙන් නාන) ගිනිහල් ගෙට පිවිසෙනු කැමැත්තේ වේ ද, නහනසුණු දියෙන් තෙමා පිඬු කළ යුතු ය. නහනමැටි තේමිය යුතු ය. ගිනිහල්ගෙයි පුටුව ගෙණ උපාධ්‍යායයන් වහන්සේගේ පිටිපසින් ගොස් ගිනිහල්ගෙයි පුටුව දී සිවුර පිළිගෙණ පසෙක බහා තැබිය යුතු ය. නහනසුණු දිය යුතු ය. නහනමැටි තේමිය යුතු ය. හැක්කේ නම් ගිනිහල්ගෙට යා යුතු ය. ගිනිහල් ගෙට යන්නහු විසින් නහනමැටියෙන් මුහුණ තවරා ඉදිරිපසින් හා පසු පසින් ද සිරුර වසා ගෙණ ගිනිහල් මගට පිවිසිය යුතු ය. ස්ථවිරභික්‍ෂූන් ගටා නො හිඳිය යුතු ය. නවක භික්‍ෂූන් අසුනෙන් බැහැර නො කළ යුතු ය. ගිනිහල් ගෙයි උපාධ්‍යායයාගේ (ඇඟ ඉළීම් ආදි) වත් කළ යුතු ය. ගිනිහල්ගෙයින් නික්මෙන්නහු විසින් ගිනිහල්ගෙයි පුටුව ගෙණ ඉදිරි පසින් හා පසුපසින් ද සිරුර වසා ගෙණ ගිනිහල්ගෙයින් නික්මිය යුතු ය.
15. “උදකෙපි උපජ‍්ඣායස‍්ස පරිකම‍්මං කාතබ‍්බං. නහාතෙන පඨමතරං උත‍්තරිත්‍වා අත‍්තනො ගත‍්තං වොදකං කත්‍වා නිවාසෙත්‍වා උපජ‍්ඣායස‍්ස ගත‍්තතො උදකං පමජ‍්ජිතබ‍්බං. නිවාසනං දාතබ‍්බං. සඞ්ඝාටි දාතබ‍්බා. ජන‍්තාඝරපීඨං ආදාය පඨමතරං ආගන‍්ත්‍වා ආසනං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. පාදොදකං පාදපීඨං පාදකඨලිකං උපනික‍්ඛිපිතබ‍්බං. උපජ‍්ඣායො පානීයෙන පුච‍්ඡිතබ‍්බො. සචෙ උද‍්දිසාපෙතුකාමො හොති, උද‍්දිසිතබ‍්බො. සචෙ පරිපුච‍්ඡිතුකාමො හොති, පරිපුච‍්ඡිතබ‍්බො.
15. දියෙහි දී ද උපාද්ධ්‍යායයාගේ (ඇඟ ඉලීම් ආදි) වත් කළ යුතු ය. නා අවසන් කළහු විසින් පළමු කොට ගොඩ නැගී තමාගේ සිරුරෙහි දිය පිස දමා හැඳ පොරොවා ගෙණ උපාධ්‍යායයාගේ සිරුරෙහි දිය පිස දැමිය යුතු ය. අඳනය දිය යුතු ය. සඞ්ඝාටිය දිය යුතු ය. ගිනිහල්ගෙයි හිඳිනා පුටුව ගෙණ පළමු කොට අවුත් අසුනක් පැණවිය යුතු ය. පා දෝනා දිය ද පාපුටුව ද නො සේදු පා තබන පුවරුව ද එළවා තැබිය යුතු ය. උපාද්ධ්‍යායතෙමේ පැනින් පිළිවිසිය යුතු ය. ඉදින් උදෙසවා ගණු කැමැත්තේ නම් උදෙසවා ගත යුතු ය. ඉදින් අරුත් කියවා ගණු කැමැත්තේ නම් අරුත් කියවා ගත යුතු ය.
16. යස‍්මිං විහාරෙ උපජ‍්ඣායො විහරති, සචෙ සො විහාරො උක‍්ලාපො හොති, සචෙ උස‍්සහති, සොධෙතබ‍්බො. විහාරං සොධෙන‍්තෙන පඨමං පත‍්තචීවරං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. නිසීදනපච‍්චත්‍ථරණං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. භිසිබිම‍්බොහනං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. මඤ‍්චො නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන අසංඝට‍්ටෙන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. පීඨං නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන, අසංඝට‍්ටන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. මඤ‍්චපටිපාදකා නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බා.
16. උපාද්ධ්‍යායතෙමේ යම් වෙහෙරක වෙසේ නම්, ඒ වෙහෙර කසළ සහිත නම්, පිරිසිදු කිරීමෙහි පොහොසත් නම්, පිරිසිදු කළ යුතු ය. වෙහෙර පිරිසිදු කරන්නහු විසින් පළමු කොට පාසිවුරු බැහැරට ගෙණ පසෙක තැබිය යුතු ය. හිඳිනාකඩ හා පසතුරුණ බැහැරට ගෙණ තැබිය යුතු ය. ගුදිරිය හා කොට්ටය බැහැරට ගෙණ පසෙක තැබිය යුතු ය. ඇඳ පාත් කොට බිම නො උළා දොරබාව නො ගටා බැහැරට ගෙණ පසෙක මනාව තැබිය යුතු ය. පුටුව පාත් කොට බිම නො උළා දොරබාව නො ගටා බැහැර කොට පසෙක මනා ව තැබිය යුතු ය. ඇඳපාඅළු බැහැර කොට පසෙක තැබිය යුතු ය.
17. ඛෙළමල‍්ලකො නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. අපස‍්සෙනඵලකං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. භුම‍්මත්‍ථරණං යථාපඤ‍්ඤත‍්තං සල‍්ලක‍්ඛෙත්‍වා නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. සචෙ විහාරෙ සන‍්තානකං හොති, උල‍්ලොකා පඨමං ඔහාරෙතබ‍්බං. ආලොකසන්‍ධිකණ‍්ණභාගා පමජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ ගෙරුකපරිකම‍්මකතා භිත‍්ති කණ‍්ණකිතා හොති, චොළකං තෙමෙත්‍වා පීළෙත්‍වා පමජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ කාළවණ‍්ණකතා භූමි කණ‍්ණකිතා හොති, චොළකං තෙමෙත්‍වා පීළෙත්‍වා පමජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ අකතා හොති, භූමි උදකෙන පරිප‍්ඵොසෙත්‍වා සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා: “මා විහාරො රජෙන ඌහඤ‍්ඤී”ති.
17. කෙළමලාව බැහැර කොට පසෙක තැබිය යුතු ය. වැතිර හිඳිනා පුවරුව බැහැර කොට පසෙක තැබිය යුතු ය. බුමුතුරුණ පණවාතුබූ සැටි සලකා බලා බැහැර කොට පසෙක තැබිය යුතු ය. වෙහෙරෙහි මකුණු දැල් වේ නම් පළමු කොට උඩ පටන් ඉවත් කළ යුතු ය. ඇතුළත පිටත ජනෙල්කවුළු හා කාමරයෙහි මුළු සතර පිස දැමිය යුතු ය. ගුරුයෙන් පිරියම් කළ බිත්තිය හටගත් පුස් ඇත් නම් රෙදිකඩක් තෙමා මඳක් මිරිකා පිස දැමිය යුතු ය. කළුපැහැ කළ බිම හටගත් පුස් ඇත් නම් රෙදි කඩක් තෙමා මඳක් මිරිකා පිස දැමිය යුතු ය. බිම පිරියම් නො කරණ ලද නම්, “වෙහෙර දූවිල්ලෙන් කිලිටි නො වේවා”යි දිය ඉස පිස දැමිය යුතු ය.
18. සඞ‍්කාරං විචිනිත්‍වා එකමන‍්තං ඡඩ‍්ඩෙතබ‍්බං. භුම‍්මත්‍ථරණං ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. මඤ‍්චපටිපාදකා ඔතාපෙත්‍වා පමජ‍්ජිත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාට‍්ඨානෙ ඨපෙතබ‍්බා. මඤ‍්චො ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන අසංඝට‍්ටන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බො. පීඨං ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන අසංඝට‍්ටන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං භිසිබිම‍්බොහනං ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. නිසීදනපච‍්චත්‍ථරණං ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං ඛෙළමල‍්ලකො ඔතාපෙත්‍වා පමජ‍්ජිත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාට‍්ඨානෙ ඨපෙතබ‍්බො. අපස‍්සෙනඵලකං ඔතාපෙත්‍වා පමජ‍්ජිත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාට‍්ඨානෙ ඨපෙතබ‍්බං.
18. කසළ එකතු කොට එකත්පසෙක හළ යුතු ය. බුමුතුරුණ වියලා පිරිසිදු කොට ගසා දමා ගෙණවුත් පණවා තුබූ ලෙසට පැණවිය යුතු ය. ඇඳපාඅළු වියලා පිරිමැද ගෙණවුත් තුබූ තැන තැබිය යුතු ය. ඇඳ වියලා පිරිසිදු කොට ගසා දමා පාත් කොට බිම නො උළන්නහු විසින් දොරබා නො හප්පා ගෙණවුත් පණවා තුබූ ලෙසට මනා කොට පැණවිය යුතු ය. පුටුව වියලා පිරිසිදු කොට ගසා දමා පාත් කොට බිම නො ගටා දොරබා නො හපා ගෙණවුත් පණවා තුබූ පරිදි පැණවිය යුතු ය. ගුදිරිය හා කොට්ටය වියලා පිරිසිදු කොට ගසා දමා ගෙණවුත් පණවා තුබූ පරිදි පැණවිය යුතු ය. හිඳිනාකඩ හා පසතුරුණ වියලා පිරිසිදු කොට ගසා දමා ගෙණවුත් පණවා තුබූ පරිදි පැණවිය යුතු ය. පඩික්කම සෝදා වියලා පිරිමැද ගෙණවුත් තුබූ තැන තැබිය යුතු ය. වැතිර හිඳිනා පුවරුව වියලා පිරිමැද ගෙණවුත් තුබූ තැන තැබිය යුතු ය.
19. පත‍්තචීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. පත‍්තං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන පත‍්තං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන හෙට‍්ඨා මඤ‍්චං වා හෙට‍්ඨා පීඨං වා පරාමසිත්‍වා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. න ච අනන‍්තරහිතාය භූමියා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. චීවරං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන චීවරං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන චීවරවංසං වා චීවරරජ‍්ජුං වා පමජ‍්ජිත්‍වා පාරතො අන‍්තං ඔරතො භොගං කත්‍වා චීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං.
19. පාසිවුරු බහා තැබිය යුතු ය. පාත්‍රය තබන්නහු විසින් එක් අතකින් පාත්‍රය ගෙණ එක් අතකින් ඇඳ යට හෝ පුටුව යට හෝ අත ගා පාත්‍රය තැබිය යුතු ය. කිසිවක් නො අතුළ බිම පාත්‍රය නො තැබිය යුතු ය. සිවුර බහා තබන්නහු විසින් එක් අතකින් සිවුර ගෙණ එක් අතකින් සිවුර ලන උණදඬුව හෝ රැහැණ හෝ පිරිමැද නුවාව එහාට හා දරණය මෙහාට තබා සිවුර දැමිය යුතු ය.
20. සචෙ පුරත්‍ථිමා සරජා වාතා වායන‍්ති, පුරත්‍ථිමා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ පච‍්ඡිමා සරජා වාතා වායන‍්ති, පච‍්ඡිමා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ උත‍්තරා සරජා වාතා වායන‍්ති, උත‍්තරා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ දක‍්ඛිණා සරජා වාතා වායන‍්ති, දක‍්ඛිණා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ සීතකාලො හොති, දිවා වාතපානා විවරිතබ‍්බා. රත‍්තිං ථකෙතබ‍්බා. සචෙ උණ‍්හකාලො හොති, දිවා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. රත‍්තිං විවරිතබ‍්බා.
20. ඉදින් පෙරදිගින් නැඟ එන දූලි සහිත වූ වාතයෝ හමත් නම්, පෙරදිග කවුළුදොර වැසිය යුතු ය. බස්නාහිරින් නැඟ එන වාතයෝ දූලි සහිත ව හමත් නම්, බස්නාහිර කවුළුදොර වැසිය යුතු ය. උතුරුදිග හටගත් වාතයෝ දූලි සහිත ව හමත් නම්, උතුරුදිග කවුළු දොර වැසිය යුතු ය. දකුණුදිග හටගත් දූලි සහිත වූ වාතයෝ හමත් නම්, දකුණුදිග කවුළුදොර වැසිය යුතු ය. සීතකාලය වේ නම්, දහවල කවුළුදොර ඇර තැබිය යුතු ය. රාත්‍රියෙහි වැසිය යුතු ය. උෂ්ණකාලය වේ නම්, දහවල කවුළුදොර වැසිය යුතු ය. රාත්‍රියෙහි ඇර තැබිය යුතු ය.
21. සචෙ පරිවෙණං උක‍්ලාපං හොති, පරිවෙණං සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බං. සචෙ කොට‍්ඨකො උක‍්ලාපො හොති, කොට‍්ඨකො සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බො. සචෙ උපට‍්ඨානසාලා උක‍්ලාපා හොති, උපට‍්ඨානසාලා සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ අග‍්ගිසාලා උක‍්ලාපා හොති, අග‍්ගිසාලා සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ වච‍්චකුටි උක‍්ලාපා හොති, වච‍්චකුටි සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ පානීයං න හොති, පානීයං උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බං. සචෙ පරිභොජනීයං න හොති, පරිභොජනීයං උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බං. සචෙ ආචමනකුම‍්භියා උදකං න හොති, ආචමනකුම‍්භියා උදකං ආසිඤ‍්චිතබ‍්බං.
21. පිරිවෙණ කසළ සහිත වේ නම්, පිරිවෙණ හැමැදිය යුතු ය. ඇතුළුගෙය කසළ සහිත වේ නම්, ඇතුළුගෙය හැමැදිය යුතු ය. උපස්ථානශාලාව කසළ සහිත වේ නම්, උපස්ථානශාලාව හැමැදිය යුතු ය. ගිනිහල් ගෙය කසළ සහිත වේ නම් ගිනිහල් ගෙය හැමැදිය යුතු ය. වැසිකිළිය කසළ සහිත වේ නම්, වැසිකිළිය හැමදිය යුතු ය. පැන් නො වේ නම්, පැන් එළවා තැබිය යුතු ය. පරිභෝගයට සුදුසු දිය නැති නම්, පරිභෝගයට සුදුසු දිය එළවා තැබිය යුතු ය. වැසිකිළිදිය සැළෙහි දිය නැති නම්, වැසිකිළිදියසැළෙහි දිය වක්කළ යුතු ය.
22. සචෙ උපජ‍්ඣායස‍්ස අනභිරති උප‍්පන‍්නා හොති, සද‍්ධිවිහාරිකෙන වූපකාසෙතබ‍්බො. වූපකාසාපෙතබ‍්බො. ධම‍්මකථා වාස‍්ස කාතබ‍්බා. සචෙ උපජ‍්ඣායස‍්ස කුක‍්කුච‍්චං උප‍්පන‍්නං හොති, සද‍්ධිවිහාරිකෙන විනොදෙතබ‍්බං. විනොදාපෙතබ‍්බං. ධම‍්මකථා වාස‍්ස කාතබ‍්බා. සචෙ උපජ‍්ඣායස‍්ස දිට‍්ඨිගතං උප‍්පන‍්නං හොති, සද‍්ධිවිහාරිකෙන විවෙචෙතබ‍්බං. විවෙචාපෙතබ‍්බං. ධම‍්මකථා වාස‍්ස කාතබ‍්බා.
22. උපාද්ධ්‍යායයාට සාසනයෙහි නො ඇල්මෙක් උපන්නේ නම්, සද්ධිවිහාරිකයා විසින් උපාද්ධ්‍යායයා අන් තැනකට ගෙණ යා යුතු ය. “තෙරුන් අන් තැනකට ගෙණ යව” යි අන් භික්‍ෂුවකට කිය යුතු ය. උන්වහන්සේට ධර්‍මකථා හෝ කිය යුතු ය. උපාද්ධ්‍යායයාහට කුකුසෙක් උපන්නේ නම්, සද්ධිවිහාරිකයා විසින් එය දුරු කළ යුතු ය. “තෙරුන්ගේ කුකුස හැරලච” යි අන් භික්‍ෂුවකට කිය යුතු ය. උන් වහන්සේට ධර්‍මකථා හෝ කිය යුතු ය. උපාද්ධ්‍යායයාහට මිසදිටුවක් උපන්නේ නම් සද්ධිවිහාරිකයා විසින් එය දුරු කට යුතු ය. අනිකකු ලවා හෝ දුරු කරවිය යුතු ය. උන්වහන්සේට ධර්‍මකථා හෝ කිය යුතු ය.
23. සචෙ උපජ‍්ඣායො ගරුධම‍්මං අජ‍්ඣාපන‍්නො හොති පරිවාසාරහො, සද‍්ධිවිහාරිකෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං. “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො උපජ‍්ඣායස‍්ස පරිවාසං දදෙය්‍යා?”ති.
23. උපාද්ධ්‍යායතෙමේ ගරු ඇවැතට පැමිණියේ පිරිවෙසට සුදුසු වූයේ වේ ද, සද්ධිවිහාරිකයා විසින් “කෙසේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ උපාද්ධ්‍යායයා හට පිරිවෙස් දෙන්නේ දැ” යි උත්සාහ කට යුතු ය.
24. සචෙ උපජ‍්ඣායො මූලාය පටිකස‍්සනාරහො හොති, සද‍්ධිවිහාරිකෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො උපජ‍්ඣායං මූලාය පටිකස‍්සෙය්‍යා?”ති.
24. උපාද්ධ්‍යායතෙමේ මූලායපටිකස්සනයට (මුල සිට පිරිවෙස් පිරීමට) සුදුසු වූයේ වේ නම්, “කෙසේ නම් සඞ්ඝතෙමේ උපාද්ධ්‍යායයා මුල සිට පිරිවෙස් පිරීමට අදින්නේදැ?” යි සද්ධිවිහාරිකයා විසින් උත්සාහ කට යුතු ය.
25. සචෙ උපජ‍්ඣායො මානත‍්තාරහො හොති, සද‍්ධිවිහාරිකෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො උපජ‍්ඣායස‍්ස මානත‍්තං දදෙය්‍යා?”ති.
25. උපාද්ධ්‍යායතෙමේ මානතට සුදුසු වූයේ නම්, “කෙසේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ උපාද්ධ්‍යායයාහට මානත දෙන්නේදැ” යි සද්ධිවිහාරිකයා විසින් උත්සාහ කට යුතු ය.
26. සචෙ උපජ‍්ඣායො අබ‍්භානාරහො හොති, සද‍්ධිවිහාරිකෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො උපජ‍්ඣායං අබ‍්භෙය්‍යා?”ති.
26. උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ අබ්භානයට සුදුසු වූයේ නම්, “කෙසේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ උපාද්ධ්‍යායයා සඞ්ඝයාට ඇතුළත් කරන්නේදැ?” යි උත්සාහ කට යුතු ය.
27. සචෙ සඞ‍්ඝො උපජ‍්ඣායස‍්ස කම‍්මං කත‍්තුකාමො හොති. තජ‍්ජනීයං වා නියස‍්සං වා පබ‍්බාජනීයං වා පටිසාරණීයං වා උක‍්ඛෙපනීයං වා, සද‍්ධිවිහාරිකෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො උපජ‍්ඣායස‍්ස කම‍්මං න කරෙය්‍ය ලහුතාය වා පරිණාමෙය්‍යා?”ති. කතං වා පනස‍්ස හොති සඞ‍්ඝෙන කම‍්මං තජ‍්ජනීයං වා නියස‍්සං වා පබ‍්බාජනීයං වා පටිසාරණීයං වා උක‍්ඛෙපනීයං වා, සද‍්ධිවිහාරිකෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො උපජ‍්ඣායො සම්මා වත‍්තෙය්‍ය? ලොමං පාතෙය්‍ය? නෙත්‍ථාරං වත‍්තෙය්‍ය? සඞ‍්ඝො තං කම‍්මං පටිප‍්පස‍්සම‍්භෙය්‍යා?”ති.
27. සඞ්ඝතෙමේ උපාද්ධ්‍යායයාහට තජ්ජනීයකම්මය හෝ නියස්සකම්මය හෝ පබ්බාජනීයකම්මය හෝ පටිසාරණීයකම්මය හෝ උක්ඛේපනීය කම්මය හෝ කරණු කැමැත්තේ නම්, “කෙසේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ උපාද්ධ්‍යායයාහට කර්‍ම නො කරන්නේ ද? ලඝුබවට හෝ පෙරළන්නේ දැ?” යි සද්ධිවිහාරිකයා විසින් උත්සාහ කට යුතු ය. “උන්වහන්සේට සඞ්ඝයා විසින් තජ්ජනීයකම්මය හෝ නියස්ස කම්මය හෝ පබ්බාජනීයකම්මය හෝ පටිසාරණීයකම්මය හෝ උක්ඛේපනීයකම්මය හෝ කරණ ලද්දේ හෝ වේ ද, කෙසේ නම් උපාධ්‍යාය තෙමේ මනා කොට පවතින්නේ ද? අනුලොම් වන්නේ ද? නිදොස්බව පිණිස පවතින්නේ ද? සඞ්ඝතෙමේ ඒ කර්‍මය සන්සිදුවන්නේ දැ?” යි සද්ධිවිහාරිකයා විසින් උත්සාහ කට යුතු ය.
28. සචෙ උපජ‍්ඣායස‍්ස චීවරං ධොවිතබ‍්බං හොති, සද‍්ධිවිහාරිකෙන ධොවිතබ‍්බං. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො උපජ‍්ඣායස‍්ස චීවරං ධොවීයෙථා?”ති. සචෙ උපජ‍්ඣායස‍්ස චීවරං කාතබ‍්බං හොති, සද‍්ධිවිහාරිකෙන කාතබ‍්බං. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො උපජ‍්ඣායස‍්ස චීවරං කරියෙථා?”ති. සචෙ උපජ‍්ඣායස‍්ස රජනං පචිතබ‍්බං හොති, සද‍්ධිවිහාරිකෙන පචිතබ‍්බං. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො උපජ‍්ඣායස‍්ස රජනං පචීයෙථා?”ති. සචෙ උපජ‍්ඣායස‍්ස චීවරං රජෙතබ‍්බං හොති, සද‍්ධිවිහාරිකෙන රජෙතබ‍්බං. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො උපජ‍්ඣායස‍්ස චීවරං රජියෙථා?”ති. චීවරං රජන‍්තෙන සාධුකං සම‍්පරිවත‍්තකං සම‍්පරිවත‍්තකං රජෙතබ‍්බං. න ච අච‍්ඡින‍්නෙ ථෙවෙ පක‍්කමිතබ‍්බං.
28. උපාද්ධ්‍යායයාගේ සිවුර සේදිය යුතු නම්, සද්ධිවිහාරිකයා විසින් සේදිය යුතුය. “කෙසේ නම් උපාද්ධ්‍යායයාගේ සිවුර සෝදනු ලබන්නේ දැ?” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය. උපාද්ධ්‍යායයාට සිවුරක් කට යුතු නම්, සද්ධිවිහාරිකයා විසින් ඒ කට යුතු ය. “කෙසේ නම් උපාද්ධ්‍යායයාගේ සිවුර කරණු ලබන්නේ දැ?” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය. උපාද්ධ්‍යායයාට පඬු පිසිය යුතු නම්, සද්ධිවිහාරිකයා විසින් පඬු පිසිය යුතු ය. “කෙසේ නම් උපාද්ධ්‍යායයාහට පඬු පිසනු ලබන්නේදැ?” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය. උපාද්ධ්‍යායයාගේ සිවුර පඬු පෙවිය යුතු නම්, සද්ධිවිහාරිකයා විසින් පඬු පෙවිය යුතු ය. “කෙසේ නම් උපාද්ධ්‍යායයාගේ සිවුර පඬු පොවනු ලබන්නේදැ” යි උත්සාහය හෝ කටයුතු ය. සිවුර පඬු පොවන්නහු විසින් මනා කොට පෙරළ පෙරළා පඬු පෙවිය යුතු ය. පොද නො සුන් කල්හි (පඬු දිය නො සුන් කල්හි) බැහැර නො යා යුතු යි.
29. න උපජ‍්ඣායං අනාපුච‍්ඡා එකච‍්චස‍්ස පත‍්තො දාතබ‍්බො. න එකච‍්චස‍්ස පත‍්තො පටිග‍්ගහෙතබ‍්බො. න එකච‍්චස‍්ස චීවරං දාතබ‍්බං. න එකච‍්චස‍්ස චීවරං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං. න එකච‍්චස‍්ස පරික‍්ඛාරො දාතබ‍්බො. න එකච‍්චස‍්ස පරික‍්ඛාරො පටිග‍්ගහෙතබ‍්බො. න එකච‍්චස‍්ස කෙසා ඡෙත‍්තබ‍්බා. න එකච‍්චෙන කෙසා ඡෙදාපෙතබ‍්බා. න එකච‍්චස‍්ස පරිකම‍්මං කාතබ‍්බං. න එකච‍්චෙන පරිකම‍්මං කාරාපෙතබ‍්බං. න එකච‍්චස‍්ස වෙය්‍යාවච‍්චො කාතබ‍්බො. න එකච‍්චෙන වෙය්‍යාවච‍්චො කාරාපෙතබ‍්බො. න එකච‍්චස‍්ස පච‍්ඡාසමණෙන හොතබ‍්බං. න එකච‍්චො පච‍්ඡාසමණො ආදාතබ‍්බො. න එකච‍්චස‍්ස පිණ‍්ඩපාතො නීහරිතබ‍්බො. න එකච‍්චෙන පිණ‍්ඩපාතො නීහරාපෙතබ‍්බො.
29. උපාද්ධ්‍යායයා නො විචාරා කිසිවෙකුට පාත්‍රය නො දිය යුතු ය. කිසිවෙකුගේ පාත්‍රය නො පිළිගත යුතු ය. කිසිවෙකුට සිවුර නො දිය යුතු ය. කිසිවෙකුගේ සිවුර නො පිළිගත යුතුය. කිසිවෙකුට පිරිකර නො දිය යුතු ය. කිසිවෙකුගේ පිරිකර නො පිළිගත යුතු ය. කිසිවෙකුගේ කෙස් නො කැපිය යුතු ය. කිසිවෙකු ලවා කෙස් නො කැප්පිය යුතු ය. කිසිවෙකුගේ පා මිරිකීම් ආදි වත් නො කට යුතු ය. කිසිවෙකු ලවා වත් නො කරවා ගත යුතුය. කිසිවෙකුට වතාවත් නො කට යුතුය. කිසිවෙකු ලවා වතාවත් නො කරවා ගත යුතු ය. කිසිවෙකුගේ පස්සේ යන මහණකු නො විය යුතු ය. කිසිවෙකු කැටු ව යන මහණකු සේ නො ගත යුතු ය. කිසිවෙකුගේ පිණ්ඩපාතය බැහැර නො කට යුතු ය. කිසිවෙකු ලවා පිණ්ඩපාතය බැහැර නො කරවිය යුතු ය.
30. න උපජ‍්ඣායං අනාපුච‍්ඡා ගාමො පවිසිතබ‍්බො. න සුසානං ගන‍්තබ‍්බං. න දිසා පක‍්කමිතබ‍්බා. සචෙ උපජ‍්ඣායො ගිලානො හොති, යාවජීවං උපට‍්ඨාතබ‍්බො. වුට‍්ඨානමස‍්ස ආගමෙතබ‍්බන‍්ති.
30. උපාද්ධ්‍යායයා නො විචාරා ගම් නො වැදිය යුතු ය. සොහොනට නො යා යුතු ය. ඒ ඒ දිශාවන්හි නො යා යුතු ය. උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ ගිලන් වේ නම්, ජීවත් වනතුරු උපස්ථාන කළ යුතු ය. උන්වහන්සේ ගේ ලෙඩින් නැගී සිටීම බලාපොරොත්තු විය යුතු ය.
උපජ‍්ඣායවත‍්තං නිට‍්ඨිතං.
උපාද්ධ්‍යාය වත නිමි.
1. උපජ‍්ඣායෙන භික‍්ඛවෙ, සද‍්ධිවිහාරිකම‍්හි සම්මා වත‍්තිතබ‍්බං. තත්‍රායං සම‍්මාවත‍්තනා: “උපජ‍්ඣායෙන භික‍්ඛවෙ සද‍්ධිවිහාරිකො සඞ‍්ගහෙතබ‍්බො අනුග‍්ගහෙතබ‍්බො උද‍්දෙසෙන පරිපුච‍්ඡාය ඔවාදෙන අනුසාසනියා.
1. මහණෙනි, උපාද්ධ්‍යායයා සද්ධිවිහාරිකයා කෙරෙහි මනා කොට කොට පැවතිය යුතු ය. එහි මේ මනා කොට පැවැත්ම ය: මහණෙනි, උපාද්ධ්‍යායයා විසින් සද්ධිවිහාරික තෙමේ උදෙසීමෙන් කරුණු විමසීමෙන් අවවාදයෙන් අනුශාසනයෙන් සංග්‍රහ කට යුතු ය. අනුග්‍රහ කට යුතු ය.
2. සචෙ උපජ‍්ඣායස‍්ස පත‍්තො හොති, සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස පත‍්තො න හොති, උපජ‍්ඣායෙන සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස පත‍්තො දාතබ‍්බො. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස පත‍්තො උප‍්පජ‍්ජියෙථා?”ති.
2. උපාද්ධ්‍යායයාහට වැඩිපුර පාත්‍රයක් වේ ද, සද්ධිවිහාරිකයාහට පාත්‍රයක් නො වේ ද, උපාද්ධ්‍යායයා විසින් සද්ධිවිහාරිකයාහට පාත්‍රයක් දිය යුතු ය. “සද්ධිවිහාරිකයාහට පාත්‍රයක් කෙසේ නම් උපදනේ දැ?” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය.
3. සචෙ උපජ‍්ඣායස‍්ස චීවරං හොති, සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස චීවරං න හොති, උපජ‍්ඣායෙන සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස චීවරං දාතබ‍්බං. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස චීවරං උප‍්පජ‍්ජියෙථා?”ති.
3. උපාද්ධ්‍යායාහට වැඩිපුර සිවුරක් වේ ද, සද්ධිවිහාරිකයාහට සිවුරක් නො වේ ද, උපාද්ධද්‍යායයා විසින් සද්ධිවිහාරිකයාහට සිවුරක් දිය යුතු ය. “සද්ධිවිහාරිකයාහට සිවුරක් කෙසේ නම් උපදනේදැ?” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය.
4. සචෙ උපජ‍්ඣායස‍්ස පරික‍්ඛාරො හොති, සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස පරික‍්ඛාරො න හොති, උපජ‍්ඣායෙන සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස පරික‍්ඛාරො දාතබ‍්බො. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස පරික‍්ඛාරො උප‍්පජ‍්ජියෙථා?”ති.
4. උපාද්ධ්‍යායයාහට වැඩිපුර පරිෂ්කාරයක් වේ ද, සද්ධිවිහාකාරිකයා හට පරිෂ්කාරයක් නො වේ ද, උපාද්ධ්‍යායයා විසින් සද්ධිවිහාරිකයාහට පරිෂ්කාර දිය යුතු ය. “සද්ධිවිහාරිකයාහට පරිෂ්කාරයක් කෙසේ නම් උපදනේ දැ?” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය.
5. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකො ගිලානො හොති, කාලස‍්සෙව වුට‍්ඨාය දන‍්තකට‍්ඨං දාතබ‍්බං. මුඛොදකං දාතබ‍්බං. ආසනං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං සචෙ යාගු හොති, භාජනං ධොවිත්‍වා යාගු උපනාමෙතබ‍්බා. යාගුං පීතස‍්ස උදකං දත්‍වා භාජනං පටිග‍්ගහෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන ධොවිත්‍වා පටිසාමෙතබ‍්බා. සද‍්ධිවිහාරිකම‍්හි වුට‍්ඨිතෙ ආසනං උද‍්ධරිතබ‍්බං. සචෙ සො දෙසො උක‍්ලාපො හොති, සො දෙසො සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බො.
5. සද්ධිවිහාරිකතෙමේ ගිලන් වේ නම්, කලින් ම නැගිට දැහැටි දිය යුතු ය. මුව දෝනා දිය දිය යුතු ය. අසුන් පැණවිය යුතු ය. කැඳ තිබේ නම්, බඳුන සෝදා, කැඳ එළවිය යුතු ය. කැඳ වළඳා සිටියහුට දිය දී බඳුන පිළිගෙණ පාත් කොට මනා කොට නො ගටා සෝදා තැන්පත් කළ යුතු ය. එදෙස කසළ සහිත වේ නම්, එතැන හැමදිය යුතු ය. සද්ධිවිහාරිකයා නැගී සිටි කල්හි ආසනය ඔසවා තැබිය යුතු ය.
6. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකො ගාමං පවිසිතුකාමො හොති, නිවාසනං දාතබ‍්බං. පටිනිවාසනං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං. කායබන්‍ධනං දාතබ‍්බං. සගුණං කත්‍වා සඞ‍්ඝාටියො දාතබ‍්බා. ධොවිත්‍වා පත‍්තො සඋදකො දාතබ‍්බො. එත‍්තාවතා නිවත‍්තිස‍්සතීති ආසනං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං පාදොදකං පාදපීඨං පාදකඨලිකං උපනික‍්ඛිපිතබ‍්බං. පච‍්චුග‍්ගන‍්ත්‍වා පත‍්තචීවරං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං. පටිනිවාසනං දාතබ‍්බං. නිවාසනං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං. සචෙ චීවරං සින‍්නං හොති, මුහුත‍්තං උණ‍්හෙ ඔතාපෙතබ‍්බං. න ච උණ‍්හෙ චීවරං නිඩ‍්ඩහිතබ‍්බං. චීවරං සඞ‍්ඝරිතබ‍්බං. චීවරං සඞ‍්ඝරන‍්තෙන චතුරඞ‍්ගුලං කණ‍්ණං උස‍්සාදෙත්‍වා චීවරං සඞ‍්ඝරිතබ‍්බං: “මා මජ‍්ඣෙ භඞ‍්ගො අහොසී”ති. ඔභොගෙ කායබන්‍ධනං කාතබ‍්බං.
6. සද්ධිවිහාරිකතෙමේ ගම් වදිනු කැමැත්තේ නම්, අඳනය දිය යුතු ය. ඇඳ තුබූ අඳනය පිළිගත යුතු ය. පටිය දිය යුතු ය. සිවුරු දෙක එක් කොට දිය යුතු ය. සෝදා දිය සහිත වූ පාත්‍රය දිය යුතු ය. මෙපමණකින් (පිඬුසිඟා) නවතින්නේ (පෙරළා එන්නේ) ය යි දැන අසුන් පැණවිය යුතු ය. පා දෝනා දිය පාපුටුව නො සේදූ පා තබන පුවරුව එළවිය යුතු ය. ඉදිරියට ගොස් පාසිවුරු පිළිගත යුතු ය. ඇඳි අඳනය පිළිගත යුතු ය. සිවුර තෙත් වූයේ නම්, මොහොතක් උෂ්ණයෙහි ලා වියලිය යුතු ය. සිවුරු උෂ්ණයෙහි ලා වැඩියක් නො දැවිය යුතු ය. සිවුර නැමිය යුතු ය. සිවුර නමන්නහු විසින් “මැද නො දිරාවා” යි සතරඟුලක් පමණ සිවුරු කොණ උස් කොට සිවුර නැමිය යුතු ය. නැමූ සිවුරෙහි පටිය තැබිය යුතු ය.
7. සචෙ පිණ‍්ඩපාතො හොති, සද‍්ධිවිහාරිකො ච භුඤ‍්ජිතුකාමො හොති, උදකං දත්‍වා පිණ‍්ඩපාතො උපනාමෙතබ‍්බො. සද‍්ධිවිහාරිකො පානීයෙන පුච‍්ඡිතබ‍්බො. භුත‍්තාවිස‍්ස උදකං දත්‍වා පත‍්තං පටිග‍්ගහෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන ධොවිත්‍වා වොදකං කත්‍වා මුහුත‍්තං උණ‍්හෙ ඔතාපෙතබ‍්බො. න ච උණ‍්හෙ පත‍්තො නිඩ‍්ඩහිතබ‍්බො.
7. පිණ්ඩපාතය වේ නම්, සද්ධිවිහාරික තෙමේත් වළඳනු කැමැත්තේ වේ නම, දිය දී පිණ්ඩපාතය එළවිය යුතු ය. සද්ධිවිහාරික තෙමේ පැනින් විචාළ යුතු ය. වළඳා අවසන් කළහුට දිය දී පාත්‍රය පිළිගෙණ පාත් කොට කිසිවක නො ගටා මනා කොට සෝදා දිය පිසදමා මොහොතක් උෂ්ණයෙහි වියලිය යුතු ය. පාත්‍රය උෂ්ණයෙහි ලා වැඩියක් නො දැවිය යුතු ය.
8. පත‍්තචීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. පත‍්තං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන පත‍්තං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන හෙට‍්ඨා මඤ‍්චං වා හෙට‍්ඨාපීඨං වා පරාමසිත්‍වා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. න ච අනන‍්තරහිතාය භූමියා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. චීවරං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන චීවරං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන චීවරවංසං වා චීවරරජ‍්ජුං වා පමජ‍්ජිත්‍වා පාරතො අන‍්තං ඔරතො භොගං කත්‍වා චීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං.
8. පා සිවුරු බහා තැබිය යුතු ය. පාත්‍රය බහා තබන්නහු පිසින් එක් අතකින් පාත්‍රය ගෙණ එක් අතකින් ඇඳ යට හෝ පුටුව යට හෝ අත ගා පාත්‍රය බහා තැබිය යුතු ය. කිසිවක් නො අතුළ බිම පාත්‍රය නො තැබිය යුතු ය. සිවුර බහන්නහු විසින් එක් අතකින් සිවුර ගෙණ එක් අතකින් සිවුර ලන උණදඬුව හෝ සිවුරු ලන රැහැණ හෝ පිරිමැද නුවාව එහාට දරණය මෙහාට තබා සිවුර බැහිය යුතු ය.
9. සද‍්ධිවිහාරිකම‍්හි වුට‍්ඨිතෙ ආසනං උද‍්ධරිතබ‍්බං. පාදොදකං පාදපීඨං පාදකඨලිකං පටිසාමෙතබ‍්බං. සචෙ සො දෙසො උක‍්ලාපො හොති, සො දෙසො සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බො. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකො නහායිතුකාමො හොති, නහානං පටියාදෙතබ‍්බං. සචෙ සීතෙන අත්‍ථො හොති, සීතං පටියාදෙතබ‍්බං. සචෙ උණ‍්හෙන අත්‍ථො හොති, උණ‍්හං පටියාදෙතබ‍්බං.
9. සද්ධිවිහාරිකයා නැගී සිටි කල්හි අසුන ඔසවා තැබිය යුතු ය. පා දෝනා දිය පාපුටුව නො සේදූ පා තබන පුවරුව තැන්පත් කටයුතු ය. එදෙස කසළ සහිත වේ නම්, එතැන හැමදිය යුතු ය. සද්ධිවිහාරිකයා නහනු කැමති වේ නම්, නහනු පිළියෙල කළ යුතු ය. සීත දියෙන් ප්‍රයෝජන වේ නම්, සීත දිය පිළියෙල කළ යුතු ය. උණු දියෙන් ප්‍රයෝජන වේ නම්, උණු දිය පිළියෙල කළ යුතු ය.
10. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකො ජන‍්තාඝරං පවිසිතුකාමො හොති, චුණ‍්ණං සන‍්නෙතබ‍්බං. මත‍්තිකා තෙමෙතබ‍්බා. ජන‍්තාඝරපීඨං ආදාය ගන‍්ත්‍වා ජන‍්තාඝරපීඨං දත්‍වා චීවරං පටිග‍්ගහෙත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. චුණ‍්ණං දාතබ‍්බං. මත‍්තිකා දාතබ‍්බා. සචෙ උස‍්සහති, ජන‍්තාඝරං පවිසිතබ‍්බං. ජන‍්තාඝරං පවිසන‍්තෙන මත‍්තිකාය මුඛං මක‍්ඛෙත්‍වා පුරතො ච පච‍්ඡතො ච පටිච‍්ඡාදෙත්‍වා ජන‍්තාඝරං පවිසිතබ‍්බං. න ථෙරෙ භික‍්ඛූ අනුපඛජ‍්ජ නිසීදිතබ‍්බං. න නවා භික‍්ඛූ ආසනෙන පටිබාහෙතබ‍්බා. ජන‍්තාඝරෙ සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස පරිකම‍්මං කාතබ‍්බං ජන‍්තාඝරා නික‍්ඛමන‍්තෙන ජන‍්තාඝරපීඨං ආදාය පුරතො ච පච‍්ඡතො ච පටිච‍්ඡාදෙත්‍වා ජන‍්තාඝරා නික‍්ඛමිතබ‍්බං.
10. සද්ධිවිහාරික තෙමේ ගිනිහල්ගෙට පිවිසෙනු කැමැත්තේ නම්, නහනසුණු තෙමා පිඬු කළ යුතු ය. නහනමැටි තේමිය යුතු ය. ගිනිහල් ගෙයි පුටුව ගෙණ ගොස් ගිනිහල්ගෙයි පුටුව දී සිවුර පිළිගෙණ පසෙක තැබිය යුතු ය. සුණු දිය යුතු ය. නහනමැටි දිය යුතු ය. හැක්කේ නම් ගිනිහල්ගෙට පිවිසිය යුතු ය. ගිනිහල්ගෙට පිවිසෙන්නහු විසින් නහනමැටියෙන් මුහුණ තවරා ඉදිරිපසින් හා පසුපසින් සිරුර වසා ගිනිහල්ගෙට පිවිසිය යුතු ය. ස්ථවිරභික්‍ෂූන් ගටා නො හිඳිය යුතු ය. නවකභික්‍ෂූන් ආසනයෙන් බැහැර නො කට යුතු ය. ගිනිහල්ගෙයි දී සද්ධිවිහාරිකයාගේ ඇඟ ඉළීම් ඈ වත් කළ යුතු ය. ගිනිහල්ගෙයින් නික්මෙන්නහු විසින් ගිනිහල්ගෙයි පුටුව ගෙණ ඉදිරි පසින් සිරුර වසා ගිනිහල්ගෙයින් නික්මිය යුතු ය.
11. උදකෙපි සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස පරිකම‍්මං කාතබ‍්බං. නහාතෙන පඨමතරං උත‍්තරිත්‍වා අත‍්තනො ගත‍්තං වොදකං කත්‍වා නිවාසෙත්‍වා සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස ගත‍්තතො උදකං පමජ‍්ජිතබ‍්බං. නිවාසනං දාතබ‍්බං. සඞ්ඝාටි දාතබ‍්බ. ජන‍්තාඝරපීඨං ආදාය පඨමතරං ආගන‍්ත්‍වා ආසනං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං පාදොදකං පාදපීඨං පාදකඨලිකං උපනික‍්ඛිපිතබ‍්බං. සද‍්ධිවිහාරිකො පානීයෙන පුච‍්ඡිතබ‍්බො. යස‍්මිං විහාරෙ සද‍්ධිවිහාරිකො විහරති, සචෙ සො විහාරො උක‍්ලාපො හොති, සචෙ උස‍්සහති සොධෙතබ‍්බො.
11. ජලයෙහි දී ද සද්ධිවිහාරිකයාගේ ඇඟ ඉලීම් ඈ වත් කට යුතුය. නා අවසන් කළහු විසින් පළමු කොට ගොඩ නැඟී තමන්ගේ සිරුරෙහි දිය පිස දමා හැඳ ගෙණ සද්ධිවිහාරිකයාගේ සිරුර පිස දැමිය යුතු ය. අඳනය දිය යුතු ය. සිවුරු දිය යුතු ය. ගිනිහල්ගෙයි පුටුව ගෙණ පළමු කොට අවුත් අසුන පණවා පා දෝනා දිය, පා පුටුව, නො සේදූ පා තබන පුවරුව එළවිය යුතු ය. සද්ධිවිහාරික තෙමේ පැනින් විචාළ යුතු ය. වෙහෙරක සද්ධිවිහාරික තෙමේ වාසය කෙරේ නම්, ඒ වෙහෙර කසළ සහිත නම්, හැක්කේ නම්, පිරිසිදු කළ යුතු ය.
12. විහාරං සොධෙන‍්තෙන පඨමං පත‍්තචීවරං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. නිසීදනපච‍්චත්‍ථරණං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. භිසිබිම‍්බොහනං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. මඤ‍්චො නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන අසංඝට‍්ටන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. පීඨං නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන අසංඝට‍්ටන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. මඤ‍්චපටිපාදකා නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බා.
12. වෙහෙර පිරිසිදු කරන්නහු විසින් පළමු කොට පාසිවුරු බැහැරට ගෙණ පසෙක තැබිය යුතු ය. හිඳිනාකඩ හා ඇතිරිල්ල ගෙණ පසෙක තැබිය යුතුය. ගුදිරිය හා කොට්ටය ගෙණ පෙසක තැබිය යුතු ය. ඇඳ පාත් කොට අල්ලා ගෙණ නො ගටමින් දොරබාවෙහි නො හප්පා ඉවත් කොට පසෙක තැබිය යුතු ය. පුටුව පාත් කොට අල්ලා ගෙණ නො ගටමින් දොරබාවෙහි නො හප්පා පසෙක තැබිය යුතු ය. ඇඳපාඅළු ඉවතට ගෙණ පසෙක තැබිය යුතු ය.
13. ඛෙළමල‍්ලකො නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. අපස‍්සෙනඵලකං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. භුම‍්මත්‍ථරණං යථාපඤ‍්ඤත‍්තං සල‍්ලක‍්ඛෙත්‍වා නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. සචෙ විහාරෙ සන‍්තානකං හොති, උල‍්ලොකා පඨමං ඔහාරෙතබ‍්බං. ආලොකසන්‍ධිකණ‍්ණභාගා පමජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ ගෙරුකපරිකම‍්මකතා භිත‍්ති කණ‍්ණකිතා හොති, චොළකං තෙමෙත්‍වා පීළෙත්‍වා පමජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ කාළවණ‍්ණකතා භූමි කණ‍්ණකිතා හොති, චොළකං තෙමෙත්‍වා පීළෙත්‍වා පමජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ අකතා හොති, භූමි, උදකෙන පරිප‍්ඵොසෙත්‍වා සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා: “මා විහාරො රජෙන ඌහඤ‍්ඤී”ති.
13. කෙළමලාව බැහැර කොට පසෙක තැබිය යුතුය. වැතිර හිඳිනා පුවරුව ඉවතට ගෙණ පසෙක තැබිය යුතු ය. බුමුතුරුණ පණවා තුබූ සැටි සලකා ඉවතට ගෙණ පසෙක තැබිය යුතු ය. විහාරයෙහි (වසන තැන) මකුණු දැල් වේ නම්, පළමු කොට උඩ සිට ඉවත් කළ යුතු ය. ඇතුළත පිටත ජනෙල්කවුළු හා කාමරයෙහි මුළු සතර පිස දැමිය යුතු ය. ගුරුයෙන් පිරියම් කළ බිත්තිය හටගත් පුස් ඇත්නම්, රෙදි කඩක් තෙමා මඳක් මිරිකා පිස දැමිය යුතු ය. ඉදින් කළු පැහැ කළ බිම හටගත් පුස් ඇත්නම්, රෙදි කඩක් තෙමා මඳක් මිරිකා පිස දැමිය යුතු ය. ඉදින් බිම පිරියම් නො කරණලද නම්, දිය ඉස “වෙහෙර දූවිල්ලෙන් කිලිටි නො වේවා” යි හැමැදිය යුතු ය.
14. සඞ‍්කාරං විචිනිත්‍වා එකමන‍්තං ඡඩ‍්ඩෙතබ‍්බං. භුම‍්මත්‍ථරණං ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. මඤ‍්චපටිපාදකා ඔතාපෙත්‍වා පමජ‍්ජිත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාට‍්ඨානෙ ඨපෙතබ‍්බා. මඤ‍්චො ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන අසංඝට‍්ටන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බො. පීඨං ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන අසංඝට‍්ටන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. භිසිබිම‍්බොහනං ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. නිසීදනපච‍්චත්‍ථරණං ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. ඛෙළමල‍්ලකො ඔතාපෙත්‍වා පමජ‍්ජිත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාට‍්ඨානෙ ඨපෙතබ‍්බො. අපස‍්සෙනඵලකං ඔතාපෙත්‍වා පමජ‍්ජිත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාට‍්ඨානෙ ඨපෙතබ‍්බං.
14. කසළ රැස් කොට පසෙක දැමිය යුතු ය. බුමුතුරුණ වියලා ශුද්ධ කොට ගසා දමා ඇතුළට ගෙණවුත් තුබූ පරිදි තැබිය යුතු ය. ඇඳ පාඅළු වියලා පිස දමා ඇතුළට ගෙණවුත් තුබූ තැන තැබිය යුතු ය. ඇඳ වියලා ශුද්ධ කොට ගසා දමා පාත් කොට නො ගටා දොරබාව නො හප්පා ඇතුළට ගෙණවුත් පණවා තුබූ ලෙසින් මනා කොට පැණවිය යුතු ය. පුටුව වියලා ශුද්ධ කොට ගසා දමා පාත් කොට නො ගටා දොරබාව නො හප්පා ඇතුළට ගෙණවුත් පණවා තුබූ ලෙසින් මනා කොට පැණවිය යුතු ය. ගුදිරිය හා කොට්ටය වියලා ශුද්ඬ කොට ගසා දමා ඇතුළට ගෙණවුත් පණවා තුබූ ලෙසින් පැණවිය යුතු ය. හිඳිනාකඩ හා පසතුරුණ වියලා ශුද්ධ කොට ගසා දමා ඇතුළට ගෙණවුත් පණවා තුබූ ලෙසින් පැණවිය යුතු ය. කෙළමලාව වියලා පිස දමා ඇතුළට ගෙණවුත් තුබූ තැන තැබිය යුතු ය. හාන්සිපුවරුව වියලා පිස දමා ඇතුළට ගෙණවුත් තුබූ තැන තැබිය යුතු ය.
15. පත‍්තචීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. පත‍්තං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන පත‍්තං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන හෙට‍්ඨාමඤ‍්චං වා හෙට‍්ඨා පීඨං වා පරාමසිත්‍වා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. න ච අනන‍්තරහිතාය භූමියා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. චීවරං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන චීවරං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන චීවරවංසං වා චීවරරජ‍්ජුං වා පමජ‍්ජිත්‍වා පාරතො අන‍්තං ඔරතො භොගං කත්‍වා චීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං.
15. පාසිවුරු බහා තැබිය යුතු ය. පාත්‍රය බහා තබන්නහු විසින් එක් අතකින් පාත්‍රය ගෙණ එක් අතකින් ඇඳ යට හෝ පුටුව යට හෝ අත ගා පාත්‍රය බහා තැබිය යුතු ය. කිසිවක් නො අතුළ බිම පාත්‍රය බහා නො තැබිය යුතු ය. සිවුර බහා තබන්නහු විසින් එක් අතකින් සිවුර ගෙණ එක් අතකින් සිවුරු ලන උණදඬුව හෝ සිවුරු ලන රැහැණ හෝ පිස දමා නුවාව එහාට ද දරණය මෙහාට ද තබා සිවුර බැහිය යුතු ය.
16. සචෙ පුරත්‍ථිමා සරජා වාතා වායන‍්ති, පුරත්‍ථිමා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ පච‍්ඡිමා සරජා වාතා වායන‍්ති, පච‍්ඡිමා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ උත‍්තරා සරජා වාතා වායන‍්ති, උත‍්තරා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ දක‍්ඛිණා සරජා වාතා වායන‍්ති, දක‍්ඛිණා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ සීතකාලො හොති, දිවා වාතපානා විවරිතබ‍්බා. රත‍්තිං ථකෙතබ‍්බා. සචෙ උණ‍්හකාලො හොති, දිවා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. රත‍්තිං විවරිතබ‍්බා.
16. පෙරදිගින් නගිනා දූලි සහිත වූ වාතයෝ හමත් නම්, පෙරදිග වාකවුළු වැසිය යුතු ය. බස්නාහිරින් නගින වාතයෝ දූලි සහිත ව හමත් නම්, බස්නාහිර වාකවුළු වැසිය යුතු ය. උතුරුදිගින් නඟිනා වාතයෝ දූලි සහිත ව හමත් නම්, උතුරු දිග වාකවුළු වැසිය යුතු ය. දකුණුදිගින් නගිනා වාතයෝ දූලි සහිත ව හමත් නම්, දකුණුදිග වාකවුළු වැසිය යුතු ය. ශීතකාලය වේ නම්, දහවල වාකවුළු හැර දැමිය යුතු ය. රාත්‍රියෙහි වැසිය යුතු ය. උෂ්ණකාලය වේ නම්, දහවල වාකවුළු වැසිය යුතු ය. රාත්‍රියෙහි හැර දැමිය යුතු ය.
17. සචෙ පරිවෙණං උක‍්ලාපං හොති, පරිවෙණං සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බං. සචෙ කොට‍්ඨකො උක‍්ලාපො හොති, කොට‍්ඨකො සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බො. සචෙ උපට‍්ඨානසාලා උක‍්ලාපා හොති, උපට‍්ඨානසාලා සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ අග‍්ගිසාලා උක‍්ලාපා හොති, අග‍්ගිසාලා සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ වච‍්චකුටි උක‍්ලාපා හොති වච‍්චකුටි සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ පානීයං න හොති පානීයං උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බං. සචෙ පරිභොජනීයං න හොති, පරිභොජනීයං උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බං. සචෙ ආචමනකුම‍්භියා උදකං න හොති, ආචමනකුම‍්භියා උදකං ආසිඤ‍්චිතබ‍්බං.
17. පිරිවෙණ කසළ සහිත නම්, පිරිවෙණ හැමැදිය යුතු ය. ඇතුළු ගෙය කසළ සහිත නම්, ඇතුළුගෙය හැමැදිය යුතු ය. උපස්ථානශාලාව කසළ සහිත නම්, උපස්ථානශාලාව හැමැදිය යුතු ය. ගිනිහල් ගෙය කසළ සහිත නම්, ගිනිහල්ගෙය හැමැදිය යුතු ය. වැසිකිළිය කසළ සහිත නම්, වැසිකිළිය හැමැදිය යුතු ය. පැන් නො වේ නම්, පැන් එළවා තැබිය යුතු ය. පරිභෝග කටයුතු දිය නො වේ නම්, පරිභෝග කටයුතු දිය එළවා තැබිය යුතු ය. වැසිකිළිදියසැළෙහි දිය නො වේ නම්, වැසිකිළිදියසැළෙහි දිය වක් කළ යුතු ය.
18. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස අනභිරති උප‍්පන‍්නා හොති, උපජ‍්ඣායෙන වූපකාසෙතබ‍්බො. වූපකාසාපෙතබ‍්බො. ධම‍්මකථා වාස‍්ස කාතබ‍්බා. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස කුක‍්කුච‍්චං උප‍්පන‍්නං හොති, උපජ‍්ඣායෙන විනොදෙතබ‍්බං. විනොදාපෙතබ‍්බං. ධම‍්මකථා වාස‍්ස කාතබ‍්බා. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස දිට‍්ඨිගතං උප‍්පන‍්නං හොති, උපජ‍්ඣායෙන විවෙචෙතබ‍්බං, විවෙචාපෙතබ‍්බං. ධම‍්මකථා වාස‍්ස කාතබ‍්බා.
18. සද්ධිවිහාරිකයාහට ශාසනයෙහි නො ඇල්මෙක් උපන්නේ නම් උපාද්ධ්‍යායයා විසින් අන් තැනකට ගෙණ යා යුතු ය. අනෙකකු ලවා අන් තැනකට පමුණුවාලිය යුතු ය. ඔහුට ධර්‍මකථා හෝ කියයුතු ය. සද්ධිවිහාරිකයාහට කුකුසෙක් උපන්නේ නම් උපාද්ධ්‍යායයා විසින් එය දුරු කට යුතු ය. අනෙකෙකු ලවා හෝ දුරු කරවිය යුතු ය. ඔහුට ධර්‍මකථා හෝ කිය යුතු ය. සද්ධිවිහාරිකයාහට මිසදිටුවක් උපන්නේ නම්, උපාද්ධ්‍යායයා විසින් එය දුරු කට යුතු ය. අනෙකකු ලවා දුරු කරවිය යුතු ය. ඔහුට ධර්‍මකථාවක් හෝ කිය යුතු ය.
19. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකො ගරුධම‍්මං අජ‍්ඣාපන‍්නො හොති පරිවාසාරහො, උපජ‍්ඣායෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස පරිවාසං දදෙය්‍යා?”ති.
19. සද්ධිවිහාරිකතෙමේ ගරු ඇවැතට පැමිණියේ පිරිවෙසට සුදුසු වූයේ වේ ද, උපාද්ධ්‍යායයා විසින් “කෙසේ නම් සඞ්ඝතෙමේ සද්ධිවිහාරිකයාහට පිරිවෙස දෙන්නේ දැ?” යි උත්සාහ කට යුතු ය.
20. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකො මූලායපටිකස‍්සනාරහො හොති, උපජ‍්ඣායෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො සද‍්ධිවිහාරිකං මූලාය පටිකස‍්සෙය්‍යා?”ති.
20. සද්ධිවිහාරිකතෙමේ මුල සිට පිරිවෙස් පිරීමට සුදුසු වූයේ නම්, උපාද්ධ්‍යායයා විසින් “කෙසේ නම් සඞ්ඝතෙමේ සද්ධිවිහාරිකයා මුලට අදින්නේ දැ?” යි උත්සාහ කටයුතු ය.
21. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකො මානත‍්තාරහො හොති, උපජ‍්ඣායෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස මානත‍්තං දදෙය්‍යා?”ති.
21. සද්ධිවිහාරික තෙමේ මානතට සුදුසු වූයේ නම්, උපාද්ධ්‍යායයා විසින් “කෙසේ නම් සඞ්ඝතෙමේ සද්ධිවිහාරිකයාහට මානත දෙන්නේ දැ?” යි උත්සාහ කට යුතු ය.
22. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකො අබ‍්භානාරහො හොති, උපජ‍්ඣායෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො සද‍්ධිවිහාරිකං අබ‍්භෙය්‍යා?”ති.
22. සද්ධිවිහාරික තෙමේ අබ්භානයට සුදුසු වූයේ නම්, උපාද්ධ්‍යායයා විසින් “කෙසේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ සද්ධිවිහාරිකයාගේ අබ්හානකම්මය කරන්නේ දැ?” යි උත්සාහ කට යුතු ය.
24. සචෙ සඞ‍්ඝො සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස කම‍්මං කත‍්තුකාමො හොති තජ‍්ජනීයං වා නියස‍්සං වා පබ‍්බාජනීයං වා පටිසාරණීයං වා උක‍්ඛෙපනීයං වා, උපජ‍්ඣායෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස කම‍්මං න කරෙය්‍ය. ලහුතාය වා පරිණාමෙය්‍යා”ති. කතං වා පනස‍්ස හොති සඞ‍්ඝෙන කම‍්මං තජ‍්ජනීයං වා නියස‍්සං වා පබ‍්බාජනීයං වා පටිසාරණීයං වා උක‍්ඛෙපනීයං වා, උපජ‍්ඣායෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සද‍්ධිවිහාරිකො සම්මා වත‍්තෙය්‍ය? ලොමං පාතෙය්‍ය? නෙත්‍ථාරං වත‍්තෙය්‍ය? සඞ‍්ඝො තං කම‍්මං පටිප‍්පස‍්සම‍්භෙය්‍යා?”ති.
24. සඞ්ඝතෙමේ සද්ධිවිහාරිකයාහට තර්‍ජනීයකර්‍මය හෝ නියස්සකර්‍මය හෝ පබ්බාජනීයකර්‍මය හෝ පටිසාරණීයකර්‍මය හෝ උත්ක්‍ෂේපණීය කර්‍මය හෝ කරණු කැමැත්තේ නම් “කෙසේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ සද්ධිවිහාරිකයාහට කර්‍ම නො කරන්නේ ද? ලඝු බවට හෝ පෙරළන්නේ දැ?” යි උපාද්ධ්‍යායයා විසින් උත්සාහ කටයුතු ය. සද්ධිවිහාරිකයාහට සඞ්ඝයා තර්‍ජනීයකර්‍මය හෝ නියස්සකර්‍මය හෝ පබ්බාජනීයකර්‍මය හෝ පටිසාරණීයකර්‍මය හෝ උත්ක්‍ෂේපණීයකර්‍මය හෝ කරණ ලද්දේ වේ ද, “කෙසේ සද්ධිවිහාරික තෙමේ මනා කොට පවතින්නේ ද, අනුලොම් වන්නේ ද, නිදොස්බව පිණිස මනා කොට පවතින්නේ ද, සඞ්ඝ තෙමේ ඒ කර්‍මය සන්සිඳුවන්නේ දැ?” යි උපාද්ධ්‍යායයා විසින් උත්සාහ කටයුතු ය.
25. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස චීවරං ධොවිතබ‍්බං හොති, උපජ‍්ඣායෙන ආචික‍්ඛිතබ‍්බං එවං ධොවෙය්‍යා”ති. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස චීවරං ධොවියෙථා”ති. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස චීවරං කාතබ‍්බං හොති, උපජ‍්ඣායෙන ආචික‍්ඛිතබ‍්බං “එවං කරෙය්‍යාසී”ති. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස චීවරං කරියෙථා”ති. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස රජනං පචිතබ‍්බං හොති, උපජ‍්ඣායෙන ආචික‍්ඛිතබ‍්බං “එවං පචෙය්‍යාසී”ති. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස රජනං පචීයෙථා”ති. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස චීවරං රජෙතබ‍්බං හොති, උපජ‍්ඣායෙන ආචික‍්ඛිතබ‍්බං “එවං රජෙය්‍යා”සීති, උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො සද‍්ධිවිහාරිකස‍්ස චීවරං රජියෙථා”ති. චීවරං රජන‍්තෙන සාධුකං සම‍්පරිවත‍්තකං සම‍්පරිවත‍්තකං රජෙතබ‍්බං. න ච අච‍්ඡින‍්නෙ ථෙවෙ පක‍්කමිතබ‍්බං. සචෙ සද‍්ධිවිහාරිකො ගිලානො හොති යාවජීවං උපට‍්ඨාතබ‍්බො. වුට‍්ඨානමස‍්ස ආගමෙතබ‍්බන‍්ති.
25. සද්ධිවිහාරිකයාගේ සිවුර සේදිය යුතු නම් උපාද්ධ්‍යායයා විසින් “මෙසේ සෝදන්නෙහි” යි කිය යුතු ය. “සද්ධිවිහාරිකයාගේ සිවුර කෙසේ නම් සෝදනු ලබන්නේ දැ” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය. සද්ධිවිහාරිකයා හට සිවුරක් කට යුතු නම් උපාද්ධ්‍යායයා විසින් “මෙසේ කරන්නෙහි” යි කිය යුතු ය. “සද්ධිවිහාරිකයාගේ සිවුර කෙසේ නම් කරණු ලබන්නේ දැ” යි උත්සාහයා හෝ කට යුතු ය. සද්ධිවිහාරිකයාහට පඬු පිසිය යුතු නම්, උපාද්ධ්‍යායයා විසින් “මෙසේ පිසන්නෙහි” යි කිය යුතු ය. “සද්ධිවිහාරිකයාහට කෙසේ නම් පඬු පිසනු ලබන්නේ දැ” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය. සද්ධිවිහාරිකයාගේ සිවුර පඬු පෙවිය යුතු නම්, උපාද්ධ්‍යායයා විසින් “මෙසේ පඬු පොවන්නෙහි”යි කිය යුතු ය. “සද්ධිවිහාරිකයාගේ සිවුර කෙසේ නම් පඬු පොවනු ලබන්නේදැ?” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය. සිවුර පඬු පොවන්නහු විසින් පෙරළ පෙරළා මනා කොට පඬු පෙවිය යුතු ය. පොද නො සුන් කල්හි බැහැර නො යා යුතු ය. සද්ධිවිහාරික තෙමේ ගිලන් නම්, ජීවත් වන තුරු උවටැන් කළ යුතු ය. සද්ධිවිහාරිකයාගේ රෝගයෙන් නැඟී සිටීම බලාපොරොත්තු විය යුතු ය.
සද‍්ධිවිහාරිකවත‍්තං නිට‍්ඨිතං.
සද්ධිවිහාරිකවත නිමි.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන සද‍්ධිවිහාරිකා උපජ‍්ඣායෙසු න සම්මා වත‍්තන‍්ති. යෙ තෙ භික‍්ඛූ අප‍්පිච‍්ඡා -පෙ- තෙ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම සද‍්ධිවිහාරිකා උපජ‍්ඣායෙසු න සම්මා වත‍්තිස‍්සන‍්තී”ති.
1. එකල්හි සද්ධිවිහාරිකයෝ උපාද්ධ්‍යායයන් කෙරෙහි මැනැවින් නො පවත්නෝ ය. අල්පෙච්ඡ වූ යම් ඒ භික්‍ෂූහු වෙත් ද, ඔහු “සද්ධිවිහාරිකයෝ කෙසේ නම් උපාද්ධ්‍යායයන් කෙරෙහි මැනැවින් නොපවතිත් දැයි පහත් කොට සිතත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්.
2. අථ ඛො තෙ භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං -පෙ- “සච‍්චං කිර භික‍්ඛවෙ” සද‍්ධිවිහාරිකා උපජ‍්ඣායෙසු න සම්මා වත‍්තන‍්තී”ති. “සච‍්චං භගවා” -පෙ- විගරහිත්‍වා ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “න භික‍්ඛවෙ සද‍්ධිවිහාරිකෙන උපජ‍්ඣායම‍්හි න සම්මා වත‍්තිතබ‍්බං. යො න සම්මා වත‍්තෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
2. ඉක්බිති ඒ භික්‍ෂූහු මේ කාරණය භාග්‍යවතුන් වහන්සේට දැන්වූහ. උන්වහන්සේ “මහණෙනි සද්ධිවිහාරිකයෝ උපාද්ධ්‍යායයන් කෙරෙහි මැනැවින් නො පවතිත් යනු සැබෑ දැ?” යි ඇසූහ. භාග්‍යවතුන් වහන්ස, සැබෑ ය. – පෙ – ගර්‍හා කොට දැහැමි කතා කොට භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක. මහණෙනි, සද්ධිවිහාරිකයා උපාද්ධ්‍යායයා කෙරෙහි මැනැවින් නො පැවතිය යුතු නො වේ. යමෙක් මැනවින් නො පවත්නේ නම් (පැණ වූ වක් නො පුරන්නේ නම්), දුකුළා ඈවැත් වේ” (යයි වදාළ සේක.)
නෙව සම්මා වත‍්තන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, අසම‍්මාවත‍්තන‍්තං පනාමෙතුං. එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ, පනාමෙතබ‍්බො: “පණාමෙමි ත”න‍්ති වා “මායිධ පටික‍්කමී”ති වා “නීහර තෙ පත‍්තචීවර”න‍්ති වා “නාහං තයා උපට‍්ඨාතබ‍්බො”ති වා කායෙන විඤ‍්ඤාපෙති. වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති. කායෙන වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති. පනාමිතො හොති සද‍්ධිවිහාරිකො. න කායෙන විඤ‍්ඤාපෙති, න වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති, න කායෙන වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති, න පනාමිතො හොති සද‍්ධිවිහාරිකො.
(එහෙත් ඔහු) උපාද්ධ්‍යායවත් මැනැවින් නො පුරත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය දැන්වූහ. “මහණෙනි, නො මනා ව පවතින සද්ධිවිහාරිකයා බැහැර කරන්නට අනුදනිමි. “මහණෙනි, සද්ධිවිහාරිකයා බැහැර කළ යුත්තේ මෙසේ ය: “තා බැහැර කරමි” යි හෝ “මෙහි නො පිවිසෙව” යි හෝ “තාගේ පා සිවුරු බැහැරට ගණුව” යි හෝ “තා විසින් මම උපස්ථාන නො කට යුත්තෙමි” යි හෝ කයින් හඟවා ද, වචනයෙන් හඟවා ද, කයින් හා වචනයෙන් හඟවා ද, සද්ධිවිහාරික තෙමේ බැහැර කරණ ලද්දේ වේ. කයින් නො හඟවා ද, වචනයෙන් නො හඟවා ද, කයින් හා වචනයෙන් නොහඟවා ද, එකල්හි සද්ධිවිහාරික තෙමේ බැහැර නො කරණ ලද්දේ වේ.
3. තෙන ඛො පන සමයෙන සද‍්ධිවිහාරිකා පනාමිතා න ඛමාපෙන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ ඛමාපෙතු”න‍්ති. නෙව ඛමාපෙන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, පනාමිතෙන න ඛමාපෙතබ‍්බො. යො න ඛමාපෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
3. එකල්හි බැහැර කළ සද්ධිවිහාරිකයෝ උපාද්ධ්‍යායයන් කමා නො කරවත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය දැන්වූහ. (උන්වහන්සේ) “මහණෙනි, කමා කරවා ගන්නට අනුදනිම්” යි වදාළ සේක. එහෙත් උපාද්ධ්‍යායයන් කමා නො කරවත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය දැන්වූහ. “මහණෙනි, බැහැර කරණ ලද්දහු විසින් කමා නො කරවිය යුතු නො වේ. යමෙක් උපාද්ධ්‍යායයන් කමා නො කරවන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළසේක.
4. තෙන ඛො පන සමයෙන උපජ‍්ඣායා ඛමාපියමානා න ඛමන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, ඛමිතු”න‍්ති. නෙව ඛමන‍්ති. සද‍්ධිවිහාරිකා පක‍්කමන‍්තිපි විබ‍්භමන‍්තිපි තිත්‍ථියෙසුපි සඞ‍්කමන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, ඛමාපියමානෙන න ඛමිතබ‍්බං. යො න ඛමෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
4. එකල්හි සද්ධිවිහාරිකයන් විසින් කමා කරවනු ලබන උපාද්ධ්‍යායයෝ කමා නො කරත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, කමා කරන්නට අනුදනිමි” යි වදාළ සේක. එහෙත් උපාද්ධ්‍යායයෝ කමා නො කරත්. සද්ධිවිහාරිකයෝ බැහැර ද යෙති. සිවුරු ද හැර ලත්. අන්‍යතීර්‍ත්‍ථකයන් වෙත ද යෙත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “කමා කරවනු ලබන්නහු විසින් කමා නො කළ යුතු නො වේ. යමෙක් කමා නො කරන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළසේක.
5. තෙන ඛො පන සමයෙන උපජ‍්ඣායා සම්මා වත‍්තන‍්තං පනාමෙන‍්ති. අසම‍්මා වත‍්තන‍්තං න පනාමෙන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ සම්මා වත‍්තන‍්තො පනාමෙතබ‍්බො. යො පනාමෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්ස. න ච අසම‍්මාවත‍්තන‍්තො න පනාමෙතබ‍්බො. යො න පනාමෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
5. එකල්හි උපාද්ධ්‍යායයෝ මනා කොට පිළිවෙත් පුරණ සද්ධිවිහාරිකයා බැහැර කෙරෙත්. මනා කොට පිළිවෙත් නො පුරණ සද්ධිවිහාරිකයා බැහැර නො කෙරෙත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. උන්වහන්සේ “මහණෙනි, මනා කොට පිළිවෙත් පුරණ සද්ධිවිහාරික තෙමේ බැහැර නො කළ යුතු ය. යමෙක් බැහැර කරන්නේ නම්, දුකුළා ඇවැත් වේ. මනා කොට පිළිවෙත් නො පුරණ සද්ධිවිහාරික තෙමේ බැහැර නො කට යුතු නො වේ. යමෙක් බැහැර නො කරන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළ සේක.
6. “පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො සද‍්ධිවිහාරිකො පනාමෙතබ‍්බො: උපජ‍්ඣායම‍්හි නාධිමත‍්තං පෙමං හොති, නාධිමත‍්තො පසාදො හොති, නාධිමත‍්තා හිරි හොති, නාධිමත‍්තො ගාරවො හොති, නාධිමත‍්තා භාවනා හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො සද‍්ධිවිහාරිකො පනාමෙතබ‍්බො.
6. මහණෙනි, කරුණු පසෙකින් යුත් සද්ධිවිහාරික තෙමේ බැහැර කට යුතු ය. උපාද්ධ්‍යායයා කෙරෙහි අධික වූ ප්‍රේමයක් නො වේ ද, අධික වූ පැහැදීමෙක් නො වේ ද, අධික වූ ලජ්ජාවක් නො වේ ද, අධික වූ ගෞරවයක් නො වේ ද, අධික වූ මෛත්‍රී භාවනාවක් (සම්භාවනාවක්) නො වේද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් සද්ධිවිහාරික තෙමේ බැහැර කට යුතු ය.
7. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො සද‍්ධිවිහාරිකො න පනාමෙතබ‍්බො. උපජ‍්ඣායම‍්හි අධිමත‍්තං පෙමං හොති, අධිමත‍්තො පසාදො හොති, අධිමත‍්තා හිරි හොති, අධිමත‍්තො ගාරවො හොති, අධිමත‍්තා භාවනා හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො සද‍්ධිවිහාරිකො න පනාමෙතබ‍්බො.
7. මහණෙනි, කරුණු පසෙකින් යුත් සද්ධිවිහාරික තෙමේ බැහැර නො කට යුතු ය. උපාද්ධ්‍යායයා කෙරෙහි අධික වූ ප්‍රේමයක් වේ ද, අධික වූ පැහැදීමෙක් වේ ද, අධික වූ ලජ්ජාවක් වේද, අධික වූ ගෞරවයෙක් වේ ද, අධික වූ මෛත්‍රීභාවනාවක් වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් සද්ධිවිහාරික තෙමේ බැහැර නො කට යුතු ය.
8. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො සද‍්ධිවිහාරිකො අලං පනාමෙතුං. උපජ‍්ඣායම‍්හි නාධිමත‍්තං පෙමං හොති, නාධිමත‍්තො පසාදො හොති, නාධිමත‍්තා හිරි හොති, නාධිමත‍්තා ගාරවො හොති, නාධිමත‍්තා භාවනා හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො සද‍්ධිවිහාරිකො අලං පනාමෙතුං.
8. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් සද්ධිවිහාරික තෙමේ බැහැර කරන්නට සුදුසු වේ. උපාද්ධ්‍යායයා කෙරෙහි අධික වූ ප්‍රේමයෙක් නො වේ ද, අධික වූ පැහැදීමෙක් නො වේ ද, අධික වූ ලජ්ජාවක් නො වේ ද, අධික වූ ගෞරවයෙක් නො වේ ද, අධික වූ මෛත්‍රී භාවනාවක් නො වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් සද්ධිවිහාරික තෙමේ බැහැර කරන්නට සුදුසු වේ.
9. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො සද‍්ධිවිහාරිකො නාලං පනාමෙතුං. උපජ‍්ඣායම‍්හි අධිමත‍්තං පෙමං හොති, අධිමත‍්තො පසාදො හොති, අධිමත‍්තා හිරි හොති, අධිමත‍්තො ගාරවො හොති, අධිමත‍්තා භාවනා හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො සද‍්ධිවිහාරිකො නාලං පනාමෙතුං.
9. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් සද්ධිවිහාරික තෙමේ බැහැර කරන්නට සුදුසු නො වේ. උපාද්ධ්‍යායයා කෙරෙහි අධික වූ ප්‍රේමයෙක් වේ ද අධික වූ පැහැදීමෙක් වේ ද, අධික වූ ලජ්ජාවක් වේ ද, අධික වූ ගෞරවයෙක් වේ ද, අධික වූ මෛත්‍රීභාවනාවක් වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් සද්ධිවිහාරික තෙමේ බැහැර කරන්නට සුදුසු නො වේ.
10. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතං සද‍්ධිවිහාරිකං අපනාමෙන‍්තො උපජ‍්ඣායො සාතිසාරො හොති, පනාමෙන‍්තො අනතිසාරො හොති. උපජ‍්ඣායම‍්හි නාධිමත‍්තං පෙමං හොති, නාධිමත‍්තො පසාදො හොති, නාධිමත‍්තා හිරි හොති, නාධිමත‍්තො ගාරවො හොති, නාධිමත‍්තා භාවනා හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතං සද‍්ධිවිහාරිකං අපනාමෙන‍්තො උපජ‍්ඣායො සාතිසාරො හොති. පනාමෙන‍්තො අනතිසාරො හොති.
10. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් සද්ධිවිහාරිකයා බැහැර නො කරන්නා වූ උපාධ්‍යාය තෙමේ දොස් සහිත වේ. බැහැර කරන්නේ දොස් රහිත වේ. උපාද්ධ්‍යායයා කෙරෙහි අධික වූ ප්‍රේමයෙක් නො වේ ද, අධික වූ පැහැදීමෙක් නො වේ ද, අධික වූ ලජ්ජාවක් නො වේ ද, අධික වූ ගෞරවයෙක් නො වේ ද, අධික වූ මෛත්‍රීභාවනා වක් නො වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් සද්ධිවිහාරිකයා බැහැර නො කරන්නා වූ උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ දොස් සහිත වේ. බැහැර කරන්නේ දොස් රහිත වේ.
11. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතං සද‍්ධිවිහාරිකං පනාමෙන‍්තො උපජ‍්ඣායො සාතිසාරො හොති. අපනාමෙන‍්තො අනතිසාරො හොති. උපජ‍්ඣායම‍්හි අධිමත‍්තං පෙමං හොති. අධිමත‍්තො පසාදො හොති, අධිමත‍්තා හිරි හොති, අධිමත‍්තො ගාරවො හොති, අධිමත‍්තා භාවනා හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතං සද‍්ධිවිහාරිකං පනාමෙන‍්තො උපජ‍්ඣායො සාතිසාරො හොති. අපනාමෙන‍්තො අනතිසාරො හොතීති.
11. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් සද්ධිවිහාරිකයා බැහැර කරන්නා වූ උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ දොස් සහිත වේ. බැහැර නො කරන්නේ දොස් රහිත වේ. උපාද්ධ්‍යායයා කෙරෙහි අධික වූ ප්‍රේමයෙක් වේ ද, අධික වූ පැහැදීමෙක් වේ ද, අධික වූ ලජ්ජාවක් වේ ද, අධික වූ ගෞරවයෙක් වේ ද, අධික වූ මෛත්‍රීභාවනාවක් වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් සද්ධිවිහාරිකයා බැහැර කරන්නා වූ උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ දොස් සහිත වේ. බැහැර නො කරන්නේ දොස් රහිත වේ.
12. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො බ්‍රාහ‍්මණො (රාධො නාම) භික‍්ඛූ උපසඞ‍්කමිත්‍වා පබ‍්බජ‍්ජං යාචි. තං භික‍්ඛූ න ඉච‍්ඡිංසු පබ‍්බාජෙතුං. සො භික‍්ඛූසු පබ‍්බජ‍්ජං අලභමානො කිසො අහොසි ලූඛො දුබ‍්බණ‍්ණො උප‍්පණ‍්ඩුප‍්පණ‍්ඩුකජාතො ධමනිසන්‍ථතගත‍්තො.
12. එකල්හි රාධ නම් එක්තරා බමුණෙක් භික්‍ෂූන් වෙත පැමිණ පැවිද්ද ඉල්ලී ය. භික්‍ෂූහු ඔහු පැවිදි කරන්නට නො කැමැති වූහ. හෙතෙමේ භික්‍ෂූන් සමීපයෙහි පැවිද්ද නො ලබන්නේ වෑරුණු සිරුරු ඇත්තේ රළු වූයේ දුර්‍වණ වූයේ ඉතා පඬුවන් සිරුර ඇත්තේ නහර ඉල්පුනු සිරුරු ඇත්තේ වි ය.
13. අද‍්දසා ඛො භගවා තං බ්‍රාහ‍්මණං කිසං ලූඛං දුබ‍්බණ‍්ණං උප‍්පණ‍්ඩුප‍්පණ‍්ඩුකජාතං ධමනිසන්‍ථතගත‍්තං. දිස‍්වාන භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “කින‍්නු ඛො සො භික‍්ඛවෙ, බ්‍රාහ‍්මණො කිසො ලූඛො දුබ‍්බණ‍්ණො උප‍්පණ‍්ඩුප‍්පණ‍්ඩුකජාතො ධමනිසන්‍ථතගත‍්තො?”ති. “එසො භන‍්තෙ, බ්‍රාහ‍්මණො භික‍්ඛූ උපසඞ‍්කමිත්‍වා පබ‍්බජ‍්ජං යාචි. තං භික‍්ඛූ න ඉච‍්ඡිංසු පබ‍්බාජෙතුං. සො භික‍්ඛූසු පබ‍්බජ‍්ජං අලභමානො කිසො ලූඛො දුබ‍්බණ‍්ණො උප‍්පණ‍්ඩුප‍්පණ‍්ඩුකජාතො ධමනිසන්‍ථතගත‍්තො”ති.
13. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෑරුණු සිරුරු ඇති රළු වූ දුර්වර්‍ණ වූ ඉතා පඬුවන් වූ සිරුරු, ඇති නහර ඉල්පුනු සිරුරු ඇති ඒ බමුණා දැක භික්‍ෂූන් අමතා “මහණෙනි, මේ බමුණා වෑරුණේ රළු වූයේ නපුරු පැහැ ඇත්තේ ඉතා පඬුපැහැ ඇත්තේ නහර ඉල්පුනු සිරුරු ඇත්තේ කුමක් නිසා දැ” යි විචාළ සේක. “ස්වාමීනි, මේ බමුණා භික්‍ෂූන් වෙත පැමිණ පැවිද්ද ඉල්ලී ය. භික්‍ෂූහු ඔහු පැවිදි කරන්නට නො කැමැති වූහ. භික්‍ෂූන් වෙතින් පැවිද්ද නො ලබන්නා වූ මේ තෙමේ වෑරුණේ ය. රළු වූයේ ය. දුර්‍වණ වූයේ ය. ඉතා පඬුවන් සිරුරු ඇත්තේ වි ය. නහර ඉල්පුනු සිරුරු ඇත්තේ වී ය” යි භික්‍ෂූහු සැළකළහ.
14. අථ ඛො භගවා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “කො නු ඛො භික‍්ඛවෙ, තස‍්ස බ්‍රාහ‍්මණස‍්ස අධිකාරං සරතී?”ති. එවං වුත‍්තෙ ආයස‍්මා සාරිපුත‍්තො භගවන‍්තං එතදවොච: “අහං ඛො භන‍්තෙ තස‍්ස බ්‍රාහ‍්මණස‍්ස අධිකාරං සරාමී”ති. “කිම‍්පන ත්‍වං සාරිපුත‍්ත, තස‍්ස බ්‍රාහ‍්මණස‍්ස අධිකාරං සරසී?”ති. “ඉධ මෙ භන‍්තෙ, සො බ්‍රාහ‍්මණො රාජගහෙ පිණ‍්ඩාය චරන‍්තස‍්ස කටච‍්ඡුභික‍්ඛං දාපෙසි. ඉමං ඛො අහං භන‍්තෙ, තස‍්ස බ්‍රාහ‍්මණස‍්ස අධිකාරං සරාමී”ති. “සාධු! සාධු! සාරිපුත‍්ත, කතඤ‍්ඤුනො හි සාරිපුත‍්ත, සප‍්පුරිසා කතවෙදිනො. තෙන හි ත්‍වං සාරිපුත‍්ත, තං බ්‍රාහ‍්මණං පබ‍්බාජෙහි උපසම‍්පාදෙහී”ති. “කථාහං භන‍්තෙ, තං බ්‍රාහ‍්මණං පබ‍්බාජෙමි? උපසම‍්පාදෙමී?”ති.
14. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්‍ෂූන් අමතා “මහණෙනි, මෙහි ඉන්නා කවර භික්‍ෂු නමක් මේ බමුණා කළ සත්කාරයක් ගැණ දනී දැ?” යි (විචාළ සේක.) මෙසේ අසා වදාළ කල්හි ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිර තෙමේ “ස්වාමීනි, මම මේ බමුණා කළ සත්කාරයක් ගැණ දනිමි” යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට දන්වා සිටියේ ය. “ශාරීපුත්‍රය, ඔබ මේ බමුණා කළ කිනම් සත්කාරයක් දන්නහු දැයි උන්වහන්සේ ඇසූහ. “ස්වාමීනි, මේ රජගහනුවර පිඬු සිඟා ගිය මට (එක් දිනෙක) මේ බමුණු තෙමේ සැන්දක් පමණ බත් දෙව්වේ ය. ස්වාමීනි, බමුණා කළ මේ සත්කාරය මම සිහිපත් කරමි” යි කී ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “ශාරීපුත්‍රය, ඔබගේ ඒ සිහිපත් කිරීම ඉතා මැනවි. සත්පුරුෂයෝ කළ දේ දන්නෝ ය. කළ දේ ඉතා ප්‍රකට ව දන්නෝ ම ය. ඒ නිසා ඔබ මේ බමුණා පැවිදි කරන්න. උපසම්පදා ත් කරන්නැ” යි වදාළ සේක. ඉක්බිති ස්ථවිර තෙමේ “මම කෙසේ මේ බමුණා පැවිදි කරම් ද? කෙසේ උපසම්පදා කරම් දැ?” යි ඇසී ය.
15. අථ ඛො භගවා එතස‍්මිං නිදානෙ එතස‍්මිං පකරණෙ ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “යා සා භික‍්ඛවෙ, මයා තීහි සරණගමනෙහි උපසම්පදා අනුඤ‍්ඤාතා, තාහං අජ‍්ජතග‍්ගෙ පටික‍්ඛිපාමි. අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ ඤත‍්තිචතුත්‍ථෙන කම‍්මෙන උපසම‍්පදං. එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ, උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. ව්‍යත‍්තෙන භික‍්ඛුනා පටිබලෙන සඞ‍්ඝො ඤාපෙතබ‍්බො:
15. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ නිදානයෙහි මේ ප්‍රථම කාරණයෙහි දැහැමි කතා කොට “මහණෙනි, මා විසින් තුන්සරණ ගමනින් යම් ඒ උපසම්පදාවක් අනුදන්නා ලද ද, ඒ උපසම්පදාව අද පටන් මම ප්‍රතික්‍ෂේප කරමි. ඥප්තිචතුර්‍ත්‍ථකර්‍මයෙන් උපසම්පදා කිරීම අනුදනිමි” යි වදාළ සේක. “මහණෙනි, උපසම්පදා කළ යුත්තේ මෙසේ ය:– ප්‍රතිබල වූ ව්‍යාක්ත වූ භික්‍ෂු නමක් විසින් සඞ්ඝ තෙමේ මෙසේ දැන්විය යුත්තේ ය.
16. “සුණාතු මෙ භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො: අයං ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම‍්පදාපෙඛො, යදි සඞ‍්ඝස‍්ස පත‍්තකල‍්ලං, සඞ‍්ඝො ඉත්‍ථන‍්නාමං උපසම‍්පාදෙය්‍ය. ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන එසා ඤත‍්ති.
16. “ස්වාමීනි, සඞ්ඝ තෙමේ මාගේ වචනය අසාවා. මෙනම් ඇති මේ තෙමේ මෙ නම් ඇති ආයුෂ්මතුන්ගේ උපසම්පදාපේක්‍ෂකයෙකි. ඉදින් සඞ්ඝයාහට පැමිණි කල් වේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව මෙනම් ඇත්තහු උපසම්පදා කරන්නේ ය. මේ දැන්වීම් ය.
17. “සුණාතු මෙ භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො: අයං ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම‍්පදාපෙඛො. සඞ‍්ඝො ඉත්‍ථන‍්නාමං උපසම‍්පාදෙති ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. යස‍්සායස‍්මතො ඛමති ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස උපසම්පදා ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන, සො තුණ‍්හස‍්ස. යස‍්ස නක‍්ඛමති, සො භාසෙය්‍ය.
17. “ස්වාමීනි, සඞ්ඝ තෙමේ මාගේ වචනය අසාවා. මෙ නම් ඇති මේ තෙමේ මෙ නම් ඇති ආයුෂ්මතුන්ගේ උපසම්පදාපේක්‍ෂකයෙකි. සඞ්ඝ තෙමේ මේ නම් ඇත්තහු මේ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයා ගෙන් යුක්තව උපසම්පදා කරයි. යම් ආයුෂ්මත් කෙනෙකුන් හට මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව මෙ නම් ඇත්තහුගේ උපසම්පදා තොමෝ රුචි වේ නම්, ඒ ආයුෂ්මත් තෙමේ තූෂ්ණීම්භූත වේවා. යමෙකුට රුචි නො වේ නම්, හෙතෙමේ කියාවා.
18. “දුතියම‍්පි එතමත්‍ථං වදාමි: සුණාතු මෙ භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො: අයං ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම‍්පදාපෙඛො. සඞ‍්ඝො ඉත්‍ථන‍්නාමං උපසම‍්පාදෙති, ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. යස‍්සායස‍්මතො ඛමති ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස උපසම්පදා ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන, සො තුණ‍්හස‍්ස, යස‍්ස නක‍්ඛමති, සො භාසෙය්‍ය.
18. “දෙවනවර ද මේ කරුණ කියමි. ස්වාමීනි, සඞ්ඝ තෙමේ මාගේ වචනය අසාවා. මෙ නම් ඇති මේ තෙමේ මෙ නම් ඇති ආයුෂ්මතුන්ගේ උපසම්පදාපේක්‍ෂකයෙකි. සඞ්ඝ තෙමේ මේ නම් ඇත්තහු මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව උපසම්පදා කරයි. යම් ආයුෂ්මත් කෙනෙකුන් හට මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව මෙ නම් ඇත්තහුගේ උපසම්පදා තොමෝ රුචි වේ නම්, හෙතෙමේ තූෂ්ණීම්භූත වේවා. යමකුට රුචි නො වේ නම්, හෙතෙමේ කියාවා.
19. “තතියම‍්පි එතමත්‍ථං වදාමි. සුණාතු මෙ භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො: අයං ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම‍්පදාපෙඛො. සඞ‍්ඝො ඉත්‍ථන‍්නාමං උපසම‍්පාදෙති ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. යස‍්සායස‍්මතො ඛමති ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස උපසම්පදා ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන, සො තුණ‍්හස‍්ස. යස‍්ස නක‍්ඛමති, සො භාසෙය්‍ය.
19. “තෙවනවර ද මේ කරුණ කියමි. ස්වාමීනි, සඞ්ඝ තෙමේ මාගේ වචනය අසාවා. මෙ නම් ඇති හෙරණ තෙමේ ආයුෂ්මත් වූ මෙ නම් ඇති තෙරුන්ගේ උපසම්පදාපේක්‍ෂකයෙකි. සඞ්ඝ තෙමේ මෙ නම් ඇති හෙරණහු මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව උපසම්පදා කරයි. ආයුෂ්මත් වූ යම් ස්ථවිර නමක්හට මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයා ගෙන් යුක්ත ව මේ නම් ඇති හෙරණහුගේ උපසම්පදා තොමෝ රුචි වේ නම්, හෙතෙමේ තුෂ්ණීම්භූත වේවා. යමකුට රුචි නො වේ නම්, හෙතෙමේ කියාවා.
20. “උපසම‍්පන‍්නො සඞ‍්ඝෙන ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. ඛමති සඞ‍්ඝස‍්ස, තස‍්මා තුණ‍්හී, එවමෙතං ධාරයාමී”ති.
20. “සඞ්ඝයා විසින් මෙ නම් ඇති මෙ තෙමේ මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව උපසපන් කරණ ලද්දේ ය. එය සඞ්ඝයාට රුචි වේ. එබැවින් තුෂ්ණීම්භූත වේ. මේ කරුණ මෙසේ සලකමි.
21. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො භික‍්ඛු උපසම‍්පන‍්නසමනන‍්තරා අනාචාරං ආචරති. භික‍්ඛූ එවමාහංසු: “මාවුසො, එවරූපං අකාසි. නෙතං කප‍්පතී”ති. සො එවමාහ: “නෙවාහං ආයස‍්මන‍්තෙ යාචිං: ‘උපසම‍්පාදෙථ ම’න‍්ති. කිස‍්ස මං තුම‍්හෙ අයාචිතං උපසම‍්පාදිත්‍ථා”ති?”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ අයාචිතෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. යො උපසම‍්පාදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, යාචිතෙන උපසම‍්පාදෙතුං. එවං ච පන භික‍්ඛවෙ යාචිතබ‍්බො: තෙන උපසම‍්පදාපෙඛෙන සඞ‍්ඝං උපසඞ‍්කමිත්‍වා එකංසං උත‍්තරාසඞ‍්ගං කරිත්‍වා භික‍්ඛූනං පාදෙ වන්‍දිත්‍වා උක‍්කුටිකං නිසීදිත්‍වා අඤ‍්ජලිම‍්පග‍්ගහෙත්‍වා එවමස‍්ස වචනීයො: ‘සඞ‍්ඝං භන‍්තෙ, උපසම‍්පදං යාචාමි, උල‍්ලුම‍්පතු මං භන‍්තෙ සඞ‍්ඝො අනුකම‍්පං උපාදායා’ති. දුතියම‍්පි යාචිතබ‍්බො -පෙ- තතියම‍්පි යාචිතබ‍්බො. බ්‍යත‍්තෙන භික‍්ඛුනා පටිබලෙන සඞ‍්ඝො ඤාපෙතබ‍්බො:
21. එකල්හි එක්තරා මහණෙක් උපසම්පදාවට අනතුරු ව අනාචාරයෙහි හැසිරෙයි. සෙසු භික්‍ෂූහු “ඇවැත්නි, මෙබන්දක් නො කරව. මේ නො කැප ය” යි කීහ. ඒ මහණ තෙමේ “මම මා උපසපන් කරවු” යි ආයුෂ්මතුන්ගෙන් නො ඉල්ලීමි. මා විසින් නො ඉල්ලූ තමුන්නාන්සේලා කුමකට මා උපසපන් කළහු දැ?” යි ඇසී ය. භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කරුණ සැළකළහ. “මහණෙනි, සඞ්ඝයා නො ඉල්ලනලදහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. යමෙක් උපසපන් කරන්නේ නම්, දුකුළාදැවැත් වේ. මහණෙනි, ඉල්ලනලදහු උපසපන් කිරීම අනුදනිමි. මහණෙනි, මෙසේ ඉල්ලිය යුතු ය. උපසම්පදාපේක්‍ෂක වූ මහණහු විසින් සඞ්ඝයා වෙත පැමිණ උතුරුසඟසිවුර එකස් කොට පොරවා ගෙණ භික්‍ෂූන්ගේ පා වැඳ උක්කුටිකයෙන් හිඳ ඇඳිලි බැඳ ‘ස්වාමීනි, සඞ්ඝයාගෙන් උපසම්පදාව ඉල්ලමි. ස්වාමීනි, මා කෙරෙහි අනුකම්පා කොට මා සාමණේරභාවයෙන් උදුරා භික්‍ෂුභාවයෙහි පිහිටුවනු මැනවි’ යි මෙසේ කිය යුතු ය. දෙවනවර ද ඉල්ලිය යුතු ය. තෙවනවර ද ඉල්ලිය යුතු ය. ව්‍යක්ත වූ ප්‍රතිබල වූ මහණෙකු විසින් සඞ්ඝයාට මෙසේ දැන්විය යුතු ය:
“සුණාතු මෙ භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො: අයං ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම‍්පදාපෙඛො. ඉත්‍ථන‍්නාමො සඞ‍්ඝං උපසම‍්පදං යාචති ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. යදි සඞ‍්ඝස‍්ස පත‍්තකල‍්ලං සඞ‍්ඝො ඉත්‍ථන‍්නාමං උපසම‍්පාදෙය්‍ය ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන, එසා ඤත‍්ති.
‘ස්වාමීනි, සඞ්ඝ තෙමේ මාගේ වචනය අසාවා: මෙ නම් ඇති මෙ තෙමේ මෙ නම් ඇති ආයුෂ්මතුන්ගේ උපසම්පදාපේක්‍ෂක යෙකි. මෙ නම් ඇති මෙ තෙමේ මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව සඞ්ඝයාගෙන් උපසම්පදාව ඉල්ලයි. ඉදින් සඞ්ඝයාහට කල් පැමිණියේ නම්, සඞ්ඝ තෙමේ මෙ නම් ඇත්තහු මේ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව උපසපන් කරන්නේ ය. මේ දැන්වීම යි.
‘සුණාතු මෙ භන‍්තෙ සඞ‍්ඝො: අයං ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම‍්පදාපෙඛො. ඉත්‍ථන‍්නාමො සඞ‍්ඝං උපසම‍්පදං යාචති ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. සඞ‍්ඝො ඉත්‍ථන‍්නාමං උපසම‍්පාදෙති ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. යස‍්සායස‍්මතො ඛමති ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස උපසම්පදා ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන, සො තුණ‍්හස‍්ස. යස‍්ස නක‍්ඛමති, සො භාසෙය්‍ය.
‘ස්වාමීනි, සඞ්ඝ තෙමේ මාගේ වචනය අසාවා: මෙ නම් ඇති මේ තෙමේ මෙ නම් ඇති ආයුෂ්මතුන්ගේ උපසම්පදාපේක්‍ෂකයෙකි. මෙ නම් ඇති හෙරණ තෙමේ මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව සඞ්ඝයාගෙන් උපසම්පදාව ඉල්ලයි. සඞ්ඝ තෙමේ මෙ නම් ඇත්තහු මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව උපසපන් කරයි. යම් ආයුෂ්මත් කෙනකුන්ට මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව මෙ නම් ඇත්තහුගේ උපසම්පදාව රුචි වේ නම්, ඒ ආයුෂ්මත් තෙමේ තුෂ්ණීම්භූත වේවා. යම් ආයුෂ්මත් කෙනකුන්ට රුචි නො වේ නම්, ඒ ආයුෂ්මත් තෙමේ කියාවා.
‘දුතියම‍්පි එතමත්‍ථං වදාමි -පෙ- තතියම‍්පි එතමත්‍ථං වදාමි -පෙ-
‘දෙවනවර ද මේ කාරණය කියමි, – පෙ – තෙවනවර ද මේ කාරණය කියමි. –පෙ–
‘උපසම‍්පන‍්නො සඞ‍්ඝෙන ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. ඛමති සඞ‍්ඝස‍්ස. තස‍්මා තුණ‍්හී එවමෙතං ධාරයාමී”ති.
‘සඞ්ඝයා විසින් මෙ නම් ඇති මෙ තෙමේ මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව උපසපන් කරණ ලද්දේ ය. සඞ්ඝයාහට රුචි වේ. එහෙයින් තුෂ්ණිම්භූත වේ. මෙය මෙසේ සලකමි.
22. තෙන ඛො පන සමයෙන රාජගහෙ පණීතානං භත‍්තානං භත‍්තපටිපාටි අට‍්ඨිතා හොති. අථ ඛො අඤ‍්ඤතරස‍්ස බ්‍රාහ‍්මණස‍්ස එතදහොසි: “ඉමෙ ඛො සමණා සක්‍යපුත‍්තියා සුඛසීලා සුඛසමාචාරා, සුභොජනානි භුඤ‍්ජිත්‍වා නිවාතෙසු සයනෙසු සයන‍්ති. යන‍්නූනාහං සමණෙසු සක්‍යපුත‍්තියෙසු පබ‍්බජෙය්‍ය”න‍්ති.
22. එකල්හි රජගහ නුවර ප්‍රණීත වූ බත් පිළිබඳ බත් පිළිවෙළක් නිති පැවැත්තේවේ. එකල්හි එක්තරා බමුණකුට “මේ ශ්‍රමණශාක්‍යපුත්‍රයෝ සුඛස්වභාව ඇත්තෝ ය. සුව සේ හැසිරීම් ඇත්තෝ ය. මනා බොජුන් වළඳා හුළං නැති තැන්හි වූ යහන්හි හොවිත්. මම ශ්‍රමණශාක්‍යපුත්‍රයන් කෙරෙහි පැවිදි වන්නෙමි නම් යෙහෙකැ” යි සිතෙක් විය.
23. අථ ඛො සො බ්‍රාහ‍්මණො භික‍්ඛූ උපසඞ‍්කමිත්‍වා පබ‍්බජ‍්ජං යාචි. තං භික‍්ඛූ පබ‍්බාජෙසුං උපසම‍්පාදෙසුං. තස‍්මිං පබ‍්බජිතෙ භත‍්තපටිපාටි ඛීයිත්‍ථ. භික‍්ඛූ එවමාහංසු: “එහි’ දානි ආවුසො, පිණ‍්ඩාය චරිස‍්සාමා”ති. සො එවමාහ: “නාහං ආවුසො එතංකාරණා පබ‍්බජිතො පිණ‍්ඩාය චරිස‍්සාමී”ති. සචෙ මෙ දස‍්සථ, භුඤ‍්ජිස‍්සාමි. නො චෙ මෙ දස‍්සථ විබ‍්භමිස‍්සාමී”ති. “කිම‍්පන ත්‍වං ආවුසො, උදරස‍්ස කාරණා පබ‍්බජිතො?”ති. “එවමාවුසො”ති.
23. ඉක්බිති එ බමුණු තෙමේ භික්‍ෂූන් කරා ගොස් පැවිද්ද ඉල්ලී ය. භික්‍ෂූහු ඔහු පැවිදි කොට උපසපන් කළහ. ඒ බමුණා පැවිදි වූ කල්හි බත්පිළිවෙළ නැවතුනේ ය. භික්‍ෂූන් “ඇවැත්නි, එව. දන් පිඬු සිඟා යන්නෙමු” යි කී කල්හි හෙතෙමේ “ඇවැත්නි, මම ‘පිඬු සිඟා යන්නෙමි’ යි යන මේ හේතුවෙන් පැවිදි නො වූයෙමි. ඉදින් මට දෙන්නහු නම්, වළඳන්නෙමි. නො දෙන්නහු නම්, සිවුරු හැර යන්නෙමි” යි කීයේ ය. “කිම, ඇවැත්නි, ඔබ බඩ නිසා පැවිදි වූවෝ ද?” “ඇවැත්නි, එසේ ය.”
24. යෙ තෙ භික‍්ඛූ අප‍්පිච‍්ඡා -පෙ- තෙ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: කථං හි නාම භික‍්ඛු එවං ස‍්වාක‍්ඛාතෙ ධම‍්මවිනයෙ උදරස‍්ස කාරණා පබ‍්බජිස‍්සතී”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං.
24. යම් ඒ මහණහු ආශා නැත්තෝ ද, ඔහු “කෙසේ නම් මහණ, බඩ රැකීමේ බලාපොරොත්තුවෙන් මෙසේ මොනවට දෙසූ සාසනයෙහි පැවිදි වූයේ දැයි අවමන් කෙරෙත්. ගර්‍හා කෙරෙත්. දොස් කියත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ සැළකළහ.
25. “සච‍්චං කිර ත්‍වං භික‍්ඛු, උදරස‍්ස කාරණා පබ‍්බජිතොති?” ති. ““සච‍්චං භගවා”” විගරහි බුද‍්ධො භගවා: “කථං හි නාම ත්‍වං මොඝපුරිස, එවං ස‍්වාක‍්ඛාතෙ ධම‍්මවිනයෙ උදරස‍්ස කාරණා පබ‍්බජිස‍්සසි? නෙතං මොඝපුරිස, අප‍්පසන‍්නානං වා පසාදාය පසන‍්නානං වා භීය්‍යොභාවාය -පෙ- විගරහිත්‍වා ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි:
25. “සැබෑ ද මහණ, ඔබ බඩ රැකීමේ හේතුවෙන් පැවිදි වූවෝ ද?” “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, සැබෑ ය.” භාග්‍යවත්බුදුරජානන්වහන්සේ “හිස් පුරුෂය, කෙසේ නම් ඔබ මෙසේ මොනවට දෙසූ සාසනයෙහි බඩ රැකීමේ හේතුවෙන් පැවිදි වූවෝ ද? හිස් පුරුෂය, මෙය නො පැහැදුනවුන්ගේ පැහැදීම පිණිස හෝ පැහැදුනවුන්ගේ වැඩි පැහැදීම පිණිස හෝ නො පවත්නේ ය” යි ගැරහූ සේක. ගරහා දැහැමි කතා කොට භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක:
26. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ උපසම‍්පාදෙන‍්තෙන චත‍්තාරො නිස‍්සයෙ ආචික‍්ඛිතුං: ‘පිණ‍්ඩියාලොපභොජනං නිස‍්සාය පබ‍්බජ‍්ජා, තත්‍ථ තෙ යාවජීවං උස‍්සාහො කරණීයො. අතිරෙකලාභො: සඞ‍්ඝභත‍්තං උද‍්දෙසභත‍්තං නිමන‍්තනං සලාකභත‍්තං පක‍්ඛිකං උපොසථිකං පාටිපදිකං.
26. “මහණෙනි, උපසපන් කරන්නහු විසින් නිස්සය සතර මේ ය යි කියාදීම මම නියම කරමි. ‘පැවිද්ද සිඟා ලත් පිඬු බොජුන නිසා ය. තා විසින් දිවි තෙක් ඒ පිණ්ඩියාලෝපභෝජනයෙහි උත්සාහ කට යුතු ය. සඞ්ඝයාට දෙන බත, උදෙසා දෙන බත, ආරාධනා කොට දෙන බත, කුසපත් ලා දෙන බත, පසළොස් දිනකට වරක් දෙන බත, පොහෝ දිනයෙහි දෙන බත, පෑළවීදිනයෙහි දෙන බත, වැඩි ලැබීම් වේ.
“පංසුකූලචීවරං නිස‍්සාය පබ‍්බජ‍්ජා. තත්‍ථ තෙ යාවජීවං උස‍්සාහො කරණීයො. අතිරෙකලාභො: ඛොමං කප‍්පාසිකං කොසෙය්‍යං කම‍්බලං සාණං භඞ‍්ගං.
“පැවිද්ද පසුල් සිවුර නිසා ය. තා පිසින් දිවි තෙක් එහි උත්සාහ කට යුතු ය. කොමු, කපු, තිහිරි (පටනූලෙන් කළ පිළි), කම්බිලි, හණ, මිශ්‍ර පිළි වැඩි ලැබීම් වේ.”
“රුක‍්ඛමූලසෙනාසනං නිස‍්සාය පබ‍්බජ‍්ජා. තත්‍ථ තෙ යාවජීවං උස‍්සාහො කරණීයො. අතිරෙකලාභො: විහාරො අඩ‍්ඪයොගො පාසාදො හම‍්මියං ගුහා.
“පැවිද්ද, රුක්මුල සෙනසුන නිසා ය. තා විසින් දිවි තෙක් එහි උත්සාහ කට යුතු ය. වෙහෙර, ගුරුළු පියාපත් ලෙසින් කළ වහල ඇති ගෙය, සිවුරැස්ගෙය, සඳලු සහිත ගෙය, ලෙන, වැඩි ලැබීම් වේ.”
“පූතිමුත‍්තභෙසජ‍්ජං නිස‍්සාය පබ‍්බජ‍්ජා. තත්‍ථ තෙ යාවජීවං උස‍්සාහො කරණීයො. අතිරෙකලාභො: සප‍්පි නවනීතං තෙලං මධු ඵාණිතන‍්ති.”
“පැවිද්ද පුතිමුත්තභේසජ්ජය නිසා ය. තා විසින් දිවි තෙක් එහි උත්සාහ කට යුතු ය. ගිතෙල්, වෙඬරු, තෙල්, මී, උක්හකුරු යන මේ වැඩි ලැබීම් වේ.”
උපජ‍්ඣායවත‍්තභාණවාරං නිට‍්ඨිතං පඤ‍්චමං.
පස්වන උපාද්ධ්‍යායවත්බණවර නිමි.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො මාණවකො භික‍්ඛූ උපසඞ‍්කමිත්‍වා පබ‍්බජ‍්ජං යාචි. තස‍්ස භික‍්ඛූ පටිගච‍්චෙව නිස‍්සයෙ ආචික‍්ඛිංසු. සො එවමාහ: “සචෙ මෙ භන‍්තෙ, පබ‍්බජිතෙ නිස‍්සයෙ ආචික‍්ඛෙය්‍යාථ, අභිරමෙය්‍යඤ‍්වාහං. නදානාහං භන‍්තෙ, පබ‍්බජිස‍්සාමි. ජෙගුච‍්ඡා මෙ නිස‍්සයා පටික‍්කූලා”ති.
1. එකල්හි එක්තරා මාණවකයෙක් භික්‍ෂූන් වෙත ගොස් පැවිද්ද ඉල්ලී ය. භික්‍ෂූහු ඔහුට පළමු කොට ම සිවු නිස්සය කීහ. ඒ මහණ තෙමේ “ස්වාමීනි, පැවිදි වූ කල්හි මට සිවු නිස්සය කීහු නම්, මම (පැවිද්දෙහි) කැමති වන්නේ හෝ වෙමි. මම දැන් පැවිදි නො වන්නේනමි. සිවු නිස්සය මා විසින් ගරහන ලද ය. මට පිළිකුල් ය” යි මෙසේ කීයේ ය.
2. භික‍්ඛු භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, පටිගච‍්චෙව නිස‍්සයා ආචික‍්ඛිතබ‍්බා. යො ආචික‍්ඛෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, උපසම‍්පන‍්නසමනන‍්තරා නිස‍්සයෙ ආචික‍්ඛිතු”න‍්ති.
2. භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කරුණ සැළකළහ. “මහණෙනි, පළමු කොට ම සිවු නිස්සය නො කිය යුතු ය. යම් මහණෙක් කියන්නේ නම්, දුකුළා ඇවැත් වේ. මහණෙනි, උපසම්පදාවට අනතුරු ව සිවු නිස්සය කියන්නට අනුදනිමි.
3. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ දුවග‍්ගෙනපි තිවග‍්ගෙනපි ගණෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, ඌනදසවග‍්ගෙන ගණෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. යො උපසම‍්පාදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, දසවග‍්ගෙන වා අතිරෙකදසවග‍්ගෙන වා ගණෙන උපසම‍්පාදෙතු”න‍්ති .
3. එකල්හි භික්‍ෂූහු දෙදෙනෙකුන් වූ ගණයාගෙන් යුක්ත ව ද තිදෙනකුන් වූ ගණයාගෙන් යුක්ත ව ද උපසම්පදා කෙරෙත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කරුණ සැළකළහ. “මහණෙනි, දසදෙනකුන්ට අඩු වූ ගණයා විසින් උපසපන් නො කට යුතු ය. යම් මහණෙක් උපසපන් කරන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ. මහණෙනි, දසනමක් වූ හෝ දසනමකට වැඩි වූ හෝ ගණයාගෙන් යුක්ත ව උපසපන් කළ යුතු ය” යි අනුදනිමි.
4. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ එකවස‍්සාපි දුවස‍්සාපි සද‍්ධිවිහාරිකං උපසම‍්පාදෙන‍්ති. ආයස‍්මාපි උපසෙනො වඞ‍්ගන‍්තපුත‍්තො එකවස‍්සො සද‍්ධිවිහාරිකං උපසම‍්පාදෙසි. සො වස‍්සං වුත්‍ථො දුවස‍්සො එකවස‍්සං සද‍්ධිවිහාරිකං ආදාය යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. ආචිණ‍්ණං ඛො පනෙතං බුද‍්ධානං භගවන‍්තානං ආගන‍්තුකෙහි භික‍්ඛූහි සද‍්ධිං පටිසම‍්මොදිතුං.
4. එකල්හි උපසපන් වීමෙන් එක්වස් ඇත්තා වූ ද දෙවස් ඇත්තා වූ ද භික්‍ෂූහු සද්ධිවිහාරිකයා උපසපන් කරති. වඞ්ගන්තබැමිණියගේ පුත් වූ ආයුෂ්මත් උපසේන භික්‍ෂු තෙමේ ද උපසපන් වීමෙන් එක් වස් ඇත්තේ සද්ධිවිහාරිකයකු උපසපන් කෙළේ ය. ඒ වඞ්ගන්තපුත්‍ර වූ උපසේන භික්‍ෂු තෙමේ වස් පවාරණය කළේ දෙවස් ඇත්තේ එක්වස් ඇති සද්ධිවිහාරිකයා ගෙණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරා ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ පෙසක හුන්නේ ය. භාග්‍යවත් බුදුරජුන්හට ආගන්තුක භික්‍ෂූන් සමග පිළිසඳර කතා කිරීම පුරුදු ම ය.
5. අථ ඛො භගවා ආයස‍්මන‍්තං උපසෙනං වඞ‍්ගන‍්තපුත‍්තං එතදවොච: “කච‍්චි භික‍්ඛූ ඛමනීයං? කච‍්චි යාපනීයං? කච‍්චිත්‍ථ අප‍්පකිලමථෙන අද‍්ධානං ආගතා?”ති. “ඛමනීයං භගවා. යාපනීයං භගවා. අප‍්පකිලමථෙන ච මයං භන‍්තෙ අද‍්ධානං ආගතා”ති.
5. එහෙයින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “මහණෙනි, කිම ඉරියවු ඉවසිය හැකි ද? කිම දිවි යැපිය හැකි ද? කිම නිදුකින් දික්මග ආවහු දැ” යි වඞ්ගන්තපුත්‍ර වූ ආයුෂ්මත් උපසේන භික්‍ෂුහුගෙන් විචාළ සේක. “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, ඉවසිය හැකි ය. භාග්‍යවතුන් වහන්ස, යැපිය හැකි ය. ස්වාමීනි, අපි නිදුකින් දික්මග ආවෙමු” යි හේ කී ය.
6. ජානන‍්තාපි තථාගතා පුච‍්ඡන‍්ති. ජානන‍්තාපි න පුච‍්ඡන‍්ති. කාලං විදිත්‍වා පුච‍්ඡන‍්ති, කාලං විදිත්‍වා න පුච‍්ඡන‍්ති. අත්‍ථසංහිතං තථාගතා පුච‍්ඡන‍්ති. නො අනත්‍ථසංහිතං. අනත්‍ථසංහිතෙ සෙතුඝාතො තථාගතානං. ද‍්වීහි ආකාරෙහි බුද‍්ධා භගවන‍්තො භික‍්ඛූ පටිපුච‍්ඡන‍්ති. ධම‍්මං වා දෙසෙස‍්සාමි; සාවකානං වා සික‍්ඛාපදං පඤ‍්ඤාපෙස‍්සාමී ති.
6. තථාගතවරු දැන ද විචාරත්. දැන ද නො විචාරත්. කල් දැන විචාරත්. කල් දැන නො විචාරත්. තථාගතවරු අර්‍ත්‍ථයෙන් යුක්ත වූවක් නො විචාරත්. අනර්‍ත්‍ථයෙන් යුක්ත වූවක් නො විචාරත්. අනර්‍ත්‍ථසහිතවචනයෙහි තථාගතවරු මාර්‍ගයෙන් හේතු නැසූ සේක. ‘ධර්‍මය හෝ දෙසන්නෙමි. ශ්‍රාවකයන්ට ශික්‍ෂාපද හෝ පණවන්නෙමි යි’ යන දෙ කරුණෙන් භාග්‍යවත් බුදුවරයෝ භික්‍ෂූන් විචාරත්.
7. අථ ඛො භගවා ආයස‍්මන‍්තං උපසෙනං වඞ‍්ගන‍්තපුත‍්තං එතදවොච: “කතිවස‍්සො’සි ත්‍වං භික‍්ඛූ?”ති. “දුවස‍්සො අහං භගවා”ති. අයං පන භික‍්ඛු කතිවස‍්සො?”ති. “එකවස‍්සො භගවා”ති. “කින‍්තායං භික‍්ඛු හොතී?”ති “සද‍්ධිවිහාරිකො මෙ භගවා”ති.
7. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “මහණ, කෙතෙක් වස් ඇත්තෙහි දැ” යි වඞ්ගන්තපුත්‍ර වූ ආයුෂ්මත් උපසේන භික්‍ෂුහට මෙය වදාළ සේක. “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මම දෙවස් ඇත්තෙමි”. “මේ මහණ කෙතෙක් වස් ඇත්තේ ද?” “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, එක්වස් ඇත්තේ ය”. “මේ මහණ තට කවරෙක් දැ”යි ඇසූ කල්හි “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මාගේ සද්ධිවිහාරිකයා”යි කී ය.
8. විගරහි බුද‍්ධො භගවා: “අනනුච‍්ඡවියං මොඝපුරිස, අනනුලොමිකං අප‍්පතිරූපං අස‍්සාමණකං අකප‍්පියං අකරණීයං. කථං හි නාම ත්‍වං, මොඝපුරිස, අඤ‍්ඤෙහි ඔවදියො අනුසාසියො අඤ‍්ඤං ඔවදිතුං අනුසාසිතුං මඤ‍්ඤිස‍්සසි? අතිලහුං ඛො ත්‍වං මොඝපුරිස, බාහුල‍්ලාය ආවත‍්තො, යදිදං ගණබන්‍ධිකං. නෙතං, මොඝපුරිස, අප‍්පසන‍්නානං වා පසාදාය” -පෙ- විගරහිත්‍වා ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “න භික‍්ඛවෙ, ඌනදසවස‍්සෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. යො උපසම‍්පාදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, දසවස‍්සෙන වා අතිරෙකදසවස‍්සෙන වා උපසම‍්පාදෙතු”න‍්ති.
8. භාග්‍යවත් බුදුරජානන් වහන්සේ “හිස් පුරුෂය, (තාගේ ක්‍රියාව) නුසුදුසු ය. නො ගැළපෙන්නකි. නො සම වූවෙකි. මහණකමට නො සුදුසු ය. අකැප වූවෙකි. නො කට යුත්තෙකි යි” නින්‍දා කළ සේක. හිස් පුරුෂය, තෝ අනුන් විසින් අවවාද කට යුත්තෙහි ය. අනුසාසනා කටයුත්තෙහි ය. කෙසේ නම් අනිකකුට අවවාද කරන්නට අනුසාසනා කරන්නට සිතූයෙහි ද? හිස් පුරුෂය, යම් මේ පිරිස් බැඳ ගැණීම වූ බහුලභාවයෙක් වේ ද, එයට තෝ ඉතා ඉක්මනට ම වැටුනෙහි ය. හිස් පුරුෂය, මෙය නො පැහැදුනවුන්ගේ පැහැදීම පිණිස හෝ –පෙ– නො පවතී” යි ගරහා දැහැමි කතා කොට භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක. “මහණෙනි, අඩු දස වස් ඇති මහණහු විසින් උපසපන් නො කට යුතු ය. අඩු දස වස් ඇති යම් මහණෙක් උපසපන් කරන්නේ නම්, දුකුළා ඇවැත් වේ. මහණෙනි, දසවස් පිරුණු මහණහු විසින් හෝ වැඩි දසවස් ඇති මහණහු විසින් හෝ උපසම්පදා කරන්නට අනුදනිමි”.
9. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ “දසවස‍්සම‍්හ, දසවස‍්සම‍්හා”ති බාලා අබ්‍යත‍්තා උපසම‍්පාදෙන‍්ති. දිස‍්සන‍්ති උපජ‍්ඣායා බාලා, සද‍්ධිවිහාරිකා පණ‍්ඩිතා. දිස‍්සන‍්ති උපජ‍්ඣායා අබ්‍යත‍්තා, සද‍්ධිවිහාරිකා බ්‍යත‍්තා. දිස‍්සන‍්ති උපජ‍්ඣායා අප‍්පස‍්සුතා, සද‍්ධිවිහාරිකා බහුස‍්සුතා. දිස‍්සන‍්ති උපජ‍්ඣායා දුප‍්පඤ‍්ඤා, සද‍්ධිවිහාරිකා පඤ‍්ඤවන‍්තො.
9. එකල්හි “දසවස් ඇත්තම්හ, දසවස් ඇත්තම්හ” යි අඥාන වූ අව්‍යක්ත වූ භික්‍ෂූහු උපසපන් කෙරෙති. උපාද්ධ්‍යායයෝ අඥ වූවාහු සද්ධිවිහාරිකයෝ පණ්ඩිත වූවාහු දක්නා ලැබෙත්. උපාද්ධ්‍යායයෝ අව්‍යක්ත වූවාහු සද්ධිවිහාරිකයෝ ව්‍යක්ත වූවාහු දක්නා ලැබෙත්. උපාද්ධ්‍යායයෝ අල්පශ්‍රැත වූවාහු සද්ධිවිහාරිකයෝ බහුශ්‍රුත වූවාහු දක්නා ලැබෙත්. උපාද්ධ්‍යායයෝ නුවණ නැත්තාහු සද්ධිවිහාරිකයෝ නුවණ ඇත්තාහු දක්නා ලැබෙත්.
10. අඤ‍්ඤතරො’පි අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො උපජ‍්ඣායෙන සහධම‍්මිකං වුච‍්චමානො උපජ‍්ඣායස‍්ස වාදං ආරොපෙත්‍වා තංයෙව තිත්‍ථායතනං සඞ‍්කමි.
10. පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථකයන් කෙරෙහි පැවිදි ව වුසූ එක්තරා මහණෙක් ද උපාද්ධ්‍යායයන් විසින් සහධර්‍මයෙන් කියනු ලබන්නේ උපාද්ධ්‍යායයාහට වාදාරෝපණය කොට ඒ තීර්‍ත්‍ථායතනයට ම ගියේ ය.
11. යෙ තෙ භික‍්ඛූ අප‍්පිච‍්ඡා -පෙ- තෙ උජ‍්ඣායන‍්ති, ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම භික‍්ඛූ ‘දසවස‍්සම‍්හ, දසවස‍්සම‍්හා’ති බාලා අබ්‍යත‍්තා උපසම‍්පාදෙස‍්සන‍්ති? දිස‍්සන‍්ති උපජ‍්ඣායා බාලා, සද‍්ධිවිහාරිකා පණ‍්ඩිතා. දිස‍්සන‍්ති උපජ‍්ඣායා අබ්‍යත‍්තා සද‍්ධිවිහාරිකා බ්‍යත‍්තා. දිස‍්සන‍්ති උපජ‍්ඣායා අප‍්පස‍්සුතා, සද‍්ධිවිහාරිකා බහුස‍්සුතා. දිස‍්සන‍්ති උපජ‍්ඣායා දුප‍්පඤ‍්ඤා, සද‍්ධිවිහාරිකා පඤ‍්ඤාවන‍්තො”ති.
11. ආශා රහිත වූ යම් ඒ භික්‍ෂූහු වෙත් ද, ඔහු අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්: “කෙසේ නම් ‘භික්‍ෂූහු දස වස් ඇත්තම්හ’ දස වස් ඇත්තම්හ’ යි අඥ වූවාහු අව්‍යක්ත වූවාහු උපසපන් කරන්නාහු ද? උපාද්ධ්‍යායයෝ අඥ වූවාහු සද්ධිවිහාරිකයෝ පණ්ඩිත වූවාහු දක්නා ලැබෙත්. උපාද්ධ්‍යායයෝ අව්‍යක්ත වූවාහු සද්ධිවිහාරිකයෝ ව්‍යක්ත වූවාහු දක්නා ලැබෙත්. උපාද්ධ්‍යායයෝ අල්පශ්‍රැත වූවාහු සද්ධිවිහාරිකයෝ බහුශ්‍රුත වූවාහු දක්නා ලැබෙත්. උපාද්ධ්‍යායයෝ නුවණ නැත්තාහු සද්ධිවිහාරිකයෝ නුවණ ඇත්තාහු දක්නා ලැබෙත්”.
12. අථ ඛො තෙ භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. ““සච‍්චං කිර භික‍්ඛවෙ”, භික‍්ඛූ ‘දසවස‍්සම‍්හ දසවස‍්සම‍්හා”ති. බාලා අබ්‍යත‍්තා උපසම‍්පාදෙන‍්ති? දිස‍්සන‍්ති උපජ‍්ඣායා බාලා, සද‍්ධිවිහාරිකා පණ‍්ඩිතා? දිස‍්සන‍්ති උපජ‍්ඣායා අබ්‍යත‍්තා සද‍්ධිවිහාරිකා බ්‍යත‍්තා? දිස‍්සන‍්ති උපජ‍්ඣායා අප‍්පස‍්සුතා, සද‍්ධිවිහාරිකා බහුස‍්සුතා? දිස‍්සන‍්ති උපජ‍්ඣායා දුප‍්පඤ‍්ඤා, සද‍්ධිවිහාරිකා පඤ‍්ඤවන‍්තො?”ති.
12. එකල්හි ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය දැන්වූහ. “මහණෙනි, සැබෑ ද? භික්‍ෂූහු ‘දසවස් ඇත්තම්හ’ දසවස් ඇත්තම්හ යි අඥ වූවෝ අව්‍යක්ත වූවෝ උපසපන් කරන්නහු ද? උපාද්ධ්‍යායයෝ අඥ වූවාහු සද්ධිවිහාරිකයෝ පණ්ඩිත වූවාහු දක්නා ලැබෙත් ද? උපාද්ධ්‍යායයෝ අව්‍යක්ත වූවාහු සද්ධිවිහාරිකයෝ ව්‍යක්ත වූවාහු දක්නා ලැබෙත් ද? උපාද්ධ්‍යායයෝ අල්පශ්‍රැත වූවාහු සද්ධිවිහාරිකයෝ බහුශ්‍රුත වූවාහු දක්නා ලැබෙත් ද? උපාද්ධ්‍යායයෝ නුවණ නැත්තාහු සද්ධිවිහාරිකයෝ නුවණ ඇත්තාහු දක්නා ලැබෙත් ද?”
13. “සච‍්චං භගවා”. විගරහි බුද‍්ධො භගවා “කථං හි නාම තෙ භික‍්ඛවෙ, මොඝපුරිසා ‘දසවස‍්සම‍්හ දසවස‍්සම‍්හා’ති බාලා අබ්‍යත‍්තා උපසම‍්පාදෙස‍්සන‍්ති? දිස‍්සන‍්ති උපජ‍්ඣායා බාලා -පෙ- සද‍්ධිවිහාරිකා පඤ‍්ඤවන‍්තො. නෙතං භික‍්ඛවෙ අප‍්පසන‍්නානං වා පසාදාය -පෙ- විගරහිත්‍වා ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “න භික‍්ඛවෙ, බාලෙන අබ්‍යත‍්තෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. යො උපසම‍්පාදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ බ්‍යත‍්තෙන භික‍්ඛුනා පටිබලෙන දසවස‍්සෙන වා අතිරෙකදසවස‍්සෙන වා උපසම‍්පාදෙතු”න‍්ති.
13. “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, සැබෑ ය.” භාග්‍යවත් බුදුරජානන් වහන්සේ “මහණෙනි, කෙසේ නම් ඒ හිස් පුරුෂයෝ ‘දස වස් ඇත්තම්හ, දසවස් ඇත්තම්හ’ යි අඥ වූවාහු අව්‍යක්ත වූවාහු උපසපන් කරත් ද? උපාද්ධ්‍යායයෝ අඥ වූවාහු –පෙ– සද්ධිවිහාරිකයෝ නුවණ ඇත්තාහු දක්නා ලැබෙත් ද? මහණෙනි, මෙය නො පැහැදුනවුන්ගේ පැහැදීම පිණිස හෝ නො පවතී යි –පෙ– ගැරහූ සේක. ගරහා දැහැමි කතා කොට භික්‍ෂූන් අමතා “මහණෙනි, අඥ වූ අව්‍යක්ත වූ මහණහු විසින් උපසපන් නො කට යුතු ය. යම් මහණෙක් උපසපන් කරන්නේ නම් දුකුළා ඇවැත් වේ. මහණෙනි, ව්‍යක්ත වූ ප්‍රතිබල වූ දස වස් ඇත්තා වූ හෝ වැඩි දස වස් ඇත්තා වූ හෝ මහණහු විසින් උපසපන් කරන්නට අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
14. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ උපජ‍්ඣායෙසු පක‍්කන‍්තෙසුපි විබ‍්භන‍්තෙසුපි කාලඞ‍්කතෙසුපි පක‍්ඛසඞ‍්කන‍්තෙසුපි අනාචරියකා අනොවදියමානා අනනුසාසියමානා දුන‍්නිවත්‍ථා දුප‍්පාරුතා අනාකප‍්පසම‍්පන‍්නා පිණ‍්ඩාය චරන‍්ති.
14. එකල්හි භික්‍ෂූහු උපාද්ධ්‍යායයන් බැහැර ගිය කල්හි ද සිවුරු හැර ගිය කල්හි ද කලුරිය කළ කල්හි ද අන්‍යතීර්‍ත්‍ථකපක්‍ෂයකට මාරු වූ කල්හි ද ආචාර්‍ය්‍යයන්ගෙන් තොර වූවෝ අවවාද නො කරණු ලබන්නෝ අනුශාසනා නො කරණු ලබන්නෝ නොමනා සේ හැන්දෝ නොමනා සේ පෙරවූවෝ මහණහුට සුදුසු හැසිරීමෙන් තොර වූවෝ පිඬු සිඟා යෙත්.
15. මනුස‍්සානං භුඤ‍්ජමානානං උපරි භොජනෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙන‍්ති. උපරි ඛාදනීයෙපි – උපරි සායනීයෙපි උපරි පානීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙන‍්ති. සාමං සූපම‍්පි ඔදනම‍්පි විඤ‍්ඤාපෙත්‍වා භුඤ‍්ජන‍්ති. භත‍්තග‍්ගෙපි උච‍්චාසද‍්දා මහාසද‍්දා විහරන‍්ති.
15. අනුභව කරණ මිනිසුන්ගේ බොජුන් මතුයෙහි ද ඉඳුල් පාත්‍රය අල්ලති. කෑම මතුයෙහි ද රස විඳිය යුතු දෙය මතුයෙහි ද පිය යුතු දෙය මතුයෙහි ද ඉඳුල් පාත්‍රය අල්ලති. තුමූ ව්‍යඤ්ජන ද බත් ද විනවා ගෙණ අනුභව කරත්. බොජුන්හලෙහි ද උස් හඬ ඇති ව මහත් හඬ ඇති ව වෙසෙත්.
16. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති, ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම සමණා සක්‍යපුත‍්තියා දුන‍්නිවත්‍ථා දුප‍්පාරුතා අනාකප‍්පසම‍්පන‍්නා පිණ‍්ඩාය චරිස‍්සන‍්ති? මනුස‍්සානං භුඤ‍්ජමානානං උපරි භොජනෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙස‍්සන‍්ති? උපරි ඛාදනීයෙපි උපරි සායනීයෙපි උපරි පානීයෙපි උත‍්තිට‍්ඨපත‍්තං උපනාමෙස‍්සන‍්ති? සාමං සූපම‍්පි ඔදනම‍්පි විඤ‍්ඤාපෙත්‍වා භුඤ‍්ජිස‍්සන‍්ති? භත‍්තග‍්ගෙපි උච‍්චාසද‍්දා මහාසද‍්දා විහරිස‍්සන‍්ති සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ‍්මණභොජනෙ?”ති.
16. මිනිස්සු “කෙසේ නම් ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශ්‍රමණයෝ නො මනා සේ හැන්දෝ නො මනා සේ පෙරෙව්වෝ ශ්‍රමණසාරූප්‍යචාරයෙන් තොර වූවෝ පිඬු සිඟා හැසිරෙත් ද? මිනිසුන් අනුභව කරණ කල්හි බොජුන් මතුයෙහි ඉඳුල් පාත්‍රය අල්ලත් ද? කෑම මතුයෙහි ද රස විඳිය යුතු දෙය මතුයෙහි ද පිය යුතු දෙය මතුයෙහි ද ඉඳුල් පාත්‍රය අල්ලත් ද? බ්‍රහ්මණභෝජනයෙහි බමුණන් මෙන් බොජුන්හලෙහි උස් හඬ ඇති ව මහත් හඬ ඇති ව වසත් ද? අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්.
17. අස‍්සොසුං ඛො භික‍්ඛූ තෙසං මනුස‍්සානං උජ‍්ඣායන‍්තානං ඛීයන‍්තානං විපාචෙන‍්තානං. අථ ඛො තෙ භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. -පෙ-
17. භික්‍ෂූහු පහත් කොට සිතන නින්‍දා, කරණ දොස් කියන ඒ මිනිසුන්ගේ කතාව ඇසූහ. ඉක්බිති ඒ භික්‍ෂූහු ඒ වග භාග්‍යවතුන් වහන්සේට දැන්වූහ.
18. “සච‍්චං කිර භික‍්ඛවෙ,”-පෙ- “සච‍්චං භගවා”ති -පෙ- විගරහිත්‍වා ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ ආචරියං. ආචරියො භික‍්ඛවෙ, අන‍්තෙවාසිකම‍්හි පුත‍්තචිත‍්තං උපට‍්ඨාපෙස‍්සති. අන‍්තෙවාසිකො ආචරියම‍්හි පිතුචිත‍්තං උපට‍්ඨාපෙස‍්සති. එවං තෙ අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤං සගාරවා සප‍්පතිස‍්සා සභාගවුත‍්තිනො විහරන‍්තා ඉමස‍්මිං ධම‍්මවිනයෙ වුද‍්ධිං විරූළ‍්හිං වෙපුල‍්ලං ආපජ‍්ජිස‍්සන‍්ති.
18. “මහණෙනි, සැබෑ ද?” –පෙ– “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, සැබෑ ය” –පෙ– ගරහා දැහැමි කතා කොට භික්‍ෂූන් අමතා “මහණෙනි, ආචාර්‍ය්‍යයකු අනුදනිමි” යි වදාළ සේක. “මහණෙනි, ආචාර්‍ය්‍යයතෙමේ අතැවැසියා කෙරෙහි පුත්‍රයා ය යන සිත උපදවන්නේ ය. අතැවැසිතෙමේ ආචාර්‍ය්‍යයා කෙරෙහි පියා ය යන සිත උපදවන්නේ ය. මෙසේ ඔහු ගුරුන් සහිත ව පිහිට සහිත ව සමාන පැවතුම් ඇති ව වසන්නෝ මේ සාසනයෙහි වැඩීමට මුල් බැසගැණීමට මහත්බවට පැමිණෙන්නෝය.
19. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, දසවස‍්සං නිස‍්සාය වත්‍ථුං, දසවස‍්සෙන නිස‍්සයං දාතුං. එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ ආචරියො ගහෙතබ‍්බො: එකංසං උත‍්තරාසඞ‍්ගං කරිත්‍වා පාදෙ වන්‍දිත්‍වා උක‍්කුටිකං නිසීදිත්‍වා අඤ‍්ජලිං පග‍්ගහෙත්‍වා එවමස‍්ස වචනීයො: ‘ආචරියො මෙ භන‍්තෙ, හොහි. ආයස‍්මතො නිස‍්සාය වච‍්ඡාමි. ආචරියො මෙ භන‍්තෙ, හොහි. ආයස‍්මතො නිස‍්සාය වච‍්ඡාමි. ආචරියො මෙ භන‍්තෙ, හොහි, ආයස‍්මතො නිස‍්සාය වච‍්ඡාමී’ති. ‘සාහු’වා ‘ලහු’වා ‘ඔපායික’න‍්ති වා ‘පතිරූප’න‍්ති වා ‘පාසාදිකෙන සම‍්පාදෙහී’ති වා කායෙන විඤ‍්ඤාපෙති, වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති, කායෙන වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති, ගහිතො හොති ආචරියො. න කායෙන විඤ‍්ඤාපෙති, න වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති, න කායෙන වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති, න ගහිතො හොති ආචරියො.
19. “මහණෙනි, දස වස් ඇති ඇදුරෙකු ඇසුරු කොට විසීම ද දසවස් ඇති ඇදුරෙකු විසින් නිස දීම ද අනුදනිමි. මහණෙනි, ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ මෙසේ පත් කර ගත යුත්තේ ය: උතුරුසඟසිවුර එකස් කොට ගෙණ පා වැඳ උක්කුටිකයෙන් හිඳ ඇඳිලි බැඳ ‘ස්වාමීනි, මට ආචාර්‍ය්‍ය වනු මැනවි. මම ආයුෂ්මතුන් වහන්සේ නිසා වසන්නෙමි. ස්වාමීනි, මට ආචාර්‍ය්‍ය වනු මැනවි. මම ආයුෂ්මතුන් වහන්සේ නිසා වසන්නෙමි. ස්වාමීනි, මට ආචාර්‍ය්‍ය වනු මැනවි. මම ආයුෂ්මතුන් වහන්සේ නිසා වසන්නෙමි යි (කිය යුතුය). ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ ‘යහපතැ’ යි හෝ ‘පහසු’ යි හෝ ‘පිළිගත හැකි ය’ යි හෝ ‘සුදුසු’ යි හෝ ‘පහද වන සුලු පිළිවෙතින් සරු වෙව’ යි හෝ කයින් හඟවා ද, වචනයෙන් හඟවා ද, කයින් හා වචනයෙන් හඟවා ද ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ ගන්නා ලද්දේ වේ. කයින් නො හඟවා ද, වචනයෙන් නො හඟවා ද, කයින් හා වචනයෙන් නො හඟවා ද, ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ නො ගන්නා ලද්දේ ය.
20. අන‍්තෙවාසිකෙන භික‍්ඛවෙ ආචරියම‍්හි සම්මා වත‍්තිතබ‍්බං. තත්‍රායං සම්මා වත‍්තනා:- කාලස‍්සෙව වුට‍්ඨාය උපාහනා ඔමුඤ‍්චිත්‍වා එකංසං උත‍්තරාසඞ‍්ගං කරිත්‍වා දන‍්තකට‍්ඨං දාතබ‍්බං, මුඛොදකං දාතබ‍්බං, ආසනං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. සචෙ යාගු හොති, භාජනං ධොවිත්‍වා යාගු උපනාමෙතබ‍්බා. යාගුපීතස‍්ස උදකං දත්‍වා භාජනං පටිග‍්ගහෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන ධොවිත්‍වා පටිසාමෙතබ‍්බං.
20. “මහණෙනි, අතැවැසියා විසින් ආචාර්‍ය්‍යයා කෙරෙහි මනා කොට පැවතිය යුතු ය. එහි මේ මනා කොට පැවැත්ම ය: උදය කලින් ම නැගිට වහන් මුදා උතුරු සඟසිවුර එකස් කොට දැහැටි දිය යුතු ය. මුව දෝනා දිය දිය යුතු ය. අසුන් පැණවිය යුතු ය. ඉදින් කැඳ තිබේ නම් බඳුන සෝදා කැඳ එළවිය යුතු ය. කැඳ වළඳා අවසන් කොට සිටියහුට දිය පිළිගන්වා බඳුන ගෙණ පාත් කොට නො ගටා මැනැවින් සෝදා තැන්පත් කොට තැබිය යුතු ය.
21. ආචරියම‍්හි වුට‍්ඨිතෙ ආසනං උද‍්ධරිතබ‍්බං. සචෙ සො දෙසො උක‍්ලාපො හොති, සො දෙසො සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බො. සචෙ ආචරියො ගාමං පවිසිතුකාමො හොති, නිවාසනං දාතබ‍්බං, පටිනිවාසනං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං, කායබන්‍ධනං දාතබ‍්බං. සගුණං කත්‍වා සඞ‍්ඝාටියො දාතබ‍්බා, ධොවිත්‍වා පත‍්තො සඋදකො දාතබ‍්බො. සචෙ ආචරියො පච‍්ඡාසමණං ආකඞ‍්ඛති, තිමණ‍්ඩලං පටිච‍්ඡාදෙන‍්තෙන පරිමණ‍්ඩලං නිවාසෙත්‍වා කායබන්‍ධනං බන්‍ධිත්‍වා සගුණං කත්‍වා සඞ‍්ඝාටියො පාරුපිත්‍වා ගණ‍්ඨිකං පටිමුඤ‍්චිත්‍වා ධොවිත්‍වා පත‍්තං ගහෙත්‍වා ආචරියස‍්ස පච‍්ඡාසමණෙන හොතබ‍්බං. නාතිදූරෙ ගන‍්තබ‍්බං. නාච‍්චාසන‍්නෙ ගන‍්තබ‍්බං. පත‍්තපරියාපන‍්නං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං.
21. ආචාර්‍ය්‍යයා නැගී සිටි කල්හි අසුන ඔසවා තැබිය යුතු ය. එදෙස කසළ සහිත නම් හැමදිය යුතු ය. ආචාර්‍ය්‍යතෙමේ ගම් වදිනු කැමැත්තේ නම්, අඳනය දිය යුතු ය. ඇඳ තුබූ අඳනය පිළිගත යුතු ය. පටිය දිය යුතු ය. උතුරුසඟසිවුර හා සඟළ සිවුර එක් කොට සිවුරු දිය යුතු ය. සෝදා දිය සහිත පාත්‍රය දිය යුතු ය. ඉදින් ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ පස්සේ යන මහණකු කැමැත්තේ නම් තෙමඬුලු වසන්නහු විසින් පිරිමඬුලු කොට හැඳ පටිය බැඳ උතුරුසඟ හා සඟළ සිවුර එක් කොට පොරොවා ගෙණ ගණ්ඨිය අවුණා පාත්‍රය සෝදා ගෙණ ආචාර්‍ය්‍යහට පස්සේ යන මහණකු විය යුතු ය. ඉතා දුරින් නො යා යුතු ය. ඉතා ලඟින් නො යා යුතු ය. පාත්‍රයෙහි ඉතිරි වූ දෙය පිළිගත යුතු ය.
22. න ආචරියස‍්ස භණමානස‍්ස අන‍්තරන‍්තරා කථා ඔපාතෙතබ‍්බා. ආචරියො ආපත්ති සාමන‍්තා භණමානො නිවාරෙතබ‍්බො. නිවත‍්තන‍්තෙන පඨමතරං ආගන‍්ත්‍වා ආසනං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං පාදොදකං පාදපීඨං පාදකඨලිකං උපනික‍්ඛිපිතබ‍්බං. පච‍්චුග‍්ගන‍්ත්‍වා පත‍්තචීවරං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං. පටිනිවාසනං දාතබ‍්බං. නිවාසනං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං. සචෙ චීවරං සින‍්නං හොති, මුහුත‍්තං උණ‍්හෙ ඔතාපෙතබ‍්බං. න ච උණ‍්හෙ චීවරං නිඩ‍්ඩහිතබ‍්බං. චීවරං සඞ‍්ඝරිතබ‍්බං. චීවරං සඞ‍්ඝරන‍්තෙන චතුරඞ‍්ගුලං කණ‍්ණං උස‍්සාදෙත්‍වා චීවරං සඞ‍්ඝරිතබ‍්බං: ‘මා මජ‍්ඣෙ භඞ‍්ගො අහොසී’ති. ඔභොගෙ කායබන්‍ධනං කාතබ‍්බං.
22. ආචාර්‍ය්‍යයා කතා කරණ කල්හි අතරතුර කතා නො බැහිය යුතු ය. ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ ඇවැත් වියහැකි තරම් වූ වදන් කියන්නේ නම් වැළැක්විය යුතු ය. පිඬු සිඟා නවතින්නහු විසින් පළමු කොට අවුත් අසුන් පැණවිය යුතු ය. පා දෝනා දිය ද පාපුටුව ද නො සේදූ පා තබන පුවරුව ද එළවිය යුතු ය. ඉදිරියට ගොස් පාසිවුරු පිළිගත යුතු ය. කලින් ඇඳ තුබූ අඳනය දිය යුතු ය. ඇඳි අඳනය පිළිගත යුතු ය. සිවුර තෙත් නම්, මොහොතක් උෂ්ණයෙහි ලා වියලිය යුතු ය. සිවුර උෂ්ණයෙහි වැඩියක් නො දැවිය යුතු ය. සිවුර නැමිය යුතු ය. සිවුර නමන්නහු විසින් සතරඟුලක් පමණ සිවුරු කොණ උස් කොට ‘මැද නො බිඳේවා’ යි නැමිය යුතු ය. සිවුරුදරණයෙහි පටිය බහා තැබිය යුතු ය.
23. සචෙ පිණ‍්ඩපාතො හොති, ආචරියො ච භුඤ‍්ජිතුකාමො හොති, උදකං දත්‍වා පිණ‍්ඩපාතො උපනාමෙතබ‍්බො. ආචරියො පානීයෙන පුච‍්ඡිතබ‍්බො. භුත‍්තාවිස‍්ස උදකං දත්‍වා පත‍්තං පටිග‍්ගහෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන ධොවිත්‍වා වොදකං කත්‍වා මුහුත‍්තං උණ‍්හෙ ඔතාපෙතබ‍්බො. න ච උණ‍්හෙ පත‍්තො නිඩ‍්ඩහිතබ‍්බො. පත‍්තචීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. පත‍්තං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන පත‍්තං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන හෙට‍්ඨා මඤ‍්චං වා හෙට‍්ඨා පීඨං වා පරාමසිත්‍වා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. න ච අනන‍්තරහිතාය භූමියා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. චීවරං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන චීවරං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන චීවරවංසං වා චීවරරජ‍්ජුං වා පමජ‍්ජිත්‍වා පාරතො අන‍්තං ඔරතො භොගං කත්‍වා චීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං.
23. ඉදින් පිණ්ඩපාතය වේ ද ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේත් වළඳනු කැමති වේ නම්, දිය පිළිගන්වා පිණ්ඩපාතය එළවිය යුතු ය. ආචාර්‍ය්‍යයාහට පැන් වුවමනා දැයි පිළිවිසිය යුතු ය. වළඳා අවසන් කළහුට දිය පිළිගන්වා පාත්‍රය පිළිගෙණ පාත් කොට නො ගටා මනා කොට සෝදා දිය පිස දමා මොහොතක් උෂ්ණයෙහි තැබිය යුතු ය. පාත්‍රය උෂ්ණයෙහි ලා වැඩියක් නො දැවිය යුතු ය. පාසිවුරු බහා තැබිය යුතු ය. පාත්‍රය බහා තබන්නහු විසින් එක් අතකින් පාත්‍රය ගෙණ එක් අතකින් ඇඳ යට හෝ පුටුව යට හෝ අත ගා බැලිය යුතු ය. කිසිවක් නො අතුළ බිම පාත්‍රය බහා නො තැබිය යුතු ය. සිවුර බහා තබන්නහු විසින් එක් අතකින් සිවුර ගෙණ එක් අතකින් සිවුරු ලන උණදඬුව හෝ සිවුරු ලන රැහැණ හෝ පිරිමැද පිරිසිදු කොට නුවාව එහාට ද දරණය මෙහාට ද තබා සිවුර බැහිය යුතු ය.
24. ආචරියම‍්හි වුට‍්ඨිතෙ ආසනං උද‍්ධරිතබ‍්බං. පාදොදකං පාදපීඨං පාදකඨලිකං පටිසාමෙතබ‍්බං. සචෙ සො දෙසො උක‍්ලාපො හොති, සො දෙසො සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බො. සචෙ ආචරියො නහායිතුකාමො හොති, නහානං පටියාදෙතබ‍්බං. සචෙ සීතෙන අත්‍ථො හොති, සීතං පටියාදෙතබ‍්බං. සචෙ උණ‍්හෙන අත්‍ථො, උණ‍්හං පටියාදෙතබ‍්බං.
24. ආචාර්‍ය්‍යයා නැගී සිටි කල්හි ආසනය ඔසවා තැබිය යුතු ය. පා දෝනා දිය ද පාපුටුව ද නො සේදූ පා තබන පුවරුව ද තැන්පත් කොට තැබිය යුතු ය. ඉදින් එ දෙස කසළ සහිත නම්, හැමැන්ද යුතු ය. ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ නහනු කැමැත්තේ නම් නහනු පිළියෙල කළ යුතු ය. සිහිල් දියෙන් ප්‍රයෝජන නම්, සිහිල් දිය පිළියෙල කළ යුතු ය. උණු දියෙන් ප්‍රයෝජන නම්, උණු දිය පිළියෙල කළ යුතු ය.
25. සචෙ ආචරියො ජන‍්තාඝරං පවිසිතුකාමො හොති, චුණ‍්ණං සන‍්නෙතබ‍්බං. මත‍්තිකා තෙමෙතබ‍්බා. ජන‍්තාඝරපීඨං ආදාය ආචරියස‍්ස පිට‍්ඨිතො පිට‍්ඨිතො ගන‍්ත්‍වා ජන‍්තාඝරපීඨං දත්‍වා චීවරං පටිග‍්ගහෙත්‍වා. එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. චුණ‍්ණං දාතබ‍්බං. මත‍්තිකා දාතබ‍්බා. සචෙ උස‍්සහති, ජන‍්තාඝරං පවිසිතබ‍්බං. ජන‍්තාඝරං පවිසන‍්තෙන මත‍්තිකාය මුඛං මක‍්ඛෙත්‍වා පුරතො ච පච‍්ඡතො ච පටිච‍්ඡාදෙත්‍වා ජන‍්තාඝරං පවිසිතබ‍්බං. න ථෙරෙ භික‍්ඛූ අනුපඛජ‍්ජ නිසීදිතබ‍්බං. න නවා භික‍්ඛූ ආසනෙන පටිබාහෙතබ‍්බා. ජන‍්තාඝරෙ ආචරියස‍්ස පරිකම‍්මං කාතබ‍්බං. ජන‍්තාඝරා නික‍්ඛමන‍්තෙන ජන‍්තාඝරපීඨං ආදාය පුරතො ච පච‍්ඡතො ච පටිච‍්ඡාදෙත්‍වා ජන‍්තාඝරා නික‍්ඛමිතබ‍්බං.
25. ආචාර්‍ය්‍යතෙමේ ගිනිහල්ගෙට පිවිසෙනු කැමැත්තේ නම්, නහනසුණු දියෙන් තෙමා පිඬු කළ යුතු ය. නහනමැටි තේමිය යුතු ය. ගිනිහල්ගෙයි පුටුව ගෙණ ආචාර්‍ය්‍යයන් වහන්සේට පිටු පසින් ගොස් ගිනිහල්ගෙයි පුටුව දී සිවුර පිළිගෙණ පසෙක බහා තැබිය යුතු ය. නහන සුණු දිය යුතු ය. නහනමැටි තේමිය යුතු ය. හැක්කේ නම් ගිනිහල් ගෙට යා යුතු ය. ගිනිහල්ගෙට යන්නහු විසින් මැටියෙන් මූණ තවරා ඉදිරිපසින් හා පසුපසින් සිරුර වසා ගෙණ ගිනිහල්ගෙට පිවිසිය යුතු ය. ස්ථවිරභික්‍ෂූන් ගටා නො හිඳිය යුතු ය. නවකභික්‍ෂූන් ආසනයෙන් බැහැර නො කළ යුතු ය. ගිනිහල්ගෙයි දී ආචාර්‍ය්‍යයාගේ ඇඟ ඉළීම් ඈ වත් කළ යුතු ය. ගිනිහල්ගෙයින් නික්මෙන්නහු විසින් ගිනිහල්ගෙයි පුටුව ගෙණ ඉදිරියෙන් හා පස්සෙන් සිරුර වසා ගෙණ ගිනිහල්ගෙයින් නික්මිය යුතු ය.
26. උදකෙපි ආචරියස‍්ස පරිකම‍්මං කාතබ‍්බං. නහාතෙන පඨමතරං උත‍්තරිත්‍වා අත‍්තනො ගත‍්තං වොදකං කත්‍වා නිවාසෙත්‍වා ආචරියස‍්ස ගත‍්තතො උදකං පමජ‍්ජිතබ‍්බං. නිවාසනං දාතබ‍්බං. සඞ්ඝාටි දාතබ‍්බා. ජන‍්තාඝරපීඨං ආදාය පඨමතරං ආගන‍්ත්‍වා ආසනං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං පාදොදකං පාදපීඨං පාදකඨලිකං උපනික‍්ඛිපිතබ‍්බං. ආචරියො පානීයෙන පුච‍්ඡිතබ‍්බො. සචෙ උද‍්දිසාපෙතුකාමො හොති, උද‍්දිසාපෙතබ‍්බො. සචෙ පරිපුච‍්ඡිතුකාමො හොති, පරිපුච‍්ඡිතබ‍්බො.
26. දියෙහි දී ද ආචාර්‍ය්‍යයාගේ ඇඟ ඉලීම් ඈ වත් කළ යුතු ය. නා අවසන් කළහු විසින් පළමු කොට ගොඩ නැගී තමාගේ සිරුරෙහි දිය පිසදමා හැඳ පොරොවා ගෙණ ආචාර්‍ය්‍යයාගේ සිරුරෙහි දිය පිස දැමිය යුතු ය. අඳනය දිය යුතු ය. සඞ්ඝාටිය දිය යුතු ය. ගිනිහල්ගෙයි හිඳිනා පුටුව ගෙණ පළමු කොට අවුත් අසුනක් පැණවිය යුතු ය. පා දෝනා දිය ද පා පුටුව ද නො සේදූ පා තබන පුවරුව ද එළවා තැබිය යුතු ය. ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ පැනින් පිළිවිසිය යුතු ය. උදෙසවා ගණු කැමැත්තේ නම්, උදෙසවා ගත යුතු ය. අරුත් කියවා ගණු කැමැත්තේ නම්, අරුත් කියවා ගත යුතු ය.
27. යස‍්මිං විහාරෙ ආචරියො විහරති, සචෙ සො විහාරො උක‍්ලාපො හොති සචෙ උස‍්සහති, සොධෙතබ‍්බො. විහාරං සොධෙන‍්තෙන පඨමං පත‍්තචීවරං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. නිසීදනපච‍්චත්‍ථරණං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. භිසිබිම‍්බොහනං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. මඤ‍්චො නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන අසංඝට‍්ටන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. පීඨං නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන අසංඝට‍්ටන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. මඤ‍්චපටිපාදකා නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බා.
27. ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ යම් වෙහෙරක වෙසේ නම්, ඒ වෙහෙර කසළ සහිත නම්, හැක්කේ නම්, පිරිසිදු කළ යුතු ය. වෙහෙර පිරිසිදු කරන්නහු විසින් පළමු කොට පාසිවුරු බැහැරට ගෙණ පසෙක තැබිය යුතු ය. හිඳිනාකඩ හා පසතුරුණ බැහැරට ගෙණ පසෙක තැබිය යුතු ය. ගුදිරිය හා කොට්ටය බැහැරට ගෙණ පසෙක තැබිය යුතු ය. ඇඳ පාත් කොට බිම නො ගටා දොරබාව නො හප්පා බැහැරට ගෙණ පසෙක මනා ව තැබිය යුතු ය. පුටුව පාත් කොට බිම නො ගටා දොරබාව නො හප්පා බැහැර කොට පසෙක මනා ව තැබිය යුතු ය. ඇඳපාඅළු බැහැර කොට පසෙක තැබිය යුතු ය.
28. ඛෙළමල‍්ලකො නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. අපස‍්සෙනඵලකං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. භුම‍්මත්‍ථරණං යථාපඤ‍්ඤත‍්තං සල‍්ලක‍්ඛෙත්‍වා නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. සචෙ විහාරෙ සන‍්තානකං හොති, උල‍්ලොකා පඨමං ඔහාරෙතබ‍්බං. ආලොකසන්‍ධිකණ‍්ණභාගා පමජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ ගෙරුකපරිකම‍්මකතා භිත‍්ති කණ‍්ණකිතා හොති, චොළකං තෙමෙත්‍වා පීළෙත්‍වා පමජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ කාළවණ‍්ණකතා භූමි කණ‍්ණකිතා හොති, චොළකං තෙමෙත්‍වා පීළෙත්‍වා පමජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ අකතා හොති භූමි, උදකෙන පරිප‍්ඵොසෙත්‍වා සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා: “මා විහාරො රජෙන ඌහඤ‍්ඤී”ති.
28. කෙළමලාව බැහැර කොට පසෙක තැබිය යුතු ය. වැතිර හිඳිනා පුවරුව බැහැර කොට පසෙක තැබිය යුතු ය. බුමුතුරුණ පණවා තුබූ සැටි සලකා බලා බැහැර කොට පසෙක තැබිය යුතු ය. වෙහෙරෙහි මකුණුදැල් වේ ද, උඩ සිට ඉවත් කළ යුතු ය. ඇතුළත පිටත ජනෙල් කවුළු හා කාමරයෙහි මුළු සතර පිස දැමිය යුතු ය. ගුරුයෙන් පිරියම් කළ බිත්තිය හටගත් පුස් ඇත් නම්, රෙදිකඩක් තෙමා මඳක් මිරිකා පිස දැමිය යුතු ය. කළු පැහැ කළ බිම හටගත් පුස් ඇත් නම්, රෙදි කඩක් තෙමා මඳක් මිරිකා පිස දැමිය යුතු ය. බිම පිරියම් නො කරණ ලද නම්, “වෙහෙර දූවිල්ලෙන් කිලිටි නො වේවා” යි දිය ඉස පිස දැමිය යුතු ය.
29. සඞ‍්කාරං විචිනිත්‍වා එකමන‍්තං ඡඩ‍්ඩෙතබ‍්බං. භුම‍්මත්‍ථරණං ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. මඤ‍්චපටිපාදකා ඔතාපෙත්‍වා පමජ‍්ජිත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාට‍්ඨානෙ ඨපෙතබ‍්බා. මඤ‍්චො ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන අසංඝට‍්ටන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බො. පීඨං ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන, අසංඝට‍්ටන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. භිසිබිම‍්බොහනං ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. නිසීදනපච‍්චත්‍ථරණං ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. ඛෙළමල‍්ලකො ඔතාපෙත්‍වා පමජ‍්ජිත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාට‍්ඨානෙ ඨපෙතබ‍්බො. අපස‍්සෙනඵලකං ඔතාපෙත්‍වා පමජ‍්ජිත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාට‍්ඨානෙ ඨපෙතබ‍්බං.
29. කසළ එකතු කොට පසෙක හළ යුතු ය. බුමුතුරුණ වියලා පිරිසිදු කොට ගසා දමා ගෙණවුත් පණවා තුබූ ලෙසට පැණවිය යුතු ය. ඇඳපාඅළු වියලා පිරිමැද ගෙණවුත් තුබූ තැන තැබිය යුතු ය. ඇඳ වියලා පිරිසිදු කොට ගසා දමා පාත් කොට බිම නො ගටා දොරබාව නො හප්පා ගෙණවුත් පණවා තුබූ ලෙසට මනා කොට පැණවිය යුතු ය. පුටුව වියලා පිරිසිදු කොට ගසා දමා පාත් කොට බිම නො ගටා දොරබාව නො හප්පා ගෙණවුත් පණවා තුබූ පරිදි පැණවිය යුතු ය. ගුදිරිය හා කොට්ටය වියලා පිරිසිදු කොට ගසා දමා ගෙණවුත් පණවා තුබූ පරිදි පැණවිය යුතු ය. හිඳිනාකඩ හා පසතුරුණ වියලා පිරිසිදු කොට ගසා දමා ගෙණවුත් පණවා තුබූ පරිදි පැණවිය යුතු ය. කෙළමලාව සෝදා වියලා පිරිමැද ගෙණවුත් තුබූ තැන තැබිය යුතු ය. වැතිර හිඳිනා පුවරුව වියලා පිරිමැද ගෙණවුත් තුබූ තැන තැබිය යුතු ය.
30. පත‍්තචීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. පත‍්තං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන පත‍්තං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන හෙට‍්ඨා මඤ‍්චං වා හෙට‍්ඨා පීඨං වා පරාමසිත්‍වා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. න ච අනන‍්තරහිතාය භූමියා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. චීවරං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන චීවරං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන චීවරවංසං වා චීවරරජ‍්ජුං වා පමජ‍්ජිත්‍වා පාරතො අන‍්තං ඔරතො භොගං කත්‍වා චීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං.
30. පා සිවුරු බහා තැබිය යුතු ය. පාත්‍රය බහා තබන්නහු විසින් එක් අතකින් පාත්‍රය ගෙණ එක් අතකින් ඇඳ යට හෝ පුටුව යට හෝ අත ගා පාත්‍රය තැබිය යුතු ය. කිසිවක් නො අතුළ බිම පාත්‍රය නො තැබිය යුතු ය. සිවුර බහා තබන්නහු විසින් එක් අතකින් සිවුර ගෙණ එක් අතකින් සිවුරු ලන උණදඬුව හෝ රැහැණ හෝ පිරිමැද නුවාව එහාට ද දරණය මෙහාට ද තබා සිවුර දැමිය යුතු ය.
31. සචෙ පුරත්‍ථිමා සරජා වාතා වායන‍්ති, පුරත්‍ථිමා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ පච‍්ඡිමා සරජා වාතා වායන‍්ති, පච‍්ඡිමා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ උත‍්තරා සරජා වාතා වායන‍්ති, උත‍්තරා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ දක‍්ඛිණා සරජා වාතා වායන‍්ති, දක‍්ඛිණා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ සීතකාලො හොති, දිවා වාතපානා විවරිතබ‍්බා, රත‍්තිං ථකෙතබ‍්බා. සචෙ උණ‍්හකාලො හොති දිවා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා රත‍්තිං විවරිතබ‍්බා.
31. පෙර දිගින් නැගී එන දූලි සහිත වූ වාතයෝ හමත් නම්, පෙරදිග කවුළුදොර වැසිය යුතු ය. බස්නාහිර දිගින් නැග එන වාතයෝ දූලි සහිත ව හමත් නම්, බස්නා හිර කවුළුදෙර වැසිය යුතු ය. උතුරු දිගින් එන වාතයෝ දූලි සහිත ව හමක් නම්, උතුරු දිග කවුළුදොර වැසිය යුතු ය. දකුණු දිගින් එන වාතයෝ දූලි සහිත ව හමත් නම්, දකුණුදිග කවුළුදොර වැසිය යුතු ය. ශීතකාලය වේ නම්, දහවල කවුළුදොර ඇර තැබිය යුතු ය. රාත්‍රියෙහි වැසිය යුතු ය. උෂ්ණ කාලය වේ නම්, දහවල කවුළුදොර වැසිය යුතු ය. රාත්‍රියෙහි ඇර තැබිය යුතු ය.
32. සචෙ පරිවෙණං උක‍්ලාපං හොති, පරිවෙණං සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බං. සචෙ කොට‍්ඨකො උක‍්ලාපො හොති, කොට‍්ඨකො සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බො. සචෙ උපට‍්ඨානසාලා උක‍්ලාපා, හොති, උපට‍්ඨානසාලා සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ අග‍්ගිසාලා උක‍්ලාපා හොති, අග‍්ගිසාලා සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ වච‍්චකුටි උක‍්ලාපා හොති, වච‍්චකුටි සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ පානීයං න හොති, පානීයං උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බං. සචෙ පරිභොජනීයං න හොති, පරිභොජනීයං උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බං. සචෙ ආචමනකුම‍්භියං උදකං න හොති, ආචමනකුම‍්භියා උදකං ආසිඤ‍්චිතබ‍්බං.
32. පිරිවෙණ කසළ සහිත නම්, පිරිවෙණ හැමැදිය යුතු ය. ඇතුළුගෙය කසළ සහිත නම්, ඇතුළුගෙය හැමැදිය යුතු ය. උපස්ථානශාලාව කසළ සහිත නම්, උපස්ථාන ශාලාව හැමැදිය යුතු ය. ගිනිහල්ගෙය කසළ සහිත නම්, ගිනිහල්ගෙය හැමැදිය යුතු ය. වැසිකිළිය කසළ සහිත නම්, වැසිකිළිය හැමැදිය යුතු ය. පැන් නො වේ නම්, පැන් එළවා තැබිය යුතු ය. පරිභෝගයට සුදුසු දිය නො වේ නම්, පරිභෝගයට සුදුසු දිය එළවා තැබිය යුතු ය. වැසිකිළිදියසැළෙහි දිය නො වේ නම්, වැසිකිළිදියසැළෙහි දිය වක්කළ යුතු ය.
33. සචෙ ආචරියස‍්ස අනභිරති උප‍්පන‍්නා හොති, අන‍්තෙවාසිකෙන වූපකාසෙතබ‍්බො. වූපකාසාපෙතබ‍්බො. ධම‍්මකථා වාස‍්ස කාතබ‍්බා. සචෙ ආචරියස‍්ස කුක‍්කුච‍්චං උප‍්පන‍්නං හොති, අන‍්තෙවාසිකෙන, විනොදෙතබ‍්බං, විනොදාපෙතබ‍්බං. ධම‍්මකථා වාස‍්ස කාතබ‍්බා. සචෙ ආචරියස‍්ස දිට‍්ඨිගතං උප‍්පන‍්නං හොති, අන‍්තෙවාසිකෙන විවෙචෙතබ‍්බං, විවෙචාපෙතබ‍්බං. ධම‍්මකථා වාස‍්ස කාතබ‍්බා.
33. ආචාර්‍ය්‍යයාහට ශාසනයෙහි නො ඇල්මෙක් උපන්නේ නම්, අතැවැසියා විසින් ආචාර්‍ය්‍යයා අන් තැනකට ගෙණ යා යුතු ය. අනෙකකු ලවා අන් තැනකට පමුණුවාලිය යුතු ය. උන්වහන්සේට ධර්‍මකථා හෝ කිය යුතු ය. ආචාර්‍ය්‍යයාහට කුකුසෙක් උපන්නේ නම්, අතැවැසියා විසින් එය දුරු කළ යුතු ය. “තෙරුන්ගේ කුකුස හැරලව” යි අන් මහණෙකුට කිය යුතු ය. උන්වහන්සේට ධර්‍මකථා හෝ කිය යුතු ය. ආචාර්‍ය්‍යයාහට මිසදිටුවක් උපන්නේ නම්, අතැවැසියා විසින් එය දුරු කට යුතු ය. අනිකකු ලවා හෝ දුරු කරවිය යුතු ය. උන්වහන්සේට ධර්‍මකථා හෝ කිය යුතු ය.
34. සචෙ ආචරියො ගරුධම‍්මං අජ‍්ඣාපන‍්නො හොති, පරිවාසාරහො. අන‍්තෙවාසිකෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො ආචරියස‍්ස පරිවාසං දදෙය්‍යා?”ති.
34. ආචාර්‍ය්‍යතෙමේ ගරු ඇවතට පැමිණියේ පිරිවෙසට සුදුසු වූයේ වේ ද, අතැවැසියා විසින් “කෙසේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ ආචාර්‍ය්‍යයයාහට පිරිවෙස් දෙන්නේ දැ” යි උත්සාහ කට යුතු ය.
35. සචෙ ආචරියො මූලාය පටිකස‍්සනාරහො හොති, අන‍්තෙවාසිකෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො ආචරියං මූලාය පටිකස‍්සෙය්‍යා?”ති.
35. ආචාර්‍ය්‍යතෙමේ මුල සිට පිරිවෙස් පිරීමට සුදුසු වූයේ නම් අතැවැසියා විසින් කෙසේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ ආචාර්‍ය්‍යයා මුලට (මුල සිට පිරිවෙස් පිරීමට) අදින්නේ දැ” යි උත්සාහ කට යුතු ය.
36. සචෙ ආචරියො මානත‍්තාරහො හොති, අන‍්තෙවාසිකෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො ආචරියස‍්ස මානත‍්තං දදෙය්‍යා?”ති.
36. ආචාර්‍ය්‍යතෙමේ මානතට සුදුසු වූයේ නම්, අතැවැසියා විසින් “කෙසේ නම් සඞ්ඝතෙමේ ආචාර්‍ය්‍යයාහට මානත දෙන්නේ දැ” යි උත්සාහ කට යුතු ය.
37. සචෙ ආචරියො අබ‍්භානාරහො හොති, අන‍්තෙවාසිකෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො ආචරියං අබ‍්භෙය්‍යා?”ති.
37. ආචාර්‍ය්‍යතෙමේ අබ්භානයට සුදුසු වූයේ නම්, අතැවැසියා විසින් “කෙසේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ ආචාර්‍ය්‍යයා සඞ්ඝයාට ඇතුළත් කරවන්නේ දැ“යි උත්සාහ කට යුතු ය.
38. සචෙ සඞ‍්ඝො ආචරියස‍්ස කම‍්මං කත‍්තුකාමො හොති, තජ‍්ජනීයං වා නියස‍්සං වා පබ‍්බාජනීයං වා පටිසාරණීයං වා උක‍්ඛෙපනීයං වා, අන‍්තෙවාසිකෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො ආචරියස‍්ස කම‍්මං න කරෙය්‍ය? ලහුතාය වා පරිණාමෙය්‍යා?”ති. කතං වා පනස‍්ස හොති සඞ‍්ඝෙන කම‍්මං තජ‍්ජනීයං වා නියස‍්සං වා පබ‍්බාජනීයං වා පටිසාරණීයං වා උක‍්ඛෙපනීයං වා, අන‍්තෙවාසිකෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො ආචරියො සම්මා වත‍්තෙය්‍ය? ලොමං පාතෙය්‍ය? නෙත්‍ථාරං වත‍්තෙය්‍ය? සඞ‍්ඝො තං කම‍්මං පටිප‍්පස‍්සම‍්භෙය්‍යා?”ති.
38. සඞ්ඝ තෙමේ ආචාර්‍ය්‍යයාහට තජ්ජනීයකම්මය හෝ නියස්සකම්මය හා පබ්බාජනීයකම්මය හෝ පටිසාරණීයකම්මය හෝ උක්ඛේපනීයකම්මය හෝ කරණු කැමැත්තේ නම්, “සඞ්ඝතෙමේ කෙසේ නම්, ආචාර්‍ය්‍යයාහට කර්‍ම නො කරන්නේ ද? ලඝු බවට හෝ පෙරළන්නේ දැ” යි අතැවැසියා විසින් උත්සාහ කට යුතු ය. උන්වහන්සේට සඞ්ඝයා විසින් තජ්ජනීයකම්මය හෝ නියස්සකම්මය හෝ පබ්බාජනීයකම්මය හෝ පටිසාරණීයකම්මය හෝ උක්ඛේපනීයකම්මය හෝ කරණ ලද්දේ හෝ වේ ද, “කෙසේ නම් ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ මනා කොට පවතින්නේ ද? භික්‍ෂූන්ට අනුලොම් වන්නේ ද? නිදොස්බව පිණිස මනා කොට පවතින්නේ ද? සඞ්ඝ තෙමේ ඒ කර්‍මය සංසිඳුවන්නේ දැ” යි අතැවැසියා විසින් උත්සාහ කට යුතු ය.
39. සචෙ ආචරියස‍්ස චීවරං ධොවිතබ‍්බං හොති, අන‍්තෙවාසිකෙන ධොවිතබ‍්බං උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො ආචරියස‍්ස චීවරං ධොවීයෙථා?”ති. සචෙ ආචරියස‍්ස චීවරං කාතබ‍්බං හොති, අන‍්තෙවාසිකෙන කාතබ‍්බං. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො ආචරියස‍්ස චීවරං කරීයෙථා”ති. සචෙ ආචරියස‍්ස රජනං පචිතබ‍්බං හොති, අන‍්තෙවාසිකෙන පචිතබ‍්බං. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො ආචරියස‍්ස රජනං පචීයෙථා”ති. සචෙ ආචරියස‍්ස චීවරං රජෙතබ‍්බං හොති, අන‍්තෙවාසිකෙන රජෙතබ‍්බං. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො ආචරියස‍්ස චීවරං රජියෙථා”ති. චීවරං රජන‍්තෙන සාධුකං සම‍්පරිවත‍්තකං සම‍්පරිවත‍්තකං රජෙතබ‍්බං. න ච අච‍්ඡින‍්නෙ ථෙවෙ පක‍්කමිතබ‍්බං.
39. ආචාර්‍ය්‍යයාගේ සිවුර සේදිය යුතු නම්, අතැවැසියා විසින් සේදිය යුතු ය. “කෙසේ නම් ආචාර්‍ය්‍යයාගේ සිවුර සෝදනු ලබන්නේ දැ” සි උත්සාහය හෝ කටයුතු ය. ආචාර්‍ය්‍යයාහට සිවුරක් කට යුතු නම්, අතැවැසියා විසින් ඒ කටයුතු ය. “කෙසේ නම් ආචාර්‍ය්‍යයාගේ සිවුර කරණු ලබන්නේ දැ” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය. ආචාර්‍ය්‍යයාහට පඬු පිසිය යුතු නම්, අතැවැසියා විසින් පිසිය යුතු ය. “කෙසේ නම් ආචාර්‍ය්‍යයාහට පඬු පිසනු ලබන්නේ දැ” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය. ආචාර්‍ය්‍යයාගේ සිවුර පඬු පෙවිය යුතු නම්, අතැවැසියා විසින් පඬු පෙවිය යුතු ය. “කෙසේ නම්, ආචාර්‍ය්‍යයාගේ සිවුර පඬු පොවනු ලබන්නේ දැ” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය. සිවුර පඬු පොවන්නහු විසින් මනා කොට පෙරළ පෙරළා පඬු පෙවිය යුතු ය. පොද නොසුන්කල්හි බැහැර නො යා යුතුය.
40. න ආචරියං අනාපුච‍්ඡා එකච‍්චස‍්ස පත‍්තො දාතබ‍්බො. න එකච‍්චස‍්ස පත‍්තො පටිග‍්ගහෙතබ‍්බො. න එකච‍්චස‍්ස චීවරං දාතබ‍්බං. න එකච‍්චස‍්ස චීවරං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං. න එකච‍්චස‍්ස පරික‍්ඛාරො දාතබ‍්බො. න එකච‍්චස‍්ස පරික‍්ඛාරො පටිග‍්ගහෙතබ‍්බො. න එකච‍්චස‍්ස කෙසා ඡෙත‍්තබ‍්බා. න එකච‍්චෙන කෙසා ඡෙදාපෙතබ‍්බා. න එකච‍්චස‍්ස පරිකම‍්මං කාතබ‍්බං. න එකච‍්චෙන පරිකම‍්මං කාරාපෙතබ‍්බං. න එකච‍්චස‍්ස වෙය්‍යාවච‍්චො කාතබ‍්බො. න එකච‍්චෙන වෙය්‍යාවච‍්චො කාරාපෙතබ‍්බො. න එකච‍්චස‍්ස පච‍්ඡාසමණෙන හොතබ‍්බං. න එකච‍්චො පච‍්ඡාසමණො ආදාතබ‍්බො. න එකච‍්චස‍්ස පිණ‍්ඩපාතො නීහරිතබ‍්බො. න එකච‍්චෙන පිණ‍්ඩපාතො නීහරාපෙතබ‍්බො.
40. ආචාර්‍ය්‍යයා නො විචාරා කිසිවෙකුට පාත්‍රය නො දිය යුතු ය. කිසිවෙකුගේ පාත්‍රය නො පිළිගත යුතු ය. කිසිවෙකුට සිවුර නො දිය යුතු ය. කිසිවෙකුගේ සිවුර නො පිළිගත යුතු ය. කිසිවෙකුට පිරිකර නො දිය යුතු ය. කිසිවෙකුගේ පිරිකර නො පිළිගත යුතු ය. කිසිවෙකුගේ කෙස් නො කැපිය යුතු ය. කිසිවෙකු ලවා කෙස් නො කැප්විය යුතු ය. කිසිවෙකුට පා මිරිකීම් ඈ වත් නො කට යුතු ය. කිසිවෙකු ලවා නො කරවා ගත යුතු ය. කිසිවෙකුට වතාවත් නො කට යුතු ය. කිසිවෙකු ලවා වතාවත් නො කරවා ගත යුතු ය. කිසිවෙකුගේ පස්සේ යන මහණකු නො විය යුතු ය. පස්සේ යන කිසි මහණෙක් නො ගත යුතු ය. කිසිවෙකුගේ පිණ්ඩපාතය බැහැර නො කට යුතු ය. කිසිවෙකු ලවා පිණ්ඩපාතය බැහැර නො කරවිය යුතු ය.
41. න ආචරියං අනාපුච‍්ඡා ගාමො පවිසිතබ‍්බො. න සුසානං ගන‍්තබ‍්බං. න දිසා පක‍්කමිතබ‍්බා. සචෙ ආචරියො ගිලානො හොති, යාවජීවං උපට‍්ඨාතබ‍්බො, වුට‍්ඨානමස‍්ස ආගමෙතබ‍්බ’න‍්ති.
41. ආචාර්‍ය්‍යයා නො විචාරා ගම් නො වැදිය යුතු ය. සොහොනට නො යා යුතු ය. ඒ ඒ දසාවන්හි නො යා යුතු ය. ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ ගිලන් වේ නම්, ජීවත් වන තුරු උපස්ථාන කළ යුතු ය. උන්වහන්සේගේ ලෙඩින් නැගීසිටීම බලාපොරොත්තු විය යුතු ය.
ආචරියවත‍්තං නිට‍්ඨිතං.
ඇදුරුවත නිමි.
1. ආචරියෙන භික‍්ඛවෙ, අන‍්තෙවාසිකම‍්හි සම්මා වත‍්තිතබ‍්බං. තත්‍රායං සම්මා වත‍්තනා: ආචරියෙන භික‍්ඛවෙ, අන‍්තෙවාසිකො සඞ‍්ගහෙතබ‍්බො අනුග‍්ගහෙතබ‍්බො උද‍්දෙසෙන පරිපුච‍්ඡාය ඔවාදෙන අනුසාසනියා.
1. මහණෙනි, ආචාර්‍ය්‍යයා අතැවැසියා කෙරෙහි මනා කොට පැවතිය යුතු ය. එහි මේ මනා කොට පැවැත්ම ය: මහණෙනි, ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් අතැවැසි තෙමේ උදෙසීමෙන් අනුග්‍රහ කට යුතු ය. කරණු විමසීමෙන් අවවාදයෙන් අනුශාසනායෙන් සංග්‍රහ කට යුතු ය.
2. සචෙ ආචරියස‍්ස පත‍්තො හොති, අන‍්තෙවාසිකස‍්ස පත‍්තො න හොති, ආචරියෙන අන‍්තෙවාසිකස‍්ස පත‍්තො දාතබ‍්බො, උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො අන‍්තෙවාසිකස‍්ස පත‍්තො උප‍්පජ‍්ජියෙථා”ති.
2. ආචාර්‍ය්‍යයාහට වැඩි පාත්‍රයෙක් වේ ද, අතැවැසියාහට පාත්‍රයෙක් නො වේ ද, ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් අතැවැසියාහට පාත්‍රය දිය යුතු ය. “අතැවැසියාහට පාත්‍රයක් කෙසේ නම් උපදින්නේ දැ” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය
3. සචෙ ආචරියස‍්ස චීවරං හොති, අන‍්තෙවාසිකස‍්ස චීවරං න හොති, ආචරියෙන අන‍්තෙවාසිකස‍්ස චීවරං දාතබ‍්බං, උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො අන‍්තෙවාසිකස‍්ස චීවරං උප‍්පජ‍්ජියෙථා”ති.
3. ආචාර්‍ය්‍යයාහට සිවුරක් වේ ද, අතැවැසියාහට සිවුරක් නො වේ ද, ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් අතැවැසියාහට සිවුර දිය යුතු ය. “අතැවැසියාහට සිවුරෙක් කෙසේ නම් උපදනේ දැ” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය.
4. සචෙ ආචරියස‍්ස පරික‍්ඛාරො හොති, අන‍්තෙවාසිකස‍්ස පරික‍්ඛාරො න හොති, අන‍්තෙවාසිකස‍්ස පරික‍්ඛාරො දාතබ‍්බො. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං: “කින‍්ති නු ඛො අන‍්තෙවාසිකස‍්ස පරික‍්ඛාරො උප‍්පජ‍්ජියෙථා”ති.
4. ආචාර්‍ය්‍යයාහට පරිෂ්කාරයෙක් වේ ද, අතැවැසියාහට පරිෂ්කාරයෙක් නො වේ ද, ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් අතැවැසියාහට පරිෂ්කාර දිය යුතු ය. “අතැවැසියාට පරිෂ්කාරයෙක් කෙසේ නම් උපදයෙන් දැ” යි උත්සාහය හෝ කටයුතු ය.
5. සචෙ අන‍්තෙවාසිකො ගිලානො හොති, කාලස‍්සෙව වුට‍්ඨාය දන‍්තකට‍්ඨං දාතබ‍්බං. මුඛොදකං දාතබ‍්බං. ආසනං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. සචෙ යාගු හොති, භාජනං ධොවිත්‍වා යාගු උපනාමෙතබ‍්බා. යාගුපීතස‍්ස උදකං දත්‍වා භාජනං පටිග‍්ගහෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන ධොවිත්‍වා පටිසාමෙතබ‍්බං.
5. අතැවැසි තෙමේ ගිලන් වේ නම්, කලින් ම නැගිට දැහැටි දිය යුතු ය. මුව දෝනා දිය දිය යුතු ය. අසුන් පැණවිය යුතු ය. ඉදින් කැඳ තිබේ නම්, බඳුන සෝදා කැඳ එළවිය යුතු ය. කැඳ වළඳා සිටිය හුට දිය දී බඳුන පිළිගෙණ පාත් කොට මැනැවින් නො ගටා සෝදා තැන්පත් කළ යුතු ය.
6. අන‍්තෙවාසිකම‍්හි වුට‍්ඨිතෙ ආසනං උද‍්ධරිතබ‍්බං. සචෙ සො දෙසො උක‍්ලාපො හොති, සො දෙසො සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බො. සචෙ අන‍්තෙවාසිකො ගාමං පවිසිතුකාමො හොති, නිවාසනං දාතබ‍්බං, පටිනිවාසනං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං. කායබන්‍ධනං දාතබ‍්බං. සගුණං කත්‍වා සඞ‍්ඝාටියො දාතබ‍්බා. ධොවිත්‍වා පත‍්තො සඋදකො දාතබ‍්බො. “එත‍්තාවතා නිවත‍්තිස‍්සතී”ති ආසනං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. පාදොදකං පාදපීඨං පාදකඨලිකං උපනික‍්ඛිපිතබ‍්බං. පච‍්චුග‍්ගන‍්ත්‍වා පත‍්තචීවරං පටිග‍්ගහෙතබ‍්බං. සචෙ චීවරං සින‍්නං හොති, මුහුත‍්තං උණ‍්හෙ ඔතාපෙතබ‍්බං. න ච උණ‍්හෙ චීවරං නිඩ‍්ඩහිතබ‍්බං. චීවරං සඞ‍්ඝරිතබ‍්බං. චීවරං සඞ‍්ඝරන‍්තෙන චතුරඞ‍්ගුලං කණ‍්ණං උස‍්සාදෙත්‍වා චීවරං සඞ‍්ඝරිතබ‍්බං “මා මජ‍්ඣෙ භඞ‍්ගො අහොසී”ති. ඔභොගෙ කායබන්‍ධනං කාතබ‍්බං.
6. අතැවැසියා නැගී සිටි කල්හි ආසනය ඔසවා තැබිය යුතු ය. එ දෙස කසළ සහිත නම්, එ තැන හැමැදිය යුතු ය. අතැවැසි තෙමේ ගම් වදිනු කැමැත්තේ නම්, අඳනය දිය යුතු ය. ඇඳ තුබූ අඳනය පිළිගත යුතු ය. පටිය දිය යුතු ය. සගුණ කොට සිවුරු දිය යුතු ය. සෝදා දිය සහිත වූ පාත්‍රය දිය යුතු ය. “මෙපමණකින් පිඬු සිඟීමෙන් නවතින්නේ ය” යි දැන ආසනය පැණවිය යුතු ය. පා දෝනා දිය ද පාපුටුව ද නො සේදූ පා තබන පුවරුව ද එළවිය යුතු ය. ඉදිරියට ගොස් පා සිවුරු පිළිගත යුතු ය. සිවුර තෙත් නම්, මොහොතක් උෂ්ණයෙහි ලා වියලිය යුතු ය. සිවුර උෂ්ණයෙහි ලා වැඩියක් නො දැවිය යුතු ය. සිවුර නැමිය යුතු ය. සිවුර නමන්නහු විසින් “මැද නො දිරාවා” යි සතරඟුලක් පමණ සිවුරු කොණ උස් කොට සිවුර නැමිය යුතු ය. සිවුරු දරණයෙහි පටිය තැබිය යුතුය.
7. සචෙ පිණ‍්ඩපාතො හොති අන‍්තෙවාසිකො ච භුඤ‍්ජිතුකාමො හොති, උදකං දත්‍වා පිණ‍්ඩපාතො උපනාමෙතබ‍්බො. අන‍්තෙවාසිකො පානීයෙන පුච‍්ඡිතබ‍්බො. භුත‍්තාවිස‍්ස උදකං දත්‍වා පත‍්තං පටිග‍්ගහෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන ධොවිත්‍වා වොදකං කත්‍වා මුහුත‍්තං උණ‍්හෙ ඔතාපෙතබ‍්බො. න ච උණ‍්හෙ පත‍්තො නිඩ‍්ඩහිතබ‍්බො.
7. ඉදින් පිණ්ඩපාතය වේ ද, අතැවැසිතෙමේත් වළඳනු කැමැත්තේ වේ ද, දිය දී පිණ්ඩපාතය එළවිය යුතු ය. අතැවැසි තෙමේ පැනින් විචාළ යුතු ය. වළඳා අවසන් කළහුට දිය දී පාත්‍රය පිළිගෙණ පාත් කොට නො ගටා මනා කොට සෝදා දිය පිස දමා මොහොතක් උෂ්ණයෙහි ලා වියලිය යුතු ය. පාත්‍රය උෂ්ණයෙහි ලා වැඩියක් නො දැවිය යුතු ය.
8. පත‍්තචීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. පත‍්තං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන පත‍්තං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන හෙට‍්ඨා මඤ‍්චං වා හෙට‍්ඨා පීඨං වා පරාමසිත්‍වා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. න ච අනන‍්තරහිතාය භූමියා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. චීවරං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන චීවරං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන චීවරවංසං වා චීවරරජ‍්ජුං වා පමජ‍්ජිත්‍වා පාරතො අන‍්තං ඔරතො භොගං කත්‍වා චීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං.
8. පාසිවුරු බහා තැබිය යුතු ය. පාත්‍රය බහා තබන්නහු විසින් එක් අතකින් පාත්‍රය ගෙණ එක් අතකින් ඇඳ යට හෝ පුටුව යට හෝ අත ගා පාත්‍රය බහා තැබිය යුතු ය. කිසිවක් නො අතුළ බිම පාත්‍රය නො තැබිය යුතු ය. සිවුර බහා තබන්නහු විසින් එක අතකින් සිවුර ගෙණ එක අතකින් සිවුරු ලන උණදඬුව හෝ රැහැණ හෝ පිසදමා නුවාව එහාට ද දරණය මෙහාට ද ලබා සිවුර බහා තැබිය යුතු ය.
9. අන‍්තෙවාසිකම‍්හි වුට‍්ඨිතෙ ආසනං උද‍්ධරිතබ‍්බං, පාදොදකං පාදපීඨං පාදකඨලිකං පටිසාමෙතබ‍්බං. සචෙ සො දෙසො උක‍්ලාපො හොති, සො දෙසො සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බො. සචෙ අන‍්තෙවාසිකො නහායිතුකාමො හොති, නහානං පටියාදෙතබ‍්බං. සචෙ සීතෙන අත්‍ථො හොති, සීතං පටියාදෙතබ‍්බං. සචෙ උණ‍්හෙන අත්‍ථො හොති, උණ‍්හං පටියාදෙතබ‍්බං.
9. අතැවැසියා නැගී සිටි කල්හි ආසනය ඔසවා තැබිය යුතු ය. පා දෝනා දිය ද පාපුටුව ද නො සේදූ පා තබන පුවරුව ද තැන්පත් කළ යුතු ය. එ දෙස කසළ සහිත නම්, එ තැන හැමැදිය යුතු ය. අතැවැසියා නානු කැමති නම්, නහනු පිළියෙල කළ යුතු ය. සිහිල් දියෙන් ප්‍රයෝජන නම් සිහිල් දිය පිළියෙල කළ යුතු ය. උණු දියෙන් ප්‍රයෝජන නම් උණු දිය පිළියෙල කළ යුතු ය.
10. සචෙ අන‍්තෙවාසිකො ජන‍්තාඝරං පවිසිතුකාමො හොති, චුණ‍්ණං සන‍්නෙතබ‍්බං, මත‍්තිකා තෙමෙතබ‍්බා. ජන‍්තාඝරපීඨං ආදාය ගන‍්ත්‍වා ජන‍්තාඝරපීඨං දත්‍වා චීවරං පටිග‍්ගහෙත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. චුණ‍්ණං දාතබ‍්බං. මත‍්තිකා දාතබ‍්බා. සචෙ උස‍්සහති ජන‍්තාඝරං පවිසිතබ‍්බං. ජන‍්තාඝරං පවිසන‍්තෙන මත‍්තිකාය මුඛං මක‍්ඛෙත්‍වා පුරතො ච පච‍්ඡතො ච පටිච‍්ඡාදෙත්‍වා ජන‍්තාඝරං පවිසිතබ‍්බං. න ච ථෙරෙ භික‍්ඛූ අනුපඛජ‍්ජ නිසීදිතබ‍්බං, න නවා භික‍්ඛූ ආසනෙන පටිබාහෙතබ‍්බා. ජන‍්තාඝරෙ අන‍්තෙවාසිකස‍්ස පරිකම‍්මං කාතබ‍්බං. ජන‍්තාඝරා නික‍්ඛමන‍්තෙන ජන‍්තාඝරපීඨං ආදාය පුරතො ච පච‍්ඡතො ච පටිච‍්ඡාදෙත්‍වා ජන‍්තාඝරා නික‍්ඛමිතබ‍්බං.
10. අතැවැසි තෙමේ ගිනිහල්ගෙට යනු කැමැත්තේ නම්, නහන සුණු තෙමා පිඬු කළ යුතු ය. නහනමැටි තේමිය යුතු ය. ගිනිහල්ගෙයි පුටුව ගෙණ ගොස් ගිනිහල්ගෙයි පුටුව දී සිවුර පිළිගෙණ පසෙක තැබිය යුතු ය. නහනසුණු දිය යුතු ය. නහනමැටි දිය යුතු ය. හැක්කේ නම් ගිනිහල්ගෙට පිවිසිය යුතු ය. ගිනිහල්ගෙට පිවිසෙන්නහු විසින් මැටියෙන් මූණ තවරා ඉදිරිපසින් හා පසුපසින් සිරුර වසා ගිනිහල්ගෙට පිවිසිය යුතු ය. ස්ථවිරභික්‍ෂූන් ගටා ද නො හිඳිය යුතු ය. නවක භික්‍ෂූන් ආසනයෙන් බැහැර නො කට යුතු ය. ගිනිහල්ගෙයි දී අතැවැසියාගේ ඇඟ ඉලීම් ඈ වත් කළ යුතු ය. ගිනිහල්ගෙයින් නික්මෙන්නහු විසින් ගිනිහල්ගෙයි පුටුව ගෙණ ඉදිරි පසින් හා පසුපසින් ද සිරුර වසා ගිනිහල්ගෙයින් නික්මිය යුතු ය.
11. උදකෙ’පි අන‍්තෙවාසිකස‍්ස පරිකම‍්මං කාතබ‍්බං. නහාතෙන පඨමතරං උත‍්තරිත්‍වා අත‍්තනො ගත‍්තං වොදකං කත්‍වා නිවාසෙත්‍වා අන‍්තෙවාසිකස‍්ස ගත‍්තතො උදකං පමජ‍්ජිතබ‍්බං. නිවාසනං දාතබ‍්බං. සඞ්ඝාටි දාතබ‍්බා. ජන‍්තාඝරපීඨං ආදාය පඨමතරං ආගන‍්ත්‍වා ආසනං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. පාදොදකං පාදපීඨං පාදකඨලිකං උපනික‍්ඛිපිතබ‍්බං. අන‍්තෙවාසිකො පානීයෙන පුච‍්ඡිතබ‍්බො.
11. ජලයෙහි දී ද අතැවැසියාගේ ඇඟ ඉලීම් ඈ වත් කළ යුතු ය. නා අවසන් කළහු විසින් පළමුකොට ගොඩ නැගී තමන්ගේ සිරුරෙහි දිය පිසදමා හැඳ ගෙණ අතැවැසියාගේ සිරුර පිස දැමිය යුතු ය. අඳනය දිය යුතු ය. සිවුර දිය යුතු ය. ගිනිහල්ගෙයි පුටුව ගෙණ පළමු කොට අවුත් ආසනය පැණවිය යුතු ය. පා දෝනා දිය පාපුටුව නො සේදු පා තබන පුවරුව එළවා තැබිය යුතු ය. අතැවැසි තෙමේ පැනින් විචාළ යුතු ය.
12. යස‍්මිං විහාරෙ අන‍්තෙවාසිකො විහරති, සචෙ සො විහාරො උක‍්ලාපො හොති, සචෙ උස‍්සහති, සොධෙතබ‍්බො. විහාරං සොධෙන‍්තෙන පඨමං පත‍්තචීවරං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. නිසීදනපච‍්චත්‍ථරණං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. භිසිබිම‍්බොහනං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. මඤ‍්චො නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන අසංඝට‍්ටන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. පීඨං නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන අසංඝට‍්ටන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. මඤ‍්චපටිපාදකා නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බා. ඛෙළමල‍්ලකො නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. අපස‍්සෙනඵලකං නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. භුම‍්මත්‍ථරණං යථාපඤ‍්ඤත‍්තං සල‍්ලක‍්ඛෙත්‍වා නීහරිත්‍වා එකමන‍්තං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං.
12. යම් වෙහෙරක අතැවැසි තෙමේ වෙසේ ද, ඒ වෙහෙර කසළ සහිත වේ නම් හැක්කේ නම් පිරිසිදු කළ යුතු ය. වෙහෙර පිරිසිදු කරන්නහු විසින් පළමු කොට පා සිවුරු බැහැරට ගෙණ පසෙක තැබිය යුතු ය. හිඳිනා කඩ හා පසතුරුණ බැහැර කොට පසෙක තැබිය යුතු ය. ගුදිරිය හා කොට්ටය බැහැර කොට පසෙක තැබිය යුතු ය. ඇඳ පාත් කොට නො ගටා දොරබාව නො හප්පා බැහැර කොට පසෙක මනා කොට තැබිය යුතු ය පුටුව පාත් කොට නො ගටා දොරබාව නො හප්පා පසෙක මනාකොට තැබිය යුතු ය. ඇඳපාඅළු බැහැර කොට පසෙක තැබිය යුතුය. කෙළමලාව පසෙක තැබිය යුතු ය. වැතිර හෝනා පුවරුව බැහැර කොට පසෙක තැබිය යුතු ය. බුමුතුරුණ පණවා තුබූ සැටි සලකා බැහැර කොට පසෙක තැබිය යුතු ය.
13. සචෙ විහාරෙ සන‍්තානකං හොති, උල‍්ලොකා පඨමං ඔතාරෙතබ‍්බං ආලොකසන්‍ධිකණ‍්ණභාගා පමජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ ගෙරුකපරිකම‍්මකතා භිත‍්ති කණ‍්ණකිතා හොති, චොළකං තෙමෙත්‍වා පීළෙත්‍වා පමජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ කාළවණ‍්ණකතා භූමි කණ‍්ණකිතා හොති, චොළකං තෙමෙත්‍වා පීළෙත්‍වා පමජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ අකතා හොති භූමි, උදකෙන පරිප‍්ඵොසෙත්‍වා සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා, “මා විහාරො රජෙන ඌහඤ‍්ඤී”ති. සඞ‍්කාරං විචිනිත්‍වා එකමන‍්තං ඡඩ‍්ඩෙතබ‍්බං.
13. වෙහෙරෙහි මකුණු දැල් වේ නම් උඩ සිට පළමු කොට ඉවත් කළ යුතු ය. ඇතුළතපිටත ජනෙල්කවුළු හා කාමරයෙහි මුළුසතර පිසදැමිය යුතු ය. ගුරුයෙන් පිරියම් කළ බිත්තිය හටගත් පුස් ඇත්තී නම් රෙදි කඩක් තෙමා මඳක් මිරිකා පිස දැමිය යුතු ය. කළු පැහැ කළ බිම හටහත් පුස් ඇත්තී නම් රෙදි කඩක් තෙමා මඳක් මිරිකා පිස දැමිය යුතු ය. බිම පිරියම් නො කරණ ලද නම් දිය ඉස “වෙහෙර නො කිලිටි වේවා” යි හැමදිය යුතු ය. කසළ රැස් කොට පසෙක ඇමිය යුතු ය.
14. භුම‍්මත්‍ථරණං ඔතාපෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථා පඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. මඤ‍්චපටිපාදකා ඔතාපෙත්‍වා පමජ‍්ජිත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාට‍්ඨානෙ ඨපෙතබ‍්බා. මඤ‍්චො ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන අසංඝට‍්ටන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බො. පීඨං ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා නීචං කත්‍වා සාධුකං අපරිඝංසන‍්තෙන අසංඝට‍්ටන‍්තෙන කවාටපිට‍්ඨං අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං. භිසිබිම‍්බොහනං ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං නිසීදනපච‍්චත්‍ථරණං ඔතාපෙත්‍වා සොධෙත්‍වා පප‍්ඵොටෙත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාපඤ‍්ඤත‍්තං පඤ‍්ඤාපෙතබ‍්බං.
14. බුමුතුරුණ වියලා ශුද්ධ කොට ගසා දමා ඇතුළට ගෙණවුත් පණවා තුබූ පරිදි තැබිය යුතු ය. ඇඳපාඅළු වියලා පිස දමා ඇතුළට ගෙණවුත් තුබූ තැන තැබිය යුතු ය. ඇඳ වියලා ශුද්ධ කොට ගසා දමා පාත් කොට නො ගටා දොරබාව නො හප්පා ඇතුළට ගෙණවුත් පණවා තුබූ ලෙසින් මනාකොට පැණවිය යුතු ය. පුටුව වියලා ශුද්ධ කොට ගසා දමා පාත්කොට නො ගටා දොරබාව නො හප්පා ඇතුළට ගෙණවුත් පණවා තුබූ ලෙසින් මනා කොට පැණවිය යුතු ය. ගුදිරිය හා කොට්ටය වියලා ශුද්ධ කොට ගසා දමා ඇතුළට ගෙණවුත් පණවා තුබූ ලෙසින් පැණවිය යුතු ය. හිඳිනා කඩ හා පසතුරුණ වියලා ශුද්ධ කොට ගසා දමා ඇතුළට ගෙණවුත් පණවා තුබූ ලෙසින් පැණවිය යුතු ය.
15. ඛෙළමල‍්ලකො ඔතාපෙත්‍වා පමජ‍්ජිත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාට‍්ඨානෙ ඨපෙතබ‍්බො. අපස‍්සෙනඵලකං ඔතාපෙත්‍වා පමජ‍්ජිත්‍වා අතිහරිත්‍වා යථාට‍්ඨානෙ ඨපෙතබ‍්බං. පත‍්තචීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං. පත‍්තං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන පත‍්තං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන හෙට‍්ඨා මඤ‍්චං වා හෙට‍්ඨා පීඨං වා පරාමසිත්‍වා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. න ච අනන‍්තරහිතාය භූමියා පත‍්තො නික‍්ඛිපිතබ‍්බො. චීවරං නික‍්ඛිපන‍්තෙන එකෙන හත්‍ථෙන චීවරං ගහෙත්‍වා එකෙන හත්‍ථෙන චීවරවංසං වා චීවරරජ‍්ජුං වා පමජ‍්ජිත්‍වා පාරතො අන‍්තං ඔරතො භොගං කත්‍වා චීවරං නික‍්ඛිපිතබ‍්බං.
15. කෙළමලාව වියලා පිස දමා ඇතුළට ගෙණවුත් තුබූ තැන තැබිය යුතු ය. වැතිරහෝනා පුවරුව වියලා පිස දමා ඇතුළට ගෙණවුත් තුබූ තැන තැබිය යුතු ය. පාසිවුරු බහා තැබිය යුතු ය. පාත්‍රය බහා තබන්නහු විසින් එක් අතකින් පාත්‍රය ගෙණ එක් අතකින් ඇඳ යට හෝ පුටුව යට හෝ අත ගා පාත්‍රය බහා තැබිය යුතු ය. කිසිවක් නො අතුළ බිම පාත්‍රය බහා නො තැබිය යුතු ය. සිවුර බහා තබන්නහු විසින් එක් අතකින් සිවුර ගෙණ එක් අතකින් සිවුරු ලන උණදඬුව හෝ රැහැණ හෝ පිස දමා නුවාව එහාට හා දරණය මෙහාට තබා සිවුර බැහිය යුතු ය.
16. සචෙ පුරත්‍ථිමා සරජා වාතා වායන‍්ති, පුරත්‍ථිමා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ පච‍්ඡිමා සරජා වාතා වායන‍්ති, පච‍්ඡිමා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ උත‍්තරා සරජා වාතා වායන‍්ති, උත‍්තරා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ දක‍්ඛිණා සරජා වාතා වායන‍්ති, දක‍්ඛිණා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. සචෙ සීතකාලො හොති, දිවා වාතපානා විවරිතබ‍්බා. රත‍්තිං ථකෙතබ‍්බා. සචෙ උණ‍්හකාලො හොති, දිවා වාතපානා ථකෙතබ‍්බා. රත‍්තිං විවරිතබ‍්බා.
16. පෙර දිගින් නගිනා වාතයෝ දූලි සහිත ව හමත් නම්, පෙර දිග වාකවුළු වැසිය යුතු ය. බස්නා හිරින් නැග එන වාතයෝ දූලි සහිත ව හමත් නම්, බස්නා හිර වාකවුළු වැසිය යුතු ය. උතුරු දිගින් නගිනා වාතයෝ දූලි සහිත ව හමත් නම්, උතුරු දිග වාකවුළු වැසිය යුතු ය. දකුණු දිගින් නගිනා වාතයෝ දූලි සහිතව හමත් නම් දකුණු දිග වාකවුළු වැසිය යුතු ය. ශීත කාලය වේ නම්, දහවල වාකවුළු ඇර දැමිය යුතු ය. රාත්‍රියෙහි වැසිය යුතු ය. උෂ්ණකාලය වේ නම්, දහවල වාකවුළු වැසිය යුතු ය. රාත්‍රියෙහි ඇර දැමිය යුතු ය.
17. සචෙ පරිවෙණං උක‍්ලාපං හොති, පරිවෙණං සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බං. සචෙ කොට‍්ඨකො උක‍්ලාපො හොති, කොට‍්ඨකො සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බො. සචෙ උපට‍්ඨානසාලා උක‍්ලාපා හොති, උපට‍්ඨානසාලා සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ අග‍්ගිසාලා උක‍්ලාපා හොති, අග‍්ගිසාලා සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ වච‍්චකුටි උක‍්ලාපා හොති, වච‍්චකුටි සම‍්මජ‍්ජිතබ‍්බා. සචෙ පානීයං න හොති, පානීයං උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බං. සචෙ පරිභොජනීයං න හොති, පරිභොජනීයං උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බං. සචෙ ආචමනකුම‍්භියා උදකං න හොති, ආචමනකුම‍්භියා උදකං ආසිඤ‍්චිතබ‍්බං.
17. පිරිවෙණ කසළ සහිත වේ නම්, පිරිවෙණ හැමැදිය යුතු ය. ඇතුළු ගෙය කසළ සහිත වේ නම්, ඇතුළු ගෙය හැමැදිය යුතු ය. උපස්ථානශාලාව කසළ සහිත වේ නම්, උපස්ථානශාලාව හැමැදිය යුතු ය. ගිනිගල් ගෙය කසළ සහිත වේ නම්, ගිනිහල් ගෙය හැමැදිය යුතු ය. වැසිකිළිය කසළ සහිතවේ නම්, වැසිකිළිය හැමැදිය යුතු ය. පැන් නොවේ නම්, පැන් එළවා තැබිය යුතු ය. පරිභෝගයට සුදුසු දිය නො වේ නම්, පරිභෝගයට සුදුසු දිය එළවා තැබිය යුතු ය. වැසිකිළිදියසැළෙහි දිය නො වේ නම්, වැසිකිළිදියසැළෙහි දිය වක් කළ යුතු ය.
18. සචෙ අන‍්තෙවාසිකස‍්ස අනභිරති උප‍්පන‍්නා හොති, ආචරියෙන වූපකාසෙතබ‍්බො වූපකාසාපෙතබ‍්බො ධම‍්මකථා වාස‍්ස කාතබ‍්බා. සචෙ අන‍්තෙවාසිකස‍්ස කුක‍්කුච‍්චං උප‍්පන‍්නං හොති, ආචරියෙන විනොදෙතබ‍්බං. විනොදාපෙතබ‍්බං. ධම‍්මකථා වාස‍්ස කාතබ‍්බා. සචෙ අන‍්තෙවාසිකස‍්ස දිට‍්ඨිගතං උප‍්පන‍්නං හොති, ආචරියෙන විවෙචෙතබ‍්බං. විවෙචාපෙතබ‍්බං. ධම‍්මකථා වාස‍්ස කාතබ‍්බා.
18. අතැවැසියාහට ශාසනයෙහි නො ඇල්මෙක් උපන්නේ නම්, ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් අන් තැනකට ගෙණ යා යුතු ය. “අනෙකකු ලවා අන් තැනකට පමුණුවා ලිය යුතු ය. ඔහුට ධර්‍මකථා හෝ කිය යුතු ය. අතැවැසියාහට කුකුසෙක් උපන්නේ නම්, ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් දුරුකට යුතු ය. “අතැවැසියාගේ කුකුස හැරලව”යි අන් මහණෙකුට කිය යුතු ය. ඔහුට ධර්‍මකථා හෝ කිය යුතු ය. අතැවැසියාහට මිසදිටුවෙක් උපන්නේ නම්, ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් දුරුකට යුතු ය. අනිකකු ලවා හෝ එය දුරු කරවිය යුතු ය.
19. සචෙ අන‍්තෙවාසිකො ගරුධම‍්මං අජ‍්ඣාපන‍්නො හොති, පරිවාසාරහො, ආචරියෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො අන‍්තෙවාසිකස‍්ස පරිවාසං දදෙය්‍යා”ති.
19. අතැවැසි තෙමේ ගරු ඇවැතට පැමිණියේ පිරිවෙසට සුදුසු වූයේ වේ ද, ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් “කෙසේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ අතැවැසියා හට පිරිවෙස් දෙන්නේ දැ?” යි උත්සාහ කට යුතු ය.
20. සචෙ අන‍්තෙවාසිකො මූලාය පටිකස‍්සනාරහො හොති, ආචරියෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො අන‍්තෙවාසිකං මූලාය පටිකස‍්සෙය්‍යාති.
20. අතැවැසි තෙමේ මුල සිට පිරිවෙස් පිරීමට සුදුසු වූයේ වේ ද, ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් “කෙසේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ අතැවැසියා මුලසිට (පිරිවෙස් පිරීමට) අදින්නේ දැ?” යි උත්සාහ කට යුතු ය.
21. සචෙ අන‍්තෙවාසිකො මානත‍්තාරහො හොති, ආචරියෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො අන‍්තෙවාසිකස‍්ස මානත‍්තං දදෙය්‍යා”ති.
21. අතැවැසි තෙමේ මානතට සුදුසු වූයේ වේ ද, ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් කෙසේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ අතැවැසියාහට මානත දෙන්නේ දැ?” යි උත්සාහ කට යුතු ය.
22. සචෙ අන‍්තෙවාසිකො අබ‍්භානාරහො හොති, ආචරියෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො අන‍්තෙවාසිකං අබ‍්භෙය්‍යා”ති.
22. අතැවැසි තෙමේ අබ්භානයට සුදුසු වූයේ වේ ද, ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් “කෙසේ නම් සඞ්ඝතෙමේ අතැවැසියා සඞ්ඝයාට ඇතුළත් කරන්නේ දැ”? යි උත්සාහ කට යුතු ය.
23. සචෙ සඞ‍්ඝො අන‍්තෙවාසිකස‍්ස කම‍්මං කත‍්තුකාමො හොති. තජ‍්ජනීයං වා නියස‍්සං වා පබ‍්බාජනීයං වා පටිසාරණීයං වා උක‍්ඛෙපනීයං වා, ආචරියෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො සඞ‍්ඝො අන‍්තෙවාසිකස‍්ස කම‍්මං න කරෙය්‍ය? ලහුතාය වා පරිණාමෙය්‍යා”?ති. කතං වා පනස‍්ස හොති සඞ‍්ඝෙන කම‍්මං තජ‍්ජනීයං වා නියස‍්සං වා පබ‍්බාජනීයං වා පටිසාරණීයං වා උක‍්ඛෙපනීයං වා, ආචරියෙන උස‍්සුක‍්කං කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො අන‍්තෙවාසිකො සම්මා වත‍්තෙය්‍ය? ලොමං පාතෙය්‍ය? නෙත්‍ථාරං වත‍්තෙය්‍ය? සඞ‍්ඝො තං කම‍්මං පටිප‍්පස‍්සම‍්භෙය්‍යා”?ති.
23. සඞ්ඝතෙමේ අතැවැසියාහට තජ්ජනීය කම්මය හෝ නියස්සකම්මය හෝ පබ්බාජනීයකම්මය හෝ පටිසාරණීයකම්මය හෝ උක්ඛේපනීයකම්මය හෝ කරණු කැමැත්තේ වේ ද, ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් “කෙසේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ අතැවැස්සාහට කර්‍මය නො කරන්නේ ද, ලුහුබවට පෙරළන්නේ දැ”? යි උත්සාහ කටයුතු ය. අතැවැසියාහට සඞ්ඝයා විසින් තජ්ජනීයකම්මය හෝ නියස්සකම්මය හෝ පබ්බාජනීයකම්මය හෝ පටිසාරණීයකම්මය හෝ උක්ඛේපනීය කම්මය හෝ කරණ ලද්දේ හෝ වේ ද, “කෙසේ නම් අතැවැසි තෙමේ මනා කොට පවතින්නේ ද? අනුලොම් වන්නේ ද? නිදොස් බව පිණිස මනා කොට පවතින්නේ ද? සඞ්ඝ තෙමේ ඒ කර්‍මය සන්සිඳුවන්නේ දැ”? යි ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් උත්සාහ කටයුතු ය.
24. සචෙ අන‍්තෙවාසිකස‍්ස චීවරං ධොවිතබ‍්බං හොති, ආචරියෙන ආචික‍්ඛිතබ‍්බං “එවං ධොවෙය්‍යාසී”ති. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො අන‍්තෙවාසිකස‍්ස චීවරං ධොවීයෙථා”ති. සචෙ අන‍්තෙවාසිකස‍්ස චීවරං කාතබ‍්බං හොති, ආචරියෙන ආචික‍්ඛිතබ‍්බං “එවං කරෙය්‍යාසී’ති. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො අන‍්තෙවාසිකස‍්ස චීවරං කරීයෙථා”ති. සචෙ අන‍්තෙවාසිකස‍්ස රජනං පචිතබ‍්බං හොති, ආචරියෙන ආචික‍්ඛිතබ‍්බං “එවං පචෙය්‍යාසී”ති. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො අන‍්තෙවාසිකස‍්ස රජනං පචීයෙථා”ති. සචෙ අන‍්තෙවාසිකස‍්ස චීවරං රජෙතබ‍්බං හොති, ආචරියෙන ආචික‍්ඛිතබ‍්බං ‘එවං රජෙය්‍යාසී’ති. උස‍්සුක‍්කං වා කාතබ‍්බං “කින‍්ති නු ඛො අන‍්තෙවාසිකස‍්ස චීවරං රජියෙථා”ති. චීවරං රජන‍්තෙන සාධුකං සම‍්පරිවත‍්තකං සම‍්පරිවත‍්තකං රජෙතබ‍්බං. න ච අච‍්ඡින‍්නෙ ථෙවෙ පක‍්කමිතබ‍්බං. සචෙ අන‍්තෙවාසිකො ගිලානො හොති, යාවජීවං උපට‍්ඨාතබ‍්බො. වුට‍්ඨානමස‍්ස ආගමෙතබ‍්බන‍්ති.
24. අතැවැසියාගේ සිවුර සේදිය යුතු නම් ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් “මෙසේ සෝදන්නෙහි” යි කිය යුතු ය. “අතැවැසියාගේ සිවුර කෙසේ නම් සෝදනු ලබන්නේ දැ” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය. අතැවැසියා හට සිවුරක් කටයුතු නම් ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් “මෙසේ කරන්නෙහි” යි කිය යුතු ය. “අතැවැසියාගේ සිවුර කෙසේ නම් කරණු ලබන්නේ දැ” යි උත්සාහය හෝ කටයුතු ය. අතැවැසියාහට පඬු පිසිය යුතු නම් ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් “මෙසේ පිසන්නෙහි” යි කිය යුතු ය. “අතැවැසියා හට කෙසේ නම් පඬු පිසනු ලබන්නේ දැ” යි උත්සාහය හෝ කට යුතු ය. අතැවැසියාගේ සිවුර පඬු පෙවිය යුතු නම් ආචාර්‍ය්‍යයා විසින් මෙසේ පඬු පොවන්නෙහි’ යි කිය යුතු ය. “අතැවැසියාගේ සිවුර කෙසේ නම් පඬු පොවනු ලබන්නේ දැ” යි උත්සාහය හෝ කටයුතු ය. සිවුර පඬු පොවන්නහු විසින් පෙරළ පෙරළා මනා කොට පඬු පෙවිය යුතු ය. පොද නො සුන් කල්හි බැහැර නො යා යුතු ය. අතැවැසි තෙමේ ගිලන් වේ නම් ජීවත් වනතුරු උවැටැන් කළ යුතු ය. අතැවැසියාගේ රෝගයෙන් නැගී සිටීම බලාපොරොත්තු විය යුතු ය.
අන‍්තෙවාසිකවත‍්තං නිට‍්ඨිතං.
අතැවැසිවත නිමි.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන අන‍්තෙවාසිකා ආචරියෙසු න සම්මා වත‍්තන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, අන‍්තෙවාසිකෙන ආචරියම‍්හි න සම්මා වත‍්තිතබ‍්බං. යො න සම්මා වත‍්තෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති. නෙව සම්මා වත‍්තන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, අසම‍්මාවත‍්තන‍්තං පනාමෙතුං”. එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ, පනාමෙතබ‍්බො. “පණාමෙමි ත” න‍්ති වා “මා ඉධ පටික‍්කමී”ති වා “නීහර තෙ පත‍්තචීවර”න‍්ති වා, “නාහං තයා උපට‍්ඨාතබ‍්බො”ති වා, කායෙන විඤ‍්ඤාපෙති, වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති, කායෙන වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති, පනාමිතො හොති අන‍්තෙවාසිකො. න කායෙන විඤ‍්ඤාපෙති, න වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති, න කායෙන වාචාය විඤ‍්ඤාපෙති, න පනාමිතො හොති අන‍්තෙවාසිකොති.
1. එකල්හි අතැවැසියෝ ආචාර්‍ය්‍යයන් වෙත මැනවින් නො පවත්නෝ ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ බව සැළකළහ. “මහණෙනි, අතැවැසියා ආචාර්‍ය්‍යයා වෙත මැනවින් නො පැවැතිය යුතු නො වේ. යමෙක් මැනවින් නො පවත්නේ නම් දුකුළාඇවැත් වේ ය” යි. මැනවින් නොම පවතිත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ බව සැළකළහ. මහණෙනි, මැනවින් නො පවතින්නහු බැහැර කරන්නට අනුදනිමි. මහණෙනි, මෙසේ බැහැර කළ යුතු ය. “තා බැහැර කරමි” යි’ හෝ “මෙහි නො පිවිසෙව” යි හෝ “තාගේ පාසිවුරු බැහැරට ගණුව” යී හෝ “තා විසින් මම උපස්ථාන නො කටයුත්තෙමි” යි හෝ කයින් හඟවා ද වචනයෙන් හඟවා ද කයින් හා වචනයෙන් හඟවා ද අතැවැසි තෙමේ බැහැර කරණ ලදේදේ වේ. කයින් නො හඟවා ද වචනයෙන් නො හඟවා ද කයින් හා වචනයෙන් නො හඟවා ද අතැවැසි තෙමේ බැහැර නො කරණ ලද්දේ වේ ය” යි.
2. තෙන ඛො පන සමයෙන අන‍්තෙවාසිකා පනාමිතා න ඛමාපෙන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, ඛමාපෙතු”න‍්ති. නෙව ඛමාපෙන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, පනාමිතෙන න ඛමාපෙතබ‍්බො. යො න ඛමාපෙය්‍ය ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
2. එකල්හි බැහැර කරණලද අතැවැසියෝ (ආචාර්‍ය්‍යයන්) කමා නො කරවත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ බව සැළකළහ. “මහණෙනි, කමා කරවා ගන්ට අනුදනිමි” යි. එහෙත් ඔහු ආචාර්‍ය්‍යයන් කමා නො කරවත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි බැහැර කරණ ලදහු විසින් කමා නො කර විය යුතු නො වේ. යමෙක් ආචාර්‍ය්‍යයන් කමා නො කරවන්නේ නම් දුකුළා ඇවැත් වේ” යි.
3. තෙන ඛො පන සමයෙන ආචරියා ඛමාපියමානා න ඛමන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, ඛමිතු”න‍්ති. නෙව ඛමන‍්ති. අන‍්තෙවාසිකා පක‍්කමන‍්තිපි විබ‍්භමන‍්තිපි තිත්‍ථියෙසුපි සඞ‍්කමන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, ඛමාපියමානෙන න ඛමිතබ‍්බං. යො න ඛමෙය්‍ය ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
3. එකල්හි අතැවැසියන් විසින් කමා කරවනු ලබන ආචාර්‍ය්‍යයෝ කමා නො කරත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, කමාකරන්ට අනුදනිමි” යි. ආචාර්‍ය්‍යයෝ කමා නො කරත්. අතැවැසියෝ බැහැර ද යෙති. සිවුරු ද හැර ලත්. අන්‍යතීර්‍ත්‍ථකයන් වෙත ද යෙති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “කමා කරවනු ලබන්නහු විසින් කමා නො කරවිය යුතු නො වේ. යමෙක් කමා නො කරන්නේ නම් දුකුළා ඇවැත් වේ” යි.
4. තෙන ඛො පන සමයෙන ආචරියා සම‍්මාවත‍්තන‍්තං පනාමෙන‍්ති, අසම‍්මා වත‍්තන‍්තං න පනාමෙන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, සම්මා වත‍්තන‍්තො පනාමෙතබ‍්බො. යො පනාමෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්ස. න ච භික‍්ඛවෙ, අසම‍්මා වත‍්තන‍්තො න පනාමෙතබ‍්බො. යො න පනාමෙය්‍ය ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
4. එකල්හි ආචාර්‍ය්‍යයෝ මනා කොට පිළිවෙත් පුරණ අතැවැසියා බැහැර කෙරෙත්. මනා කොට පිළිවෙත් නො පුරණ අතැවැසියා බැහැර නො කෙරෙත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, මනා කොට පිළිවෙත් පුරණ අතැවැසි තෙමේ බැහැර නො කළයුතුය. යමෙක් බැහැර කරන්නේ නම් දුකුළාඇවැත් වේ. මනා කොට පිළිවෙත් නො පුරණ අතැවැසි තෙමේ බැහැර නො කට යුතු නො වේ. යමක් බැහැර නො කරන්නේ නම් දුකුළාඇවැත් වේ” යි.
5. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො අන‍්තෙවාසිකො පනාමෙතබ‍්බො. ආචරියම‍්හි නාධිමත‍්තං පෙමං හොති, නාධිමත‍්තො පසාදො හොති, නාධිමත‍්තා හිරි හොති, නාධිමත‍්තො ගාරවො හොති, නාධිමත‍්තා භාවනා හොති. ඉමෙහි ඛො, භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො අන‍්තෙවාසිකො පනාමෙතබ‍්බො.
5. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් අතැවැසිතෙමේ බැහැර කට යුතුය. ආචාර්‍ය්‍යයා කෙරෙහි අධික වූ ගෙහසිතප්‍රේමයෙක් නො වේ ද, අධික වූ පැහැදීමෙක් නො වේ ද, අධික වූ ලජ්ජාවක් නො වන්නී ද, අධික වු ගෞරවයෙක් නො වේ ද, අධික වු මෛත්‍රී භාවනාවක් නො වන්නී ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් අතැවැසි තෙමේ බැහැර කටයුතු ය.
6. පඤ‍්චහි, භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො අන‍්තෙවාසිකො න පනාමෙතබ‍්බො. ආචරියම‍්හි අධිමත‍්තං පෙමං හොති, අධිමත‍්තො පසාදො හොති, අධිමත‍්තා හිරි හොති, අධිමත‍්තො ගාරවො හොති, අධිමත‍්තා භාවනා හොති, ඉමෙහි ඛො, භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො අන‍්තෙවාසිකො න පනාමෙතබ‍්බො.
6. මහණෙනි, කරණු පසකින් යුත් අතැවැසිතෙමේ බැහැර නො කටයුතු ය ආචාර්‍ය්‍යයා කෙරෙහි අධික වූ ගෙහසිතප්‍රේමයෙක් වේ ද, අධික වූ පැහැදීමෙක් වේ ද, අධික වූ ලජ්ජාවක් වන්නී ද, අධික වූ ගෞරවයෙක් වේ ද, අධික වූ මෛත්‍රී භාවනාවක් වන්නී ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් අතැවැසි තෙමේ බැහැර නො කට යුතු ය.
7. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො අන‍්තෙවාසිකො අලං පනාමෙතුං. ආචරියම‍්හි නාධිමත‍්තං පෙමං හොති, නාධිමත‍්තො පසාදො හොති, නාධිමත‍්තා හිරි හොති, නාධිමත‍්තො ගාරවො හොති, නාධිමත‍්තා භාවනා හොති. ඉමෙහි ඛො, භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො අන‍්තෙවාසිකො අලං පනාමෙතුං.
7. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් අතැවැසිතෙමේ බැහැර කරන්නට සුදුසු වේ. ආචාර්‍ය්‍යයා කෙරෙහි අධික වූ ප්‍රේමයෙක් නො වේ ද, අධික වූ පැහැදීමෙක් නො වේ ද, අධික වූ ලජ්ජාවක් නොවන්නී ද, අධික වූ ගෞරවයෙක් නො වේ ද, අධික වූ මෛත්‍රී භාවනාවක් නො වන්නී ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් අතැවැසි තෙමේ බැහැර කරන්නට සුදුසු වේ.
8. පඤ‍්චහි, භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො අන‍්තෙවාසිකො නාලං පනාමෙතුං. ආචරියම‍්හි අධිමත‍්තං පෙමං හොති, අධිමත‍්තො පසාදො හොති, අධිමත‍්තා හිරි හොති, අධිමත‍්තො ගාරවො හොති, අධිමත‍්තා භාවනා හොති, ඉමෙහි ඛො, භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතො අන‍්තෙවාසිකො නාලං පනාමෙතුං.
8. “මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් අතැවැසි තෙමේ බැහැර කරන්නට සුදුසු නො වේ. ආචාර්‍ය්‍යයා කෙරෙහි අධික වූ ප්‍රේමයෙක් වේ ද, අධික වූ පැහැදීමෙක් වේ ද, අධික වූ ලජ්ජාවක් වන්නී ද, අධික වූ ගෞරවයක් වේ ද, අධික වූ මෛත්‍රීභාවනාවක් වන්නී ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් අතැවැසිතෙමේ බැහැර කරන්නට සුදුසු නො වේ.
9. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතං අන‍්තෙවාසිකං අපනාමෙන‍්තො ආචරියො සාතිසාරො හොති. පනාමෙන‍්තො අනතිසාරො හොති. ආචරියම‍්හි නාධිමත‍්තං පෙමං හොති, නාධිමත‍්තො පසාදො හොති, නාධිමත‍්තා හිරි හොති, නාධිමත‍්තො ගාරවො හොති, නාධිමත‍්තා භාවනා හොති, ඉමෙහි ඛො, භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතං අන‍්තෙවාසිකං අපනාමෙන‍්තො ආචරියො සාතිසාරො හොති. පනාමෙන‍්තො අනතිසාරො හොති.
9. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් අතැවැසියා බැහැර නො කරන්නා වූ ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ දොස් සහිත වේ. බැහැර කරන්නේ දොස් රහිත වේ. ආචාර්‍ය්‍යයා කෙරෙහි අධික වූ ප්‍රේමයෙක් නො වේ ද, අධික වූ පැහැදීමෙක් නො වේ ද, අධික වූ ලජ්ජාවක් නො වන්නී ද, අධික වූ ගෞරවයක් නො වේ ද, අධික වූ මෛත්‍රී භාවනාවක් නො වන්නී ද, මේ කරුණු පසින් යුත් අතැවැසියා බැහැර නො කරන්නා වූ ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ දොස් සහිත වේ. බැහැර කරන්නේ දොස් රහිත වේ.
10. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතං අන‍්තෙවාසිකං පනාමෙන‍්තො ආචරියො සාතිසාරො හොති. අපනාමෙන‍්තො අනතිසාරො හොති. ආචරියම‍්හි අධිමත‍්තං පෙමං හොති. අධිමත‍්තො පසාදො හොති. අධිමත‍්තා හිරි හොති, අධිමත‍්තො ගාරවො හොති, අධිමත‍්තා භාවනා හොති, ඉමෙහි ඛො, භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතං අන‍්තෙවාසිකං පනාමෙන‍්තො ආචරියො සාතිසාරො හොති, අපනාමෙන‍්තො අනතිසාරො හොතී”ති.
10. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් අතැවැසියා බැහැර කරන්නා වූ ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ දොස් සහිත වේ. බැහැර නො කරන්නේ දොස් රහිත වේ. ආචාර්‍ය්‍යයා කෙරෙහි අධික වූ ප්‍රේමයෙක් වේ ද, අධික වූ පැහැදීමෙක් වේ ද, අධික වූ ලජ්ජාවක් වන්නී ද, අධික වූ ගෞරවයෙක් වේ ද, අධික වූ මෛත්‍රී භාවනාවක් වන්නී ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් අතැවැසියා බැහැර කරන්නා වූ ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ දොස් සහිත වේ. බැහැර නො කරන්නේ දොස් රහිත වේ.
11. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ “දසවස‍්සම‍්හ, දසවස‍්සම‍්හා”ති, බාලා අබ්‍යත‍්තා නිස‍්සයං දෙන‍්ති. දිස‍්සන‍්ති ආචරියා බාලා, අන‍්තෙවාසිකා පණ‍්ඩිතා. දිස‍්සන‍්ති ආචරියා අබ්‍යත‍්තා, අන‍්තෙවාසිකා බ්‍යත‍්තා. දිස‍්සන‍්ති ආචරියා අප‍්පස‍්සුතා, අන‍්තෙවාසිකා බහුස‍්සුතා. දිස‍්සන‍්ති ආචරියා දුප‍්පඤ‍්ඤා, අන‍්තෙවාසිකා පඤ‍්ඤවන‍්තො.
11. එකල්හි “දසවස් ඇත්තම්හ දසවස් ඇත්තම්හ” යි අඥ වූ අව්‍යක්ත වූ භික්‍ෂුහු නිස්සය දෙත්. ආචාර්‍ය්‍යයෝ අඥ වූවාහු අතැවැසියෝ පණ්ඩිත වූවාහු දක්නා ලැබෙත්. ආචාර්‍ය්‍යයෝ අව්‍යක්ත වූවාහු අතැවැසියෝ ව්‍යක්ත වූවාහු දක්නා ලැබෙත්. ආචාර්‍ය්‍යයෝ අල්පශ්‍රැත වූවාහු අතැවැසියෝ බහුශ්‍රුත වූවාහු දක්නා ලැබෙත්. ආචාර්‍ය්‍යයෝ නුවණ නැත්තාහු අතැවැසියෝ නුවණ ඇත්තාහු දක්නා ලැබෙත්.
12. යෙ තෙ භික‍්ඛූ අප‍්පිච‍්ඡා -පෙ- තෙ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති, විපාචෙන‍්ති. “කථං හි නාම භික‍්ඛූ දසවස‍්සම‍්හ දසවස‍්සම‍්හා ති බාලා අබ්‍යත‍්තා නිස‍්සයං දස‍්සන‍්ති? දිස‍්සන‍්ති ආචරියා බාලා, අන‍්තෙවාසිකා පණ‍්ඩිතා. දිස‍්සන‍්ති ආචරියා අබ්‍යත‍්තා, අන‍්තෙවාසිකා බ්‍යත‍්තා. දිස‍්සන‍්ති ආචරියා අප‍්පස‍්සුතා, අන‍්තෙවාසිකා බහුස‍්සුතා. දිස‍්සන‍්ති ආචරියා දුප‍්පඤ‍්ඤා, අන‍්තෙවාසිකා පඤ‍්ඤවන‍්තො?”ති.
12. යම් ඒ භික්‍ෂූහු ආශා රහිත වූවාහු ද ඔහු අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. “කෙසේ නම් භික්‍ෂූහු ‘දස වස් ඇත්තම්හ, දස වස් ඇත්තම්හ’ යි අඥ වූවාහු අව්‍යක්ත වූවාහු නිස්සය දෙත් ද? ආචාර්‍ය්‍යයෝ අඥ වූවාහු අතැවැසියෝ පණ්ඩිත වූවාහු දක්නා ලැබෙත්. ආචාර්‍ය්‍යයෝ අව්‍යක්ත වූවාහු අතැවැසියෝ ව්‍යක්ත වූවාහු දක්නා ලැබෙත්. ආචාර්‍ය්‍යයෝ අල්පශ්‍රැත වූවාහු අතැවැසියෝ බහුශ්‍රුත වූවාහු දක්නා ලැබෙත්. ආචාර්‍ය්‍යයෝ නුවණ නැත්තාහු අතැවැසියෝ නුවණ ඇත්තාහු දක්නා ලැබෙත්.”
13. අථ ඛො තෙ භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “සච‍්චං කිර භික‍්ඛවෙ” -පෙ- සච‍්චං භගවා -පෙ- විගරහිත්‍වා ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි. “න භික‍්ඛවෙ බාලෙන අබ්‍යත‍්තෙන නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. යො දදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, බ්‍යත‍්තෙන භික‍්ඛුනා පටිබලෙන දසවස‍්සෙන වා අතිරෙකදසවස‍්සෙන වා නිස‍්සයං දාතු”න‍්ති.
13. ඉක්බිති ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, සැබෑ ද?” –පෙ– භාග්‍යවතුන් වහන්ස, සැබෑ ය. –පෙ– ගරහා දැහැමි කතා කොට භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක. “මහණෙනි, අඥ වූ අව්‍යක්ත මහණහු විසින් නිස්සය නො දිය යුතු ය. යම් මහණෙක් නිස්සය දෙන්නේ නම් දුකුළාඇවැත් වේ. “මහණෙනි, දසවස් ඇත්තා වූ හෝ වැඩි දස වස් ඇත්තාවූ හෝ ව්‍යක්තවූ ප්‍රතිබලවූ මහණහු විසින් නිස්සය දෙන්නට අනුදනිමි”යි.
ආචරියවත‍්තභාණවාරං නිට‍්ඨිතං ඡට‍්ඨං.
සවන ඇදුරුවත්බණවර නිමි.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ ආචරියුපජ‍්ඣායෙසු පක‍්කන‍්තෙසුපි විබ‍්භන‍්තෙසුපි කාලඞ‍්කතෙසුපි, පක‍්ඛසඞ‍්කන‍්තෙසුපි නිස‍්සයපටිප‍්පස‍්සද‍්ධි යො න ජානන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “පඤ‍්චිමා භික‍්ඛවෙ, නිස‍්සයපටිප‍්පස‍්සද‍්ධියො උපජ‍්ඣායම‍්හා: උපජ‍්ඣායො පක‍්කන‍්තො වා හොති, විබ‍්භන‍්තො වා, කාලඞ‍්කතො වා, පක‍්ඛසඞ‍්කන‍්තො වා, ආණත‍්තියෙව පඤ‍්චමී. ඉමා ඛො, භික‍්ඛවෙ, පඤ්ච නිස‍්සයපටිප‍්පස‍්සද‍්ධියො උපජ‍්ඣායම‍්හා.
1. එකල්හි භික්‍ෂූහු ආචාර්‍ය්‍යෝපාධ්‍යායයන් බැහැර ගිය කල්හි ද සිවුරු හැර ගිය කල්හි ද කලුරිය කළ කල්හි ද අන්‍යතීර්‍ත්‍ථකපක්‍ෂයකට මාරු වූ කල්හි ද නිස සන්හිඳීම්* (නිස සන්හිඳෙන සැටි) නො දනිත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, උපාද්ධ්‍යායයා කෙරෙන් නිස සන්හිඳීම් මේ පසෙක් වේ: උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ බැහැර ගියේ හෝ වේ ද, සිවුරු හැර ගියේ හෝ වේ ද, කලුරිය කෙළේ හෝ වේ ද, තීර්‍ත්‍ථකපක්‍ෂයකට මාරු වූයේ හෝ වේ ද, යන මේ සතර හා (බැහැරයව’ යි) අණ කිරීම ම පස්වැන්න වේ. මේ පස උපාද්ධ්‍යායයා කෙරෙන් වන නිස සන්හිඳීම් වේ.
2. ඡයිමා භික‍්ඛවෙ, නිස‍්සයපටිප‍්පස‍්සද‍්ධියො ආචරියම‍්හා: ආචරියො පක‍්කන‍්තො වා හොති, විබ‍්භන‍්තො වා, කාලඞ‍්කතො වා, පක‍්ඛසඞ‍්කන‍්තො වා, ආණත‍්තියෙව පඤ‍්චමී, උපජ‍්ඣායෙන වා සමොධානගතො හොති. ඉමා ඛො, භික‍්ඛවෙ, ඡ නිස‍්සයපටිප‍්පස‍්සද‍්ධියො ආචරියම‍්හා”.
2. මහණෙනි, ආචාර්‍ය්‍යයා කෙරෙන් වන නිස සන්හිඳීම් මේ සයෙකි: ආචාර්‍ය්‍ය තෙමේ බැහැර ගියේ වේ ද, සිවුරු හැර ගියේ වේ ද, කලුරිය කෙළේ හෝ වේ ද, තීර්‍ත්‍ථකපක්‍ෂයකට මාරු වූයේ හෝ වේ ද, මේ සතර අණ කිරීම ම පස්වැන්න වේ. උපාද්ධ්‍යායයා හා එක්වීමට ගියේ හෝ වේ. මේ සය ආචාර්‍ය්‍යයා කෙරෙන් වන නිස සන්හිඳීම් වේ.
3. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. න අසෙඛෙන සීලක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න අසෙඛෙන සමාධික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න අසෙඛෙන පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න අසෙඛෙන විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න අසෙඛෙන විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
3. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුක්ත වූ මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය. අසේඛ වූ ශීලක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ පඤ්ඤාක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ විමුත්තික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුක්ත වූ මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය.
4. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. අසෙඛෙන සීලක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, අසෙඛෙන සමාධික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, අසෙඛෙන පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, අසෙඛෙන විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, අසෙඛෙන විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
4. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුක්ත වූ මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය. අසේඛ වූ සීලක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, අසේඛ වූ පඤ්ඤාක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, අසේඛ වූ විමුත්තික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, අසේඛ වූ විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුක්ත වු මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය.
5. අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. අත‍්තනා න අසෙඛෙන සීලක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න පරං අසෙඛෙ සීලක‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; අත‍්තනා න අසෙඛෙන සමාධික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න පරං අසෙඛෙ සමාධික‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; අත‍්තනා න අසෙඛෙන පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න පරං අසෙඛෙ පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; අත‍්තනා න අසෙඛෙන විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න පරං අසෙඛෙ විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; අත‍්තනා න අසෙඛෙන විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න පරං අසෙඛෙ විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
5. මහණෙනි, අනිකුදු කරුණු පසකින් යුක්ත වූ මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය. තෙමේ අසේඛ වූ සීලක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වූයේ ද, අන්හු අසේඛ වූ සීලක්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් නො කරවන්නේ වේ ද; තෙමේ අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වූයේ ද, අන්හු අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් නො කරවන්නේ වේ ද; තෙමේ අසේඛ වූ පඤ්ඤාක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වූයේ ද, අන්හු අසේඛ වූ පඤ්ඤක්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් නො කරවන්නේ වේ ද; තෙමේ අසේඛ වූ විමුත්තික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වූයේ ද, අන්හු අසේඛ වූ විමුත්තික්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් නො කරවන්නේ මේ ද; තෙමේ අසේඛ වූ විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වුයේද, අන්හු අසේඛ වූ විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් නො කරවන්නේ වේ ද; මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුක්ත වූ මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය.
6. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. අත‍්තනා අසෙඛෙන සීලක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, පරං අසෙඛෙ සීලක‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; අත‍්තනා අසෙඛෙන සමාධික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, පරං අසෙඛෙ සමාධික‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; අත‍්තනා අසෙඛෙන පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, පරං අසෙඛෙ පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; අත‍්තනා අසෙඛෙන විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, පරං අසෙඛෙ විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; අත‍්තනා අසෙඛෙන විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, පරං අසෙඛෙ විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා. ඉමෙහි ඛො, භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
6. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුතු මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය. තෙමේ අසේඛ වූ සීලක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වූයේ ද, අන්හු අසේඛ වූ සීලක්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් කරවන්නේ වේ ද; තෙමේ අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වූයේ ද, අන්හු අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් කරවන්නේ වේ ද; තෙමේ අසේඛ වූ පඤ්ඤාක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වූයේ ද, අන්හු අසේඛ වූ පඤ්ඤක්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් කරවන්නේ වේ ද; තෙමේ අසේඛ වූ විමුත්තික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වූයේ ද, අන්හු අසේඛ වූ විමුත්තික්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් කරවන්නේ වේ ද; තෙමේ අසේඛවු විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වූයේ ද, අන්හු අසේඛ වු විමුත්තිකඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් කරවන්නේ වේ ද; මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දියයුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය.
7. අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. අස‍්සද‍්ධො හොති, අහිරිකො හොති, අනොත‍්තාපී හොති, කුසීතො හොති, මුට‍්ඨස‍්සති හොති, ඉමෙහි ඛො, භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
7. මහණෙනි, අනිකුදු කරුණු පසකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය. ශ්‍රද්ධා නැත්තේ ද, ලජ්ජා නැත්තේ ද, පවට බිය නැත්තේ ද, කුසීතයෙක් ද, මුළා වූ සිහි ඇත්තේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළයුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය.
8. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. සද‍්ධො හොති, හිරිමා හොති, ඔත‍්තාපී හොති, ආරද‍්ධවිරියො හොති, උපට‍්ඨිතසති හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
8. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය. ශ්‍රද්ධා ඇත්තේ ද, ලජ්ජා ඇත්තේ ද, පවට බිය ඇත්තේ ද, පටන් ගත් වීර්‍ණ්‍යය ඇත්තේ ද, එළඹ සිටි සිහි ඇත්තේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය.
9. අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො අධිසීලෙ සීලවිපන‍්නො හොති, අජ‍්ඣාචාරෙ ආචාරවිපන‍්නො හොති, අතිදිට‍්ඨියා දිට‍්ඨිවිපන‍්නො හොති, අප‍්පස‍්සුතො හොති, දුප‍්පඤ‍්ඤො හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං, න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
9. මහණෙනි, අනිකුදු කරුණු පසකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය. අධිසීලයෙහි සීලවිපත්තියට පැමිණියේ ද, අජ්ඣාචාරයෙහි ආචාරවිපත්තියට පැමිණියේ ද, අන්තග්ගාහිකදිට්ඨි ගැණීමෙන් දිට්ඨිවිපත්තියට පැමිණියේ ද, අල්පශ්‍රැත ද, නුවණ නැත්තේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය.
10. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. න අධිසීලෙ සීලවිපන‍්නො හොති, න අජ‍්ඣාචාරෙ ආචාරවිපන‍්නො හොති, න අතිදිට‍්ඨියා දිට‍්ඨිවිපන‍්නො හොති, බහුස‍්සුතො හොති, පඤ‍්ඤවා හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
10. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළයුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය. අධිසීලයෙහි සීලවිපත්තියට නො පැමිණියේ වේ ද, අජ්ඣාචාරයෙහි ආචාරවිපත්තියට නො පැමිණියේ වේ ද, අන්තග්ගාහිකදිට්ඨි ගැණීමෙන් දිට්ඨිවිපත්තියට නො පැමිණියේ වේ ද, බහුශ්‍රුත වේ ද, නුවණ ඇත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය.
11. අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. න පටිබලො හොති අන‍්තෙවාසිං වා සද‍්ධිවිහාරිං වා ගිලානං උපට‍්ඨාතුං වා උපට‍්ඨාපෙතුං වා, අනභිරතිං වූපකාසෙතුං වා වූපකාසාපෙතුං වා, උප‍්පන‍්නං කුක‍්කුච‍්චං ධම‍්මතො විනොදෙතුං වා විනොදාපෙතුං වා, ආපත‍්තිං න ජානාති, ආපත‍්තියා වුට‍්ඨානං න ජානාති. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
11. මහණෙනි, අනිකුදු කරණු පසකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළයුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය. ගිලන් වූ අතැවැසියාට හෝ සද්ධිවිහාරිකයාහට උපස්ථාන කරන්නට හෝ උපස්ථාන කරවන්නට, ශාසනයෙහි නො ඇල්ම දුරු කරන්නට හෝ දුරු කරවන්නට, උපන්නා වූ කුකුස ධර්‍මානුකූලව දුරු කරන්නට හෝ දුරු කරවන්නට පොහොසත් වූයේ නො වේ ද, ඇවැත් නො දනී ද, ඇවැතින් නැගීසිටීම නො දනී ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය.
12. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. පටිබලො හොති අන‍්තෙවාසිං වා සද‍්ධිවිහාරිං වා ගිලානං උපට‍්ඨාතුං වා උපට‍්ඨාපෙතුං වා, අනභිරතිං වූපකාසෙතුං වා වූපකාසාපෙතුං වා, උප‍්පන‍්නං කුක‍්කුච‍්චං ධම‍්මතො විනොදෙතුං වා විනොදාපෙතුං වා, වා විනොදාපෙතුං වා, ආපත‍්තිං ජානාති, ආපත‍්තියා වුට‍්ඨානං ජානාති. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
12. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය. ගිලන් වූ අතැවැසියාහට හෝ සද්ධිවිහාරිකයාහට හෝ උපස්ථාන කරන්නට හෝ උපස්ථාන කරවන්නට, ශාසනයෙහි නො ඇල්ම දුරු කරන්නට හෝ දුර කරවන්නට, උපන්නා වූ කුකුස ධර්‍මානුකූල ව බැහැර කරන්නට හෝ බැහැර කරවන්නට පොහොසත් වූයේ වේ ද, ඇවැත් දනී ද, ඇවතින් නැගීසිටීම දනී ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතුය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය.
13. අපරෙහිපි, භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං, න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. න පටිබලො හොති අන‍්තෙවාසිං වා සද‍්ධිවිහාරිං වා අභිසමාචාරිකාය සික‍්ඛාය සික‍්ඛාපෙතුං, ආදිබ්‍රහ‍්මචරියිකාය සික‍්ඛාය විනෙතුං, අභිධම‍්මෙ විනෙතුං, අභිවිනයෙ විනෙතුං, උප‍්පන‍්නං දිට‍්ඨිගතං ධම‍්මතො විවෙචෙතුං, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
13. මහණෙනි, අනිකුදු කරුණු පසකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය. අතැවැසියා හෝ සද්ධිවිහාරිකයා හෝ සසුන් පිළිවෙතට සුදුසු ආචාරශික්‍ෂාවෙහි (කඳුවත්හි) හික්මවන්නට, මාර්‍ගබ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයට ආදි වූ (උභතෝවිභඞ්ගයට ඇතුළත්) සිකපදයෙහි හික්මවන්නට, අභිධර්‍මයෙහි (නාමරූප පරිච්ඡේදයෙහි) හික්මවන්නට, සියලු විනයපිටකයෙහි හික්මවන්නට, උපන් මිසදිටු ධර්‍මානුකූලව තොර කරන්නට, පොහොසත් වූයේ නො වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය.
14. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං, නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. පටිබලො හොති අන‍්තෙවාසිං වා සද‍්ධිවිහාරිං වා අභිසමාචාරිකාය සික‍්ඛාය සික‍්ඛාපෙතුං, ආදිබ්‍රහ‍්මචරියිකාය සික‍්ඛාය විනෙතුං, අභිධම‍්මෙ විනෙතුං, අභිවිනයෙ විනෙතුං, උප‍්පන‍්නං දිට‍්ඨිගතං ධම‍්මතො විවෙචෙතුං, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
14. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය. අතැවැසියා හෝ සද්ධිවිහාරිකයා හෝ සසුන් පිළිවෙතට සුදුසු ආචාරශික්‍ෂාවෙහි හික්මවන්නට, මාර්‍ගබ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයට ආදි වූ සිකපදයෙහි හික්මවන්නට, අභිධර්‍මයෙහි හික්මවන්නට, සියලු විනය පිටකයෙහි හික්මවන්නට, උපන් මිසදිටු ධර්‍මානුකූලව තොර කරන්නට, පොහොසත් වූයේ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය.
15. අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. ආපත‍්තිං න ජානාති. අනාපත‍්තිං න ජානාති. ලහුකං ආපත‍්තිං න ජානාති. ගරුකං ආපත‍්තිං න ජානාති. උභයානි ඛො පනස‍්ස පාතිමොක‍්ඛානි විත්‍ථාරෙ න ස‍්වාගතානි හොන‍්ති න සුවිභත‍්තානි න සුප‍්පවත‍්තීනි න සුවිනිච‍්ඡිතානි සුත‍්තසො අනුබ්‍යඤ‍්ජනසො ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
15. මහණෙනි, අනිකුදු කරුණු පසකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළයුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය. ආපත්තිය නො ද නී ද, අනාපත්තිය නො දනී ද, ලහුකාපත්තිය නො දනී ද, ගරුකාපත්තිය නො දනී ද, ඕහට උභයප්‍රාතිමෝක්‍ෂයෝ විස්තර (උභතෝවිභඞ්ග) වශයෙන් මනා සේ අවබෝධ නුවූවාහු වෙත් ද, මාතිකාවිභඞ්ග වශයෙන් මනා සේ බෙදුනාහු නො වෙත් ද, වාචෝද්ගත කිරීම් වශයෙන් මනා සේ නො පවත්නෝ වෙත් ද, මාතිකා වශයෙන් හා විභඞ්ග වශයෙන් මනා කොට විනිශ්චය නො කරණ ලද්දාහු වෙත් ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය.
16. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. ආපත‍්තිං ජානාති. අනාපත‍්තිං ජානාති. ලහුකං ආපත‍්තිං ජානාති. ගරුකං ආපත‍්තිං ජානාති. උභයානි ඛො පනස‍්ස පාතිමොක‍්ඛානි විත්‍ථාරෙන ස‍්වාගතානි හොන‍්ති. සුවිභත‍්තානි සුප‍්පවත‍්තීනි සුවිනිච‍්ඡිතානි සුත‍්තසො අනුබ්‍යඤ‍්ජන සො. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
16. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය. ආපත්තිය දනී ද, අනාපත්තිය දනී ද, ලහුකාපත්තිය දනී ද, ගරුකාපත්තිය දනී ද, ඕහට උභයප්‍රාතිමෝක්‍ෂයෝ විස්තර (උභතෝවිභඞ්ග) වශයෙන් මනා සේ අවබෝධ වූවාහු වෙත් ද, මාතිකාවිභඞ්ග වශයෙන් මනා සේ බෙදුනාහු වෙත් ද, වාචෝද්ගත කිරීම් වශයෙන් මනා සේ පවත්නෝ වෙත් ද, මාතිකා වශයෙන් හා විභඞ්ග වශයෙන් මනා කොට විනිශ්චය කරණ ලද්දාහු වෙත් ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළයුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය.
17. අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. ආපත‍්තිං න ජානාති. අනාපත‍්තිං න ජානාති. ලහුකං ආපත‍්තිං න ජානාති, ගරුකං ආපත‍්තිං න ජානාති. ඌනදසවස‍්සො හොති. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
17. මහණෙනි, අනිකුදු කරණු පසකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කර විය යුතු ය. ආපත්තිය නො දනී ද, අනාපත්තිය නො දනී ද, ලහුකාපත්තිය නො දනී ද, ගරුකාපත්තිය නො දනී ද, අඩු දස වස් ඇත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළයුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය.
18. පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. ආපත‍්තිං ජානාති. අනාපත‍්තිං ජානාති. ලහුකං ආපත‍්තිං ජානාති. ගරුකං ආපත‍්තිං ජානාති. දසවස‍්සො වා හොති අතිරෙකදසවස‍්සො වා. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො ති.
18. මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය. ආපත්තිය දනී ද, අනාපත්තිය දනී ද, ලහුකාපත්තිය දනී ද, ගරුකාපත්තිය දනී ද, දස වස් ඇත්තේ හෝ වැඩි දසවස් ඇත්තේ හෝ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය.
උපසම‍්පාදෙතබ‍්බපඤ‍්චකසොළසවාරං නිට‍්ඨිතං.
උපසපන්කිරීමේ සුදුසුකම් පස පිළිබඳ සොළොස් වාරය නිමි.
1. ඡහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. න අසෙඛෙන සීලක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න අසෙඛෙන සමාධික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න අසෙඛෙන පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න අසෙඛෙන විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න අසෙඛෙන විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, ඌනදසවස‍්සො හොති. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
1. මහණෙනි, කරුණු සයකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය. අසේඛ වූ සීලක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ පඤ්ඤාක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ විමුත්තික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අඩු දස වස් ඇත්තේ වේ ද; මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය.
2. ඡහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. අසෙඛෙන සීලක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, අසෙඛෙන සමාධික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, අසෙඛෙන පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, අසෙඛෙන විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, අසෙඛෙන විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති. දසවස‍්සො වා හොති අතිරෙක දසවස‍්සො වා. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
2. මහණෙනි, කරුණු සයකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය. අසේඛ වූ සීලක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධ යෙන් යුක්ත වේ ද, අසේඛ වූ පඤ්ඤාක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, අසේඛ වූ විමුත්තික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, අසේඛ වූ විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, දස වස් ඇත්තේ හෝ වැඩි දස වස් ඇත්තේ හෝ වේ ද; මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළයුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය.
3. අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. අත‍්තනා න අසෙඛෙන සීලක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න පරං අසෙඛෙ සීලක‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; අත‍්තනා න අසෙඛෙන සමාධික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න පරං අසෙඛෙ සමාධික‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; අත‍්තනා න අසෙඛෙන පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න පරං අසෙඛෙ පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; අත‍්තනා න අසෙඛෙන විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න පරං අසෙඛෙ විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; අත‍්තනා න අසෙඛෙන විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න පරං අසෙඛෙ විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; ඌනදසවස‍්සො හොති. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
3. මහණෙනි, අනිකුදු කරණු සයකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය. තෙමේ අසේඛ වූ සීලක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වූයේ අන්හු අසේඛ වූ සීලක්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් නො කරවන්නේ වේ ද, තෙමේ අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වූයේ අන්හු අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් නොකරවන්නේ වේ ද, තෙමේ අසේඛ වූ පඤ්ඤාක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වූයේ අන්හු අසේඛ වූ පඤ්ඤාක්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් නො කරවන්නේ වේ ද, තෙමේ අසේඛ වූ විමුත්තික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වූයේ අන්හු අසේඛ වූ විමුත්තික්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් නො කරවන්නේ වේ ද, තෙමේ අසේඛ වූ විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වූයේ අන්හු අසේඛ වූ විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් නො කරවන්නේ වේ ද, අඩු දස වස් ඇත්තේ වේ ද; මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය.
4. ඡහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. අත‍්තනා අසෙඛෙන සීලක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, පරං අසෙඛෙ සීලක‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; අත‍්තනා අසෙඛෙන සමාධික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, පරං අසෙඛෙ සමාධික‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; අත‍්තනා අසෙඛෙන පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, පරං අසෙඛෙ පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා; අත‍්තනා අසෙඛෙන විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, පරං අසෙඛෙ විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා. අත‍්තනා අසෙඛෙන විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, පරං අසෙඛෙ විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙ සමාදපෙතා, දසවස‍්සො වා හොති අතිරෙකදසවස‍්සො වා. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
4. කරුණු සයකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය. තෙමේ අසේඛ වූ සීලක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වූයේ අන්හු අසේඛ වූ සීලක්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් කරවන්නේ ද, තෙමේ අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වූයේ අන්හු අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් කරවන්නේ ද, තෙමේ අසේඛ වූ පඤ්ඤාක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වූයේ අන්හු අසේඛ වූ පඤ්ඤාක්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් කරවන්නේ ද, තෙමේ අසේඛ වූ විමුත්තික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වූයේ අන්හු අසේඛ වූ විමුත්තික්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් කරවන්නේ ද, තෙමේ අසේඛ වූ විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වූයේ අන්හු අසේඛ වූ විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙහි සමාදන් කරවන්නේ ද, දස වස් ඇත්තේ හෝ වැඩි දස වස් ඇත්තේ හෝ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය.
5. අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. අස‍්සද‍්ධො හොති. අහිරිකො හොති. අනොතප‍්පී හොති. කුසීතො හොති. මුට‍්ඨස‍්සති හොති. ඌනදසවස‍්සො හොති. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
5. මහණෙනි, අනිකුදු කරණු සයකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය. ශ්‍රද්ධා නැත්තේ ද, ලජ්ජා නැත්තේ ද, පවට බිය නැත්තේ ද, කුසීත වේ ද, මුළා වූ සිහි ඇත්තේ ද, අඩු දස වස් ඇත්තේ වේ ද; මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතුය.
6. ඡහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. සද‍්ධො හොති. හිරිමා හොති. ඔත‍්තාපී හොති, ආරද‍්ධවිරියො හොති. උපට‍්ඨිතසති හොති. දසවස‍්සො වා හොති අතිරෙක දසවස‍්සො වා. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
6. මහණෙනි, කරුණු සයකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය. ශ්‍රද්ධා ඇත්තේ ද, ලජ්ජා ඇත්තේ ද, පවට බිය ඇත්තේ ද, පටන්ගත් වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ ද, එළඹ සිටි සිහි ඇත්තේ ද, දස වස් ඇත්තේ හෝ වැඩි දස වස් ඇත්තේ හෝ වේ ද; මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය.
7. අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. අධිසීලෙ සීලවිපන‍්නො හොති. අජ‍්ඣාචාරෙ ආචාරවිපන‍්නො හොති. අතිදිට‍්ඨියා දිට‍්ඨිවිපන‍්නො හොති. අප‍්පස‍්සුතො හොති. දුප‍්පඤ‍්ඤො හොති. ඌනදසවස‍්සො හොති. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
7. මහණෙනි, අනිකුදු කරුණු සයකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය. අධිසීලයෙහි සීලවිපත්තියට පැමිණියේ වේ ද, අජ්ඣාචාරයෙහි ආචාරවිපත්තියට පැමිණියේ වේ ද, අන්තග්ගාහිකදිට්ඨි ගැණීමෙන් දිට්ඨිවිපත්තියට පැමිණියේ වේ ද, අල්පශ්‍රැත වේ ද, නුවණ නැත්තේ වේ ද; අඩු දසවස් ඇත්තේ වේ ද; මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය.
8. ඡහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. න අධිසීලෙ සීලවිපන‍්නො හොති. න අජ‍්ඣාචාරෙ ආචාරවිපන‍්නො හොති. න අතිදිට‍්ඨියා දිට‍්ඨිවිපන‍්නො හොති. බහුස‍්සුතො හොති. පඤ‍්ඤවා හොති. දසවස‍්සො වා හොති අතිරෙකදසවස‍්සො වා. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
8. මහණෙනි, කරුණු සයකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දි යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතුය. අධිසීලයෙහි සීලවිපත්තියට නො පැමිණියේ වේ ද, අජ්ඣාචාර යෙහි ආචාරවිපත්තියට නො පැමිණියේ වේ ද, අන්තග්ගාහිකදිට්ඨි ගැණීමෙන් දිට්ඨිවිපත්තියට නො පැමිණියේ වේ ද, බහුශ්‍රුත වේ ද, නුවණැත්තේ වේ ද, දස වස් ඇත්තේ හෝ වැඩි දස වස් ඇත්තේ හෝ වේ ද; මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය.
9. අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. න පටිබලො හොති අන‍්තෙවාසිං වා සද‍්ධිවිහාරිං වා ගිලානං උපට‍්ඨාතුං වා උපට‍්ඨාපෙතුං වා, අනභිරතං වූපකාසෙතුං වා වූපකාසාපෙතුං වා, උප‍්පන‍්නං කුක‍්කුච‍්චං ධම‍්මතො විනොදෙතුං වා විනොදාපෙතුං වා. ආපත‍්තිං න ජානාති, ආපත‍්තියා වුට‍්ඨානං න ජානාති. ඌනදසවස‍්සො හොති. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
9. මහණෙනි, අනිකුදු කරුණු සයකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය. ගිලන් වූ අතැවැසියාහට හෝ සද්ධිවිහාරිකයාහට හෝ උපස්ථාන කරන්නට හෝ උපස්ථාන කරවන්නට හෝ ශාසනයෙහි නො ඇල්ම බැහැර කරන්නට හෝ බැහැර කරවන්නට හෝ උපන් කුකුස ධර්‍මානුකූලව දුරු කරන්නට හෝ දුරු කරවන්නට හෝ පොහොසත් නො වේ ද, ආපත්තිය නො දනී ද, ආපත්තියෙන් නැගීසිටීම නො දනී ද, අඩු දස වස් ඇත්තේ වේ ද; මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය.
10. ඡහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. පටිබලො හොති අන‍්තෙවාසිං වා සද‍්ධිවිහාරිං වා ගිලානං උපට‍්ඨාතුං වා උපට‍්ඨාපෙතුං වා, අනභිරතං වූපකාසෙතුං වා වූපකාසාපෙතුං වා, උප‍්පන‍්නං කුක‍්කුච‍්චං ධම‍්මතො විනොදෙතුං වා විනොදාපෙතුං වා, ආපත‍්තිං ජානාති, ආපත‍්තියා වුට‍්ඨානං ජානාති, දසවස‍්සො වා හොති අතිරෙකදසවස‍්සො වා. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
10. මහණෙනි, කරුණු සයකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය. ගිලන් වූ අතැවැසියාහට හෝ සද්ධිවිහාරිකයාහට හෝ උපස්ථාන කරන්නට හෝ උපස්ථාන කරවන්නට, ශාසනයෙහි නො ඇල්ම බැහැර කරන්නට හෝ බැහැර කරවන්නට, උපන් කුකුස ධර්‍මානුකූල ව දුරු කරන්නට හෝ දුරු කරවන්නට, පොහොසත් වේ ද, ආපත්තිය දනී ද, ආපත්තියෙන් නැගී සිටීම දනී ද, දස වස් ඇත්තේ හෝ වැඩි දස වස් ඇත්තේ වේ ද; මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය.
11. අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. න පටිබලො හොති අන‍්තෙවාසිං වා සද‍්ධිවිහාරිං වා අභිසමාචාරිකාය සික‍්ඛාය සික‍්ඛාපෙතුං, ආදිබ්‍රහ‍්මචරියිකාය සික‍්ඛාය විනෙතුං, අභිධම‍්මෙ විනෙතුං, අභිවිනයෙ විනෙතුං, උප‍්පන‍්නං දිට‍්ඨිගතං ධම‍්මතො විවෙචෙතුං, ඌනදසවස‍්සො හොති. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
11. මහණෙනි, අනිකුදු කරණු සයකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය. අතැවැසියා හෝ සද්ධිවිහාරිකයා හෝ සසුන් පිළිවෙතට සුදුසු චාරිත්‍රශික්‍ෂාවෙහි හික්මවන්නට, මාර්‍ගබ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයට ආදි වූ උභතෝවිභඞ්ගයට ඇතුළත් සිකපදයෙහි හික්මවන්නට, නාමරූප පරිච්ඡේදයෙහි හික්මවන්නට, සියලු විනය පිටකයෙහි හික්මවන්නට, උපන් මිසදිටුව ධර්‍මයෙන් තොර කරන්නට, පොහොසත් වූයේ නො වේ ද, අඩු දස වස් ඇත්තේ වේ ද; මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය.
12. ඡහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. පටිබලො හොති අන‍්තෙවාසිං වා සද‍්ධිවිහාරිං වා අභිසමාචාරිකාය සික‍්ඛාය සික‍්ඛාපෙතුං, ආදිබ්‍රහ‍්මචරියිකාය සික‍්ඛාය විනෙතුං, අභිධම‍්මෙ විනෙතුං, අභිවිනයෙ විනෙතුං, උප‍්පන‍්නං දිට‍්ඨිගතං ධම‍්මතො විවෙචෙතුං, දසවස‍්සො වා හොති අතිරෙකදසවස‍්සො වා. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
12. මහණෙනි, කරුණු සයකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතුය. අතැවැසියා හෝ සද්ධිවිහාරිකයා හෝ සසුන් පිළිවෙතට සුදුසු වූ චාරිත්‍රශික්‍ෂාවෙහි හික්මවන්නට, මාර්‍ගබ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයට ආදී වූ උභතෝවිභඞ්ගයට ඇතුළත් සිකපදයෙහි හික්මවන්නට, නාමරූපපරිච්ඡේදයෙහි හික්මවන්නට සියලු විනය පිටකයෙහි හික්මවන්නට, උපන් මිසදිටුව ධර්‍මානුකූලව තොරකරන්නට, පොහොසත් වූයේ වේ ද, දස වස් ඇත්තේ හෝ වැඩි දස වස් ඇත්තේ වේ ද; මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය.
13. අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො, න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. ආපත‍්තිං න ජානාති. අනාපත‍්තිං න ජානාති. ලහුකං ආපත‍්තිං න ජානාති. ගරුකං ආපත‍්තිං න ජානාති. උභයානි ඛො පනස‍්ස පාතිමොක‍්ඛානි විත්‍ථාරෙන න ස‍්වාගතානි හොන‍්ති න සුවිභත‍්තානි න සුප‍්පවත‍්තීනි න සුවිනිච‍්ඡිතානි සුත‍්තසො අනුබ්‍යඤ‍්ජනසො. ඌනදසවස‍්සො හොති. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. න නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. න සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො.
13. මහණෙනි, අනිකුදු කරණු සයකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය. ආපත්තිය නො දනී ද, අනාපත්තිය නො දනී ද, ලහුකාපත්තිය නො දනී ද, ගරුකාපත්තිය නො දනී ද, ඕහට උභය ප්‍රාතිමොක්‍ෂයෝ විස්තර (උභතෝවිභඞ්ග) වශයෙන් මනා සේ අවබෝධ වූවාහු නො වෙත් ද, මාතිකා විභඞ්ග වශයෙන් මනා සේ බෙදුනාහු නො වෙත් ද, වාචෝද්ගත කිරීම් වශයෙන් මනා සේ නො පවත්නාහු වෙත් ද, මාතිකා වශයෙන් හා විභඞ්ග වශයෙන් මනා සේ විනිශ්චය නො කරණ ලද්දාහු වෙත් ද, අඩු දස වස් ඇත්තේ වේ ද; මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් නො කළ යුතු ය. නිස්සය නො දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන නො කරවිය යුතු ය.
14. ඡහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. ආපත‍්තිං ජානාති. අනාපත‍්තිං ජානාති. ලහුකං ආපත‍්තිං ජානාති ගරුකං ආපත‍්තිං ජානාති. උභයානි ඛො පනස‍්ස පාතිමොක‍්ඛානි විත්‍ථාරෙන ස‍්වාගතානි හොන‍්ති සුවිභත‍්තානි සුප‍්පවත‍්තීනි සුවිනිච‍්ඡිතානි සුත‍්තසො අනුබ්‍යඤ‍්ජනසො. දසවස‍්සො වා හොති අතිරෙකදසවස‍්සො වා. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බං. නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. සාමණෙරො උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බො ති.
14. මහණෙනි, කරුණු සයකින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ථාන කරවිය යුතු ය. ආපත්තිය දනී ද අනාපත්තිය දනී ද ලහුකාපත්තිය දනී ද ගරුකාපත්තිය දනී ද ඕහට උභයප්‍රාතිමෝක්‍ෂයෝ විස්තර (උභතෝවිභඞ්ග) වශයෙන් මනා සේ අවබෝධ වෙත් ද, මාතිකාවිභඞ්ග වශයෙන් බෙදුනාහු වෙත් ද, වාචෝද්ගත කිරීම් වශයෙන් මනා සේ පවත්නාහු වෙත් ද, මාතිකා වශයෙන් හා විභඞ්ග වශයෙන් මනා සේ විනිශ්චය කරණ ලද්දාහු වෙත් ද, දස වස් ඇත්තේ හෝ වැඩි දස වස් ඇත්තේ හෝ වේ ද; මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් මහණහු විසින් උපසපන් කළ යුතු ය. නිස්සය දිය යුතු ය. සාමණේර තෙමේ උපස්ස්ථාන කරවිය යුතු ය.
උපසම‍්පාදෙතබ‍්බඡක‍්කචුද‍්දසවාරං නිට‍්ඨිතං.
උපසපන් කිරීමෙහි සුදුසුකම් පිළිබඳ තුදුස්වාරය නිමි.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන යො සො අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො උපජ‍්ඣායෙන සහධම‍්මිකං වුච‍්චමානො උපජ‍්ඣායස‍්ස වාදං ආරොපෙත්‍වා තංයෙව තිත්‍ථායතනං සඞ‍්කමි. සො පුන පච‍්චාගන‍්ත්‍වා භික‍්ඛූ උපසම‍්පදං යාචි. භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “යො සො භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො උපජ‍්ඣායෙන සහධම‍්මිකං වුච‍්චමානො උපජ‍්ඣායස‍්ස වාදං ආරොපෙත්‍වා තංයෙව තිත්‍ථායතනං සඞ‍්කන‍්තො, සො ආගතො න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො.”
1. එකල්හි පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූ යම් ඒ මහණෙක් උපාද්ධ්‍යායයා විසින් සිකපදයෙන් කියනු ලබන්නේ උපාද්ධ්‍යායයාහට වාද නගා ඒ තීර්‍ත්‍ථායතනයට ම ගියේ ය. හෙතෙමේ නැවත පෙරළා අවුත් භික්‍ෂූන්ගෙන් උපසම්පදාව ඉල්ලී ය. භික්‍ෂූහු ඒ බව භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැලකළහ. මහණෙනි, පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූ යම් ඒ මහණෙක් උපාද්ධ්‍යායයා විසින් සිකපදයෙන් කියනු ලබන්නේ උපාද්ධ්‍යායයාහට වාද නගා ඒ තීර්‍ත්‍ථායතනයට ම ගොස් නැවත ආයේ ද, හෙතෙම උපසපන් නො කටයුතු ය.
2. යො භික‍්ඛවෙ අඤ‍්ඤොපි අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො ඉමස‍්මිං ධම‍්මවිනයෙ ආකඞ‍්ඛති පබ‍්බජ‍්ජං ආකඞ‍්ඛති උපසම‍්පදං. තස‍්ස චත‍්තාරො මාසෙ පරිවාසො දාතබ‍්බො. එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ දාතබ‍්බො: පඨමං කෙසමස‍්සුං ඔහාරාපෙත්‍වා කාසායානි වත්‍ථානි අච‍්ඡාදාපෙත්‍වා එකංසං උත‍්තරාසඞ‍්ගං කාරාපෙත්‍වා භික‍්ඛූනං පාදෙ වන්‍දාපෙත්‍වා උක‍්කුටිකං නිසීදාපෙත්‍වා අඤ‍්ජලිම‍්පග‍්ගණ‍්හාපෙත්‍වා එවං වදෙහී ති වත‍්තබ‍්බො: “බුද‍්ධං සරණං ගච‍්ඡාමි. ධම‍්මං සරණං ගච‍්ඡාමි. සඞ‍්ඝං සරණං ගච‍්ඡාමි. දුතියම‍්පි බුද‍්ධං සරණං ගච‍්ඡාමි. දුතියම‍්පි ධම‍්මං සරණං ගච‍්ඡාමි. දුතියම‍්පි සඞ‍්ඝං සරණං ගච‍්ඡාමි. තතියම‍්පි බුද‍්ධං සරණං ගච‍්ඡාමි. තතියම‍්පි ධම‍්මං සරණං ගච‍්ඡාමි. තතියම‍්පි සඞ‍්ඝං සරණං ගච‍්ඡාමී”ති.
2. මහණෙනි, පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූ අන් යමෙක් ද මේ ශාසනයෙහි ප්‍රව්‍රජ්‍යාව හා උපසම්පදාව කැමැති වේ නම් ඔහුට සිවුමසක් පිරිවෙස් දිය යුතු ය. මහණෙනි, ඒ දිය යුත්තේ මෙසේ ය: පළමු කොට හිසකේ රැවුල් බැහැර කරවා කසාවත් අන්දවා උතුරු සඟ සිවුර එකස් කරවා භික්‍ෂූන්ගේ පා වන්‍දවා උක්කුටිකයෙන් හින්දවා ඇඳිලි ගන්වා “බුදුන් සරණ කොට යමි. ධර්‍මය සරණ කොට යමි. සඞ්ඝයා සරණ කොට යමි. දෙවනු ද බුදුන් සරණ කොට යමි. දෙවනු ද ධර්‍මය සරණ කොට යමි. දෙවනු ද සඞ්ඝයා සරණ කොට යමි. තෙවනු ද බුදුන් සරණ කොට යමි. තෙවනු ද ධර්‍මය සරණ කොට යමි. තෙවනු ද සඞ්ඝයා සරණ කොට යමි” යි මෙසේ කියව යි කිය යුත්තේ ය.
3. තෙන භික‍්ඛවෙ අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බෙන සඞ‍්ඝං උපසඞ‍්කමිත්‍වා එකංසං උත‍්තරාසඞ‍්ගං කරිත්‍වා භික‍්ඛූනං පාදෙ වන්‍දිත්‍වා උක‍්කුටිකං නිසීදිත්‍වා අඤ‍්ජලිම‍්පග‍්ගහෙත්‍වා එවමස‍්ස වචනීයො. “අහං භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමො අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො ඉමස‍්මිං ධම‍්මවිනයෙ ආකඞ‍්ඛාමි උපසම‍්පදං. සොහම‍්භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝං චත‍්තාරො මාසෙ පරිවාසං යාචාමී”ති. දුතියම‍්පි යාචිතබ‍්බො. තතියම‍්පි යාචිතබ‍්බො.
3. මහණෙනි, පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූ ඔහු විසින් සඞ්ඝයා වෙත පැමිණ උතුරු සඟසිවුර එකස් කොට භික්‍ෂූන්ගේ පා වැඳ උක්කුටිකයෙන් හිඳ ඇඳිලි බැඳ “ස්වාමීනි, මම පෙර මෙ නම් ඇති අන්‍යතීර්‍ත්‍ථකයෙක් වීමි. දැන් මේ ශාසනයෙහි උපසම්පදාව කැමැත්තේ වෙමි. ස්වාමීනි, ඒ මම සිවු මසක් සඞ්ඝයා වෙතින් පිරිවෙස් ඉල්ලමි’ යි මෙසේ කිය යුතු වන්නේය. දෙවනු ද ඉල්ලිය යුතු ය. තෙවනු ද ඉල්ලිය යුතු ය.
4. බ්‍යත‍්තෙන භික‍්ඛුනා පටිබලෙන සඞ‍්ඝො ඤාපෙතබ‍්බො: සුණාතු මෙ භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො. අයං ඉත්‍ථන‍්නාමො අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො ඉමස‍්මිං ධම‍්මවිනයෙ ආකඞ‍්ඛති උපසම‍්පදං. සො සඞ‍්ඝං චත‍්තාරො මාසෙ පරිවාසං යාචති. යදි සඞ‍්ඝස‍්ස පත‍්තකල‍්ලං සඞ‍්ඝො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බස‍්ස චත‍්තාරො මාසෙ පරිවාසං දදෙය්‍ය. එසා ඤත‍්ති.
4. ව්‍යක්ත වූ ප්‍රතිබල වූ මහණෙකු විසින් සඞ්ඝ තෙමේ දැන්විය යුත්තේ ය. ස්වාමීනි, සඞ්ඝ තෙමේ මාගේ වචනය අසාවා. “මෙ නම් ඇති පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූ මේ තෙමේ මේ ශාසනයෙහි උපසම්පදාව බලාපොරොත්තු වේ. සඞ්ඝයාගෙන් සිවුමසක් පිරිවෙස් ඉල්ලයි. ඉදින් සඞ්ඝයාට පැමිණි කල් ඇත්තේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූ මෙ නම් ඇත්තහුට සිවු මසක් පිරිවෙස් දෙන්නේ ය. මේ දැන්වීම ය.”
5. සුණාතු මෙ භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො. අයං ඉත්‍ථන‍්නාමො අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො ඉමස‍්මිං ධම‍්මවිනයෙ ආකඞ‍්ඛති උපසම‍්පදං. සො සඞ‍්ඝං චත‍්තාරො මාසෙ පරිවාසං යාචති. සඞ‍්ඝො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බස‍්ස චත‍්තාරො මාසෙ පරිවාසං දෙති. යස‍්සායස‍්මතො ඛමති ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බස‍්ස චත‍්තාරො මාසෙ පරිවාසස‍්ස දානං. සො තුණ‍්හස‍්ස. යස‍්ස න ක‍්ඛමති, සො භාසෙය්‍ය.
5. ස්වාමීනි, සඞ්ඝතෙමේ මා කියන්නක් අසාවා. “මෙ නම් ඇති අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූ මේ තෙමේ මේ ශාසනයෙහි උපසම්පදාව බලාපොරොත්තු වේ. හෙතෙමේ සඞ්ඝයාගෙන් සිවු මසක් පිරිවෙස් ඉල්ලයි. සඞ්ඝතෙමේ පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූ මෙ නම් ඇත්තනුට සිවු මසක් පිරිවෙස් දෙයි. යම් ආයුෂ්මතෙකුට පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූ මෙනම් ඇත්තහුට සිවු මසක් පිරිවෙස් දීම රුචි වේ නම් හෙතෙමේ – තුෂ්ණීම්භූත වේවා. යමෙකුට රුචි නො වේ නම් හෙතෙමේ කියාවා.”
6. “දින‍්නො සඞ‍්ඝෙන ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බස‍්ස චත‍්තාරො මාසෙ පරිවාසො. ඛමති සඞ‍්ඝස‍්ස තස‍්මා තුණ‍්හී. එවමෙතං ධාරයාමී”ති.
6. “සඞ්ඝයා විසින් පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූ මෙ නම් ඇත්තහුට සිවු මසක් පිරිවෙස් දෙන ලද්දේ ය. සඞ්ඝයාට රුචි වේ. එහෙයින් තුෂ්ණීම්භූත වේ. මෙය මෙසේ සලකමි” යි.
7. එවං ඛො භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො ආරාධකො හොති එවං අනාරාධකො. කථඤ‍්ච භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො අනාරාධකො හොති? ඉධ භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො අතිකාලෙන ගාමං පවිසති. අතිදිවා පටික‍්කමති. එවම‍්පි භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො අනාරාධකො හොති.
7. මහණෙනි, පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ මෙසේ වත් සපයන්නේ (පිරිවෙස්වත පුරන්නේ) වේ. මෙසේ වත් නො සපයන්නේ වේ. මහණෙනි, පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ කෙසේ වත් නො සපයන්නේ වේ ද? මහණෙනි, මෙහි පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ ඉතා කලින් ගමට පිවිසෙයි. ඉතා දහවල් පෙරළා එයි. මහණෙනි, මෙසේ ද පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ වත් නො සපයන්නේ වේ.
8. පුන චපරං භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො වෙසියාගොචරො වා හොති. විධවාගොචරො වා හොති. ථුල‍්ලකුමාරිකාගොචරො වා හොති. පණ‍්ඩකගොචරො වා හොති. භික‍්ඛුනිගොචරො වා හොති. එවම‍්පි භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො අනාරාධකො හොති.
8. මහණෙනි, නැවත ද පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ වෙසඟනන් ඇසුරු කරන්නේ හෝ වේ ද, වැන්දඹු ගැහැණුන් ඇසුරු කරන්නේ හෝ වේ ද, විවාහ නොවී මහලු වූ ගැහැණුන් ඇසුරු කරන්නේ හෝ වේ ද, ලිඞ්ග විකල වූවන් (නපුංසකයන්) ඇසුරු කරන්නේ හෝ වේ ද, මෙහෙණන් ඇසුරු කරන්නේ හෝ වේ ද, මහණෙනි, මෙසේ ද පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ වත් නො සපයන්නේ වේ.
9. පුන චපරං භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො යානි තානි සබ්‍රහ‍්මචාරීනං උච‍්චාවචානි කිඞ‍්කරණීයානි තත්‍ථ න දක‍්ඛො හොති න අනලසො. න තත්‍රූපායාය වීමංසාය සමන‍්නාගතො. න අලං කාතුං, න අලං සංවිධාතුං එවම‍්පි භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො අනාරාධකො හොති.
9. මහණෙනි, නැවත ද පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ සබ්‍රහ්මචාරීන් පිළිබඳ කුමක් කෙරෙම් දැ යි පිළිවිස කළයුතු යම් ඒ කුදු මහත් කටයුතු වෙත් ද, ඒ කටයුතුවල දක්‍ෂ නො වේ. උත්‍ථානවීර්‍ය්‍යයෙන් යුක්ත වූයේ නො වේ. ඒ ඒ කටයුතුවල “මෙය මෙසේ කට යුතු ය” යි කෙණෙහි උපන් නුවණින් යුක්ත වූයේ නො වේ. සියතින් කරන්නට සමර්‍ත්‍ථ නො වේ. ස්ථවිර – මධ්‍යම – නවකයන් තුළ උත්සාහය උපදවා සංවිධානය කරන්නට සමර්‍ත්‍ථ නො වේ. මහණෙනි, මෙසේ ද පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ වත් නො සපයන්නේ වේ.
10. පුන චපරං භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො න තිබ‍්බච‍්ඡන්‍දො හොති උද‍්දෙසෙ පරිපුච‍්ඡාය, අධිසීලෙ, අධිචිත‍්තෙ, අධිපඤ‍්ඤාය. එවම‍්පි භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො අනාරාධකො හොති.
10. මහණෙනි, නැවත ද පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ පෙළ පුහුණු කිරීමෙහි අරුත් ඇසීමෙහි ප්‍රාතිමෝක්‍ෂශීලයෙහි ලෞකිකසමාධිභාවනා වෙහි ලෝකෝත්තරමාර්‍ගභාවනාවෙහි බලවත් කැමැත්ත ඇත්තේ නො වේ. මහණෙනි, පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ මෙසේ ද වත් නො සපයන්නේ වේ.
11. පුන චපරං භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො යස‍්ස තිත්‍ථායතනා සඞ‍්කන‍්තො හොති, තස‍්ස සත්‍ථුනො තස‍්ස දිට‍්ඨියා තස‍්ස ඛන‍්තියා තස‍්ස රුචියා තස‍්ස ආදායස‍්ස අවණ‍්ණෙ භඤ‍්ඤමානෙ කුපිතො හොති අනත‍්තමනො අනභිරද‍්ධො. බුද‍්ධස‍්ස වා ධම‍්මස‍්ස වා සඞ‍්ඝස‍්ස වා අවණ‍්ණෙ භඤ‍්ඤමානෙ අත‍්තමනො හොති උදග‍්ගො අභිරද‍්ධො. යස‍්ස වා පන තිත්‍ථායතනා සඞ‍්කන‍්තො හොති, තස‍්ස සත්‍ථුනො තස‍්ස දිට‍්ඨියා තස‍්ස ඛන‍්තියා තස‍්ස රුචියා තස‍්ස ආදායස‍්ස වණ‍්ණෙ භඤ‍්ඤමානෙ අත‍්තමනො හොති උදග‍්ගො අභිරද‍්ධො, බුද‍්ධස‍්ස වා ධම‍්මස‍්ස වා සඞ‍්ඝස‍්ස වා වණ‍්ණෙ භඤ‍්ඤමානෙ කුපිතො හොති අනත‍්තමනො අනභිරද‍්ධො. ඉදං භික‍්ඛවෙ සඞ‍්ඝාතනිකං අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බස‍්ස අනාරාධනීයස‍්මිං. එවං ඛො භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො අනාරාධකො හොති. එවං අනාරාධකො ඛො භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො ආගතො න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො.
11. මහණෙනි, නැවත ද පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ යමෙකුගේ තීර්‍ත්‍ථායතනයකින් මෙහි ආයේ වේ ද, ඒ තීර්‍ත්‍ථායතනස්වාමී වූ ශාස්තෘහුගේ ද ඔහු අයත් ලබ්ධියෙහි ද ඔහුගේ කැමැත්තෙහි ද ඔහුගේ රුචියෙහි ද ඔහුගේ දැඩිව ගත් දෘෂ්ටියෙහි ද දොස් කියනු ලබන කල්හි කිපියේ නො සතුටු සිත් ඇත්තේ නො පිරිපුන් අදහස් ඇත්තේ වේ ද, බුදුන්ගේ හෝ ධර්‍මයෙහි හෝ සඞ්ඝයාගේ හෝ දොස් කියනු ලබන කල්හි සතුටු සිත් ඇත්තේ ඔද වැඩි වූයේ පිරිපුන් අදහස් ඇත්තේ වේ ද, යමෙකුගේ තීර්‍ත්‍ථායතනයකින් මෙහි ආයේ වේ ද, ඒ තීර්‍ත්‍ථායතන ස්වාමී වූ ශාස්තෘහුගේ ද ඔහු අයත් ලබ්ධියෙහි ද ඔහු පිළිබඳ කැමැත්තෙහි ද ඔහුගේ රුචියෙහි ද ඔහුගේ දැඩිව ගත් දෘෂ්ටියෙහි ද ගුණ කියන කල්හි සතුටු සිත් ඇත්තෙක් ඔද වැඩි වූයේ පිරිපුන් අදහස් ඇත්තේ වේ ද, බුදුන්ගේ හෝ ධර්‍මයෙහි හෝ සඞ්ඝයාගේ හෝ ගුණ කියනු ලබන කල්හි කිපියේ නො සතුටු සිත් ඇත්තේ නො පිරිපුන් අදහස් ඇත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මෙය පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථකවූවහුගේ වත් නො පිරීමෙහි ප්‍රධාන ලක්‍ෂණය වේ. මහණෙනි, මෙසේ පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ වත් නො පුරන්නේ වේ. මහණෙනි, මෙසේ වත් නො පුරණ පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ මෙහි ආයේ උපසපන් නො කළ යුතු ය.
12. කථඤ‍්ච භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො ආරාධකො හොති? ඉධ භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො නාතිකාලෙන ගාමං පවිසති. නාතිදිවා පටික‍්කමති. එවම‍්පි භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො ආරාධකො හොති.
12. මහණෙනි, පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ කෙසේ වත් පුරන්නෙක් වේ ද? මහණෙනි, මෙහි පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ ඉතා කලින් ගමට නො පිවිසේ. ඉතා දහවල් පෙරළා නො එයි. මහණෙනි, මෙසේ ද පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ වත් පුරන්නෙක් වේ.
13. පුන චපරං භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො න වෙසියාගොචරො හොති. න විධවාගොචරො හොති. න ථුල‍්ලකුමාරිකාගොචරො හොති. න පණ‍්ඩකගොචරො හොති. න භික‍්ඛුනිගොචරො හොති. එවම‍්පි භික‍්ඛවෙ අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො ආරාධකො හොති.
13. මහණෙනි, නැවත ද පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ වෙසඟනන් ඇසුරු නො කරන්නේ වේ ද, වැන්දඹු ගැහැණුන් ඇසුරු නො කරන්නේ වේ ද, විවාහ නොවී මහලුවූ ගැහැණුන් ඇසුරු නො කරන්නේ වේ ද, ලිඞ්ගවිකලවූවන් ඇසුරු නො කරන්නේ වේ ද, මෙහෙණන් ඇසුරු නො කරන්නේ වේ ද, මහණෙනි, මෙසේ ද පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ වත් පුරන්නෙක් වේ.
14. පුන චපරං භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො යානි තානි සබ්‍රහ‍්මචාරීනං උච‍්චාවචානි කිඞ‍්කරණීයානි, තත්‍ථ දක‍්ඛො හොති අනලසො. තත්‍රූපායාය වීමංසාය සමන‍්නාගතො අලං කාතුං අලං සංවිධාතුං. එවම‍්පි භික‍්ඛවෙ අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො ආරාධකො හොති.
14. මහණෙනි, නැවත ද පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථකවූයේ සබ්‍රහ්මචාරීන් පිළිබඳ “කුමක් කෙරෙම් දැ” යි පිළිවිස කළ යුතු යම් ඒ කුදු මහත් කටයුතු වේ ද ඒ කටයුතුවල දක්‍ෂ වේ ද, උත්‍ථානවීර්‍ය්‍යයෙන් යුක්ත වූයේ වේ ද, ඒ ඒ කටයුතුවල “මෙය මෙසේ කටයුතු ය, මෙය මෙසේ කටයුතු ය” යි කෙණෙහි උපන් නුවණින් යුක්ත වූයේ වේ ද, සියතින් කරන්නට සමර්‍ත්‍ථ වේ ද; ස්ථවිර – මධ්‍යම – නවකයන් තුළ උත්සාහය උපදවා සංවිධානය කරන්නට සමර්‍ත්‍ථ වේ ද, මහණෙනි, මෙසේ ද පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ වත් පුරන්නෙක් වේ.
15. පුන චපරං භික‍්ඛවෙ අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො තිබ‍්බච‍්ඡන්‍දො හොති උද‍්දෙසෙ පරිපුච‍්ඡාය, අධිසීලෙ, අධිචිත‍්තෙ, අධිපඤ‍්ඤාය. එවම‍්පි භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො ආරාධකො හොති.
15 මහණෙනි, නැවත ද පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ පෙළ පුහුණු කිරීමෙහි, අරුත් ඇසීමෙහි, ප්‍රාතිමෝක්‍ෂශීලයෙහි, ලෞකිකසමාධිභාවනාවෙහි, ලෝකෝත්තරමාර්‍ගභාවනාවෙහි, බලවත් කැමැත්ත ඇත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මෙසේ ද පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ වත් පුරන්නෙක් වේ.
16. පුන චපරං භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො යස‍්ස තිත්‍ථායතනා සඞ‍්කන‍්තො හොති, තස‍්ස සත්‍ථුනො තස‍්ස දිට‍්ඨියා තස‍්ස ඛන‍්තියා තස‍්ස රුචියා තස‍්ස ආදායස‍්ස අවණ‍්ණෙ භඤ‍්ඤමානෙ අත‍්තමනො හොති උදග‍්ගො අභිරද‍්ධො. බුද‍්ධස‍්ස වා ධම‍්මස‍්ස වා සඞ‍්ඝස‍්ස වා අවණ‍්ණෙ භඤ‍්ඤමානෙ කුපිතො හොති අනත‍්තමනො අනභිරද‍්ධො. යස‍්ස වා පන තිත්‍ථායතනා සඞ‍්කන‍්තො හොති, තස‍්ස සත්‍ථුනො තස‍්ස දිට‍්ඨියා තස‍්ස ඛන‍්තියා තස‍්ස රුචියා තස‍්ස ආදායස‍්ස වණ‍්ණෙ භඤ‍්ඤමානෙ කුපිතො හොති අනත‍්තමනො අනභිරද‍්ධො. බුද‍්ධස‍්ස වා ධම‍්මස‍්ස වා සඞ‍්ඝස‍්ස වා වණ‍්ණෙ භඤ‍්ඤමානෙ අත‍්තමනො හොති උදග‍්ගො අභිරද‍්ධො. ඉදං භික‍්ඛවෙ, සඞ‍්ඝාතනිකං අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බස‍්ස ආරාධනීයස‍්මිං. එවම‍්පි ඛො භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො ආරාධකො හොති. එවං ආරාධකො ඛො, භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො ආගතො උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො.
16. මහණෙනි, නැවත ද පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ යමකුගේ තීර්‍ත්‍ථායතනයකින් මෙහි ආයේ වේ ද, ඒ තීර්‍ත්‍ථායතනස්වාමී වූ ශාස්තෘහුගේ ද ඔහු සතු ලබ්ධියෙහි ද ඔහු ගේ කැමැත්තෙහි ද ඔහුගේ රුචියෙහි ද ඔහුගේ දෘෂ්ටියෙහි ද දොස් කියනු ලබන කල්හි සතුටු සිත් ඇත්තේ ඔද වැඩි වූයේ පිරිපුන් අදහස් ඇත්තේ වේ ද, බුදුන්ගේ හෝ ධර්‍මයෙහි හෝ සඞ්ඝයාගේ හෝ දොස් කියනු ලබන කල්හි කිපියේ නො සතුටුසිත් ඇත්තේ නො පිරිපුන් අදහස් ඇත්තේ වේ ද – යමෙකුගේ තීර්‍ත්‍ථායතනයකින් මෙහි ආයේ වේ ද, ඒ තීර්‍ත්‍ථායතනස්වාමී වූ ශාස්තෘහුගේ ද ඔහු සතු ලබ්ධියෙහි ද ඔහුගේ කැමැත්තෙහි ද ඔහුගේ රුචියෙහි ද ඔහුගේ දැඩිව ගත් දෘෂ්ටියෙහි ද ගුණ කියනු ලබන කල්හි කිපියේ නො සතුටු සිත් ඇත්තේ නො පිරිපුන් අදහස් ඇත්තේ වේ ද, බුදුන්ගේ හෝ ධර්‍මයෙහි හෝ සඞ්ඝයාගේ හෝ ගුණ කියනු ලබන කල්හි සතුටු සිත් ඇත්තේ ඔද වැඩි වූයේ පිරිපුන් අදහස් ඇත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මෙය පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථකවූවහුගේ වත් පිරීමෙහි ප්‍රධාන ලක්‍ෂණය වේ. මහණෙනි, මෙසේ පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ වත් පුරන්නේ වේ. මහණෙනි, මෙසේ වත් පුරණ පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ ආයේ උපසපන් කළ යුතු ය.
17. සචෙ භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො නග‍්ගො ආගච‍්ඡති උපජ‍්ඣායමූලකං චීවරං පරියෙසිතබ‍්බං. සචෙ අච‍්ඡින‍්නකෙසො ආගච‍්ඡති සඞ‍්ඝො අපලොකෙතබ‍්බො භණ‍්ඩුකම‍්මාය. යෙ තෙ භික‍්ඛවෙ, අග‍්ගිකා ජටිලකා තෙ ආගතා උපසම‍්පාදෙතබ‍්බා. න තෙසං පරිවාසො දාතබ‍්බො. තං කිස‍්ස හෙතු. කම‍්මවාදිනො එතෙ භික‍්ඛවෙ, කිරියවාදිනො. සචෙ භික‍්ඛවෙ ජාතියා සාකියො, අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බො ආගච‍්ඡති, සො ආගතො උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. න තස‍්ස පරිවාසො දාතබ‍්බො. ඉමාහං භික‍්ඛවෙ ඤාතීනං ආවෙණිකං පරිහාරං දම‍්මී’ති.
17. මහණෙනි, පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක වූයේ නග්නව ආයේ නම් උපාද්ධ්‍යායයා මුල් කොට සිවුරු සෙවිය යුතු ය. නො කැපූ හිසකේ ඇතිව පැමිණේ නම් භණ්ඩුකර්‍මය පිණිස සඞ්ඝ තෙමේ දැන්විය යුතු ය. මහණෙනි, යම් ඒ ගිනි පුදන්නෝත් ජටාධරයෝත් වෙත් නම් ආවා වූ ඔහු උපසපන් කළ යුතු ය. ඔවුන්ට පිරිවෙස් නො දිය යුතු ය. ඊට හේතු කිම? මහණෙනි, මොහු කර්‍මවාදීහු ක්‍රියාවාදීහු වෙත්. මහණෙනි, ජාතියෙන් (උත්පත්තියෙන්) ශාක්‍ය වූ පෙර අන්‍යතීර්‍ත්‍ථකවූවෙක් පැමිණේ ද, ආවා වූ හෙතෙමේ උපසපන් කළ යුතු ය. ඔහුට පිරිවෙස් නො දිය යුතු ය. මහණෙනි, මම නෑයන්ට (ඔවුන්ට පමණක්) උරුම වූ මේ පරිහාරය (අනුග්‍රහයක් වශයෙන්) දෙමි.
අඤ‍්ඤතිත්‍ථියපුබ‍්බකථා නිට‍්ඨිතා.
අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක කථාව නිමි.
සත‍්තමභාණවාරං.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන මගධෙසු පඤ්ච ආබාධා උස‍්සන‍්නා හොන‍්ති: කුට‍්ඨං, ගණ‍්ඩො, කිලාසො, සොසො, අපමාරො. මනුස‍්සා පඤ‍්චහි ආබාධෙහි ඵුට‍්ඨා ජීවකං කොමාරභච‍්චං උපසඞ‍්කමිත්‍වා එවං වදන‍්ති: “සාධු නො ආචරිය තිකිච‍්ඡාහී”ති. “අහමය්‍යා බහුකිච‍්චො බහුකරණීයො. රාජා ච මෙ මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො උපට‍්ඨාතබ‍්බො, ඉත්‍ථාගාරං ච, බුද‍්ධප‍්පමුඛො ච සඞ‍්ඝො. නාහං සක‍්කොමි තිකිච‍්ඡිතු”න‍්ති. “සබ‍්බං සාපතෙය්‍යං ච තෙ ආචරිය හොතු. මයං ච තෙ දාසා. සාධු නො ආචරිය තිකිච‍්ඡාහී”ති. “අහමය්‍යා, බහුකිච‍්චො බහුකරණීයො. රාජා ච. මෙ මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො උපට‍්ඨාතබ‍්බො, ඉත්‍ථාගාරඤ‍්ච බුද‍්ධපමුඛො ච සඞ‍්ඝො. නාහං සක‍්කොමි තිකිච‍්ඡිතු”න‍්ති.
1. එකල්හි මගදදනවුවෙහි කුෂ්ඨ – ගණ්ඩ – කිලාස – ක්‍ෂය අපස්මාර යන පඤ්චාබාධයෝ උත්සන්න වූවාහු වෙත්. මේ ආබාධ පසින් මඬනා ලද මිනිස්සු කෝමාරභච්ච නම් ජීවක වෙදුන් වෙත ගොස් “ආචාර්‍ය්‍යය, අපට පිළියම් කළ මැනවැ” යි. මෙසේ කියති. එකල්හි “ආර්‍ය්‍යයෙනි, මම බොහෝ කටයුතු ඇත්තෙක් වෙමි. බොහෝ කළ යුතු දෑ ඇත්තෙක් වෙමි මා විසින් මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජතෙමේ ද ඒ රජහුගේ අන්තඃපුරය ද බුද්ධප්‍රමුඛසඞ්ඝ තෙමේ ද උපස්ථාන කළ යුතු ය. එහෙයින් මම පිළියම් කිරීමට නො හැක්කේ වෙමි” යි හේ කීයේ ය: “ආචාර්‍ය්‍යය, අපසතු සියලු ධනය ද ඔබට වේවා. අපි ද ඔබට දාසයෝ වෙමු. ඇදුර, අපට පිළියම් කරණ මැනවැ” යි නැවත ද කීහ. “ආර්‍ය්‍යයයෙනි, මම බොහෝ කටයුතු ඇත්තෙක් වෙමි. බොහෝ කළ යුතු දෑ ඇත්තෙක් වෙමි. මා විසින් මගධේශ්වරවූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජතෙමේ ද ඒ රජුගේ අන්තඃපුරය ද බුද්ධප්‍රමුඛසඞ්ඝ තෙමේ ද උපස්ථාන කළ යුතු ය. එහෙයින් මම පිළියම් කරන්නට නො හැක්කේ වෙමි” යී ජීවක තෙමේ කියෝ ය.
2. අථ ඛො තෙසං මනුස‍්සානං එතදහොසි: “ඉමෙ ඛො සමණා සක්‍යපුත‍්තියා සුඛසීලා සුඛසමාචාරා, සුභොජනානි භුඤ‍්ජිත්‍වා නිවාතෙසු සයනෙසු සයන‍්ති. යන‍්නූන මයං සමණෙසු සක්‍යපුත‍්තියෙසු පබ‍්බජෙය්‍යාම. තත්‍ථ භික‍්ඛූ චෙව උපට‍්ඨහිස‍්සන‍්ති. ජීවකො ච කොමාරභච‍්චො තිකිච‍්ඡිස‍්සතී”ති .
2. එකල්හි ඒ මිනිසුන්ට “ශාක්‍යපුත්‍ර වූ මේ ශ්‍රමණයෝ සැපවූ පැවැතුම් ඇත්තෝ ය. පහසු හැසිරීම් ඇත්තෝ ය. මනා බොජුන් වළඳා හුළං නො හමන යහන්හි සයනය කරති. අපි ශාක්‍යපුත්‍රවූ ශ්‍රමණයන් කෙරෙහි පැවිදි වන්නෙමු නම් යෙහෙක. එකල්හි භික්‍ෂූහු ද උපස්ථාන කරන්නෝ ය. කෝමාරභච්ච ජීවක තෙමේ ද පිළියම් කරන්නේ ය” යි සිතෙක් උපන.
3. අථ ඛො තෙ මනුස‍්සා භික‍්ඛූ උපසඞ‍්කමිත්‍වා පබ‍්බජ‍්ජං යාචිංසු. තෙ භික‍්ඛූ පබ‍්බාජෙසුං. උපසම‍්පාදෙසුං. තෙ භික‍්ඛූ චෙව උපට‍්ඨහිංසු. ජීවකො ච කොමාරභච‍්චො තිකිච‍්ඡි.
3. ඉක්බිති එ මිනිස්සු භික්‍ෂූන් කරා ගොස් පැවිද්ද ඉල්ලූහ. භික්‍ෂූහු ඔවුන් පැවිදි කළහ. උපසපන් ද කළහ. භික්‍ෂූහු ද ඔවුන්ට උපස්ථාන කළහ. කෝමාරභච්ච ජීවක තෙමේ ද පිළියම් කෙළේ ය.
4. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ බහූ ගිලානෙ භික‍්ඛූ උපට‍්ඨහන‍්තා යාචනබහුලා විඤ‍්ඤත‍්තිබහුලා විහරන‍්ති. “ගිලානභත‍්තං දෙථ ගිලානුපට‍්ඨාකභත‍්තං දෙථ. ගිලානභෙසජ‍්ජං දෙථා”ති. ජීවකොපි කොමාරභච‍්චො බහූ ගිලානෙ භික‍්ඛූ තිකිච‍්ඡන‍්තො අඤ‍්ඤතරං රාජකිච‍්චං පරිහාපෙසි.
4. එකල්හි භික්‍ෂූහු බොහෝ ගිලන් මහණුන්ට උපස්ථාන කරන්නෝ “ගිලනුන්ට හිත බත් දෙවු. ගිලානෝපස්ථායකයන්ට බත් දෙවු. ගිලනුන්ට හිත බෙහෙත් දෙවු” යි බොහෝ සේ ඉල්ලමින් බොහෝ සේ විණවමින් වෙසෙති. කොමාරභච්චජීවක තෙමේ ද බොහෝ ගිලන් මහණුන්ට පිළියම් කරන්නේ එක්තරා රාජකාර්‍ය්‍යයක් පිරිහෙලූයේ ය.
5. අඤ‍්ඤතරො පි පුරිසො පඤ‍්චහි ආබාධෙහි පුට‍්ඨො ජීවකං කොමාරභච‍්චං උපසඞ‍්කමිත්‍වා එතදවොච: “සාධු මං ආචරිය තිකිච‍්ඡාහී”ති. “අහඞ‍්ඛවය්‍යො බහුකිච‍්චො බහුකරණීයො. රාජා ච මෙ මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො උපට‍්ඨාතබ‍්බො. ඉත්‍ථාගාරං ච, බුද‍්ධප‍්පමුඛො ච සඞ‍්ඝො. නාහං සක‍්කොමි තිකිච‍්ඡිතු”න‍්ති. “සබ‍්බං සාපතෙය්‍ය ච තෙ ආචරිය හොතු. අහඤ‍්ච තෙ දාසො. සාධු මං ආචරිය තිකිච‍්ඡාහී”ති. “අහඞ‍්ඛවය්‍යො, බහුකිච‍්චො බහුකරණීයො, රාජා ච මෙ මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො උපට‍්ඨාතබ‍්බො. ඉත්‍ථාගාරං ච, බුද‍්ධප‍්පමුඛො ච සඞ‍්ඝො. නාහං සක‍්කොමි තිකිච‍්ඡිතු”න‍්ති.
5. එකල්හි පඤ්චාබාධයෙන් පෙළුනු එක්තරා පුරුෂයෙක් කෝමාරභච්චජීවකයා වෙතට ගොස් “ඇදුර, මට පිළියම් කරනු මැනවැ” යි කීයේ ය. “ආර්‍ය්‍යය මම බොහෝ කටයුතු ඇත්තෙක් වෙමි. බොහෝ කළයුතු දෑ ඇත්තෙක් වෙමි. මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජ තෙමේ ද ඔහුගේ අන්තඃපුරය ද බුද්ධප්‍රමුඛසඞ්ඝ තෙමේ ද මා විසින් උපස්ථාන කළ යුතු ය. එහෙයින් මම පිළියම් කරන්නට නො හැක්කේ වෙමි” යි කී ය. “ඇදුර, මා සතු සියලු ධනය ද ඔබට වේවා. මම ඔබගේ දාසයෙක් ද වෙමි. ඇදුර, මට පිළියම් කරණු මැනවැ” යි (හෙතෙමේ නැවතත් කී ය.) එවිට ද ජීවක තෙමේ “සගය, මම බොහෝ කටයුතු ඇත්තෙක් වෙමි. බොහෝ කළ යුතු දෑ ඇත්තෙක් වෙමි. මා විසින් මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජ තෙමේ ද ඔහුගේ අන්තඃපුරය ද බුද්ධප්‍රමුඛ සඞ්ඝතෙමේ ද උපස්ථාන කළ යුතු ය මම පිළියම් කිරීමට නො හැක්කේ වෙමි” යි කී ය.
6. අථ ඛො තස‍්ස පුරිසස‍්ස එතදහොසි: “ඉමෙ ඛො සමණා සක්‍යපුත‍්තියා සුඛසීලා සුඛසමාචාරා, සුභොජනානි භුඤ‍්ජිත්‍වා නිවාතෙසු සයනෙසු සයන‍්ති. යන‍්නූනාහං සමණෙසු සක්‍යපුත‍්තියෙසු පබ‍්බජෙය්‍යං. තත්‍ථ භික‍්ඛූචෙව උපට‍්ඨහිස‍්සන‍්ති. ජීවකො ච කොමාරභච‍්චො තිකිච‍්ඡිස‍්සති. සොහං අරොගො විබ‍්භමිස‍්සාමී”ති.
6. එකල්හි ඒ පුරුෂයාහට “මේ ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශ්‍රමණයෝ සැප වූ පැවැතුම් ඇත්තෝ ය. පහසු හැසිරීම් ඇත්තෝ ය. මනා බොජුන් වළඳා හුළං නොවදින යහන්හි සයනය කෙරෙති. මම ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශ්‍රමණයන් වෙත පැවිදි වන්නෙම් නම් යහපති. එකල්හි භික්‍ෂූහු ද මට උපස්ථාන කරන්නාහ. කෝමාරභච්වජිවක තෙමේ ත් මට පිළියම් කරන්නේ ය. ඒ මම ලෙඩ නැත්තෙක් ව සිවුරු හරින්නෙම්’ යි සිතෙක් උපන.
7. අථ ඛො සො පුරිසො භික‍්ඛු උපසඞ‍්කමිත්‍වා පබ‍්බජ‍්ජං යාචි. තං භික‍්ඛූ පබ‍්බාජෙසුං, උපසම‍්පාදෙසුං. තං භික‍්ඛූචෙව උපට‍්ඨහිංසු, ජීවකො ච කොමාරභච‍්චො තිකිච‍්ඡි. සො අරොගො විබ‍්භමි.
7. ඉක්බිති ඒ පුරුෂ තෙමේ භික්‍ෂූන් කරා ගොස් පැවිද්ද ඉල්ලී ය. භික්‍ෂූහු ඔහු පැවිදි කළහ. උපසපන් ද කළහ. භික්‍ෂූහු ඔහුට උපස්ථාන ද කළහ. කොමාරභච්චජීවක තෙමේත් ඔහුට පිළියම් කෙළේ ය. හෙතෙමේ නීරොගවූයේ සිවුරු හැර ගියේ ය.
8. අද‍්දසා ඛො ජීවකො කොමාරභච‍්චො තං පුරිසං විබ‍්භන‍්තං. දිස‍්වාන තං පුරිසං එතදවොච: “නනු ත්‍වං අය්‍ය භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතො අහොසී”ති? “එවං ආචරියා”ති. “කිස‍්ස පන ත්‍වං අය්‍යො, එවරූපං අකාසී?”ති.
8. එකල්හි ජීවකතෙමේ සිවුරු හැර ගියාවූ ඒ පුරුෂයා දුටුයේ ය. දැක “සගය, ඔබ භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදිව සිටියෝ නොවහු දැ?” යි ඔහු ගෙන් ඇසී ය. “ඇදුර, එසේ ය” යි හෙතෙමේ පිළිතුරු දුන්නේ ය. “සගය, මෙබන්දක් කෙළේ කුමක් නිසාද?” යි ඇසී ය.
9. අථ ඛො සො පුරිසො ජීවකස‍්ස කොමාරභච‍්චස‍්ස එතමත්‍ථං ආරොචෙසි. ජීවකො කොමාරභච‍්චො උජ‍්ඣායති ඛීයති විපාචෙති: “කථං හි නාම භදන‍්තා පඤ‍්චහි ආබාධෙහි ඵුට‍්ඨං පබ‍්බාජෙස‍්සන‍්තී”ති.
9. එකල්හි ඒ පුරුෂ තෙමේ කෝමාරභච්චජීවකයාහට මේ කරුණ දැන්වී ය. කොමාරභච්චජීවක තෙමේ “කෙසේ නම් ස්වාමීන් වහන්සේලා පඤ්චාබාධයන්ගෙන් පෙළෙන්නකු පැවිදි කරත් දැයි යි අවමන් කරයි. නින්‍දා කරයි. දොස් කියයි.
10. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච‍්චො යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. එකමන‍්තං නිසින‍්නො ඛො ජීවකො කොමාරභච‍්චො භගවන‍්තං එතදවොච: “සාධු භන‍්තෙ, අය්‍යා පඤ‍්චහි ආබාධෙහි ඵුට‍්ඨං න පබ‍්බාජෙය්‍යු”න‍්ති.
10. ඉක්බිති කෝමාරභච්චජිවක තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරා ගියේ ය. ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ පසෙක හිඳ “ස්වාමීනි, ස්වාමීන් වහන්සේලා පඤ්චාබාධයන්ගෙන් පෙළුනකු පැවිදි නො කරන්නෝ නම් යහපතැ” යි සැළකළේ ය.
11. අථ ඛො භගවා ජීවකං කොමාරභච‍්චං ධම‍්මියා කථාය සන්‍දස‍්සෙසි. සමාදපෙසි. සමුත‍්තෙජෙසි. සම‍්පහංසෙසි. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච‍්චො භගවතා ධම‍්මියා කථාය සන්‍දස‍්සිතො සමාදපිතො සමුත‍්තෙජිතො සම‍්පහංසිතො උට‍්ඨායාසනා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා පදක‍්ඛිණං කත්‍වා පක‍්කාමි.
11. එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොමාරභච්චජිවකයාහට දැහැමි කතාවෙන් කරණු දැක්වූ සේක. කුසල් දහම්හි සමාදන් කරවූ සේක. කුසල් දහම්හි තියුණු කරවූ සේක. ඇති ගුණයන්ගෙන් සතුටු කරවූ සේක. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දැහැමි කතාවෙන් කරුණු දැක්වූ කුසල් දහම්හි සමාදන් කරවූ කුසල් දහම්හි තියුණු කරවූ පැහැදවූ ,කොමාරභච්චජීවක තෙමේ හුනස්නෙන් නැගිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ පැදකුණු කොට ගියේ ය.
12. අථ ඛො භගවා එතස‍්මිං නිදානෙ එතස‍්මිං පකරණෙ ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “න භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහි ආබාධෙහි ඵුට‍්ඨො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. යො පබ‍්බාජෙය්‍ය ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
12. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ නිදානයෙහි මේ කාරණ යෙහි දැහැමි කතා කොට “මහණෙනි, පඤ්චාබාධයන්ගෙන් පෙළුනෙක් පැවිදි නො කළ යුතු ය. යමෙක් පැවිදි කරන්නේ නම් දුකුළාඇවැත් වේ” යි භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක.
13. තෙන ඛො පන සමයෙන රඤ‍්ඤො මාගධස‍්ස සෙනියස‍්ස බිම‍්බිසාරස‍්ස පච‍්චන‍්තො කුපිතො හොති. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො සෙනානායකෙ මහාමත‍්තෙ ආණාපෙසි: “ගච‍්ඡථ භණෙ, පච‍්චන‍්තං උච‍්චිනථා”ති. “එවං දෙවා”ති ඛො සෙනානායකා මහාමත‍්තා රඤ‍්ඤො මාගධස‍්ස සෙනියස‍්ස බිම‍්බිසාරස‍්ස පච‍්චස‍්සොසුං.
13. එකල්හි මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජුට පසල් දනව්ව කිපියේ වේ. ඉක්බිති මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජ තෙමේ සේනාවන්ට නායක වූ මහඇමතියන්ට “සගයෙනි, යවු, පසල් දනව්ව දියුණු කරවු” (සොරුන් පලවා හැර සොර බියෙන් නැගී බැහැර ගිය ගම්වැස්සන් ගෙන්වා ඔවුන්ට වාසස්ථාන සපයා දී ගොවිකම් ආදිය දියුණු කරවු) යි අණ කෙළේ ය. “දේවයන් වහන්ස, යහපතැ” යි සේනාධිපති මහාමාත්‍යයෝ මගධේශ්වරවූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජුහට පිළිවදන් දුන්හ.
14. අථ ඛො අභිඤ‍්ඤාතානං අභිඤ‍්ඤාතානං යොධානං එතදහොසි: “මයං ඛො යුද‍්ධාභිනන්‍දිනො ගච‍්ඡන‍්තා පාපඤ‍්ච කරොම. බහුඤ‍්ච අපුඤ‍්ඤං පසවාම. කෙන නු ඛො මයං උපායෙන පාපා ච විරමෙය්‍යාම කල්‍යාණඤ‍්ච කරෙය්‍යාමා”ති.
14. එකල්හි ප්‍රසිද්ධ යෝධයන්ට “අපි යුද්‍ධ කිරීමෙහි සතුටු වන්නමෝ පව් ද කරන්නෙමු. බොහෝ අකුසල් ද රැස් කරන්නෙමු. අපි කිනම් උපායකින් පවින් වළකින්නෙමු ද? කුසල් කරන්නෙමු දැ?” යි සිතෙක් උපන්නේ ය.
15. අථ ඛො තෙසං යොධානං එතදහොසි: “ඉමෙ ඛො සමණා සක්‍යපුත‍්තියා ධම‍්මචාරිනො සමචාරිනො බ්‍රහ‍්මචාරිනො සච‍්චවාදිනො සීලවන‍්තො කල්‍යාණධම‍්මා. සචෙ ඛො මයං සමණෙසු සක්‍යපුත‍්තියෙසු පබ‍්බජෙය්‍යාම එවං මයං පාපා ච විරමෙය්‍යාම කල්‍යාණඤ‍්ච කරෙය්‍යාමා”ති.
15. නැවත ද ඒ යෝධයන්ට “ශාක්‍යපුත්‍ර වූ මේ ශ්‍රමණයෝ දහම්හි හැසිරෙන්නෝ ය. සමව හැසිරෙන්නෝ ය. බ්‍රහ්මචාරී ය. සත්‍යවාදී ය. සිල්වත් ය. යහපත් පැවැතුම් ඇත්තාහ. අපි ත් ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශ්‍රමණයන් කෙරෙහි පැවිදි වන්නෙමු නම්, පවිනු ත් වළකින්නෙමු. කුසලු ත් කරන්නෙමු” යි සිත් විය.
16. අථ ඛො තෙ යොධා භික‍්ඛූ උපසඞ‍්කමිත්‍වා පබ‍්බජ‍්ජං යාචිංසු. තෙ භික‍්ඛූ පබ‍්බාජෙසුං, උපසම‍්පාදෙසුං. සෙනානායකා මහාමත‍්තා රාජභටෙපුච‍්ඡිංසු. “කින‍්නු ඛො භණෙ ඉත්‍ථන‍්නාමො ච ඉත්‍ථන‍්නාමො ච යොධා න දිස‍්සන‍්තී”ති. “ඉත්‍ථන‍්නාමො ච ඉත්‍ථන‍්නාමො සාමි, යොධා භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතා”ති. සෙනානායකා මහාමත‍්තා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම සමණා සක්‍යපුත‍්තියා රාජභටං පබ‍්බාජෙස‍්සන‍්තී”ති. සෙනානායකා මහාමත‍්තා රඤ‍්ඤො මාගධස‍්ස සෙනියස‍්ස බිම‍්බිසාරස‍්ස එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං.
16. ඉක්බිති ඒ යෝධයෝ භික්‍ෂූන් කරා ගොස් පැවිද්ද ඉල්ලූහ. භික්‍ෂූහු ඔවුන් පැවිදි කළහ. උපසපන් කළහ. එකල්හි සේනාධිපති මහාමාත්‍යයෝ “සගයෙනි, මෙ නම් වූ ත් මෙ නම් වූත් යෝධයෝ නො දක්නා ලැබෙත්. එහි හේතු කිමැ?” යි රාජභටයන්ගෙන් විචාළෝ ය. “ස්වාමීනි, මෙ නම් වූ ත් මෙ නම් වූ ත් යෝධයෝ භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූහ.”යි ඔහු කීහ. කෙසේ නම් ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශ්‍රමණයෝ රාජභටයන් පැවිදි කරන්නාහු දැ” යි සේනාධිපති මහාමාත්‍යයෝ අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. ඔහු ඒ බව මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජුට දැන්වූහ.
17. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො වොහාරිකෙ මහාමත‍්තෙ පුච‍්ඡි. “යො භණෙ, රාජභටං පබ‍්බාජෙති, කිං සො පසවතී?”ති. උපජ‍්ඣායස‍්ස දෙව, සීසං ඡෙතබ‍්බං. අනුසාසකස‍්ස ජිව‍්හා උද‍්ධරිතබ‍්බා. ගණස‍්ස උපඩ‍්ඪඵාසුකා භඤ‍්ජිතබ‍්බා”ති.
17. ඉක්බිති මගධේශ්වරවූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජ තෙමේ “සගයෙනි, යමෙක් රාජ භටයෙකු පැවිදි කෙරේ නම් හෙ තෙමේ කිනම් දඬුවමක් අත්පත් කරගණී දැ?” යි විනිශ්චයකාරක මහාමාත්‍යයන්ගෙන් විචාළේ ය. “දේවයන් වහන්ස, උපාධ්‍යායයාගේ හිස සිඳිය යුතු ය. අනුශාසකයාගේ දිව උදුරා දැමිය යුතු ය. ගණයාගේ අඩක් ඉල ඇට බිඳිය යුතු ය” යි ඔහු කීහ.
18. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. එකමන‍්තං නිසින‍්නො ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො භගවන‍්තං එතදවොච: “සන‍්ති, භන‍්තෙ, රාජානො අස‍්සද‍්ධා අප‍්පසන‍්නා, තෙ අප‍්පමත‍්තකෙනපි භික‍්ඛූ විහෙඨෙය්‍යුං. සාධු භන‍්තෙ අය්‍යා රාජභටං න පබ‍්බාජෙය්‍යු”න‍්ති.
18. එකල්හි මගධේශ්වරවූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජ තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත ගොස් වැඳ පසෙක හිඳ ස්වාමීනි, ශ්‍රද්ධා නැත්තා වූ සසුන්හි නො පහන් රජහු වෙති. ඒ රජහු ඉතා ටිකකිනිදු භික්‍ෂූන් පෙළන්නාහු ය. ස්වාමීනි, ආර්‍ය්‍යයන් වහන්සේලා රජ භටයෙකු පැවිදි නො කරන්නේ නම් යහපතැ යි” සැළකෙළේ ය.
19. අථ ඛො භගවා රාජානං මාගධං සෙනියං බිම‍්බිසාරං ධම‍්මියා කථාය සන්‍දස‍්සෙසි. සමාදපෙසි. සමුත‍්තෙජෙසි. සම‍්පහංසෙසි. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම‍්බිසාරො භගවතා ධම‍්මියා කථාය සන්‍දස‍්සිතො සමාදපිතො සමුත‍්තෙජිතො සම‍්පහංසිතො උට‍්ඨායාසනා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා පදක‍්ඛිණං කත්‍වා පක‍්කාමි.
19. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජු දැහැමි කතාවෙන් කරුණු දැක්වූහ. කුසල් දහම්හි සමාදන් කරවූහ. කුසල් දහම්හි තියුණු කරවූහ. ඇති ගුණයෙන් සතුටු කරවූහ. ඉක්බිති මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජ තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දැහැමි කතාවෙන් කරණු දක්වන ලද්දේ සමාදන් කරවන ලද්දේ තියුණු කරවන ලද්දේ සතුටු කරවන ලද්දේ හුනස්නෙන් නැගිට වැඳ පැදකුණු කොට ගියේ ය.
20. අථ ඛො භගවා එතස‍්මිං නිදානෙ එතස‍්මිං පකරණෙ ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “න භික‍්ඛවෙ රාජභටො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. යො පබ‍්බාජෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
20. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ නිදානයෙහි මේ කාරණ යෙහි දැහැමි කතා කොට “මහණෙනි, රාජභටයෙක් පැවිදි නො කළ යුතු ය. යමෙක් පැවිදි කරන්නේ නම් දුකුළාඇවැත් වේ” යි භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක.
21. තෙන ඛො පන සමයෙන චොරො අඞ‍්ගුලිමාලො භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතො හොති. මනුස‍්සා පස‍්සිත්‍වා උබ‍්බිජ‍්ජන‍්තිපි. උත‍්තසන‍්ති පි. පලායන‍්තිපි. අඤ‍්ඤෙනපි ගච‍්ඡන‍්ති. අඤ‍්ඤෙනපි මුඛං කරොන‍්ති. ද‍්වාරම‍්පි ථකෙන‍්ති. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම සමණා සක්‍යපුත‍්තියා ධජබන්‍ධං චොරං පබ‍්බාජෙස‍්සන‍්තී”ති. අස‍්සොසුං ඛො භික‍්ඛූ තෙසං මනුස‍්සානං උජ‍්ඣායන‍්තානං ඛීයන‍්තානං විපාචෙන‍්තානං. අථ ඛො තෙ භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං “න භික‍්ඛවෙ ධජබන්‍ධො චොරො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. යො පබ‍්බාජෙය්‍ය ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
21. එකල්හි අඞ්ගුලිමාල සොර තෙමේ භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූයේ වේ. මිනිස්සු දැක බියපත් වෙති. තැති ගණිති. පලා යෙති. අන් මගිනුදු යෙත්. අන් දෙසකට මුහුණ ද හරවත්. දොර වසා ගණිත්. මිනිස්සු “කෙසේ නම් ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශ්‍රමණයෝ කොඩි බැඳි (ප්‍රකටවූ) සොරහු පැවිදි කරන්නාහු දැ” යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. භික්‍ෂූහු බණින දොඩන දොස් කියන ඒ මිනිසුන්ගේ බස් අසා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළ කළහ. උන්වහන්සේ “මහණෙනි, කොඩි බැඳි සොර තෙමේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. යමෙක් පැවිදි කරන්නේ නම් දුකුළාදැවැත් වේ” යි වදාළ සේක.
22. තෙන ඛො පන සමයෙන රඤ‍්ඤා මාගධෙන සෙනියෙන බිම‍්බිසාරෙන අනුඤ‍්ඤාතං හොති: “යෙ සමණෙසු සක්‍යපුත‍්තියෙසු පබ‍්බජන‍්ති. න තෙ ලබ‍්භා කිඤ‍්චිකාතුං. ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො චරන‍්තු බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති.
22. එකල්හි මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජු විසින් “යම් කෙනෙක් ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශ්‍රමණයන් වෙත පැවිදි වෙත් ද ඔහු කිසි දඬුවමක් කරන්නට නො ලැබිය යුත්තෝ ය. ධර්‍මය මනාකොට දෙසන ලද්දේ ය. මනා කොට දුක් කෙළවර කරන්නට බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙත්වා” යි අනුදන්නා ලද්දේ ය.
23. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො පුරිසො චොරිකං කත්‍වා කාරාය බද‍්ධො හොති. සො කාරං භින්‍දිත්‍වා පලායිත්‍වා භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතො හොති. මනුස‍්සා පස‍්සිත්‍වා එවමාහංසු. “අයං සො කාරභෙදකො චොරො. හන්‍ද නං නෙමා”ති. එකච‍්චෙ එවමාහංසු. “මාය්‍යා එවං අවචුත්‍ථ. අනුඤ‍්ඤාතං රඤ‍්ඤා මාගධෙන සෙනියෙන බිම‍්බිසාරෙන යෙ සමණෙසු සක්‍යපුත‍්තියෙසු පබ‍්බජන‍්ති න තෙ ලබ‍්භා කිඤ‍්චි කාතුං. ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො. චරන‍්තු බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති.
23. එකල්හි එක්තරා පුරුෂයෙක් සොරකම් කොට සිරගෙයි ලා බඳින ලද්දේ වේ. හෙතෙමේ සිරගෙය බිඳ ගෙණ පලා ගොස් භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූයේ ය. මිනිස්සු දැක “මේ තෙමේ ඒ සිර ගෙය බිඳ ගියා වූ සොරා ය. එහෙයින් මූහු අල්ලා ගෙණ යමු” යි කීහ. ඇතැම් කෙතෙක් “මිත්‍රයෙනි, මෙසේ නො කියවු, මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජු විසින් ‘යම් කෙනෙක් ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශ්‍රමණයන් වෙත පැවිදි වෙත් ද, ඔහු කිසි දඬුවමක් කරන්නට නො ලැබිය යුත්තෝ ය. ධර්‍මය තෙමේ මනා කොට දෙසන ලද්දේ ය. මනා කොට දුක් කෙළවර කරන්නට බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙත්වා’ යි අනුදන්නා ලද්දේ ය” යි මෙසේ කීහ.
24. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “අභයූවරා ඉමෙ සමණා සක්‍යපුත‍්තියා. නයිමෙ ලබ‍්භා කිඤ‍්චි කාතුං. කථං හි නාම කාරභෙදකං චොරං පබ‍්බාජෙස‍්සන‍්තී”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. න භික‍්ඛවෙ, කාරභෙදකො චොරො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. යො පබ‍්බාජෙය්‍ය ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
24. මිනිස්සු “ශාක්‍යපුත්‍ර වූ මේ ශ්‍රමණයෝ (රජුගෙන්) ලත් අභය ඇත්තෝ ය. මුන් වහන්සේලා කිසි දඬුවමක් කරන්නට නො ලැබිය යුත්තෝ ය. කෙසේ නම් සිරගේ බිඳ ගිය සොරු පැවිදි කරන්නාහු දැ” යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, සිරගෙය බිඳ ගිය සොර තෙමේ පැවිදි නො කළයුතු ය. යමෙක් පැවිදි කරන්නේ නම් දුකුළා ඇවැත් වේ” යි උන්වහන්සේ වදාළ සේක.
25. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො පුරිසො චොරිකං කත්‍වා පලායිත්‍වා භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතො හොති. සො ච රඤ‍්ඤො අන‍්තෙපුරෙ ලිඛිතො හොති. යත්‍ථ පස‍්සිතබ‍්බො තත්‍ථ හන‍්තබ‍්බො”ති. මනුස‍්සා එවමාහංසු: “අයං සො ලිඛිතකො චොරො. හන්‍ද නං හනාමා”ති. එකච‍්චෙ එවමාහංසු: “මාය්‍යා එවං අවචුත්‍ථ. අනුඤ‍්ඤාතං රඤ‍්ඤා මාගධෙන සෙනියෙන බිම‍්බිසාරෙන යෙ සමණෙසු සක්‍යපුත‍්තියෙසු පබ‍්බජන‍්ති න තෙ ලබ‍්භා කිඤ‍්චි කාතුං. ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො. චරන‍්තු බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති.
25. එකල්හි එක්තරා පුරුෂයෙක් සොරකම් කොට පලා ගොස් භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූයේ ය. හෙතෙමේ ද රජුගේ අන්තඃපුරයෙහි ලියා තබන ලද්දේ වේ: “යම් තැනකදී දැක්ක හැක්කේ ද එතැන්හිදී නැසිය යුත්තේ ය.” කිය යි. මිනිස්සු දැක “මේ ඒ ලියා තුබූ සොරා ය. එබැවින් මූ නසමු” යි කීහ. “සගයෙනි, එසේ නො කියවු. මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජු විසින් ‘යම් කෙනෙක් ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශ්‍රමණයන් වෙත පැවිදි වෙත් ද ඔහු කිසි දඬුවමක් කරන්නට නො ලැබිය යුත්තෝ ය. ධර්‍මය තෙමේ මනා කොට දෙසන ලද්දේ ය. මනා කොට දුක් කෙළවර කරන්නට බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙත්වා’ යි අනුදන්නා ලද්දේය” යි කීහ.
26. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “අභයූවරා ඉමෙ සමණා සක්‍යපුත‍්තියා. නයිමෙ ලබ‍්භා කිඤ‍්චි කාතුං. කථං හි නාම ලිඛිතකං චොරං පබ‍්බාජෙස‍්සන‍්තී”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ ලිඛිතකො චොරො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. යො පබ‍්බාජෙය්‍ය ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සාති.
26. මිනිස්සු ශාක්‍යපුත්‍ර වූ “මේ ශ්‍රමණයෝ (රජුගෙන්) ලත් අභය ඇත්තෝ ය. මුන්වහන්සේලා කිසි දඬුවමක් කරන්නට නො ලැබිය යුත්තෝ ය. කෙසේ නම් ලියා තැබූ සොරු පැවිදි කරන්නාහු දැ?” යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, ලියැවුනු සොර තෙමේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. යමෙක් පැවිදි කරන්නේ නම් දුකුළාඇවැත් වේ” යි උන්වහන්සේ වදාළ සේක.
27. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො පුරිසො කසාහතො කතදණ‍්ඩකම‍්මො භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතො හොති. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම සමණා සක්‍යපුත‍්තියා කසාහතං කතදණ‍්ඩකම‍්මං පබ‍්බාජෙස‍්සන‍්තී”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, කසාහතො කතදණ‍්ඩකම‍්මො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. යො පබ‍්බාජෙය්‍ය ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
27. එකල්හි එක්තරා පුරුෂයෙක් කසයෙන් තළන ලද්දේ (එයින්ම) කරණු ලැබූ දඬුවම් ඇත්තේ භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූයේ ය. මිනිස්සු කෙසේ නම් ශාක්‍යපුත්‍ර වු ශ්‍රමණයෝ කසයෙන් තළනු ලැබූ කරණලද දඬුවම් ඇත්තනු පැවිදි කරන්නහු දැ?” යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත් දොස් කියත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, කසයෙන් තළනු ලැබූ කරණලද දඬුවම් ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. යමෙක් පැවිදි කරන්නේ නම් දුකුළාඇවැත් වේ” යි උන්වහන්සේ වදාළ සේක.
28. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො පුරිසො ලක‍්ඛණාහතො කතදණ‍්ඩකම‍්මො භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතො හොති. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම සමණා සක්‍යපුත‍්තියා ලක‍්ඛණාහතං කතදණ‍්ඩකම‍්මං පබ‍්බාජෙස‍්සන‍්තී”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ ලක‍්ඛණාහතො කතදණ‍්ඩකම‍්මො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. යො පබ‍්බාජෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
28. එකල්හි සලකුණු තබනු ලැබූ (හංවඩු ගැසීමෙන්) කරණ ලද දඬුවම් ඇති එක්තරා පුරුෂයෙක් භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූයේ ය. එකල්හි මිනිස්සු “කෙසේ නම් ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශ්‍රමණයෝ සලකුණු තබනු ලැබූ කරණ ලද දඬුවම් ඇත්තවුන් පැවිදි කරන්නාහු දැ”යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, සලකුණු තැබූ කරණ ලද දඬුවම් ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. යමෙක් පැවිදි කරන්නේ නම් දුකුළා ඇවැත් වේ” යි උන්වහන්සේ වදාළ සේක.
29. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො පුරිසො ඉණායිකො පලායිත්‍වා භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතො හොති. ධනියා පස‍්සිත්‍වා එවමාහංසු: “අයං සො අම‍්හාකං ඉණායිකො. හන්‍දනං නෙමා”ති. එකච‍්චෙ එවමාහංසු “මාය්‍යා එවං අවචුත්‍ථ. අනුඤ‍්ඤාතං රඤ‍්ඤා මාගධෙන සෙනියෙන බිම‍්බිසාරෙන යෙ සමණෙසු සක්‍යපුත‍්තියෙසු පබ‍්බජන‍්ති න තෙ ලබ‍්භා කිඤ‍්චි කාතුං. ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො චරන‍්තු බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති.
29. එකල්හි එක්තරා පුරුෂයෙක් නය ගැති වූයේ පලා ගොස් භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූයේ ය. ධන හිමියෝ ඔහු දැක “මේ ඒ අපගේ නය ගැතියා ය. එබැවින් මූ ගෙණ යමු” යි කීහ. ඇතැම් කෙනෙක් මිත්‍රයිනි, මෙසේ නො කියවු. මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජු විසින් ‘යම් කෙනෙක් ශාක්‍යපුත්‍රවූ ශ්‍රමණයන් වෙත පැවිදි වෙත් ද ඔහු කිසි දඬුවමක් කරන්නට නො ලැබිය යුත්තේ ය. ධර්‍මය තෙමේ මනා කොට දෙසන ලද්දේ ය. මනා කොට දුක් කෙළවර කරන්නට බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙත්වා’ යි අනුදන්නා ලද්දේ ය”යි මෙසේ කීහ.
30. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “අභයූවරා ඉමෙ සමණා සක්‍යපුත‍්තියා. නයිමෙ ලබ‍්භා කිඤ‍්චි කාතුං. කථං හි නාම ඉණායිකං පබ‍්බාජෙස‍්සන‍්තී”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ ඉණායිකො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. යො පබ‍්බාජෙය්‍ය ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
30. මිනිස්සු “ශාක්‍යපුත්‍ර වූ මේ ශ්‍රමණයෝ (රජුගෙන්) ලත් අභය ඇත්තෝ ය. මුන්වහන්සේලා කිසි දඬුවමක් කරන්නට නො ලැබිය යුත්තෝ ය. කෙසේ නම් නයගැතියහු පැවිදි කරන්නහු දැ” යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි නයගැත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. යමෙක් පැවිදි කරන්නේ නම් දුකුළාඇවැත් වේ” යි උන්වහන්සේ වදාළ සේක.
31. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො දාසො පලායිත්‍වා භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතො හොති. අයිරකා පස‍්සිත්‍වා එවමාහංසු “අයං සො අම‍්හාකං දාසො. හන්‍ද නං නෙමා”ති. එකච‍්චෙ එවමාහංසු: “මාය්‍යා එවං අවචුත්‍ථ. අනුඤ‍්ඤාතං රඤ‍්ඤා මාගධෙන සෙනියෙන බිම‍්බිසාරෙන යෙ සමණෙසු සක්‍යපුත‍්තියෙසු පබ‍්බජන‍්ති න තෙ ලබ‍්භා කිඤ‍්චි කාතුං. ස‍්වාක‍්ඛාතො ධම‍්මො. චරන‍්තු බ්‍රහ‍්මචරියං සම්මා දුක‍්ඛස‍්ස අන‍්තකිරියායා”ති.
31. එකල්හි එක්තරා දාසයෙක් පලා ගොස් භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූයේ ය. ස්වාමීහු දැක මේ ඒ අපගේ දාසයා ය, මූ ගෙණ යමු” යි කීහ. ඇතැම් කෙනෙක් “මිත්‍රයෙනි, මෙසේ නො කියවු. මගධේශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්බිසාර රජු විසින් යම් කෙනෙක් ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශ්‍රමණයන් වෙත පැවිදි වෙත් ද ඔහු කිසි දඬුවමක් කරන්නට නො ලැබිය යුත්තෝ ය. ධර්‍මය තෙමේ මනා කොට දෙසන ලද්දේ ය. මනා කොට දුක් කෙළවර කරන්නට බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යයෙහි හැසිරෙත්වා යි අනුදන්නා ලද්දේ ය” යි මෙසේ කීහ.
32. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “අභයූවරා ඉමෙ සමණා සක්‍යපුත‍්තියා. නයිමෙ ලබ‍්භා කිඤ‍්චිකාතුං. “කථං හි නාම දාසං පබ‍්බාජෙස‍්සන‍්තී”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ දාසො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. යො පබ‍්බාජෙය්‍ය ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
32. මිනිස්සු “ශාක්‍යපුත්‍ර වූ මේ ශ්‍රමණයෝ රජුගෙන් ලත් අභය ඇත්තෝ ය. මුන්වහන්සේලා කිසිදඬුවමක් කරන්ට නො ලැබිය යුත්තෝ ය. කෙසේ නම් දාසයා පැවිදි කරන්නාහු දැ” යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළ කළහ. “මහණෙනි, දාස තෙමේ පැවිදි නොකළ යුතු ය. යමෙක් පැවිදි කරන්නේ නම් දුකුළාඇවැත් වේ’ යි උන්වහන්සේ වදාළ සේක.
33. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො කම්මාරභණ්ඩු මාතාපිතූහි සද‍්ධිං භණ‍්ඩිත්‍වා ආරාමං ගන‍්ත්‍වා භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතො හොති. අථ ඛො තස‍්ස කම‍්මාරභණ‍්ඩුස‍්ස මාතාපිතරො තං කම‍්මාරභණ‍්ඩුං විචිනන‍්තා ආරාමං ගන‍්ත්‍වා භික‍්ඛූ පුච‍්ඡිංසු: “අපි භන‍්තෙ, එවරූපං දාරකං පස‍්සෙය්‍යාථා”ති. භික‍්ඛූ අජානංයෙව ආහංසු: “න ජානාමා”ති අපස‍්සංයෙව ආහංසු “න පස‍්සාමා”ති.
33. එකල්හි එක්තරා මුඩු කළ හිස ඇති (කෙස් සිළුපසක් ඇති) තරුණ රන්කරුපුතෙක් මවු පියන් සමග ඩබර කොට ආරාමයට ගොස් භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූයේ ය. ඉක්බිති ඒ හිසමුඩු රන්කරු පුතුගේ මවුපියෝ ඒ හිසමුඩු රන්කරු පුතු සොයමින් ආරාමයට ගොස් “ස්වාමීනි, මෙබඳු දරුවකු දුටුවහු දැ?” යි භික්‍ෂූන්ගෙන් විචාළහ. භික්‍ෂූහු නො දන්නෝ ම “නො ද නිමු” යි කීහ. නො දක්නෝ ම “නො දකිමු” යි කීහ.
34. අථ ඛො තස‍්ස කම‍්මාරභණ‍්ඩුස‍්ස මාතාපිතරො තං කම‍්මාරභණ‍්ඩුං විචිනන‍්තා භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතං දිස‍්වා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “අලජ‍්ජිනො ඉමෙ සමණා සක්‍යපුත‍්තියා දුස‍්සීලා මුසාවාදිනො. ජානංයෙව ආහංසු න ජානාමාති. පස‍්සංයෙව ආහංසු න පස‍්සාමාති. අයං දාරකො භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතො”ති.
34. ඉක්බිති ඒ කම්මාරභණ්ඩුගේ මවුපියෝ ඒ කම්මාරභණ්ඩු සොයන්නෝ භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදිවූවහු දැක “ශාක්‍යපුත්‍ර වූ මේ ශ්‍රමණයෝ ලජ්ජා නැත්තෝ ය. දුශ්ශීලයෝ ය. බොරු කියන්නෝ ය. දන්නක් නො දනිමු යි කීහ. දක්නක් නො දකිමු යි කීහ. මේ දරුතෙමේ භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූයේ ය” යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්.
35. අස‍්සොසුං ඛො භික‍්ඛූ තස‍්ස කම‍්මාරභණ‍්ඩුස‍්ස මාතාපිතුන‍්නං උජ‍්ඣායන‍්තානං ඛීයන‍්තානං විපාචෙන‍්තානං. අථ ඛො තෙ භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ සඞ‍්ඝං අපලොකෙතුං භණ‍්ඩුකම‍්මායා”ති.
35. එකල්හි භික්‍ෂූහු එසේ බණින දොඩන දොස් පවරණ ඒ කම්මාරභණ්ඩුගේ මවුපියන්ගේ ඇණුම් බැණුම් ඇසූහ. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “මහණෙනි, භණ්ඩුකර්‍මය (හිස කෙස් බෑම) පිණිස සඞ්ඝයා විචාරන්නට අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
36. තෙන ඛො පන සමයෙන රාජගහෙ සත‍්තරසවග‍්ගියා දාරකා සහායකා හොන‍්ති. උපාලිදාරකො තෙසං පාමොක‍්ඛො හොති. අථ ඛො උපාලිස‍්ස මාතාපිතුන‍්නං එතදහොසි: “කෙන නු ඛො උපායෙන උපාලි අම‍්හාකං අච‍්චයෙන සුඛඤ‍්ච ජීවෙය්‍ය න ච කිලමෙය්‍යා”ති.
36. එකල්හි රජගහනුවර සතළොස් වර්‍ගයේ දරුවෝ යහළුවෝ වෙති. උපාලි දරුතෙමේ ඔවුන්ට ප්‍රධාන වේ. එකල්හි උපාලි දරුගේ මවුපියන්ට “කිනම් උපායයකින් උපාලිතෙමේ අපගේ ඇවෑමෙන් සුවසේ ජීවත් වන්නේ ද ක්ලාන්ත නො වන්නේ දැ” යි සිත් විය.
37. අථ ඛො උපාලිස‍්ස මාතාපිතූනං එතදහොසි: “සචෙ ඛො උපාලි ලෙඛං සික‍්ඛෙය්‍ය, එවං ඛො උපාලි අම‍්හාකං අච‍්චයෙන සුඛඤ‍්ච ජීවෙය්‍ය න ච කිලමෙය්‍යා”ති.
37. ඉක්බිති උපාලිගේ මවුපියන්ට “උපාලි තෙමේ ලිවීම ඉගෙණ ගන්නේ නම් මෙසේ උපාලි තෙමේ අපගේ ඇවෑමෙන් සුවසේ ජීවත් වන්නේ ය. ක්ලාන්ත ද නො වන්නේ ය” යි සිත් වි ය.
38. අථ ඛො උපාලිස‍්ස මාතාපිතූනං එතදහොසි: “සචෙ ඛො උපාලි ලෙඛං සික‍්ඛිස‍්සති, අංගුලියො දුක‍්ඛා භවිස‍්සන‍්ති. සචෙ ඛො උපාලි ගණනං සික‍්ඛෙය්‍ය, එවං ඛො උපාලි අම‍්හාකං අච‍්චයෙන සුඛඤ‍්ච ජීවෙය්‍ය න ච කිලමෙය්‍යා”ති.
38. නැවත ද උපාලිගේ මවුපියන්ට “උපාලි තෙමේ ලිවීම ඉගෙණ ගන්නේ නම් ඔහුගේ ඇඟිලි පෙළෙන්නේ ය. යම ලෙසකින් උපාලි තෙමේ ගණිතය ඉගෙණ ගන්නේ නම් මෙසේ අපගේ ඇවෑමෙන් සුවසේ ජීවත් වන්නේ ය. ක්ලාන්ත නො වන්නේ ය” යි කල්පනා වි ය.
39. අථ ඛො උපාලිස‍්ස මාතාපිතූනං එතදහොසි: “සචෙ ඛො උපාලි ගණනං සික‍්ඛිස‍්සති, උරස‍්ස දුක‍්ඛො භවිස‍්සති. සචෙ ඛො උපාලි රූපං සික‍්ඛෙය්‍ය, එවං ඛො උපාලි අම‍්හාකං අච‍්චයෙන සුඛඤ‍්ච ජීවෙය්‍ය න ච කිලමෙය්‍යා”ති.
39. ඉක්බිති උපාලිගේ මවුපියන්ට “උපාලි තෙමේ ගණිතය උගන්නේ නම් ඔහුගේ ලය පෙළෙන්නේ ය. යම් ලෙසකින් උපාලි තෙමේ රූප ඇඳීම උගන්නේ නම් මෙසේ උපාලි අපගේ ඇවෑමෙන් සුවසේ ජීවත් වන්නේ ය. ක්ලාන්ත නො වන්නේය” යි අදහස් වි ය.
40. අථ ඛො උපාලිස‍්ස මාතාපිතුන‍්නං එතදහොසි: “සචෙ ඛො උපාලි රූපං සික‍්ඛිස‍්සති, අක‍්ඛීනි දුක‍්ඛා භවිස‍්සන‍්ති. “ඉමෙ ඛො සමණා සක්‍යපුත‍්තියා සුඛසීලා සුඛසමාචාරා, සුභොජනානි භුඤ‍්ජිත්‍වා නිවාතෙසු සයනෙසු සයන‍්ති. සචෙ ඛො උපාලි සමණෙසු සක්‍යපුත‍්තියෙසු පබ‍්බජෙය්‍ය, එවං ඛො උපාලි අම‍්හාකං අච‍්චයෙන සුඛඤ‍්ච ජීවෙය්‍ය, න ච කිලමෙය්‍යා”ති.
40. ඉක්බිති උපාලිගේ මවුපියන්ට “යම් ලෙසකින් උපාලි තෙමේ රූප ඇඳීම උගන්නේ නම් ඔහුගේ ඇස් පෙළෙන්නේ ය. ශාක්‍යපුත්‍ර වූ මේ ශ්‍රමණයෝ සැප වූ පැවැතුම් ඇත්තෝ ය. පහසු වූ හැසිරීම් ඇත්තෝ ය. මනා බොජුන් වළඳා හුළං හැමීම් නැති යහන්හි සයනය කරත්. උපාලි තෙමේ ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශ්‍රමණයන් වෙත පැවිදි වන්නේ නම් උපාලි අපගේ ඇවෑමෙන් සුවසේ ජීවත් වන්නේ ය. ක්ලාන්ත නො වන්නේ ය.” යි සිතෙක් උපන.
41. අස‍්සොසි ඛො උපාලි දාරකො මාතාපිතුන‍්නං ඉමං කථාසල‍්ලාපං. අථ ඛො උපාලි දාරකො යෙන තෙ දාරකා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා තෙ දාරකෙ එතදවොච: “එථ මයං අය්‍යා සමණෙසු සක්‍යපුත‍්තියෙසු පබ‍්බජිස‍්සාමා”ති.
41. උපාලි දරු තෙමේ මවුපියන්ගේ මේ කතාව අසා ඒ යහළු දරුවන් වෙතට ගොස් ඔවුන්ට “මිත්‍රයෙනි, එවු, අපි ශාක්‍යමුත්‍ර වූ ශ්‍රමණයන් වෙත පැවිදි වන්නෙමු” යි කී ය. “මිත්‍රය, ඔබ පැවිදි වන්නහු නම් අපිත් පැවිදි වන්නෙමු” යි ඔහු කීහ.
42. අථ ඛො තෙ දාරකා එකමෙකස‍්ස මාතාපිතරො උපසඞ‍්කමිත්‍වා එතදවොචුං “අනුජානාථ මං අගාරස‍්මා අනාගාරියං පබ‍්බජ‍්ජායා”ති. අථ ඛො තෙසං දාරකානං මාතාපිතරො “සබ‍්බෙපි මෙ දාරකා සමානච‍්ඡන්‍දා කල්‍යාණාධිප‍්පායා”ති අනුජානිංසු. තෙ භික‍්ඛූ උපසඞ‍්කමිත්‍වා පබ‍්බජ‍්ජං යාචිංසු. තෙ භික‍්ඛූ පබ‍්බාජෙසුං. උපසම‍්පාදෙසුං. තෙ රත‍්තියා පච‍්චූසසමයං පච‍්චුට‍්ඨාය රොදන‍්ති, “යාගුං දෙථ. භත‍්තං දෙථ. ඛාදනීයං දෙථා”ති.
42. ඉක්බිති ඒ යහළු දරුවෝ එකිනෙකාගේ මවුපියන් වෙත ගොස් “ගිහිගෙයින් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදිවන්නට මට අවසර දෙවු” යි ඉල්ලා සිටියහ. එකල්හි ඒ යහළු දරුවන්ගේ මවුපියෝ මේ සියලු දරුවෝ ම සම අදහස් ඇත්තාහ. යහපත් අදහස් ඇත්තාහ” යි අවසර දුන්හ. ඔහු භික්‍ෂූන් වෙත ගොස් පැවිද්ද ඉල්ලූහ. භික්‍ෂූහු ඔවුන් පැවිදි කළහ. උපසපන් කළහ. ඔහු රෑ ඉතා අලුයම නැගිට “කැඳ දෙවු, බත් දෙවු, කෑ යුතු දෙයක් දෙවු” යි හඬත්.
43. භික‍්ඛූ එවමාහංසු “ආගමෙථ ආවුසො යාව රත‍්ති විභායති. සචෙ යාගු භවිස‍්සතී. පිවිස‍්සථ, සචෙ භත‍්තං භවිස‍්සති භුඤ‍්ජිස‍්සථ, සචෙ ඛාදනීයං භවිස‍්සති. ඛාදිස‍්සථ. නො චෙ භවිස‍්සති යාගු වා භත‍්තං වා ඛාදනීයං වා පිණ‍්ඩාය චරිත්‍වා භුඤ‍්ජිස‍්සථා”ති.
43. භික්‍ෂූහු “ඇවැත්නි එලි වන තුරු ඉවසවු. කැඳ තිබේ නම් බොවු. බත් තිබේ නම් බුදිවු. කෑ යුතු දෙයක් තිබේ නම් කවු. කැඳ බත් හෝ (වෙන) කෑ යුතු දෙයක් නොවන්නේ නම් පිඬු පිණිස හැසිර බුදිවු”යි කීහ.
44. එවම‍්පි ඛො තෙ භික‍්ඛූ භික‍්ඛූහි වුච‍්චමානා රොදන‍්තියෙව “යාගුං දෙථ, භත‍්තං දෙථ, ඛාදනීයං දෙථා”ති. සෙනාසනං ඌහදන‍්තිපි උම‍්මීහන‍්තිපි.
44. මෙසේ ද භික්‍ෂූන් විසින් කියනු ලබන්නා වූ ඒ භික්‍ෂූහු “කැඳ දෙවු. බත් දෙවු. කෑ යුතු දෙයක් දෙවු” යි කියමින් හඬත්. සෙනසුන අසුචි තැවරුණක් ද කෙරෙත්. මූත්‍ර තැවරුණක් ද කෙරෙත්. (සෙනසුන මත මල මූ පහ කෙරෙත්.)
45. අස‍්සොසි ඛො භගවා රත‍්තියා පච‍්චූසසමයං පච‍්චුට‍්ඨාය දාරක සද‍්දං. සුත්‍වාන ආයස‍්මන‍්තං ආනන්‍ද ආමන‍්තෙසි: “කින‍්නු ඛො සො ආනන්‍ද, දාරකසද‍්දො?”ති.
45. රෑ අලුයම නැගී සිටි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ලදරුහඬ අසා ආයුෂ්මත් අනඳතෙරුන් අමතා “ආනන්‍දය, මේ ලදරු හඬ කිමැ?” යි විචාරා වදාළ සේක.
46. අථ ඛො ආයස‍්මා ආනන්‍දො භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසි. “සච‍්චං කිර භික‍්ඛවෙ” භික‍්ඛූ ජානං ඌනවීසතිවස‍්සං පුග‍්ගලං උපසම‍්පාදෙන‍්තී?”ති. “සච‍්චං භගවා”. විගරහි බුද‍්ධො භගවා: “කථං හි නාම තෙ භික‍්ඛවෙ මොඝපුරිසා ජානං ඌනවීසතිවස‍්සං පුග‍්ගලං උපසම‍්පාදෙස‍්සන‍්ති. ඌනවීසතිවස‍්සො, භික‍්ඛවෙ, පුග‍්ගලො අක‍්ඛමො හොති සීතස‍්ස උණ‍්හස‍්ස ජිඝච‍්ඡාය පිපාසාය, ඩංසමකසවාතාතපසිරිංසපසම‍්ඵස‍්සානං, දුරුත‍්තානං දුරාගතානං වචනපථානං. උප‍්පන‍්නානං සාරීරිකානං වෙදනානං දුක‍්ඛානං තිප‍්පානං ඛරානං කටුකානං අසාතානං අමනාපානං පාණහරානං අනධිවාසකජාතිකො හොති.
46. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් ආනන්‍දස්ථවිරයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කාරණය සැළකළහ. උන්වහන්සේ “මහණෙනි, භික්‍ෂූහු දැන දැන විසිවසින් අඩු පුද්ගලයා උපසපන් කරත් යනු සැබෑ දැ?”යි ඇසූහ. “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, සැබෑ ය”. එකල්හි භාග්‍යවත් බුදුරජානන් වහන්සේ “මහණෙනි, කෙසේ නම් ඒ හිස් පුරුෂයෝ දැන දැන විසිවසින් අඩු පුද්ගලයකු උපසපන් කරත් ද? මහණෙනි, විසිවසින් අඩු පුද්ගල තෙමේ සීත උෂ්ණ බඩ ගිනි පිපාසා මැසි මදුරු අවු සුළං සර්‍ප යන මොවුන්ගේ පහස නො ඉවසන්නේ ය. (ඉවසීමට නො හැක්කේ වේ.) නො මනා සේ කියූ නපුරු වචන නො ඉවසන්නේ ය. සිරුරෙහි හටගත් දුක් වූ තියුණු වූ රළු වූ කටුක වූ අමිහිරි වූ මන නො වඩන්නා වූ පණ නසන්නා වූ වේදනාවන් නො ඉවසන ස්වභාව ඇත්තේ වේ.
47. “වීසතිවස‍්සො ව ඛො භික‍්ඛවෙ, පුග‍්ගලො ඛමො හොති සීතස‍්ස උණ‍්හස‍්ස ජිඝච‍්ඡාය පිපාසාය, ඩංසමකසවාතාතපසිරිංසපසම‍්ඵස‍්සානං දුරුත‍්තානං දුරාගතානං වචනපථානං. උප‍්පන‍්නානං සාරීරිකානං වෙදනානං දුක‍්ඛානං තිප‍්පානං ඛරානං කටුකානං අසාතානං අමනාපානං පාණහරානං අධිවාසකජාතිකො හොති. නෙතං භික‍්ඛවෙ අප‍්පසන‍්නානං වා පසාදාය -පෙ- විගරහිත්‍වා ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “න භික‍්ඛවෙ, ජානං ඌනවීසතිවස‍්සො පුග‍්ගලො උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. යො උපසම‍්පාදෙය්‍ය යථාධම‍්මො කාරෙතබ‍්බො”ති.
47. “මහණෙනි, විසිවස් ඇත්තා වූ පුද්ගල තෙමේ ම සීත උෂ්ණ බඩගිනි පිපාසා මැසි මදුරු අවු සුළං සර්‍ප යන මොවුන්ගේ පහස ඉවසන්නේ ය. (ඉවසීමට හැක්කේ ය.) නො මනා සේ කියූ නපුරු වචන ඉවසන්නේ ය. සිරුරෙහි හටගත් දුක් වූ තියුණු වූ රළු වූ කටුක වූ අමිහිරි වූ මන නො වඩන්නා වූ පණ නසන්නා වූ වේදනාවන් ඉවසන ස්වභාව ඇත්තේ වේ. මහණෙනි, මෙය නො පැහැදුනවුන්ගේ පැහැදීම පිණිස නො වේ.” –පෙ– ගරහා දැහැමිකතා කොට භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක. “මහණෙනි දැන දැන විසිවසින් අඩු පුද්ගල තෙමේ උපසපන් නො කළ යුතු ය. යමෙක් උපසපන් කරන්නේ නම්, ඇවැත් පරිදි කරවිය යුතු ය”.
48. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරං කුලං අහිවාතක රොගෙන කාලකතං හොති. තස‍්ස පිතාපුත‍්තකා සෙසා හොන‍්ති. තෙ භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිත්‍වා එකතො පිණ‍්ඩාය චරන‍්ති. අථ ඛො සො දාරකො පිතුනො භික‍්ඛාය දින‍්නාය උපධාවිත්‍වා එතදවොච. “මය‍්හම‍්පි තාත, දෙහි මය‍්හම‍්පි තාත, දෙහී”ති. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “අබ්‍රහ‍්මචාරිනො ඉමෙ සමණා සක්‍යපුත‍්තියා. අයං දාරකො භික‍්ඛුනියා ජාතො”ති.
48. එකල්හි එක්තරා කුලයක් අහිවාතකරෝගයෙන් කලුරිය කෙළේ වෙයි. ඒ කුලයේ පියපුත් දෙදෙන ඉතිරි වූවාහු වෙති. ඔහු භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි ව එකතු ව ම පිඬු සිඟා යති. එකල්හි (පැවිදි වූ) ඒ දරු තෙමේ පියාට ආහාර දුන් කල්හි ලඟට දුව ගොස් “පියාණෙනි, මට ද දෙව. පියාණෙනි, මට ද දෙව” යි කීයේ ය. මිනිස්සු “ශාක්‍යපුත්‍ර වූ මේ ශ්‍රමණයෝ බඹසර නැත්තෝ ය. මේ දරුතෙම මෙහෙණකගෙන් උපන්නේ ය” යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්.
49. අස‍්සොසුං ඛො භික‍්ඛූ තෙසං මනුස‍්සානං උජ‍්ඣායන‍්තානං ඛීයන‍්තානං විපාචෙන‍්තානං. අථ ඛො තෙ භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ ඌනපණ‍්ණරසවස‍්සො දාරකො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො යො පබ‍්බාජෙය්‍ය ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
49. භික්‍ෂූහු බණින දොඩන දොස් කියන ඒ මිනිසුන්ගේ බස් අසා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ඒ බව සැළකළහ. උන්වහන්සේ “මහණෙනි, පසළොස්වසින් අඩු දරුවා පැවිදි නො කළ යුතු ය. යමෙක් පැවිදි කරන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළ සේක.
50. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස‍්මතො ආනන්‍දස‍්ස උපට‍්ඨාකකුලං සද‍්ධං පසන‍්නං අහිවාතකරොගෙන කාලකතං හොති. ද‍්වෙ ච දාරකා සෙසා හොන‍්ති. තෙ පොරාණකෙන ආචිණ‍්ණකප‍්පෙන භික‍්ඛූ පස‍්සිත්‍වා උපධාවන‍්ති. භික‍්ඛූ අපසාදෙන‍්ති. තෙ භික‍්ඛූහි අපසාදියමානා රොදන‍්ති.
50. එකල්හි ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ සැදැහැති පහන් වූ උපස්ථායක කුලයක් අහිවාතකරෝගයෙන් කලුරිය කළේ ය. එහි දරුවෝ දෙදෙනෙක් ඉතිරි වූහ. ඔහු පැරැණි වූ තමන්ට පුරුදු සිරිතින් භික්‍ෂූන් දැක ලඟට දුව යෙත්. භික්‍ෂූහු ඔවුන් බැහැර කරත්. භික්‍ෂූන් විසින් බැහැර කරණු ලබන ඒ දරුවෝ හඬා වැටෙති.
51. අථ ඛො ආයස‍්මතො ආනන්‍දස‍්ස එතදහොසි: “භගවතා පඤ‍්ඤත‍්තං ‘න ඌනපණ‍්ණරසවස‍්සො දාරකො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො’ති. ඉමෙ ච දාරකා ඌනපණ‍්ණරසවස‍්සා. කෙන නු ඛො උපායෙන ඉමෙ දාරකා න විනස‍්සෙය්‍යු”න‍්ති. අථ ඛො ආයස‍්මා ආනන්‍දො භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසි. “උස‍්සහන‍්ති පන තෙ ආනන්‍ද, දාරකා කාකෙ උඩ‍්ඩාපෙතු?” න‍්ති. “උස‍්සහන‍්ති භගවා”ති. අථ ඛො භගවා එතස‍්මිං නිදානෙ එතස‍්මිං පකරණෙ ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, ඌනපණ‍්ණරසවස‍්සං දාරකං කාකුඩ‍්ඩෙපකං පබ‍්බාජෙතු”න‍්ති.
51. එකල්හි ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේට “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘පසළොස්වසින් අඩු දරු තෙමේ පැවිදි නො කළ යුතුය’ යි පණවන ලද්දේ ය. මේ දරුවෝත් පසළොස්වසට අඩු වයස් ඇත්තෝ ය. කිනම් උපායකින් මේ දරුවෝ නො නැසෙන්නාහු දැ?” යි සිතෙක් උපන. එකල්හි ආයුෂ්මත් වූ ආනන්‍දස්ථවිරයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කාරණය සැළකළහ. එවිට උන්වහන්සේ “ආනන්‍දය, ඒ දරුවෝ කවුඩන් පලවාලීමට හැකි වෙත් දැ?” යි ඇසූහ. “භාග්‍යවතුන්වහන්ස, හැකි වෙත්” යි ආනන්‍දස්ථවිරයන් වහන්සේ පිළිතුරු දුන්හ. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ නිදානයෙහි මේ කාරණයෙහි දැහැමි කතා කොට භික්‍ෂූන් අමතා “මහණෙනි පසළොස්වසින් අඩු වූ කවුඩන් පලවාලීමෙහි පොහොසත් වූ දරුවා පැවිදි කරන්නට අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
52. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස‍්මතො උපනන්‍දස‍්ස සක්‍යපුත‍්තස‍්ස ද‍්වෙ සාමණෙරා හොන‍්ති කණ‍්ටකො ච මහකො ච. තෙ අඤ‍්ඤමඤ‍්ඤං දූසෙසුං. භික‍්ඛූ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම සාමණෙරා එවරූපං අනාචාරං ආචරිස‍්සන‍්තී”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ එකෙන ද‍්වෙ සාමණෙරා උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බා. යො උපට‍්ඨාපෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
52. එකල්හි ආයුෂ්මත් උපනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේට කණ්ටක ය, මහක ය යි සාමණේරයෝ දෙදෙනෙක් වෙති. ඔහු එකිනෙකා දූෂණය කළාහු ය. භික්‍ෂූහු “කෙසේ නම් සාමණේරයෝ මෙබඳු නො සිරිත් කරත් දැයි යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙබව සැළකළහ. “මහණෙනි, එකකු විසින් සාමණේරයෝ දෙදෙනෙක් වෙත තබා ගතයුතු නො වෙත්. යමෙක් තබාගන්නේ නම් දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළ සේක.
53. තෙන ඛො පන සමයෙන භගවා තත්‍ථෙව රාජගහෙ වස‍්සං වසි. තත්‍ථ හෙමන‍්තං. තත්‍ථ ගිම‍්හං. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “ආහුන්‍දරිකා සමණානං සක්‍යපුත‍්තියානං දිසා අන්‍ධකාරා. න ඉමෙසං දිසා පක‍්ඛායන‍්තී”ති.
53. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එහි ම රජගහ නුවර වස් විසූ සේක. හේමන්ත කාලයෙහි ද ග්‍රීෂ්ම කාලයෙහි ද එහි ම විසූ සේක. මිනිස්සු “ශාක්‍යපුත්‍ර වූ මේ ශ්‍රමණයන්ට දිසාවෝ ගැහැටින් සම්බාධයහ. අඳුරු ය. මොවුන්ට දිසාවෝ නො වැටහෙත් (ප්‍රකට නො වෙත්)” යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්.
54. අස‍්සොසුං ඛො භික‍්ඛූ තෙසං මනුස‍්සානං උජ‍්ඣායන‍්තානං ඛීයන‍්තානං විපාචෙන‍්තානං. අථ ඛො තෙ භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. අථ ඛො භගවා ආයස‍්මන‍්තං ආනන්‍ද ආමන‍්තෙසි: “ගච‍්ඡානන්‍ද, අවාපුරණං ආදාය අනුපරිවෙණියං භික‍්ඛූනං ආරොචෙහි: “ඉච‍්ඡතාවුසො භගවා දක‍්ඛිණාගිරිං චාරිකං පක‍්කමිතුං. යස‍්සායස‍්මතො අත්‍ථො, සො ආගච‍්ඡතූ”ති. “එවම‍්භන‍්තෙ” ති ඛො ආයස‍්මා ආනන්‍දො භගවතො පටිස‍්සුත්‍වා අවාපුරණං ආදාය අනුපරිවෙණියං භික‍්ඛූනං ආරොචෙසි. “ඉච‍්ඡතාවුසො භගවා දක‍්ඛිණාගිරිං චාරිකං පක‍්කමිතුං. යස‍්සායස‍්මතො අත්‍ථො, සො ආගච‍්ඡතූ”ති. භික‍්ඛූ එවමාහංසු: “භගවතා ආවුසො ආනන්‍ද, පඤ‍්ඤත‍්තං ‘දසවස‍්සානි නිස‍්සාය වත්‍ථුං. දසවස‍්සෙන නිස‍්සයං දාතුං. තත්‍ථ ච නො ගන‍්තබ‍්බං භවිස‍්සති. නිස‍්සයො ච ගහෙතබ‍්බො භවිස‍්සති, ඉත‍්තරො ච වාසො භවිස‍්සති, පුන ච පච‍්චාගන‍්තබ‍්බං භවිස‍්සති. පුන ච නිස‍්සයො ගහෙතබ‍්බො භවිස‍්සති. සචෙ අම‍්හාකං ආචරියුපජ‍්ඣායා ගමිස‍්සන‍්ති, මයම‍්පි ගමිස‍්සාම. නො චෙ අම‍්හාකං ආචරියුපජ‍්ඣායා ගමිස‍්සන‍්ති, මයම‍්පි න ගමිස‍්සාම. ලහුචිත‍්තකතා නො ආවුසො ආනන්‍ද, පඤ‍්ඤායිස‍්සතී”ති.
54. භික්‍ෂූහු බණින දොඩන දොස් පවරණ ඒ මිනිසුන්ගේ බස් අසා මේ බව භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැළකළහ. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ අමතා “ආනන්‍දය, යතුර ගෙණ පිරිවෙණක් පාසා ගොස් භික්‍ෂූන්ට ‘ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දක්‍ෂිණාගිරියෙහි චාරිකාවට වඩින්නට කැමැති සේක. යම් ආයුෂ්මතෙකුහට (ඒ ගමනින්) වැඩෙක් වේ නම්, හෙතෙමේ ද ඒවා’ යි දන්වාලව” යි වදාළ සේක. “එසේ ය: ස්වාමීනි” යි ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේහට පිළිවදන් දී යතුරුමුදුව ගෙණ පිරිවෙණක් පාසා ගොස් භික්‍ෂූන්ට “ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දක්‍ෂිණාගිරියෙහි චාරිකාවට වඩින්නට කැමැති සේක. යම් ආයුෂ්මතෙකුට වැඩෙක් වේ නම්, හෙතෙමේ ඒවා” යි දැන්වූහ. භික්‍ෂූහු “ඇවැත්නි, ආනන්‍දය, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දසවසක් නිස ගෙණ විසීමට ද දසවස් ඇති මහණහු විසින් නිස දීමට ද නියම කරණ ලද්දේ ය. අප විසින් එහි යා යුතු ද වන්නේ ය. නිස්සය ද ගත යුතු වන්නේ ය. සුලු කලක් විසීමෙක් ද වන්නේ ය. නැවත පෙරළා ආ යුතු ද වන්නේ ය. නැවත නිස්සය ගත යුතු ද වන්නේ ය. (එහෙයින්) අපගේ ආචාර්‍ය්‍යෝපාද්ධ්‍යායයෝත් යන්නෝ නම්, අපි ද යන්නෙමු. අපගේ ආචාර්‍ය්‍යොපාද්ධ්‍යායයෝ නො යන්නෝ නම්, අපි ද නො යන්නෙමු. ඇවැත්නි, ආනන්‍ද ස්ථවිරතුමනි, අපගේ ලඝු සිත් ඇති බවක් පෙණෙන්නේ ය” යි කීහ.
55. අථ ඛො භගවා ඔගණෙන භික‍්ඛුසඞ‍්ඝෙන දක‍්ඛිණාගිරිං චාරිකං පක‍්කාමි. අථ ඛො භගවා දක‍්ඛිණාගිරිස‍්මිං යථාභිරන‍්තං විහරිත්‍වා පුනදෙව රාජගහං පච‍්චාගඤ‍්ඡි. අථ ඛො භගවා ආයස‍්මන‍්තං ආනන්‍දං ආමන‍්තෙසි: “කින‍්නු ඛො ආනන්‍ද තථාගතො ඔගණෙන භික‍්ඛු සඞ‍්ඝෙන දක‍්ඛිණාගිරිං චාරිකං පක‍්කන‍්තො?”ති. අථ ඛො ආයස‍්මා ආනන්‍දො භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසි. අථ ඛො භගවා එතස‍්මිං නිදානෙ එතස‍්මිං පකරණෙ ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, බ්‍යත‍්තෙන භික‍්ඛුනා පටිබලෙන පඤ්ච වස‍්සානි නිස‍්සාය වත්‍ථුං. අබ්‍යත‍්තෙන යාවජීවං.”
55. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අඩු ගණයා ඇති භික්‍ෂුසඞ්ඝයා සමඟ දක්‍ෂිණාගිරියෙහි චාරිකාවට වැඩි සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දක්‍ෂිණාගිරියෙහි කැමැති තාක් කල් වාසය කොට නැවතත් රජගහ නුවරට පෙරළා වැඩි සේක. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ අමතා “ආනන්‍දය, කුමක් හෙයින් තථාගත තෙමේ අඩු ගණයා ඇති භික්‍ෂුසඞ්ඝයා සමග දක්‍ෂිණාගිරියෙහි චාරිකාවට වැඩියේ දැ?” යි ඇසූහ. එවිට ආනන්‍දස්ථවිරයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කාරණය සැළකළහ. ඉක්බිති උන්වහන්සේ මේ නිදානයෙහි මේ කාරණයෙහි දැහැමිකතා කොට “මහණෙනි, ප්‍රතිබල සම්පන්න වූ ව්‍යක්ත භික්‍ෂූහු විසින් පස්වසක් (උපාද්ධ්‍යායයන් හෝ ආචාර්‍ය්‍යයන්) ඇසුරු කොට වසන්නට ද අව්‍යක්ත භික්‍ෂූහු විසින් දිවි තිබෙන තුරු (උපාද්ධ්‍යායයන් හෝ ආචාර්‍ය්‍යයන්) ඇසුරු කොට වසන්නට ද අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
56. “පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං. න අසෙඛෙන සීලක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න අසෙඛෙන සමාධික‍්ඛන්‍ධෙන -පෙ- න අසෙඛෙන පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙන න අසෙඛෙන විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙන - න අසෙඛෙන විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
56. “මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් භික්‍ෂූහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය. අසේඛ වු සීලක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ පඤ්ඤාක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ විමුත්තික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් භික්‍ෂූහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය.”
57. “පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං. අසෙඛෙන සීලක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, අසෙඛෙන සමාධික‍්ඛන්‍ධෙන - අසෙඛෙන පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙන - අසෙඛෙන විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙන - අසෙඛෙන විමුත‍්තිඤාණ- දස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
57. “මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් භික්‍ෂූහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය. අසේඛ වූ සීලක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධයෙන් – අසේඛ වූ පඤ්ඤාක්ඛන්‍ධයෙන් – අසේඛ වූ විමුත්තික්ඛන්‍ධයෙන් – අසේඛ වූ විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් භික්‍ෂූහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය.”
58. අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං. අස‍්සද‍්ධො හොති, අහිරිකො හොති, අනොත‍්තාපී හොති, කුසීතො හොති, මුට‍්ඨස‍්සති හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
58. “මහණෙනි, අනිකුදු කරුණු පසකින් යුත් භික්‍ෂූහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය. ශ්‍රද්ධා නැත්තේ ද, ලජ්ජා නැත්තේ ද, පවට බිය නැත්තේ ද, කුසීත ද, මුළා වූ සිහි ඇත්තේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් භික්‍ෂූහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය.”
59. “පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං. සද‍්ධො හොති, හිරිමා හොති, ඔත‍්තාපී හොති, ආරද‍්ධවිරියො හොති, උපට‍්ඨිතසති හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
59. “මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් භික්‍ෂූහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය. ශ්‍රද්ධා ඇත්තේ ද, ලජ්ජා ඇත්තේ ද, පවට බිය ඇත්තේ ද, පටන් ගත් වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ ද, එළඹ සිටි සිහි ඇත්තේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් භික්‍ෂූහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය.”
60. “අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං. අධිසීලෙ සීලවිපන‍්නො හොති, අජ‍්ඣාචාරෙ ආචාරවිපන‍්නො හොති, අතිදිට‍්ඨියා දිට‍්ඨිවිපන‍්නො හොති, අප‍්පස‍්සුතො හොති, දුප‍්පඤ‍්ඤො හොති. ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
60. “මහණෙනි, අනිකුදු කරුණු පසකින් යුත් භික්‍ෂූහු විසින් ඇදුරකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය. අධිසීලයෙහි සීලවිපත්තියට පැමිණියේ ද, අජ්ඣාචාරයෙහි ආචාරවිපත්තියට පැමිණියේ ද, අන්තග්ගාහික දිට්ඨි ගැණීමෙන් දිට්ඨිවිපත්තියට පැමිණියේ වේ ද, අල්පශ්‍රැත වේ ද, ප්‍රඥා නැත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් භික්‍ෂූහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය.”
61. “පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං: න අධිසීලෙ සීලවිපන‍්නො හොති, න අජ‍්ඣාචාරෙ ආචාරවිපන‍්නො හොති, න අතිදිට‍්ඨියා දිට‍්ඨිවිපන‍්නො හොති, බහුස‍්සුතො හොති, පඤ‍්ඤවා හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
61. “මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් භික්‍ෂූහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය. අධිසීලයෙහි සීලවිපත්තියට නො පැමිණියේ ද, අජ්ඣාචාරයෙහි ආචාරවිපත්තියට නො පැමිණියේ ද, අන්තග්ගාහිකදිට්ඨි ගැණීමෙන් දිට්ඨිවිපත්තියට නො පැමිණියේ ද, බහුශ්‍රුත වේ ද, ප්‍රඥා ඇත්තේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් භික්‍ෂූහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු කොට විසිය යුතු ය.”
62. “අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං: ආපත‍්තිං න ජානාති, අනාපත‍්තිං න ජානාති, ලහුකං ආපත‍්තිං න ජානාති, ගරුකං ආපත‍්තිං න ජානාති, උභයානි ඛො පනස‍්ස පාතිමොක‍්ඛානි විත්‍ථාරෙන න ස‍්වාගතානි හොන‍්ති, න සුවිභත‍්තානි න සුප‍්පවත‍්තීනි න සුවිනිච‍්ඡිතානි සුත‍්තසො අනුබ්‍යඤ‍්ජනසො, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
62. “මහණෙනි, අනිකුදු කරුණු පසකින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය. ආපත්තිය නො ද නී ද, අනාපත්තිය නො දනී ද, ලහුකාපත්තිය නො දනී ද, ගරුකාපත්තිය නො දනී ද, ඔහුට උභයප්‍රාතිමෝක්‍ෂයෝ විස්තර (උභතෝවිභඞ්ග) වශයෙන් මනා සේ අවබෝධ වූවාහු නො වෙත් ද, මාතෘකා–විභඞ්ග වශයෙන් මනා සේ බෙදුනාහු නො වෙත් ද, වාචෝද්ගත කිරීම් වශයෙන් මනා සේ පවත්නාහු නො වෙත් ද, මාතෘකා වශයෙන් හා විභඞ්ග වශයෙන් මනා සේ විනිශ්චය කරණ ලද්දාහු නො වෙත් ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය.”
63. “පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං: ආපත‍්තිං ජානාති, අනාපත‍්තිං ජානාති, ලහුකං ආපත‍්තිං ජානාති, ගරුකං ආපත‍්තිං ජානාති, උභයානි ඛො පනස‍්ස පාතිමොක‍්ඛානි විත්‍ථාරෙන ස‍්වාගතානි හොන‍්ති, සුවිභත‍්තානි සුප‍්පවත‍්තීනි සුවිනිච‍්ඡිතානි සුත‍්තසො අනුබ්‍යඤ‍්ජනසො, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
63. “මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් භික්‍ෂූහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය. ආපත්තිය දනී ද, අනාපත්තිය දනී ද, ලහුකාපත්තිය දනී ද, ගරුකාපත්තිය දනී ද, ඔහුට උභය ප්‍රාතිමොක්‍ෂයෝ විස්තර (උභතෝවිභඞ්ග) වශයෙන් මනා සේ අවබෝධ වූවාහු වෙත් ද, මාතෘකාවිභඞ්ග වශයෙන් මනා සේ බෙදුනාහු වෙත් ද, වාචෝද්ගත කිරීම් වශයෙන් මනා සේ පවත්නාහු වෙත් ද, මාතෘකා වශයෙන් හා විභඞ්ග වශයෙන් මනා සේ විනිශ්චය කරණ ලද්දාහු වෙත් ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය.”
64. “අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං: ආපත‍්තිං න ජානාති, අනාපත‍්තිං න ජානාති, ලහුකං ආපත‍්තිං න ජානාති, ගරුකං ආපත‍්තිං න ජානාති, ඌනපඤ‍්චවස‍්සො හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
64. “මහණෙනි, අනිකුදු කරුණු පසකින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය. ආපත්තිය නො දනී ද, අනාපත්තිය නො දනී ද, ලහුකාපත්තිය නො දනී ද, ගරුකාපත්තිය නො දනී ද, අඩු පස්වස් ඇත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය.”
65. “පඤ‍්චහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං: ආපත‍්තිං ජානාති, අනාපත‍්තිං ජානාති, ලහුකං ආපත‍්තිං ජානාති, ගරුකං ආපත‍්තිං ජානාති, පඤ‍්චවස‍්සො වා හොති අතිරෙක පඤ‍්චවස‍්සො වා, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
65. “මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය. ආපත්තිය දනී ද, අනාපත්තිය දනී ද, ලහුකාපත්තිය දනී ද, ගරුකාපත්තිය දනී ද, පස්වස් ඇත්තේ හෝ පස්වසින් වැඩි වස් ඇත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය.”
66. “ඡහි භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං: න අසෙඛෙන සීලක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, න අසෙඛෙන සමාධික‍්ඛන්‍ධෙන -පෙ- න අසෙඛෙන පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙන -පෙ- න අසෙඛෙන විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙන - න අසෙඛෙන විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, ඌනපඤ‍්චවස‍්සො හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
66. “මහණෙනි, කරුණු සයකින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය. අසේඛ වූ සීලක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ පඤ්ඤාක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ විමුත්තික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අසේඛ වූ විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත නො වේ ද, අඩු පස්වස් ඇත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය.”
67. “ඡහි භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං: අසෙඛෙන සීලක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, අසෙඛෙන සමාධික‍්ඛන්‍ධෙන -පෙ- අසෙඛෙන පඤ‍්ඤාක‍්ඛන්‍ධෙන - අසෙඛෙන විමුත‍්තික‍්ඛන්‍ධෙන - අසෙඛෙන විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනක‍්ඛන්‍ධෙන සමන‍්නාගතො හොති, පඤ‍්චවස‍්සො වා හොති අතිරෙකපඤ‍්චවස‍්සො වා, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
67. “මහණෙනි, කරුණු සයකින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය. අසේඛ වූ සීලක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, අසේඛ වූ සමාධික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, අසේඛ වූ පඤ්ඤාක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, අසේඛ වූ විමුත්කික්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, අසේඛ වූ විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්‍ධයෙන් යුක්ත වේ ද, පස් වස් ඇත්තේ හෝ පස්වසින් වැඩි වස් ඇත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය.”
68. “අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ, ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං: අස‍්සද‍්ධො හොති, අහිරිකො හොති, අනොත‍්තාපී හොති, කුසීතො හොති, මුට‍්ඨස‍්සති හොති, ඌනපඤ‍්චවස‍්සො හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
68. “මහණෙනි, අනිකුදු කරුණු සයකින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය. ශ්‍රද්ධා නැත්තේ ද, ලජ්ජා නැත්තේ ද, පවට බිය නැත්තේ ද, කුසීත ද, මුළා වූ සිහි ඇත්තේ වේ ද, අඩු පස්වස් ඇත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය.”
69. “ඡහි භික‍්ඛවෙ අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං: සද‍්ධො හොති, හිරිමා හොති, ඔත‍්තාපී හොති, ආරද‍්ධවිරියො හොති, උපට‍්ඨිතස‍්සති හොති, පඤ‍්චවස‍්සො වා හොති, අතිරෙකපඤ‍්චවස‍්සො වා, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
69. “මහණෙනි, කරුණු සයකින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය. ශ්‍රද්ධා ඇත්තේ ද, ලජ්ජා ඇත්තේ ද, පවට බිය ඇත්තේ ද, පටන් ගත් වීර්‍ය්‍යය ඇත්තේ ද, එළඹ සිටි සිහි ඇත්තේ ද, පස්වස් ඇත්තේ හෝ පස්වසින් වැඩි වස් ඇත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය.”
70. “අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ, ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං: අධිසීලෙ සීලවිපන‍්නො හොති, අජ‍්ඣාචාරෙ ආචාරවිපන‍්නො හොති, අතිදිට‍්ඨියා දිට‍්ඨිවිපන‍්නො හොති, අප‍්පස‍්සුතො හොති, දුප‍්පඤ‍්ඤො හොති, ඌනපඤ‍්චවස‍්සො හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
70. “මහණෙනි, අනිකුදු කරුණු සයකින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය. අධිසීලයෙහි සීලවිපත්තියට පැමිණියේ වේ ද, අජ්ඣාචාරයෙහි ආචාරවිපත්තියට පැමිණියේ වේ ද, අන්තග්ගාහිකදිට්ඨි ගැණීමෙන් දිට්ඨිවිපත්තියට පැමිණියේ වේ ද, අල්ප ශ්‍රැත වේ ද, ප්‍රඥා නැත්තේ වේ ද, අඩු පස්වස් ඇත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය.”
71. “ඡහි භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං: න අධිසීලෙ සීලවිපන‍්නො හොති, න අජ‍්ඣාචාරෙ ආචාරවිපන‍්නො හොති, න අතිදිට‍්ඨියා දිට‍්ඨිවිපන‍්නො හොති, බහුස‍්සුතො හොති, පඤ‍්ඤවා හොති, පඤ‍්චවස‍්සො වා හොති, අතිරෙකපඤ‍්චවස‍්සො වා, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
71. “මහණෙනි, කරුණු සයකින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය. අධිසීලයෙහි සීලවිපත්තියට නො පැමිණියේ වේ ද, අජ්ඣාචාරයෙහි ආචාරවිපත්තියට නො පැමිණියේ වේ ද, අන්තග්ගාහික දිට්ඨි ගැණීමෙන් දිට්ඨිවිපත්තියට නො පැමිණියේ වේ ද, බහුශ්‍රුත වේ ද ප්‍රඥා ඇත්තේ වේ ද, පස්වස් ඇත්තේ හෝ පස්වසින් වැඩි වස් ඇත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය.”
72. “අපරෙහිපි භික‍්ඛවෙ, ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං: ආපත‍්තිං න ජානාති, අනාපත‍්තිං න ජානාති, ලහුකං ආපත‍්තිං න ජානාති, ගරුකං ආපත‍්තිං න ජානාති, උභයානි ඛො පනස‍්ස පාතිමොක‍්ඛානි විත්‍ථාරෙන න ස‍්වාගතානි හොන‍්ති, න සුවිභත‍්තානි න සුප‍්පවත‍්තීනි න සුවිනිච‍්ඡිතානි සුත‍්තසො අනුබ්‍යඤ‍්ජනසො, ඌනපඤ‍්චවස‍්සො හොති, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං.”
72. “මහණෙනි, අනිකුදු කරුණු සයකින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය. ආපත්තිය නො දනී ද, අනාපත්තිය නො දනී ද, ලහුකාපත්තිය නො දනී ද, ගරුකාපත්තිය නො දනී ද, ඔහුට උභය ප්‍රාතිමොක්‍ෂයෝ විස්තර (උභතෝවිභඞ්ග) වශයෙන් මනා සේ අවබෝධ වූවාහු නො වෙත් ද, මාතෘකා–විභඞ්ග වශයෙන් බෙදුනාහු නො වෙත් ද, වාචෝද්ගත කිරීම් වශයෙන් මනා සේ පවත්නාහු නො වෙත් ද, මාතෘකා වශයෙන් හා විභඞ්ග වශයෙන් මනා සේ විනිශ්චය කරණ ලද්දාහු නො වෙත් ද, අඩු පස්වස් ඇත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට නො විසිය යුතු ය.”
73. “ඡහි භික‍්ඛවෙ, අඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බං: ආපත‍්තිං ජානාති, අනාපත‍්තිං ජානාති, ලහුකං ආපත‍්තිං ජානාති, ගරුකං ආපත‍්තිං ජානාති, උභයානි ඛො පනස‍්ස පාතිමොක‍්ඛානි විත්‍ථාරෙන ස‍්වාගතානි හොන‍්ති, සුවිභත‍්තානි සුප‍්පවත‍්තීනි සුවිනිච‍්ඡිතානි සුත‍්තසො අනුබ්‍යඤ‍්ජනසො, පඤ්ච වස‍්සො වා හොති අතිරෙකපඤ‍්චවස‍්සො වා, ඉමෙහි ඛො භික‍්ඛවෙ, ඡහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතෙන භික‍්ඛුනා අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බන‍්ති.”
73. “මහණෙනි, කරුණු සයකින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය. ආපත්තිය දනී ද, අනාපත්තිය දනී ද, ලහුකාපත්තිය දනී ද, ගරුකාපත්තිය දනී ද, ඔහුට උභය ප්‍රාතිමොක්‍ෂයෝ විස්තර (උභතෝවිභඞ්ග) වශයෙන් මනා සේ අවබෝධ වූවාහු වෙත් ද, මාතෘකා–විභඞ්ග වශයෙන් මනා සේ බෙදුනාහු වෙත් ද, වාචෝද්ගත කිරීම් වශයෙන් මනා සේ පවත්නාහු වෙත් ද, මාතෘකාවශයෙන් හා විභඞ්ගවශයෙන් මනා සේ විනිශ්චය කරණ ලද්දාහු වෙත් ද, පස්වස් ඇත්තේ හෝ පස්වසින් වැඩි වස් ඇත්තේ වේ ද, මහණෙනි, මේ කරුණු සයින් යුත් භික්‍ෂුහු විසින් ඇදුරෙකු ඇසුරු නො කොට විසිය යුතු ය.”
අභයූවරභාණවාරං නිට‍්ඨිතො - අට‍්ඨමං.
අටවන අභයූවරබණවර නිමි.
1. අථ ඛො භගවා රාජගහෙ යථාභිරන‍්තං විහරිත්‍වා යෙන කපිලවත්‍ථු තෙන චාරිකං පක‍්කාමි. අනුපුබ‍්බෙන චාරිකං චරමානො යෙන කපිලවත්‍ථු තදවසරි.
1. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රජගහ නුවර කැමැතිතාක් කල් වැඩ වාසය කොට කිඹුල්වත් නුවරට වැඩිසේක. පිළිවෙළින් සැරිසරා වඩනා සේක් කිඹුල්වත්නගරයට පැමිණියහ.
2. තත්‍රසුදං භගවා සක‍්කෙසු විහරති කපිලවත්‍ථුස‍්මිං නිග්‍රොධාරාමෙ. අථ ඛො භගවා පුබ‍්බණ‍්හසමයං නිවාසෙත්‍වා පත‍්තචීවරමාදාය යෙන සුද‍්ධොදනස‍්ස සක‍්කස‍්ස නිවෙසනං, තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා පඤ‍්ඤත‍්තෙ ආසනෙ නිසීදි.
2. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එහි ශාක්‍යජනපදයෙහි කිඹුල්වත් නුවර නිග්‍රෝධාරාමයෙහි වැඩ වෙසෙති. එකල්හි උන්වහන්සේ පෙරවරුයෙහි හැඳ පොරොවා ගෙණ පාසිවුරු ගෙණ ශුද්ධෝදන ශාක්‍යරජුගේ ප්‍රාසාදයට වැඩිසේක. වැඩ පැණවූ අසුනෙහි වැඩ හුන් සේක.
3. අථ ඛො රාහුලමාතා දෙවී රාහුලකුමාරං එතදවොච: “එසො තෙ රාහුල, පිතා. ගච‍්ඡස‍්සු. දායජ‍්ජං යාචාහී”ති. අථ ඛො රාහුලො කුමාරො යෙන භගවා, තෙනුපසඞ‍්කමි, උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවතො පුරතො, අට‍්ඨාසි: “සුඛා තෙ සමණ ඡායා”ති.
3. ඉක්බිති රාහුලමාතෘ වූ දේවී තොමෝ රාහුල කුමරුට “රාහුලය, මේ තෙමේ ඔබගේ පියා ය. යව. දායාද්‍ය (උරුමය) ඉල්ලව” යි කිවු ය. එවිට රාහුල කුමාර තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරා ගොස් උන්වහන්සේගේ ඉදිරියෙහි සිටියේ “ශ්‍රමණය, ඔබගේ සෙවණ මට සැප ය” යි කී ය.
4. අථ ඛො භගවා උට‍්ඨායාසනා පක‍්කාමි. අථ ඛො රාහුලො කුමාරො භගවන‍්තං පිට‍්ඨිතො පිට‍්ඨිතො අනුබන්‍ධි: “දායජ‍්ජං මෙ සමණ දෙහි. දායජ‍්ජං මෙ සමණ දෙහී”ති. අථ ඛො භගවා ආයස‍්මන‍්තං සාරිපුත‍්තං ආමන‍්තෙසි: “තෙන හි ත්‍වං සාරිපුත‍්ත, රාහුලකුමාරං පබ‍්බාජෙහී”ති. “කථාහම‍්භන‍්තෙ, රාහුලකුමාරං පබ‍්බාජෙමී?”ති.
4. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හුනස්නෙන් නැඟිට වැඩිසේක. එවිට රාහුලකුමාර තෙමේ “ශ්‍රමණය, මට දායාද්‍ය දෙව. ශ්‍රමණය, මට දායාද්‍ය දෙව” යි උන්වහන්සේ පිටිපස ලුහුබැඳ ගියේ ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේ අමතා “ශාරීපුත්‍රය, එසේ නම් රාහුල කුමරු පැවිදි කරව” යි නියම කළ සේක. “ස්වාමීනි, මම කෙසේ රාහුල කුමරු පැවිදි කරම් දැ?” යි උන්වහන්සේ ඇසූහ.
5. අථ ඛො භගවා එතස‍්මිං නිදානෙ එතස‍්මිං පකරණෙ ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, තීහි සරණගමනෙහි සාමණෙරපබ‍්බජ‍්ජං. එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ, පබ‍්බාජෙතබ‍්බො: පඨමං කෙසමස‍්සුං ඔහාරාපෙත්‍වා කාසායානි වත්‍ථානි අච‍්ඡාදාපෙත්‍වා එකංසං උත‍්තරාසඞ‍්ගං කාරාපෙත්‍වා භික‍්ඛූනං පාදෙ වන්‍දාපෙත්‍වා උක‍්කුටිකං නිසීදාපෙත්‍වා අඤ‍්ජලිම‍්පග‍්ගණ‍්හාපෙත්‍වා ‘එවං වදෙහි’ති වත‍්තබ‍්බො: බුද‍්ධං සරණං ගච‍්ඡාමි. ධම‍්මං සරණං ගච‍්ඡාමි. සඞ‍්ඝං සරණං ගච‍්ඡාමි. දුතියම‍්පි බුද‍්ධං සරණං ගච‍්ඡාමි. දුතියම‍්පි ධම‍්මං සරණං ගච‍්ඡාමි. දුතියම‍්පි සඞ‍්ඝං සරණං ගච‍්ඡාමි. තතියම‍්පි බුද‍්ධං සරණං ගච‍්ඡාමි. තතියම‍්පි ධම‍්මං සරණං ගච‍්ඡාමි. තතියම‍්පි සඞ‍්ඝං සරණං ගච‍්ඡාමී’ති. අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, ඉමෙහි තීහි සරණගමනෙහි සාමණෙරපබ‍්බජ‍්ජ”න‍්ති.
5. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ නිදානයෙහි මෙ කාරණයෙහි දැහැමිකතා කොට භික්‍ෂූන් අමතා “මහණෙනි, මම සරණ ගමනයෙන් හෙරණ පැවිද්ද අනුදනිමි. මහණෙනි, මෙසේ පැවිදි කළ යුතු ය. පළමු කොට කෙස් රැවුල් බැහැර කරවා කසාවත් හඳවා උතුරුසඟසිවුර එකස් කරවා භික්‍ෂූන්ගේ පා වඳවා උක්කුටිකයෙන් හිඳුවා ඇඳිලි ගන්වා ‘මෙසේ කියව’ යි කිය යුතු ය. ‘බුදුන් සරණ කොට යෙමි. දහම් සරණ කොට යෙමි. සඟුන් සරණ කොට යෙමි. දෙවනු ද බුදුන් සරණ කොට යෙමි. දෙවනු ද දහම් සරණ කොට යෙමි. දෙවනු ද සඟුන් සරණ කොට යෙමි. තෙවනු ද බුදුන් සරණ කොට යෙමි. තෙවනු ද දහම් සරණ කොට යෙමි. තෙවනු ද සඟුන් සරණ කොට යෙමි’ යි. මහණෙනි, මේ තුන් සරණගමනයෙන් හෙරණ පැවිද්ද අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
6. අථ ඛො ආයස‍්මා සාරිපුත‍්තො රාහුලං කුමාරං පබ‍්බාජෙසි. අථ ඛො සුද‍්ධොදනො සක‍්කො යෙන භගවා, තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. එකමන‍්තං නිසින‍්නො ඛො සුද‍්ධොදනො සක‍්කො භගවන‍්තං එතදවොච: “එකාහං භන‍්තෙ, භගවන‍්තං වරං යාචාමී”ති. “අතික‍්කන‍්තවරා ඛො ගොතම, තථාගතා”ති. “යඤ‍්ච භන‍්තෙ, කප‍්පති යඤ‍්ච අනවජ‍්ජ”න‍්ති. “වදෙහි ගොතමා”ති. “භගවති මෙ භන‍්තෙ, පබ‍්බජිතෙ අනප‍්පකං දුක‍්ඛං අහොසි. තථා නන්‍දෙ. අධිමත‍්තං රාහුලෙ. පුත‍්තපෙමං භන‍්තෙ, ඡවිං ඡින්‍දති. ඡවිං ඡෙත්‍වා චම‍්මං ඡින්‍දති. චම‍්මං ඡෙත්‍වා මංසං ඡින්‍දති. මංසං ඡෙත්‍වා නහාරුං ඡින්‍දති. නහාරුං ඡෙත්‍වා අට‍්ඨිං ඡින්‍දති. අට‍්ඨිං ඡෙත්‍වා අට‍්ඨිමිඤ‍්ජං ආහච‍්ච තිට‍්ඨති. සාධු භන‍්තෙ, අය්‍යා අනනුඤ‍්ඤාතං මාතාපිතූහි පුත‍්තං න පබ‍්බාජෙය්‍යු”න‍්ති.
6. එකල්හි ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේ රාහුල කුමරු පැවිදි කළහ. ඉක්බිති ශුද්ධෝදන ශාක්‍ය තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරා ගොස් වැඳ පසෙක හිඳ “ස්වාමීනි, මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අතින් එක් වරයක් ඉල්ලමි” යි සැළකෙළේ ය. එවිට උන්වහන්සේ “ගෞතමය, තථාගතයෝ ඉක්මවූ වර ඇත්තෝ ය” යි වදාළ සේක. “ස්වාමීනි, යම් වරයෙක් කැප වේ ද, යම් වරයෙක් නිදොස් වේ ද, එබඳු වරයක් ඉල්ලමි” යි හේ කීය. එකල්හි “ගෞතමය, කියව”යි වදාළ සේක. “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පැවිදි වූ කල්හි මට මහත් දුකෙක් උපන. නන්‍ද කුමරු පැවිදි වූ – කල්හි ද එසේ ම වි ය. රාහුල කුමරු පැවිදි වූ කල්හි එයට වැඩි දුකෙක් වි ය. ස්වාමීනි, පුත්‍රප්‍රේමය සිරුරෙහි සිවිය සිඳි යි. සිවිය සිඳ සම සිඳි යි. සම සිඳ මස් සිඳි යි. මස් සිඳ නහර සිඳි යි. නහර සිඳ ඇට සිඳි යි. ඇට සිඳ ඇටමිදුලු හැපී පැතිර සිටි යි. ස්වාමීනි, ආර්‍ය්‍යයන් වහන්සේලා මවුපියන් විසින් නො අනු දන්නා ලද පුත්‍රයකු පැවිදි නො කරන්නෝ නම් මැනැවැ” යි සැළකෙළේ ය.
7. අථ ඛො භගවා සුද‍්ධොදනං සක‍්කං ධම‍්මියා කථාය සන්‍දස‍්සෙසි. සමාදපෙසි. සමුත‍්තෙජෙසි. සම‍්පහංසෙසි. අථ ඛො සුද‍්ධොදනො සක‍්කො භගවතා ධම‍්මියා කථාය සන්‍දස‍්සිතො සමාදපිතො සමුත‍්තෙජිතො සම‍්පහංසිතො උට‍්ඨායාසනා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා පදක‍්ඛිණං කත්‍වා පක‍්කාමි.
7. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ශුද්ධෝදන ශාක්‍යයාට දැහැමි කතා වෙන් මොනවට කරුණු දැක්වූහ. කුසල් දහම්හි සමාදන් කරවූහ. මොනවට තියුණු කරවූහ. මොනවට සතුටු කරවූහ. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මොනවට කරුණු දක්වනලද කුසල්දහම්හි සමාදන් කරවන ලද මොනවට තියුණු කරවන ලද මොනවට සතුටු කරවනලද ශුද්ධෝදන ශාක්‍ය තෙමේ හුනස්නෙන් නැඟිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ පැදකුණු කොට ගියේ ය.
8. අථ ඛො භගවා එතස‍්මිං නිදානෙ එතස‍්මිං පකරණෙ ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “න භික‍්ඛවෙ අනනුඤ‍්ඤාතො මාතාපිතූහි පුත‍්තො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. යො පබ‍්බාජෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
8. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ නිදානයෙහි මේ කාරණයෙහි දැහැමිකතා කොට භික්‍ෂූන් අමතා “මහණෙනි, මවුපියන් විසින් නො අනුදත් පුත්‍ර තෙමේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. යමෙක් පැවිදි කරන්නේ නම දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළ සේක.
රාහුලවත්‍ථුකථා නිට‍්ඨිතා.
රාහුල වස්තු කථාව නිමි.
1. අථ ඛො භගවා කපිලවත්‍ථුස‍්මිං යථාභිරන‍්තං විහරිත්‍වා යෙන සාවත්‍ථි, තෙන චාරිකං පක‍්කාමි. අනුපුබ‍්බෙන චාරිකං චරමානො යෙන සාවත්‍ථි, තදවසරි. තත්‍ර සුදං භගවා සාවත්‍ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ‍්ඩිකස‍්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස‍්මතො සාරිපුත‍්තස‍්ස උපට‍්ඨාකකුලං ආයස‍්මතො සාරිපුත‍්තස‍්ස සන‍්තිකෙ දාරකං පාහෙසි: “ඉමං දාරකං ථෙරො පබ‍්බාජෙතූ”ති.
1. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කිඹුල්වත් පුරයෙහි කැමැති තාක් කල් වැස සැවැත් නුවර බලා වැඩි සේක. පිළිවෙළින් සැරිසරනා වඩනා සේක් සැවැත් නුවරට පැමිණ එහි ජේතවන නම් වූ අනාථපිණ්ඩිකසිටුහුගේ ආරාම යෙහි වැඩ වෙසෙති. එකල්හි ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේ ගේ උපස්ථායක කුලයක් “මේ දරුවා ස්ථවිරයන් වහන්සේ පැවිදි කරණ සේක්වා” යි ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන්වහන්සේ වෙතට දරුවකු යැවී ය.
2. අථ ඛො ආයස‍්මතො සාරිපුත‍්තස‍්ස එතදහොසි: “භගවතා පඤ‍්ඤත‍්තං ‘න එකෙන ද‍්වෙ සාමණෙරා උපට‍්ඨාපෙතබ‍්බා’ති. අයඤ‍්ච මෙ රාහුලො සාමණෙරො. කථන‍්නු ඛො මයා පටිපජ‍්ජිතබ‍්බ”න‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසි. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, බ්‍යත‍්තෙන භික‍්ඛුනා පටිබලෙන එකෙන ද‍්වෙ සාමණෙරෙ උපට‍්ඨාපෙතුං. යාවතකෙ වා පන උස‍්සහති ඔවදිතුං අනුසාසිතුං, තාවතකෙ උපට‍්ඨාපෙතු”න‍්ති.
2. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් ශාරීපුත්‍ර ස්ථවිරයන් වහන්සේට “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘සාමණේරයෝ දෙදෙනෙක් එකෙකු විසින් ලඟ තබා නො ගත යුත්තාහ’ යි පණවන ලද්දේ ය. මේ රාහුල තෙමේ ද මාගේ සාමණේරයෙක් වේ. එහෙයින් මෙහි දී මා විසින් කෙසේ පිළිපැදිය යුතු දැ?” යි කල්පනා වි ය. මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැළකළහ. “මහණෙනි, ප්‍රතිබලසම්පන්න වූ ව්‍යක්ත වූ එක් භික්‍ෂුනමක් විසින් සාමණේරයන් දෙදෙනකුන් තබාගන්නට ද, යම් පමණ සාමණෙරයන්ට අවවාද කරන්නට අනුශාසනා කරන්නට පොහොසත් නම් එපමණ සාමණේරයන් තබා ගන්නට ද අනුදනිමි” යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ සේක.
3. අථ ඛො සාමණෙරානං එතදහොසි: “කති නු ඛො අම‍්හාකං සික‍්ඛාපදානි? කත්‍ථ ච අම‍්හෙහි සික‍්ඛිතබ‍්බ?”න‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, සාමණෙරානං දස සික‍්ඛාපදානි. තෙසු ච සාමණෙරෙහි සික‍්ඛිතුං. පාණාතිපාතා වෙරමණී, අදින‍්නාදානා වෙරමණී, අබ්‍රහ‍්මචරියා වෙරමණී, මුසාවාදා වෙරමණී, සුරාමෙරයමජ‍්ජපමාදට‍්ඨානා වෙරමණී, විකාලභොජනා වෙරමණී, නච‍්චගීතවාදිතවිසූකදස‍්සනා වෙරමණී, මාලාගන්‍ධවිලෙපනධාරණමණ‍්ඩනවිභූසනට‍්ඨානා වෙරමණී, උච‍්චාසයනමහාසයනා වෙරමණී, ජාතරූපරජතපටිග‍්ගහණා වෙරමණී. අනුජානාමි, භික‍්ඛවෙ, සාමණෙරානං ඉමානි දස සික‍්ඛාපදානි. ඉමෙසු ච සාමණෙරෙහි සික‍්ඛිතු”න‍්ති.
3. එකල්හි සාමණෙරයන්ට “අපට කෙතෙක් ශික්‍ෂාපදයෝ වෙත් ද? අප විසින් කිනම් ශික්‍ෂාපදයන්හි හික්මිය යුතු දැ?” යි සිත් වි ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. උන්වහන්සේ “මහණෙනි, සාමණෙරයන්ට ශික්‍ෂාපද දසයක් ද සාමණේරයන් විසින් එහි හික්මෙන්නට ද අනුදනිමි. සතුන් මැරීමෙන් වැළකීම, නුදුන් දෙය ගැණීමෙන් වැළකීම, මෙවුන්දම් සෙවීමෙන් වැළකීම, බොරු කීමෙන් වැළකීම, මත් වීමට හා පමා වට කරුණු වූ රහමෙර බීමෙන් වැළකීම, විකල්බොජුනෙන් වැළකීම, නැටුම් ගැයුම් වැයුම් විසුළු දැක්මෙන් වැළකීම, මල් හා සුවඳ විලෙවුන් දැරීම අඩු තැන් පිරවීමෙන් සැරසීම අබරණ ලා සැදීම යන මෙයින් වැළකීම, උසසුන්මහස්නෙන් වැළකීම, රන් රිදී මසු කහවණු පිළිගැන්මෙන් වැළකීම, මහණෙනි, සාමණෙරයන්ට මේ දශශික්‍ෂා පදයන් ද මේ දශශික්‍ෂාපදයන්හි හික්මෙන්නට ද අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
4. තෙන ඛො පන සමයෙන සාමණෙරා භික‍්ඛූසු අගාරවා අප‍්පතිස‍්සා අසභාගවුත‍්තිකා විහරන‍්ති. භික‍්ඛූ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති – “කථං හි නාම සාමණෙරා භික‍්ඛූසු අගාරවා අප‍්පතිස‍්සා අසභාගවුත‍්තිකා විහරිස‍්සන‍්තී”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතස‍්ස සාමණෙරස‍්ස දණ‍්ඩකම‍්මං කාතුං: භික‍්ඛූනං අලාභාය පරිසක‍්කති, භික‍්ඛූනං අනත්‍ථාය පරිසක‍්කති, භික‍්ඛූනං අවාසාය පරිසක‍්කති, භික‍්ඛූ අක‍්කොසති පරිභාසති, භික‍්ඛූ භික‍්ඛූහි භෙදෙති, අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, ඉමෙහි පඤ‍්චහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතස‍්ස සාමණෙරස‍්ස දණ‍්ඩකම‍්මං කාතු”න‍්ති.
4. එකල්හි සාමණේරයෝ භික්‍ෂූන් කෙරෙහි ගෞරව නැත්තෝ යටත් පැවැතුම් නැත්තෝ සභාග පැවැතුම් නැත්තෝ ව වෙසෙති. භික්‍ෂූහු “කෙසේ නම් සාමණේරයෝ භික්‍ෂූන් කෙරෙහි ගෞරව නැත්තෝ යටත් පැවැතුම් නැත්තෝ සභාග පැවැතුම් නැත්තෝ ව වාසය කරත් දැයි” යි අවමන් කෙරෙත්, නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. මේ බව භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැළකළහ. උන්වහන්සේ “මහණෙනි, කරුණු පසකින් යුත් සාමණේරයාහට දඬුවම් කිරීමට අනුදනිමි. භික්‍ෂූන්ට ලාභ නො ලැබෙන්නට උත්සාහ කෙරේ ද, භික්‍ෂූන්ට උපද්‍රව පිණිස උත්සාහ කෙරේ ද, භික්‍ෂූන්ගේ නො විසීම පිණිස උත්සාහ කෙරේ ද, භික්‍ෂූන්ට ආක්‍රෝශ කෙරේ ද පරිභව කෙරේ ද, කේලාම් කියා භික්‍ෂූන් භික්‍ෂූන් හා බිඳවයි ද, මහණෙනි, මේ කරුණු පසින් යුත් සාමණේරයාහට දඬුවම් කරන්නට අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
5. අථ ඛො භික‍්ඛූනං එතදහොසි: “කින‍්නු ඛො දණ‍්ඩකම‍්මං කාතබ‍්බ”න‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, ආවරණං කාතු”න‍්ති.
5. එකල්හි භික්‍ෂූන්ට “කිනම් දඬුවමෙක් කළ යුතු දැ” යි සිත් විය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, ‘මෙහි නො පිවිසෙව’ යි වළකන්නට අනුදනිමි.”
6. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ සාමණෙරානං සබ‍්බං සඞ‍්ඝාරාමං ආවරණං කරොන‍්ති. සාමණෙරා ආරාමං පවිසිතුං අලභමානා පක‍්කමන‍්තිපි. විබ‍්භමන‍්තිපි. තිත්‍ථියෙසුපි සඞ‍්කමන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ සබ‍්බො සඞ‍්ඝාරාමො ආවරණං කාතබ‍්බො. යො කරෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ යත්‍ථ වා වසති, යත්‍ථ වා පටික‍්කමති, තත්‍ථ ආවරණං කාතු”න‍්ති.
6. එකල්හි භික්‍ෂූහු සාමණෙරයන්ට සියලු සඞ්ඝාරාමය වළකත්. සාමණේරයෝ ආරාමයට පිවිසෙන්නට නො ලබන්නෝ බැහැර ද යෙත්. සිවුරු ද හරිත්. තීර්‍ත්‍ථකයන් වෙත ද යෙත්, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, සියලු සඞ්ඝාරාමය නො වැළකිය යුතු ය. යමෙක් වළකන්නේ නම් දුකුළාඇවැත් වේ. මහණෙනි, යම් තැනක වෙසේ ද, යම් තැනෙක යේ ද, එහි පිවිසීම වළකන්නට අනුදනිමි.”
7. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ සාමණෙරානං මුඛද‍්වාරිකං ආහාරං ආවරණං කරොන‍්ති. මනුස‍්සා යාගුපානම‍්පි සඞ‍්ඝභත‍්තම‍්පි කරොන‍්තා සාමණෙරෙ එවං වදෙන‍්ති: “එථ භන‍්තෙ, යාගුං පිවථ. එථ භන‍්තෙ, භත‍්තං භුඤ‍්ජථා”ති. සාමණෙරා එවං වදෙන‍්ති: “නාවුසො, ලබ‍්භා. භික‍්ඛූහි ආවරණං කත”න‍්ති. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම භදන‍්තා සාමණෙරානං මුඛද‍්වාරිකං ආහාරං ආවරණං කරිස‍්සන‍්තී”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, මුඛද‍්වාරිකො ආහාරො ආවරණං කාතබ‍්බො. යො කරෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
7. එකල්හි භික්‍ෂූහු සාමණෙරයන්ගේ කටට පත් ආහාරය වළකත්. මිනිස්සු කැඳ බීම ද සඟබත් ද කරන්නෝ සාමණෙරයන්ට “ස්වාමීනි, එවු. කැඳ බොවු. ස්වාමීනි, එවු. බත් බුදිවු” යි මෙසේ කියත්. “ඇවැත්නි, (කැඳබත්) නො ලැබිය හැක්කෝ වෙමු. භික්‍ෂූන් විසින් වළක්වන ලද ය” යි සාමණේරයෝ මෙසේ කියත්. මිනිස්සු “කෙසේ නම් ස්වාමීන් වහන්සේලා සාමණෙරයන්ගේ කටට පත් ආහාරය වළකත් දැයි.” යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, කටට පත් ආහාරය නො වැළකිය යුතු ය. යමෙක් වළකන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ.
දණ‍්ඩකම‍්මවත්‍ථු නිට‍්ඨිතං.
දඬුවම්වත් නිමි.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන ඡබ‍්බග‍්ගියා භික‍්ඛූ උපජ‍්ඣායෙ අනාපුච‍්ඡා සාමණෙරානං ආවරණං කරොන‍්ති. උපජ‍්ඣායා ගවෙසන‍්ති: කථං නු ඛො අම‍්හාකං සාමණෙරා න දිස‍්සන‍්තී?”ති. භික‍්ඛූ එවමාහංසු: “ඡබ‍්බග‍්ගියෙහි ආවුසො, භික‍්ඛූහි ආවරණං කත”න‍්ති. උපජ‍්ඣායා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම ඡබ‍්බග‍්ගියා භික‍්ඛූ අම‍්හෙ අනාපුච‍්ඡා අම‍්හාකං සාමණෙරානං ආවරණං කරිස‍්සන‍්තී?”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ උපජ‍්ඣායෙ අනාපුච‍්ඡා ආවරණං කාතබ‍්බං. යො කරෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
1. එකල්හි සවග භික්‍ෂූහු උපාද්ධ්‍යායයන් නො විචාරා සාමණේරයන් වළකත්. උපාද්ධ්‍යායයෝ “කුමක් හෙයින් අපගේ සාමණේරයෝ නො දක්නා ලැබෙත් දැ?” යි සොයත්. භික්‍ෂූහු “ඇවැත්නි, සවග භික්‍ෂූන් විසින් වැළකීම කරණ ලදැ” යි කීහ. උපාද්ධ්‍යායයෝ “කෙසේ නම් සවග භික්‍ෂූහු අපගෙන් නො විචාරා අපගේ සාමණේරයන් වළකත් දැයි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, උපාද්ධ්‍යායයන් නො විචාරා වැළකීම නො කළ යුතු ය. යමෙක් වළකන්නේ නම් දුකුළා ඇවැත් වේ.”
2. තෙන ඛො පන සමයෙන ඡබ‍්බග‍්ගියා භික‍්ඛූ ථෙරානං භික‍්ඛූනං සාමණෙරෙ අපලාළෙන‍්ති. ථෙරා සාමං දන‍්තකට‍්ඨම‍්පි මුඛොදකම‍්පි ගණ‍්හන‍්තා කිලමන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, අඤ‍්ඤස‍්ස පරිසා අපලාළෙතබ‍්බා. යො අපලාළෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා” ති.
2. එකල්හි සවග භික්‍ෂූහු ස්ථවිරභික්‍ෂූන්ගේ සාමණේරයන් සංග්‍රහයෙන් පොලඹවත්. ස්ථවිර භික්‍ෂූහු තුමූ ම දැහැටිත් මුව දෝනා දියත් ගන්නෝ ක්ලාන්ත වෙති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, අනෙකකුගේ පිරිස සංග්‍රහයෙන් නො පෙලඹවිය යුතු ය. යමෙක් පොලඹවන්නේ නම් දුකුළාඇවැත් වේ”යි වදාළ සේක.
3. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස‍්මතො උපනන්‍දස‍්ස සක්‍යපුත‍්තස‍්ස කණ‍්ටකො නාම සාමණෙරො කණ‍්ටකිං නාම භික‍්ඛුනිං දූසෙසි. භික‍්ඛූ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම සාමණෙරො එවරූපං අනාචාරං ආචරිස‍්සතී”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, දසහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතං සාමණෙරං නාසෙතුං: පාණාතිපාතී හොති, අදින‍්නාදායී හොති, අබ්‍රහ‍්මචාරී හොති, මුසාවාදී හොති, මජ‍්ජපායී හොති, බුද‍්ධස‍්ස අවණ‍්ණං භාසති, ධම‍්මස‍්ස අවණ‍්ණං භාසති, සඞ‍්ඝස‍්ස අවණ‍්ණං භාසති, මිච‍්ඡාදිට‍්ඨිකො හොති, භික‍්ඛුනිදූසකො හොති, අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, ඉමෙහි දසහඞ‍්ගෙහි සමන‍්නාගතං සාමණෙරං නාසෙතු”න‍්ති.
3. එකල්හි ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ආයුෂ්මත් උපනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ කණ්ටක නම සාමණේර තෙමේ කණ්ටකී නම් මෙහෙණ දූෂ්‍ය කෙළේ ය. භික්‍ෂූහු “කෙසේ නම් සාමණේරයෝ මෙබඳු නො සිරිත් කරත් දැ යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. මහණෙනි, කරුණු දසයකින් යුත් හෙරණහු නසන්නට (මහණ බැවින් මුදා හරින්නට) අනුදනිමි. “සතුන් මරන්නේ වේ ද, නුදුන් දෙය ගන්නේ වේ ද, ලාමක හැසිරීම් ඇත්තේ වේ ද, බොරු කියන්නේ වේ ද, මත්පැන් බොන්නේ වේ ද, බුදුරදුන්ගේ අගුණ කියා ද, ධර්‍මයෙහි අගුණ කියා ද, සඞ්ඝයාගේ අගුණ කියා ද, මිසදිටු ගත්තේ වේ ද, භික්ඛුණීදූෂක වේ ද – මහණෙනි, මේ කරුණු දසයෙන් යුත් හෙරණහු මහණ බැවින් මුදා හරින්නට අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
4. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො පණ‍්ඩකො භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතො හොති. සො දහරෙ භික‍්ඛූ උපසඞ‍්කමිත්‍වා එවං වදෙති: “එථ, මං ආයස‍්මන‍්තො දූසෙථා”ති. භික‍්ඛූ අපසාදෙන‍්ති: “නස‍්ස පණ්ඩක. විනස‍්ස පණ්ඩක. කො තයා අත්‍ථො?”ති. සො භික‍්ඛූහි අපසාදිතො මහන‍්තෙ මහන‍්තෙ මුනිගල‍්ලෙ සාමණෙරෙ උපසඞ‍්කමිත්‍වා එවං වදෙති: “එථ මං ආයස‍්මන‍්තො දූසෙථා”ති. සාමණෙරා අපසාදෙන‍්ති: “නස‍්ස පණ්ඩක. විනස‍්ස පණ්ඩක. කො තයා අත්‍ථො?”ති.
4. එකල්හි එක්තරා පණ්ඩකයෙක් භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූයේ වේ. හෙතෙමේ තරුණ භික්‍ෂූන් වෙත ගොස් “එවු, ආයුෂ්මත්නි, මා දූෂ්‍ය කරවු” යි කියයි. භික්‍ෂූහු “පණ්ඩකය, නැසෙව. පණ්ඩකය, වැනසෙව. තාගෙන් කිනම් වැඩෙක් දැ?” යි ඔහු බැහැර කෙරෙත්. භික්‍ෂූන් විසින් බැහැර කළ හෙතෙමේ තරබාරු සිරුරු ඇති සාමණේරයන් කරා ගොස් “එවු, ආයුෂ්මත්නි, මා දූෂ්‍ය කරවු” යි කියයි. සාමණේරයෝ “පණ්ඩකය, නැසෙව. පණ්ඩකය, වැනසෙව. තාගෙන් කිනම් වැඩෙක් දැ”? යි ඔහු ඉවත් කෙරෙත්.
5. සො සාමණෙරෙහි අපසාදිතො හත්‍ථිභණ‍්ඩෙ අස‍්සභණ‍්ඩෙ උපසඞ‍්කමිත්‍වා එවං වදෙති: “එථ, මං ආවුසො, දූසෙථා”ති. හත්‍ථිභණ‍්ඩා අස‍්සභණ‍්ඩා දූසෙසුං. තෙ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “පණ‍්ඩකා ඉමෙ සමණා සක්‍යපුත‍්තියා. යෙ’පි ඉමෙසං න පණ‍්ඩකා, තෙ’පි පණ‍්ඩකෙ දූසෙන‍්ති. එවං ඉමෙ සබ‍්බෙව අබ්‍රහ‍්මචාරිනො ති.”
5. සාමණේරයන් විසින් පන්නා දැමූ හෙතෙමේ ඇත්ගොව්වන් අස් ගොව්වන් වෙතට ගොස් “ඇවැත්නි, මා දූෂ්‍ය කරවු” යි කියයි. ඇත් ගොව්වෝ ද අස් ගොව්වෝ ද ඔහු දූෂ්‍ය කළහ. ඔහු “මේ ශ්‍රමණ ශාක්‍යපුත්‍රයෝ පණ්ඩකයෝ ය. මොවුන් අතුරෙහි යම් ශ්‍රමණශාක්‍යපුත්‍ර කෙනෙක් පණ්ඩක නො වෙත් ද ඔහු ද පණ්ඩකයන් දූෂ්‍ය කෙරෙත්. මෙසේ මොහු සියල්ලෝ ම ලාමක හැසිරීම් ඇත්තෝ” යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්.
6. අස‍්සොසුං ඛො භික‍්ඛූ තෙසං හත්‍ථිභණ‍්ඩානං අස‍්සභණ‍්ඩානං උජ‍්ඣායන‍්තානං ඛීයන‍්තානං විපාචෙන‍්තානං. අථ ඛො තෙ භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “පණ‍්ඩකො භික‍්ඛවෙ, අනුපසම‍්පන‍්නො න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. උපසම‍්පන‍්නො නාසෙතබ‍්බො”ති. (1)
6. භික්‍ෂූහු බණින දොඩන දොස් පවරණ ඒ ඇත්ගොව්වන්ගේ අස්ගොව්වන්ගේ බස් ඇසූහ. ඉක්බිති ඒ භික්‍ෂූහු බුදුරජානන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, පණ්ඩක තෙමේ උපසපන් නො වූයේ උපසපන් නො කළ යුතු ය. උපසපන් වූයේ මහණ බැවින් මුදා හළයුතු ය” යි වදාළ සේක. (1)
7. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො පුරාණකුලපුත‍්තො ඛීණකොලඤ‍්ඤො සුඛුමාලො හොති. අථ ඛො තස‍්ස පුරාණකුලපුත‍්තස‍්ස ඛීණකොලඤ‍්ඤස‍්ස එතදහොසි: “අහං ඛො සුඛුමාලො. න පටිබලො අනධිගතං වා භොගං අධිගන‍්තුං අධිගතං වා භොගං ඵාතිකාතුං. කෙන නු ඛො අහං උපායෙන සුඛඤ‍්ච ජීවෙය්‍යං? න ච කිලමෙය්‍යං?”ති.
7. එකල්හි මවුපිය දෙපසින් නැති වී ගිය කුලපුත්‍රභාවය ඇති සියුමැලි වූ පුරාණ කුලපුත්‍රයෙක් වෙයි. නැසීගිය කුලපුත්බැව් ඇති ඒ පුරාණ කුලපුත්‍රයාහට “මම සියුමැලි වෙමි. නො ලැබූ භෝගයක් ලබන්නට හෝ ලැබූ භෝගයක් දියුණු කරන්නට හෝ සමර්‍ත්‍ථ නො වෙමි. මම කිනම් උපායයකින් සුව සේ ජීවත් වන්නෙම් ද? නො පෙළෙන්නෙම් දැ?” යි මේ සිත් වි ය.
8. අථ ඛො තස‍්ස පුරාණකුලපුත‍්තස‍්ස ඛීණකොලඤ‍්ඤස‍්ස එතදහොසි: “ඉමෙ ඛො සමණා සක්‍යපුත‍්තියා සුඛසීලා සුඛසමාචාරා සුභොජනානි භුඤ‍්ජිත්‍වා නිවාතෙසු සයනෙසු සයන‍්ති. යන‍්නූනාහං සාමං පත‍්තචීවරං පටියාදෙත්‍වා කෙසමස‍්සුං ඔහාරෙත්‍වා කාසායානි වත්‍ථානි අච‍්ඡාදෙත්‍වා ආරාමං ගන‍්ත්‍වා භික‍්ඛූහි සද‍්ධිං සංවසෙය්‍ය”න‍්ති.
8. නැවත ඔහුට “මේ ශ්‍රමණශාක්‍යපුත්‍රයෝ සැප වූ පැවතුම් ඇත්තෝ ය. සැප වූ හැසිරීම් ඇත්තෝ ය. මනා බොජුන් වළඳා හුළං හැමීම් තැති යහන්හි සයනය කරති. ඉදින්, මම ම පාසිවුරු පිළියෙල කොට කෙස් රැවුල් බැහැර කොට කසාවත් හැඳ ආරාමයට ගොස් භික්‍ෂූන් සමග එක් ව වසන්නෙම් නම්, යෙහෙකැ” යි සිත් වි ය.
9. අථ ඛො සො පුරාණකුලපුත‍්තො ඛීණකොලඤ‍්ඤො සාමං පත‍්තචීවරං පටියාදෙත්‍වා කෙසමස‍්සුං ඔහාරෙත්‍වා කාසායානි වත්‍ථානි අච‍්ඡාදෙත්‍වා ආරාමං ගන‍්ත්‍වා භික‍්ඛූ අභිවාදෙති. භික‍්ඛූ එවමාහංසු “කතිවස‍්සොසි ත්‍වං ආවුසො?”ති. “කිං එතං - ‘ආවුසො, “කතිවස‍්සො නාමා?”ති. “කො පන තෙ ආවුසො, උපජ‍්ඣායොති?” ති. “කිං එතං ආවුසො, උපජ‍්ඣායො නාමා?”ති. භික‍්ඛූ ආයස‍්මන‍්තං උපාලිං එතදවොචුං: “ඉඞ‍්ඝාවුසො උපාලි, ඉමං පබ‍්බජිතං අනුයුඤ‍්ජාහී”ති.
9. ඉක්බිති නැසීගිය කුලපුත්බැව් ඇති ඒ පුරාණකුලපුත්‍රයා තෙමේ ම පාසිවුරු පිළියෙල කොට කෙස්රැවුල් බැහැර කොට කසාවත් හැඳ ආරාමයට ගොස් භික්‍ෂූන්ට නමස්කාර කරයි. භික්‍ෂූහු “ඇවැත, තෝ කෙතෙක් වස් ඇත්තෙහි දැ?” යි ඇසූහ. “ඇවැත්නි, ‘කතිවස්සෝ’ යන මෙහි තේරුම කිමෙක් දැ?” යි (හෙතෙමේ ඇසී ය.) “ඇවැත, ඔබගේ උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ කවරේ ද?” යි භික්‍ෂූන් ඇසූ විට “ඇවැත්නි, උපාද්ධ්‍යාය යන මෙහි තේරුම කිමෙක් දැ?” යි ඇසී ය. භික්‍ෂූහු ආයුෂ්මත් උපාලිස්ථවිරයන් වහන්සේට “ඇවැත්නි, උපාලි ස්ථවිරයෙනි, මේ පැවිද්දහු අතින් කරුණු විචාරණු මැනවැ’ යි කීහ.
10. අථ ඛො සො පුරාණකුලපුත‍්තො ඛීණකොලඤ‍්ඤො ආයස‍්මතා උපාලිනා අනුයුඤ‍්ජියමානො එතමත්‍ථං ආරොචෙසි. ආයස‍්මා උපාලි භික‍්ඛූනං එතමත්‍ථං ආරොචෙසි. භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “ථෙය්‍යසංවාසකො භික‍්ඛවෙ, අනුපසම‍්පන‍්නො න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. උපසම‍්පන‍්නො නාසෙතබ‍්බො. තිත්‍ථියපක‍්කන‍්තකො භික‍්ඛවෙ, අනුපසම‍්පන‍්නො න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. උපසම‍්පන‍්නො නාසෙතබ‍්බො”ති. (2.3)
10. ඉක්බිති නැසී ගිය කුලපුත්බැව් ඇති ඒ පුරාණ කුලපුත්‍රතෙමේ ආයුෂ්මත් උපාලි ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් කරුණු විචාරණු ලබන්නේ මේ කාරණය දන්වා සිටියේ ය. ආයුෂ්මත් උපාලි ස්ථවිර තෙමේ භික්‍ෂූන්ට එය දැන්වී ය. භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැළකළහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “මහණෙනි, ථෙය්‍යසංවාසක තෙමේ උපසපන් නො වූයේ උපසපන් නො කළ යුතු ය. උපසපන් වූයේ මහණ බැවින් මුදා හැරිය යුතු ය. මහණෙනි, තිත්‍ථියපක්කන්තක තෙමේ උපසපන් නො වූයේ උපසපන් නො කළ යුතු ය. උපසපන් වූයේ මහණ බැවින් මුදා හැරිය යුතු ය” යි වදාළ සේක. (2. 3.)
11. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො නාගො නාගයොනියා අට‍්ටීයති. හරායති ජිගුච‍්ඡති. අථ ඛො තස‍්ස නාගස‍්ස එතදහොසි: “කෙන නු ඛො අහං උපායෙන නාගයොනියා ච පරිමුච‍්චෙය්‍යං? ඛිප‍්පඤ‍්ච මනුස‍්සත‍්තං පටිලභෙය්‍යං?”ති. අථ ඛො තස‍්ස නාගස‍්ස එතදහොසි: “ඉමෙ ඛො සමණා සක්‍යපුත‍්තියා ධම‍්මචාරිනො සමචාරිනො බ්‍රහ‍්මචාරිනො සච‍්චවාදිනො සීලවන‍්තො කල්‍යාණධම‍්මා. සචෙ ඛො අහං සමණෙසු සක්‍යපුත‍්තියෙසු පබ‍්බජෙය්‍යං, එවාහං නාගයොනියා ච පරිමුච‍්චෙය්‍යං. ඛිප‍්පඤ‍්ච මනුස‍්සත‍්තං පටිලභෙය්‍ය”න‍්ති.
11. එකල්හි එක්තරා නාගයෙක් නාගයෝනිය කරණ කොට පෙළෙ යි. ලජ්ජිත වේ. අත්බව පිළිකුල් කෙරෙ යි. ඉක්බිති ඒ නාගයාහට “කිනම් උපායයකින් මම නාගයෝනියෙන් මිදෙන්නෙම් ද? මිනිසත්බවක් වහා ලබන්නෙම් දැ යි” යි සිතෙක් වි ය. නැවත ඒ නාගයාහට “මේ ශ්‍රමණ ශාක්‍යපුත්‍රයෝ ධර්‍මයෙහි හැසිරෙන්නෝ ය. සම වූ හැසිරීම් ඇත්තෝ ය. සත්‍යවාදීහු ය. සිල්වත් ය. යහපත් ගුණ ඇත්තෝ ය. එහෙයින් මම ශ්‍රමණශාක්‍යපුත්‍රයන් වෙත පැවිදි වන්නෙම් නම්, මෙසේ නාගයෝනියෙන් ද මිදෙන්නෙමි. මිනිසත්බව ද වහා ලබන්නෙමි” යි කල්පනා වි ය.
12. අථ ඛො සො නාගො මාණවකවණ‍්ණෙන භික‍්ඛූ උපසඞ‍්කමිත්‍වා පබ‍්බජ‍්ජං යාචි. තං භික‍්ඛූ පබ‍්බාජෙසුං. උපසම‍්පාදෙසුං. තෙන ඛො පන සමයෙන සො නාගො අඤ‍්ඤතරෙන භික‍්ඛුනා සද‍්ධිං පච‍්චන‍්තිමෙ විහාරෙ පටිවසති. අථ ඛො සො භික‍්ඛු රත‍්තියා පච‍්චූසසමයං පච‍්චුට‍්ඨාය අජ‍්ඣොකාසෙ චඞ‍්කමති.
12. ඉක්බිති ඒ නාග තෙමේ මාණවකවේශයෙන් භික්‍ෂූන් වෙත පැමිණ පැවිද්ද ඉල්ලී ය. භික්‍ෂූහු ඔහු පැවිදි කළහ. උපසපන් කළහ. එකල්හි, නාග තෙමේ එක්තරා භික්‍ෂුනමක් සමග පිටිසරගමෙක වූ විහාරයෙක්හි වාසය කර යි. එකල ඒ භික්‍ෂු තෙමේ රැ අලුයම නැඟිට එළිමහන් තැනෙක සක්මන් කර යි.
13. අථ ඛො සො නාගො තස‍්ස භික‍්ඛුනො නික‍්ඛන‍්තෙ විස‍්සත්‍ථො නිද‍්දං ඔක‍්කමි. සබ‍්බො විහාරො අහිනා පුණ‍්ණො. වාතපානෙහි භොගා නික‍්ඛන‍්තා හොන‍්ති. අථ ඛො සො භික‍්ඛු “විහාරං පවිසිස‍්සාමී”ති කවාටං පනාමෙන‍්තො අද‍්දස සබ‍්බං විහාරං අහිනා පුණ‍්ණං. වාතපානෙහි භොගෙ නික‍්ඛන‍්තෙ. දිස‍්වාන භීතො විස‍්සරමකාසි. භික‍්ඛූ උපධාවිත්‍වා තං භික‍්ඛුං එතදවොචුං: “කිස‍්ස ත්‍වං ආවුසො, විස‍්සරමකාසී?”ති. “අයං ආවුසො, සබ‍්බො විහාරො අහිනා පුණ‍්ණො, වාතපානෙහි භොගා නික‍්ඛන‍්තා”ති.
13. නාග තෙමේ ඒ භික්‍ෂුහු නික්ම ගිය කල්හි සැක නැති ව නින්දට ගියේ ය. සියලු විහාරය නාගයාගෙන් පිරුණේ ය. ජනෙල්කවුළුවලින් දරණවැල් නික්මුනේ ය. එවේලෙහි ඒ භික්‍ෂු තෙමේ “වෙහෙරට පිවිසෙන්නෙමි” යි දොරකවුළුව හරින්නේ නාගයාගෙන් පිරී තුබූ විහාරය හා ජනෙල්කවුළුවලින් නික්මුනු දරණවැල් ද දැක්කේ ය. දැක බියට පැමිණියේ වියරු මහහඬක් කෙළේ ය. භික්‍ෂූහු ලඟට දුව ගොස් ඒ භික්‍ෂුහුගෙන් “ඇවැත, තෙපි කුමකට වියරු හඬක් කළහු දැ?” යි ඇසූහ. “ඇවැත්නි, මුළු වෙහෙර නාගයාගෙන් පිරී තිබේ. ජනෙල් කවුළු වලින් දරණවැල් නික්ම තිබේ ය” යි කී ය.
14. අථ ඛො සො නාගො තෙන සද‍්දෙන පටිබුජ‍්ඣිත්‍වා සකෙ ආසනෙ නිසීදි. භික‍්ඛූ එවමාහංසු: “කො’සි ත්‍වං ආවුසො?”ති. “අහම‍්භන‍්තෙ, නාගො”ති. “කිස‍්ස පන ත්‍වං ආවුසො, එවරූපං අකාසී?”ති.
14. ඉක්බිති නාග තෙමේ ඒ හඬින් පිබිද සිය අසුනෙහි හිඳ ගත්තේ ය. භික්‍ෂූහු “ඇවැත, තෝ කවරෙක් වෙහි දැ?” යි ඇසූහ. “ස්වාමීනි, මම නාගයෙක් වෙමි” යි කී ය. “ඇවැත, තෝ කුමකට මෙබන්දක් කෙළෙහි දැ?” යි ඇසූහ.
15. අථ ඛො සො නාගො භික‍්ඛූනං එතමත්‍ථං ආරොචෙසි. භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. අථ ඛො භගවා එතස‍්මිං නිදානෙ එතස‍්මිං පකරණෙ භික‍්ඛුසඞ‍්ඝං සන‍්නිපාතාපෙත්‍වා තං නාගං එතදවොච: “තුම‍්හෙ ච ඛ‍්වත්‍ථ නාගා. අවිරුළ‍්හිධම‍්මා ඉමස‍්මිං ධම‍්මවිනයෙ. ගච‍්ඡ ත්‍වං නාග, තත්‍ථෙව චාතුද‍්දසෙ පණ‍්ණරසෙ අට‍්ඨමියා ච පක‍්ඛස‍්ස උපොසථං උපවස, එවං ත්‍වං නාගයොනියා ච පරිමුච‍්චිස‍්සසි. ඛිප‍්පඤ‍්ච මනුස‍්සත‍්තං පටිලභිස‍්සසී”ති.
15. ඉක්බිති එ නාගතෙමේ භික්‍ෂූන්ට මේ කාරණය දැන්වී ය. භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ නිදානයෙහි මේ කාරණයෙහි භික්‍ෂුසඞ්ඝයා රැස් කරවා (සඟමැද) ඒ නාගයාහට “තෙපි නාගයෝ වහු ය. මේ ශාසනයෙහි නොවැඩෙන ස්වභාව ඇත්තහුය නාගය, තෝ එහි ම යව. තුදුස්වක්හි ද පසළොස්වක්හි ද පක්‍ෂයේ අටවක්හි ද පෙහෙවස් වසව. මෙසේ කල්හි තෝ නාගයෝනියෙන් මිදෙන්නෙහි ය. වහා මිනිසත්බව ද ලබන්නෙහි ය” යි වදාළ සේක.
16. අථ ඛො සො නාගො “අවිරූළ‍්හිධම‍්මො කිරාහං ඉමස‍්මිං ධම‍්මවිනයෙ”ති දුක‍්ඛී දුම‍්මනො අස‍්සූනි පවත‍්තයමානො විස‍්සරං කත්‍වා පක‍්කාමි. අථ ඛො භගවා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “ද‍්වෙ මෙ භික‍්ඛවෙ, පච‍්චයා නාගස‍්ස සභාවපාතුකම‍්මාය. යදා ච සජාතියා මෙථුනං ධම‍්මං පතිසෙවති, යදා ච විස‍්සත්‍ථො නිද‍්දං ඔක‍්කමති, ඉමෙ ඛො භික‍්ඛවෙ, ද‍්වෙ පච‍්චයා නාගස‍්ස සභාවපාතුකම‍්මාය. තිරච‍්ඡානගතො භික‍්ඛවෙ, අනුපසම‍්පන‍්නො න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො, උපසම‍්පන‍්නො නාසෙතබ‍්බො”ති. (4)
16. එවිට ඒ නාග තෙමේ “මම මේ ශාසනයෙහි නො වැඩෙන ස්වභාව ඇත්තෙමි” යි දුක් ඇත්තේ නො සතුටු සිත් ඇත්තේ කඳුළු හෙළමින් වියරුහඬක් කොට බැහැර ගියේ ය. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක. “මහණෙනි, නාගයාගේ ස්වභාවය පහළ කිරීමෙහි මේ කරුණු දෙකක් වේ. යම් කලෙක සැපින්නක හා මෙවුන්දම් සේවනය කෙරේ ද, යම් කලෙක නිසැක ව නින්දට බසී ද යන මෙ දෙක නාගයාගේ ස්වභාවය ප්‍රකට වීමෙහි කරුණු වෙයි. මහණෙනි, තිරිසන් තෙමේ උපසපන් නො වූයේ උපසපන් නො කළ යුතු ය. උපසපන් වූයේ සිවුරු හැරවිය යුතු ය” යි වදාළ සේක. (4)
17. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො මාණවකො මාතරං ජීවිතා වොරොපෙසි. සො තෙන පාපකෙන කම‍්මෙන අට‍්ටීයති, හරායති, ජිගුච‍්ඡති. අථ ඛො තස‍්ස මාණවකස‍්ස එතදහොසි: “කෙන නු ඛො අහං උපායෙන ඉමස‍්ස පාපකස‍්ස කම‍්මස‍්ස නික‍්ඛන‍්තිං කරෙය්‍ය”න‍්ති. අථ ඛො තස‍්ස මාණවකස‍්ස එතදහොසි: “ඉමෙ ඛො සමණා සක්‍යපුත‍්තියා ධම‍්මචාරිනො සමචාරිනො බ්‍රහ‍්මචාරිනො සච‍්චවාදිනො සීලවන‍්තො කල්‍යාණධම‍්මා. සචෙ ඛො අහං සමණෙසු සක්‍යපුත‍්තියෙසු පබ‍්බජෙය්‍යං, එවාහං ඉමස‍්ස පාපකස‍්ස කම‍්මස‍්ස නික‍්ඛන‍්තිං කරෙය්‍ය”න‍්ති.
17. එකල්හි එක්තරා මාණවකයෙක් මව මැරී ය. හෙතෙමේ ඒ පව්කම්න් පෙළෙයි. ලජ්ජිත වේ. පිළිකුල් කෙරේ. ඒ අතර ඔහුට “කිනම් උපායයකින් මම මේ පාපකර්‍මයෙන් මිදෙන්නෙම් දැ?” යි සිත් වි ය. එකල ඔහුට “මේ ශ්‍රමණශාක්‍යපුත්‍රයෝ ධර්‍මයෙහි හැසිරෙන්නෝ ය. සම ව හැසිරෙන්නෝ ය. උතුම් හැසිරීම් ඇත්තෝ ය. සත්‍යවාදීහු ය. සිල්වත් ය. යහපත් ගුණ ඇත්තෝ ය. ඉදින් මම මේ ශ්‍රමණශාක්‍යපුත්‍රයන් වෙත පැවිදි වන්නෙම් නම්, මේ පාපකර්‍මයෙන් මිදෙන්නට හැක්කෙමි” යි අදහස් වි ය.
18. අථ ඛො සො මාණවකො භික‍්ඛූ උපසඞ‍්කමිත්‍වා පබ‍්බජ‍්ජං යාචි. භික‍්ඛූ ආයස‍්මන‍්තං උපාලිං එතදවොචුං: “පුබ‍්බෙපි ඛො ආවුසො, උපාලි, නාගො මාණවකවණ‍්ණෙන භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතො. ඉඞ‍්ඝාවුසො, උපාලි, ඉමං මාණවකං අනුයුඤ‍්ජාහී”ති.
18. එකල්හි ඒ මාණවකතෙමේ භික්‍ෂූන් වෙත ගොස් පැවිද්ද ඉල්ලී ය. භික්‍ෂූහු ආයුෂ්මත් උපාලි ස්ථවිරයන් වහන්සේට “ඇවැත්නි, උපාලි ස්ථවිර තුමනි, පෙර ද නාගයෙක්තෙමේ මාණවකවේශයෙන් අවුත් භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූයේ ය. එබැවින් ඇවැත්නි, උපාලි ස්ථවිර තුමනි, මේ මාණවකයාගෙන් කරුණු විචාරණු මැනවැ” යි දැන්වූහ.
19. අථ ඛො සො මාණවකො ආයස‍්මතා උපාලිනා අනුයුඤ‍්ජියමානො එතමත්‍ථං ආරොචෙසි. ආයස‍්මා උපාලි භික‍්ඛූනං එතමත්‍ථං ආරොචෙසි. භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “මාතුඝාතකො භික‍්ඛවෙ, අනුපසම‍්පන‍්නො න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. උපසම‍්පන‍්නො නාසෙතබ‍්බො”ති. (5.)
19. ඉක්බිති ඒ මාණවක තෙමේ ආයුෂ්මත් උපාලි ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් කරුණු විචාරණ ලබන්නේ මේ කාරණය කියා සිටියේ ය. ආයුෂ්මත් උපාලි ස්ථවිරයන් වහන්සේ භික්‍ෂූන්ට එය දැන්වූහ. භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැළකළහ. “මහණෙනි, මාතෘඝාතක තෙමේ උපසපන් නො වූයේ උපසපන් නො කළ යුතු ය. උපසපන් වූයේ සිවුරු හැරවිය යුතු ය” යි වදාළ සේක. (5.)
20. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො මාණවකො පිතරං ජීවිතා වොරොපෙසි. සො තෙන පාපකෙන කම‍්මෙන අට‍්ටීයති, හරායති, ජිගුච‍්ඡති. අථ ඛො තස‍්ස මාණවකස‍්ස එතදහොසි: “කෙන නු ඛො අහං උපායෙන ඉමස‍්ස පාපකස‍්ස කම‍්මස‍්ස නික‍්ඛන‍්තිං කරෙය්‍ය”න‍්ති. අථ ඛො තස‍්ස මාණවකස‍්ස එතදහොසි: “ඉමෙ ඛො සමණා සක්‍යපුත‍්තියා ධම‍්මචාරිනො සමචාරිනො බ්‍රහ‍්මචාරිනො සච‍්චවාදිනො සීලවන‍්තො කල්‍යාණධම‍්මා. සචෙ ඛො අහං සමණෙසු සක්‍යපුත‍්තියෙසු පබ‍්බජෙය්‍යං, එවාහං ඉමස‍්ස පාපකස‍්ස කම‍්මස‍්ස නික‍්ඛන‍්තිං කරෙය්‍ය”න‍්ති.
20. එකල්හි එක්තරා මාණවකයෙක් පියා මැරී ය. හෙතෙමේ ඒ පව්කමින් පෙළේ. ලජ්ජිත වේ. පිළිකුල් කෙරේ. ඒ අතර ඔහුට “කිනම් උපායයෙකින් මම මේ පාපකර්‍මයෙන් මිදෙන්නෙම් දැ?” යි සිත් වි ය. එකල ඔහුට “මේ ශ්‍රමණශාක්‍යපුත්‍රීයයෝ ධර්‍මයෙහි හැසිරෙන්නෝ ය. සම ව හැසිරෙන්නෝ ය. උතුම් හැසිරීම් ඇත්තෝ ය. සත්‍යවාදීහු ය. සිල්වත් ය. යහපත් ගුණ ඇත්තෝ ය. මම මේ ශ්‍රමණශාක්‍යපුත්‍රීයයන් වෙත පැවිදි වන්නේනම් නම්, මේ පාපකර්‍මයෙන් මිදෙන්නට හැක්කෙමි” යි අදහස් වි ය.
21. අථ ඛො සො මාණවකො භික‍්ඛූ උපසඞ‍්කමිත්‍වා පබ‍්බජ‍්ජං යාචි. භික‍්ඛූ ආයස‍්මන‍්තං උපාලිං එතදවොචුං: පුබ‍්බෙපි ඛො ආවුසො උපාලි නාගො මාණවකවණ‍්ණෙන භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතො. ඉඞ‍්ඝාවුසො උපාලි, ඉමං මාණවකං අනුයුඤ‍්ජාහී”ති.
21. එකල්හි ඒ මාණවක තෙමේ භික්‍ෂූන් වෙත ගොස් පැවිද්ද ඉල්ලී ය. භික්‍ෂූහු ආයුෂ්මත් උපාලිස්ථවිරයන් වහන්සේට “ඇවැත්නි, උපාලි ස්ථවිර තුමනි, පෙර ද නාගයෙක් තෙමේ මාණවක වේශයෙන් අවුත් භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූයේ ය. එබැවින් ඇවැත්නි උපාලි ස්ථවිරතුමනි, මේ මාණවකයාගෙන් කරුණු විචාරණ මැනවැ’යි කීහ.
22. අථ ඛො සො මාණවකො ආයස‍්මතා උපාලිනා අනුයුඤ‍්ජියමානො එතමත්‍ථං ආරොචෙසි. ආයස‍්මා උපාලි භික‍්ඛූනං එතමත්‍ථං ආරොචෙසි. භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. පිතුඝාතකො භික‍්ඛවෙ, අනුපසම‍්පන‍්නො න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. උපසම‍්පන‍්නො නාසෙතබ‍්බො”ති. (6)
22. එකල්හි ඒ මාණවක තෙමේ ආයුෂ්මත් උපාලිස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් කරුණු විචාරණ ලබන්නේ ඒ කාරණය දැන්වී ය. ආයුෂ්මත් උපාලි ස්ථවිරයන් වහන්සේ භික්‍ෂූන්ට ඒ කාරණය දැන්වූහ. භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, පිතෘඝාතක තෙමේ උපසපන් නො වූයේ උපසපන් නො කළ යුතු ය. උපසපන් වූයේ සිවුරු හැරවිය යුතු ය” යි වදාළ සේක. (6)
23. තෙන ඛො පන සමයෙන සම‍්බහුලා භික‍්ඛූ සාකෙතා සාවත්‍ථිං අද‍්ධානමග‍්ගප‍්පටිපන‍්නා හොන‍්ති. අන‍්තරාමග‍්ගෙ චොරා නික‍්ඛමිත්‍වා එකච‍්චෙ භික‍්ඛූ අච‍්ඡින්‍දිංසු, එකච‍්චෙ භික‍්ඛූ හනිංසු. සාවත්‍ථියා රාජභටා නික‍්ඛමිත්‍වා එකච‍්චෙ චොරෙ අග‍්ගහෙසුං. එකච‍්චෙ චොරා පලායිංසු. යෙ තෙ පලායිංසු. තෙ භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිංසු. යෙ තෙ ගහිතා, තෙ වධාය ඔනිය්‍යන‍්ති.
23. එකල්හි බොහෝ භික්‍ෂූහු සාකේත නුවරින් සැවැත්නුවරට යනු පිණිස දීර්‍ඝමාර්‍ගයට පිළිපන්නෝ ය. අතරමග දී සොරු (වනයෙන්) නික්ම අවුත් ඇතැම් භික්‍ෂූන්ගෙන් (පාසිවුරු) පැහැර ගත්හ. ඇතැම් භික්‍ෂූන් නැසූහ. සැවැත්නුවරින් නික්ම ආ රාජභටයෝ ඇතැම් සොරුන් අල්ලා ගත්හ. ඇතැම් සොරු පලා ගියහ. පලා ගිය සොරු භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූහ. (රාජභටයන් විසින්) අල්ලා ගත් සොරු වධයට ගෙණ යනු ලැබෙත්.
24. අද‍්දසංසු ඛො තෙ පබ‍්බජිතා තෙ චොරෙ වධාය ඔනීයමානෙ. දිස‍්වාන එවමාහංසු: “සාධු ඛො මයං පලායිම‍්හ. සචජ‍්ජ මයං ගණ‍්හීයෙය්‍යාම. මයම‍්පි එවමෙව හඤ‍්ඤෙය්‍යාමා”ති . භික‍්ඛූ එවමාහංසු: “කිම‍්පන තුම‍්හෙ ආවුසො, අකත්‍ථා”ති. අථ ඛො තෙ පබ‍්බජිතා භික‍්ඛූනං එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අරහන‍්තො එතෙ භික‍්ඛවෙ, භික‍්ඛූ. අරහන‍්තඝාතකො භික‍්ඛවෙ, අනුපසම‍්පන‍්නො න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. උපසම‍්පන‍්නො නාසෙතබ‍්බො”ති. (7)
24. ඒ පැවිද්දෝ වධයට ගෙණ යනු ලබන ඒ සොරුන් දුටුහු ය. දැක, “අපි පලා ගියෙමු. ඒ යහපත් ය. යම් ලෙසකින් අපිත් අල්ලා ගන්නා ලද්දෙමු නම්, අපිත් අද මෙසේ නසනු ලබන්නෙමු” යි මෙසේ කීහ. භික්‍ෂූහු (ඒ අසා) “ඇවැත්නි, තෙපි කුමක් කළහු දැ?” යි ඇසූහ. එවිට ඒ පැවිද්දෝ භික්‍ෂූන්ට ඒ කාරණය දැන්වූහ. භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට එය සැළකළහ. “මහණෙනි, මේ (මරණ ලද) භික්‍ෂූහු රහත්හු වෙති. මහණෙනි, අරහන්තඝාතක තෙමේ උපසපන් නො වූයේ උපසපන් නො කළ යුතු ය. උපසපන් වූයේ ශාසනයෙන් බැහැර කළ යුතු ය” යි වදාළ සේක. (7.)
25. තෙන ඛො පන සමයෙන සම‍්බහුලා භික‍්ඛුනියො සාකෙතා සාවත්‍ථිං අද‍්ධානමග‍්ගප‍්පටිපන‍්නා හොන‍්ති. අන‍්තරාමග‍්ගෙ චොරා නික‍්ඛමිත්‍වා එකච‍්චා භික‍්ඛුනියො අච‍්ඡින්‍දිංසු. එකච‍්චා භික‍්ඛුණියො දූසෙසුං. සාවත්‍ථියා රාජභටා නික‍්ඛමිත්‍වා එකච‍්චෙ චොරෙ අග‍්ගහෙසුං. එකච‍්චෙ චොරා පලායිංසු. යෙ තෙ පලායිංසු. තෙ භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිංසු. යෙ තෙ ගහිතා තෙ වධාය ඔනීයන‍්ති.
25. එ කල්හි බොහෝ මෙහෙණෝ සාකේත නුවරින් සැවැත් නුවරට යනු පිණිස දීර්‍ඝමාර්‍ගයට පිළිපන්නාහ. අතරමග දී සොරු නික්ම අවුත් ඇතැම් මෙහෙණන්ගේ පාසිවුරු පැහැර ගත්හ. ඇතැම් මෙහෙණන් දූෂ්‍ය කළහ. සැවැත් නුවරින් ආ රාජභටයෝ ඇතැම් සොරුන් අල්වා ගත්හ. ඇතැම් සොරු පලා ගියහ. පලා ගිය සොරු භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූහ. අල්ලා ගණු ලැබූ සොරු වධයට ගෙණ යනු ලැබෙත්.
26. අද‍්දසාසුං ඛො තෙ පබ‍්බජිතා තෙ චොරෙ වධාය ඔනීයමානෙ. දිස‍්වාන එවමාහංසු: “සාධු ඛො මයං පලායිම‍්හ. සචජ‍්ජ මයං ගණ‍්හීයෙය්‍යාම, මයම‍්පි එවමෙව හඤ‍්ඤෙය්‍යාමා”ති. භික‍්ඛූ එවමාහංසු: “කිම‍්පන තුම‍්හෙ ආවුසො, අකත්‍ථා”ති. අථ ඛො තෙ පබ‍්බජිතා භික‍්ඛූනං එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “භික‍්ඛුණීදූසකො භික‍්ඛවෙ අනුපසම‍්පන‍්නො න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. උපසම‍්පන‍්නො නාසෙතබ‍්බො. සඞ‍්ඝභෙදකො භික‍්ඛවෙ, අනුපසම‍්පන‍්නො න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. උපසම‍්පන‍්නො නාසෙතබ‍්බො. ලොහිතුප‍්පාදකො භික‍්ඛවෙ, අනුපසම‍්පන‍්නො න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. උපසම‍්පන‍්නො නාසෙතබ‍්බො”ති. (8. 9. 10.)
26. ඒ පැවිද්දෝ වධයට ගෙණ යනු ලබන ඒ සොරුන් දුටුවාහු ය. දැක, “අපි පලා ගියෙමු. ඒ යහපත් ය. යම් ලෙසකින් අපිත් අල්ලා ගන්නා ලද්දෙමු නම්, අපිත් අද මෙසේ නසනු ලබන්නෙමු” යි කීහ. භික්‍ෂූහු ඒ අසා “ඇවැත්නි, තෙපි කුමක් කළහුදැ?” යි ඇසූහ. එවිට ඒ පැවිද්දෝ භික්‍ෂූන්ට ඒ කාරණය දැන්වූහ. භික්‍ෂූන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට එය සැළකළහ. “මහණෙනි, භික්ඛුණීදූසක තෙමේ උපසපන් නො වූයේ උපසපන් නො කළ යුතු ය. උපසපන් වූයේ ශාසනයෙන් නෙරපා හැරිය යුතු ය. මහණෙනි, සඞ්ඝභේදක තෙමේ උපසපන් නො වූයේ උපසපන් නො කළ යුතු ය. උපසපන් වූයේ ශාසනයෙන් නෙරපිය යුතු ය. මහණෙනි, ලෝහිතුප්පාදක තෙමේ උපසපන් නො වූයේ උපසපන් නො කළයුතු ය. උපසපන් වූයේ ශාසනයෙන් නෙරපිය යුතු ය.” (8.9.10)
27. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො උභතොබ්‍යඤ‍්ජනකො භික‍්ඛූසු පබ‍්බජිතො හොති. සො කරොතිපි, කාරාපෙතිපි. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “උභතොබ්‍යඤ‍්ජනකො භික‍්ඛවෙ, අනුපසම‍්පන‍්නො න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. උපසම‍්පන‍්නො නාසෙතබ‍්බො”ති. (11.)
27. එ කල්හි එක්තරා උභතෝබ්‍යඤ්ජනකයෙක් භික්‍ෂූන් වෙත පැවිදි වූයේ වේ. හෙතෙමේ (මෙවුන්දම් සේවනය ද) කරයි. (මෙවුන්දම සේවනය) කරවාත් ගණියි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. උන් වහන්සේ “මහණෙනි, උභතෝබ්‍යඤ්ජනක තෙමේ උපසපන් නො වූයේ උපසපන් නො කළ යුතු ය. උපසපන් වූයේ ශාසනයෙන් නෙරපිය යුතු ය”යි වදාළ සේක. (11)
අනුපසම‍්පන‍්නෙකාදසවත්‍ථු නිට‍්ඨිතං.
අනුපසපන් එකොළොස් වත නිමි.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ අනුපජ‍්ඣායකං උපසම‍්පාදෙන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, අනුපජ‍්ඣායකො උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. යො උපසම‍්පාදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති. (1)
1. එකල්හි භික්‍ෂූහු උපාද්ධ්‍යායයෙකු නො ගත් හෙරණහු උපසපන් කෙරෙති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, උපාද්ධ්‍යායයෙකු නොගත් හෙරණ තෙමේ උපසපන් නො කළ යුතු ය. යමෙක් උපසපන් කරන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ” යි උන් වහන්සේ වදාළ සේක. (1.)
2. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ සඞ‍්ඝෙන උපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, සඞ‍්ඝෙන උපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. යො උපසම‍්පාදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති. (2)
2. එකල්හි භික්‍ෂූහු සඞ්ඝයා උපාද්ධ්‍යාය කොට උපසපන් කෙරෙති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, සඞ්ඝයා උපාද්ධ්‍යාය කොට උපසපන් නො කළ යුතු ය. යමෙක් උපසපන් කරන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළ සේක. (2.)
3. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ ගණෙන උපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, ගණෙන උපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. යො උපසම‍්පාදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති. (3)
3. එකල්හි භික්‍ෂූහු ගණයා උපාද්ධ්‍යාය කොට උපසම්පදා කෙරෙති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, ගණයා උපාද්ධ්‍යායා කොට උපසපන් නො කළ යුතු ය. යමෙක් උපසපන් කරන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළ සේක. (3.)
4. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ පණ‍්ඩකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති. -පෙ- ථෙය්‍යසංවාසකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති. - තිත්‍ථියපක‍්කන‍්තකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති. - තිරච‍්ඡානගතූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති. - මාතුඝාතකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති - පිතුඝාතකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති - අරහන‍්තඝාතකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති - භික‍්ඛුණීදූසකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති - සඞ‍්ඝභෙදකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති - ලොහිතුප‍්පාදකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති - උභතොබ්‍යඤ‍්ජන-කූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං.
4. එකල්හි භික්‍ෂූහු පණ්ඩකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ උපසපන් කෙරෙති. –පෙ– ථෙය්‍යසංවාසකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ උපසපන් කෙරෙති. – තිත්‍ථියපක්කන්තකය උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ උපසපන් කෙරෙති. – තිරච්ඡානගතයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ උපසපන් කෙරෙති – මාතෘඝාතකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ උපසපන් කෙරෙති. – පිතෘඝාතකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ උපසපන් කෙරෙති. – අරහන්තඝාතකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ උපසපන් කෙරෙති. – භික්ඛුණීදූසකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ උපසපන් කෙරෙති. – සඞ්ඝභේදකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ උපසපන් කෙරෙති. – ලෝහිතුප්පාදකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ උපසපන් කෙරෙති. – උභතෝබ්‍යඤ්ජනකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ උපසපන් කෙරෙති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළ කළහ.
5. “න භික‍්ඛවෙ, පණ‍්ඩකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. -පෙ- න ථෙය්‍යසංවාසකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. - න තිත්‍ථියපක‍්කන‍්තකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. - න තිරච‍්ඡානගතූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො - න මාතුඝාතකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. - න පිතුඝාතකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. - න අරහන‍්තඝාතකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. - න භික‍්ඛුණීදූසකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. - න සඞ‍්ඝභෙදකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. - න ලොහිතුප‍්පාදකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. - න උභතොබ්‍යඤ‍්ජනකූපජ‍්ඣායෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. යො උපසම‍්පාදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති. (4-14)
5. “මහණෙනි, පණ්ඩකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ උපසපන් නො කළ යුතු ය. –පෙ – ථෙය්‍යසංවාසකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ, – තිත්‍ථියපක්කන්තකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ, – තිරච්ඡානගතයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ, – මාතුඝාතකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ, – පිතුඝාතකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ, – අරහන්තඝාතකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ, – භික්ඛුණීදූසකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ, – සඞ්ඝභේදකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ, – ලෝහිතුප්පාදකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ, – උභතෝබ්‍යඤ්ජනකයා උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ උපසපන් නො කළ යුතු ය. යමෙක් උපසපන් කරන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළ සේක. (4-14.)
6. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ අපත‍්තකං උපසම‍්පාදෙන‍්ති. හත්‍ථෙසු පිණ‍්ඩාය චරන‍්ති. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති, ඛීයන‍්ති, විපාචෙන‍්ති: “සෙය්‍යථාපි තිත්‍ථියා”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, අපත‍්තකො උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. යො උපසම‍්පාදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති. (15.)
6. එකල්හි භික්‍ෂූහු පාත්‍රය නැත්තහු උපසපන් කෙරෙති. (පාත්‍රය නැත්තෝ) අත්වලින් පිඬු සිඟා හැසිරෙති. මිනිස්සු “(මොහු) තීර්‍ත්‍ථකයන් වැනිය” යි අවමන් කෙරෙති. නින්‍දා කෙරෙති දොස් කියති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, පාත්‍රය නැත්තෙක් උපසපන් නො කළ යුතු ය. යමෙක් උපසපන් කරන්නේ නම්, දුකුළා ඇවැත් වේ”සි වදාළ සේක. (15.)
7. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ අචීවරකං උපසම‍්පාදෙන‍්ති. නග‍්ගා පිණ‍්ඩාය චරන‍්ති. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “සෙය්‍යථාපි තිත්‍ථියා”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, අචීවරකො උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. යො උපසම‍්පාදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති. (16)
7. එකල්හි භික්‍ෂූහු සිවුරු නැත්තනු උපසපන් කෙරෙති. (ඔහු) නග්න ව පිඬු සිඟා යති. මිනිස්සු “(මොහු) තීර්‍ත්‍ථකයන් වැනි ය” යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, සිවුරු නැත්තේ උපසපන් නො කළ යුතු ය. යමෙක් උපසපන් කරන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළ සේක. (16.)
8. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ අපත‍්තචීවරකං උපසම‍්පාදෙන‍්ති. නග‍්ගා හත්‍ථෙසු පිණ‍්ඩාය චරන‍්ති. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති, ඛීයන‍්ති, විපාචෙන‍්ති: “සෙය්‍යථාපි තිත්‍ථියා”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, අපත‍්තචීවරකො උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. යො උපසම‍්පාදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති. (17)
8. එකල්හි භික්‍ෂූහු පාසිවුරු නැත්තනු උපසපන් කෙරෙති. (ඔහු) නග්න ව අතින් පිඬු සිඟා යති. “මිනිස්සු (මොහු) තීර්‍ත්‍ථකයන් මෙනැ” යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. උන්වහන්සේ “මහණෙනි, පාසිවුරු නැත්තෝ උපසපන් නො කළ යුතු ය. යමෙක් උපසපන් කරන්නේ නම්, දුකුළා ඇවැත් වේ” යි වදාළ සේක. (17.)
9. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ යාචිතකෙන පත‍්තෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති. උපසම‍්පන‍්නෙ පත‍්තං පටිහරන‍්ති. හත්‍ථෙසු පිණ‍්ඩාය චරන‍්ති. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති, ඛීයන‍්ති, විපාචෙන‍්ති: “සෙය්‍යථාපි තිත්‍ථියා”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, යාචිතකෙන පත‍්තෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. යො උපසම‍්පාදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති. (18)
9. එකල්හි භික්‍ෂූහු පිරුළු ගත් පාත්‍රය ඇත්තහු උපසපන් කෙරෙති. උපසපන් වූ කල්හි පාත්‍රය නැවැත ගෙණ යත්, (ඔහු) අතින් පිඬු සිඟා යති. මිනිස්සු “(මොහු) තීර්‍ත්‍ථකයන් මෙනැ” යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, ඉල්ලා ගත් පාත්‍රය ඇත්තේ උපසපන් නො කළ යුතු ය. යමෙක් උපසපන් කරන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළ සේක. (18.)
10. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ යාචිතකෙන චීවරෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති. උපසම‍්පන‍්නෙ චීවරං පටිහරන‍්ති. නග‍්ගා පිණ‍්ඩාය චරන‍්ති. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති, විපාචෙන‍්ති: “සෙය්‍යථාපි තිත්‍ථියා”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, යාචිතකෙන චීවරෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. යො උපසම‍්පාදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති. (19)
10. එකල්හි භික්‍ෂූහු පිරුළු ගත් සිවුරු ඇත්තහු උපසපන් කෙරෙති. උපසපන් වූ කල්හි සිවුර නැවත ගෙණ යත්. නග්න ව පිඬු සිඟා යති. මිනිස්සු “(මොහු) තීර්‍ත්‍ථකයන් මෙනැ’ යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, පිරුළු ගත් සිවුරු ඇත්තෝ උපසපන් නො කළ යුතු ය. යමෙක් උපසපන් කරන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළ සේක. (19.)
11. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ යාචිතකෙන පත‍්තචීවරෙන උපසම‍්පාදෙන‍්ති. උපසම‍්පන‍්නෙ පත‍්තචීවරං පටිහරන‍්ති. නග‍්ගා හත්‍ථෙසු පිණ‍්ඩාය චරන‍්ති. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “සෙය්‍යථාපි තිත්‍ථියා”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ, යාචිතකෙන පත‍්තචීවරෙන උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. යො උපසම‍්පාදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති. (20)
11. එකල්හි භික්‍ෂූහු පිරුළු ගත් පාසිවුරු ඇත්තහු උපසපන් කෙරෙත්. උපසපන් කල්හි පාසිවුරු නැවැත ගෙණ යත්. නග්න ව අතින් පිඬු සිඟා යති. මිනිස්සු “(මොහු) තීර්‍ත්‍ථකයන් මෙනැ”යි අවමන් කෙරෙත්. නින්‍දා කෙරෙත්. දොස් කියත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, ඉල්ලා ගත් පාසිවුරු ඇත්තේ උපසපන් නො කළ යුතු ය. යමෙක් උපසපන් කරන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළ සේක. (20.)
න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බෙකවීසතිවාරං නිට‍්ඨිතං.
උපසපන් නො කළ යුතු විසි වර නිමි.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ හත්‍ථච‍්ඡින‍්නං පබ‍්බාජෙන‍්ති. -පෙ- පාදච‍්ඡින‍්නං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - හත්‍ථපාදච‍්ඡින‍්නං පබ‍්බාජෙන‍්ති. කණ‍්ණච‍්ඡින‍්නං පබ‍්බාජෙන‍්ති. නාසච‍්ඡින‍්නං පබ‍්බාජෙන‍්ති. කණ‍්ණනාසච‍්ඡින‍්නං පබ‍්බාජෙන‍්ති. අඞ‍්ගුලිච‍්ඡින‍්නං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - අළච‍්ඡින‍්නං පබ‍්බාජෙන‍්ති. කණ‍්ඩරච‍්ඡින‍්නං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - ඵණහත්‍ථකං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - ඛුජ‍්ජං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - වාමනං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - ගලගණ‍්ඩිං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - ලක‍්ඛණාහතං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - කසාහතං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - ලිඛිතකං පබ‍්බාජෙන‍්ති - සීපදිං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - පාපරොගිං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - පරිසදූසකං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - කාණං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - කුණිං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - ඛඤ‍්ජං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - පක‍්ඛහතං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - ඡින‍්නිරියාපථං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - ජරාදුබ‍්බලං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - අන්‍ධං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - මූගං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - බධිරං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - අන්‍ධමූගං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - අන්‍ධබධිරං පබ‍්බාජෙන‍්ති. - මූගබධිරං පබ‍්බාජෙන‍්ති. -පෙ- අන්‍ධමූගබධිරං පබ‍්බාජෙන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං.
1. එකල්හි භික්‍ෂූහු කැපූ අත් ඇත්තහු පැවිදි කරති. පෙ – කැපූ පා ඇත්තහු පැවිදි කරති. – කැපූ අත්පා ඇත්තහු පැවිදි කරති. – කැපූ කන් ඇත්තහු පැවිදි කරති. – කැපූ නාසය ඇත්තහු පැවිදි කරති. – කැපූ කන් නාස් ඇත්තහු පැවිදි කරති. – කැපූ ඇඟිලි ඇත්තහු පැවිදි කරති. – කැපූ මාපට ඇඟිලි ඇත්තහු පැවිදි කරති. – කැපූ මහනහර ඇත්තහු පැවිදි කරති. – පෙණය වැනි අත් ඇත්තහු පැවිදි කරති. – කුදු වූවහු පැවිදි කරති. – මිටි වූවහු පැවිදි කරති. – ගලගණ්ඩරෝගය ඇත්තහු පැවිදි කරති. – කෙටූ ලකුණු ඇත්තහු පැවිදි කරති. – කසවලින් තළනලද්දහු පැවිදි කරති. – රජ යෙහි ලියා තබනලද්දහු පැවිදි කරති. – බරවාරෝග ඇත්තහු පැවිදි කරති. – නිතර පවත්නා පාපරෝග ඇත්තාහු පැවිදි කරති. – විරූප බැවින් පිරිස දූෂණය කරන්නහු පැවිදි කරති. – එක් ඇසක් (පමණක්) ඇත්තහු පැවිදි කරති. – වක් වූ අත්පා ඇඟිලි ඇත්තහු පැවිදි කරති. – කොර වූවහු පැවිදි කරති. – එක් අතක් හෝ පයක් හෝ සිරුරු අඩක් හෝ නැසුනහු පැවිදි කරති. – පිළා පැවිදි කරති. – ජරාවෙන් දුබල වූවහු පැවිදි කරති. – අන්‍ධයා පැවිදි කරතී. – ගොළුවා පැවිදි කරති. – බිහිරා පැවිදි කරති. – අඳගොළුවා පැවිදි කරති. – අඳබිහිරා පැවිදි කරති. – ගොළුබිහිරා පැවිදි කරති. – පෙ – අඳගොළුබිහිරා පැවිදි කරති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ.
2. “න භික‍්ඛවෙ, හත්‍ථච‍්ඡින‍්නො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. -පෙ- න පාදච‍්ඡින‍්නො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න හත්‍ථපාදච‍්ඡින‍්නො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න කණ‍්ණච‍්ඡින‍්නො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න නාසච‍්ඡින‍්නො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න කණ‍්ණනාසච‍්ඡින‍්නො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න අඞ‍්ගුලිච‍්ඡින‍්නො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න අළච‍්ඡින‍්නො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො - න කණ‍්ඩරච‍්ඡින‍්නො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න ඵණහත්‍ථකො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න ඛුජ‍්ජො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න වාමනො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න ගලගණ‍්ඩී පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න ලක‍්ඛණාහතො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න කසාහතො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න ලිඛිතකො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න සීපදී පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න පාපරොගී පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න පරිසදූසකො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න කාණො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න කුණී පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න ඛඤ‍්ජො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න පක‍්ඛහතො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න ඡින‍්නිරියාපථො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න ජරාදුබ‍්බලො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න අන්‍ධො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න මූගො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න බධිරො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න අන්‍ධමූගො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න අන්‍ධබධිරො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න මූගබධිරො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. - න අන්‍ධමූගබධිරො පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. යො පබ‍්බාජෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
2. මහණෙනි, කැපූ අත් ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – පෙ – කැපූ පා ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – කැපූ අත්පා ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – කැපූ කන් ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – කැපූ නාස් ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – කැපූ කන්නාස් ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – කැපූ ඇඟිලි ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – කැපූ මාපට ඇඟිලි ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – කැපූ මහනහර ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – පෙණය වැනි අත් ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – කුදා පැවිදි නො කළ යුතු ය. – මිට්ටා පැවිදි නො කළ යුතු ය. – ගලගණ්ඩරෝගය ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – ලකුණු කෙටූයේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – කසයෙන් පැහැරුණේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – රජයෙහි ලියා තැබුයේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – බරවාරෝග ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – පාපරෝග ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – පිරිස් දූෂණය කරන්නේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – එකැස් ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – වක් වූ අත්පා ඇත්තේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – කොර වූයේ පැවිදි නො කළ යුතු ය – එක් අතක් හෝ එක් පයක් හෝ සිරුර අඩක් හෝ නැසුනේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – පිළා පැවිදි නො කළ යුතු ය. – ජරාවෙන් දුබල වූයේ පැවිදි නො කළ යුතු ය. – අන්‍ධයා පැවිදි නො කළ යුතු ය. – ගොළුවා පැවිදි නො කළ යුතු ය. – බිහිරා පැවිදි නො කළ යුතු ය. – අඳගොළුවා පැවිදි නො කළ යුතු ය. – අඳබිහිරා පැවිදි නො කළ යුතු ය. – ගොළුබිහිරා පැවිදි නො කළ යුතු ය. – පෙ – අඳගොළුබිහිරා පැවිදි නො කළ යුතු ය. යමෙක් පැවිදි කරන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළ සේක.
නපබ‍්බාජෙතබ‍්බද‍්වත‍්තිංසවාරො නිට‍්ඨිතං.
පැවිදි නො කළ යුතු දෙතිස් වාරය නිමි.
දායජ‍්ජභාණවාරං නිට‍්ඨිතං නවමං.
නවවන දායාද බණවර නිමි.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන ඡබ‍්බග‍්ගියා භික‍්ඛූ අලජ‍්ජීනං නිස‍්සයං දෙන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ අලජ‍්ජීනං නිස‍්සයො දාතබ‍්බො. යො දදෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ අලජ‍්ජීනං නිස‍්සාය වසන‍්ති. තෙපි න චිරස‍්සෙව අලජ‍්ජිනො හොන‍්ති පාප භික‍්ඛූ. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ අලජ‍්ජීනං නිස‍්සාය වත්‍ථබ‍්බං. යො වසෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති.
1. එකල්හි සවග භික්‍ෂූහු අලජ්ජීන්ට නිස දෙති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, අලජ්ජීන්ට නිස නො දිය යුතු ය. යමෙක් දෙන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළ සේක. එකල්හි භික්‍ෂූහු අලජ්ජීන් නිසා වසති. ඔහු ද නොබෝ දිනකින් ම අලජ්ජි වූ ලාමක භික්‍ෂූහු වෙති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, අලජ්ජීන් නිසා නො විසිය යුතු ය. යමෙක් වසන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ” යි වදාළ සේක.
2. අථ ඛො භික‍්ඛූනං එතදහොසි: “භගවතා පඤ‍්ඤත‍්තං ‘න අලජ‍්ජීනං නිස‍්සයො දාතබ‍්බො, න අලජ‍්ජීනං නිස‍්සාය වත්‍ථබ‍්බ’න‍්ති. කථන‍්නු ඛො මයං ජානෙය්‍යාම ලජ‍්ජිං වා අලජ‍්ජිං වා”ති? භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ චතූහපඤ‍්චාහං ආගමෙතුං යාව භික‍්ඛුසභාගතං ජානාමී”ති.
2. එකල්හි භික්‍ෂූන්ට “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘අලජ්ජීන්ට නිස නො දිය යුතු ය. අලජ්ජීන් නිසා නො විසිය යුතු ය’ යි නියම කරණ ලද්දේ ය. අපි ‘(මෙ තෙමේ) ලජ්ජී හෝ වේ ද? අලජ්ජී හෝ වේ දැ’? යි කෙසේ නම් දන්නෙමු දැ?” යි අදහස් වි ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. උන්වහන්සේ “මහණෙනි, යම් තාක් භික්‍ෂූන් හා ශීලාදිසභාගත්‍වය දනිම් ද, ඒ තාක් (සිටිමියි) සතර පස් දිනක් බලාපොරොත්තු වන්නට අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
3. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො භික‍්ඛු කොසලෙසු ජනපදෙසු අද‍්ධානමග‍්ගප‍්පටිපන‍්නො හොති. අථ ඛො තස‍්ස භික‍්ඛුනො එතදහොසි: “භගවතා පඤ‍්ඤත‍්තං ‘න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බ’න‍්ති. අහඤ‍්චම‍්හි නිස‍්සයකරණීයො අද‍්ධානමග‍්ගප‍්පටිපන‍්නො, කථන‍්නු ඛො මයා පටිපජ‍්ජිතබ‍්බ”න‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, අද‍්ධානමග‍්ගප‍්පටිපන‍්නෙන භික‍්ඛුනා නිස‍්සයං අලභමානෙන අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථු”න‍්ති.
3. එකල්හි එක්තරා භික්‍ෂුනමක් කොසොල්දනව්වෙහි අදන්මගට පිළිපන්නේ ය. එකල්හි ඒ භික්‍ෂුහට “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘නිස නැති ව නො විසිය යුතු ය’ යි නියම කරණ ලද්දේ ය. මමත් කට යුතු නිස ඇත්තේ අදන්මගට පිළිපන්නේ වෙමි. මා විසින් කෙසේ පිළිපැදිය යුතු දැ” යි සිත් වි ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. ‘මහණෙනි, අදන්මගට පිළිපන්, නිස නො ලබන්නාවූ මහණහු විසින් නිස නැතු ව වසන්නට අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
4. තෙන ඛො පන සමයෙන ද‍්වෙ භික‍්ඛූ කොසලෙසු ජනපදෙ අද‍්ධානමග‍්ගප‍්පටිපන‍්නා හොන‍්ති. තෙ අඤ‍්ඤතරං ආවාසං උපගච‍්ඡිංසු. තත්‍ථ එකො භික‍්ඛු ගිලානො හොති. අථ ඛො තස‍්ස ගිලානස‍්ස භික‍්ඛුනො එතදහොසි: “භගවතා පඤ‍්ඤත‍්තං ‘න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බ’න‍්ති. අහඤ‍්චම‍්හි නිස‍්සයකරණීයො ගිලානො. කථන‍්නු ඛො මයා පටිපජ‍්ජිතබ‍්බ?”න‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ ගිලානෙන භික‍්ඛුනා නිස‍්සයං අලභමානෙන අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථු”න‍්ති.
4. එකල්හි භික්‍ෂූහු දෙනමක් කොසොල්දනව්වෙහි අදන්මගට පිළිපන්නෝ වෙත්. ඔහු එක්තරා ආවාසයකට ගියහ. ඔවුනතුරෙන් එක් නමක් ගිලන් වෙයි. ඒ ගිලන් භික්‍ෂුහට “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘නිස නැති ව නො විසිය යුතු ය’ යි පණවන ලද්දේ ය. මමත් කට යුතු නිස ඇති ගිලනෙක් වෙමි. මා විසින් කෙසේ පිළිපැදිය යුතු දැ?”යි සිත් වි ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, ගිලන්, නිස නො ලබන, භික්‍ෂූහු විසින් නිස නැති ව වසන්නට අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
5. අථ ඛො තස‍්ස ගිලානුපට‍්ඨාකස‍්ස භික‍්ඛුනො එතදහොසි: “භගවතා පඤ‍්ඤත‍්තං ‘න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බ’න‍්ති. අහඤ‍්චම‍්හි නිස‍්සයකරණීයො. අයඤ‍්ච භික‍්ඛු ගිලානො. කථන‍්නු ඛො මයා පටිපජ‍්ජිතබ‍්බ”න‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ ගිලානුපට‍්ඨාකෙන භික‍්ඛුනා නිස‍්සයං අලභමානෙන යාචියමානෙන අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථු”න‍්ති.
5. එකල්හි ඒ ගිලානෝපස්ථායකභික්‍ෂුහට “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘නිස නැති ව නො විසිය යුතු ය’ යි පණවන ලදී. මමත් නිස කට යුත්තෙක් වෙමි. මේ මහණ ද ගිලන් ය. මා විසින් කෙසේ පිළිපැදිය යුතු දැ?” යි සිත් වි ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, (ඒ ගිලන් භික්‍ෂුහු විසින්) ඉල්ලනු ලබන, නිස නො ලබන්නාවූ, ගිලානෝපස්ථායක භික්‍ෂූහු විසින් නිස නැති ව වසන්නට අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
6. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො භික‍්ඛු අරඤ‍්ඤෙ විහරති. තස‍්ස ච තස‍්මිං සෙනාසනෙ ඵාසු හොති. අථ ඛො තස‍්ස භික‍්ඛුනො එතදහොසි: “භගවතා පඤ‍්ඤත‍්තං ‘න අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථබ‍්බ’න‍්ති. අහඤ‍්චම‍්හි නිස‍්සයකරණීයො අරඤ‍්ඤෙ විහරාමි. මය‍්හඤ‍්ච ඉමස‍්මිං සෙනාසනෙ ඵාසු හොති, කථන‍්නු ඛො මයා පටිපජ‍්ජිතබ‍්බ”න‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ ආරඤ‍්ඤිකෙන භික‍්ඛුනා ඵාසුවිහාරං සල‍්ලක‍්ඛෙන‍්තෙන නිස‍්සයං අලභමානෙන අනිස‍්සිතෙන වත්‍ථුං. යදා පතිරූපො නිස‍්සයදායකො ආගච‍්ඡිස‍්සති. තස‍්ස නිස‍්සාය වසිස‍්සාමි”ති.
6. එකල්හි එක්තරා මහණෙක් වනයෙහි වසයි. ඔහුට ඒ වනසෙනසුනෙහි විසීම පහසු වේ. එකල්හි ඒ භික්‍ෂුහට “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘නිස නැති ව නො විසිය යුතු ය’ යි පණවන ලදී. මමත් නිස කට යුත්තේ වනයෙහි වසම්. මට මේ සෙනසුනෙහි විසීම පහසු ය. මා විසින් කෙසේ පිළිපැදිය යුතු දැ” යි සිත් වි ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, වනයෙහි වසන නිස නො ලබන භික්‍ෂුහු විසින් ඵාසු විහරණය සලකා ‘යම් විටෙක සුදුසු වූ නිස දෙන්නෙක් එන්නේ නම්, ඔහු නිසා වසන්නෙමි’ යි සිතා නිස නැති ව වසන්නට අනුදනිමි”යි වදාළ සේක.
7. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස‍්මතො මහාකස‍්සපස‍්ස උපසම‍්පදාපෙඛො හොති. අථ ඛො ආයස‍්මා මහාකස‍්සපො ආයස‍්මතො ආනන්‍දස‍්ස සන‍්තිකෙ දූතං පාහෙසි: “ආගච‍්ඡතු ආනන්‍දො, ඉමං අනුස‍්සාවෙස‍්ස”තූති. ආයස‍්මා ආනන්‍දො එවමාහ: “නාහං උස‍්සහාමි ථෙරස‍්ස නාමං ගහෙතුං. ගරු මෙ ථෙරො”ති . භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, ගොත‍්තෙනපි අනුස‍්සාවෙතු”න‍්ති.
7. එකල්හි ආයුෂ්මත් මහාකාශ්‍යප ස්ථවිරයන් වහන්සේට උපසම්පදාපේක්‍ෂකයෙක් වේ. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් මහාකාශ්‍යප ස්ථවිරයන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ සමීපයට “ආනන්‍ද ස්ථවිරතෙමේ (මෙහි) ඒවා. (අවුත්) මේ හෙරණහුට කර්‍මවාක්‍යය අස්වාවා” යි දූතයකු යැවූහ. එවිට ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරතෙමේ “මම ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ නම කියන්ට අපොහොසත් වෙමි. ස්ථවිරයන් වහන්සේ මාගේ ගුරුය” යි කීහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, ගෝත්‍රයෙන් අස්වන්නට* අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
8. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස‍්මතො මහාකස‍්සපස‍්ස ද‍්වෙ උපසම‍්පදාපෙඛා හොන‍්ති. තෙ විවදන‍්ති: “අහං පඨමං උපසම‍්පජ‍්ජිස‍්සාමි. අහං පඨමං උපසම‍්පජ‍්ජිස‍්සාමී”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ ද‍්වෙ එකානුස‍්සාවණෙ කාතු”න‍්ති.
8. එකල්හි ආයුෂ්මත් මහා කාශ්‍යප ස්ථවිරයන් වහන්සේට උපසම්පදාපේක්‍ෂකයෝ දෙදෙනෙක් වෙති. “මම පළමු කොට උපසපන් වන්නෙමි. මම පළමු කොට උපසපන් වන්නෙමි” යි ඔහු විවාද කෙරෙත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, දෙදෙන එක් අනුසාවණයෙහි උපසපන් කරන්නට අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
9. තෙන ඛො පන සමයෙන සම‍්බහුලානං ථෙරානං උපසම‍්පදාපෙඛා හොන‍්ති. තෙ විවදන‍්ති: “අහං පඨමං උපසම‍්පජ‍්ජිස‍්සාමි. අහං පඨමං උපසම‍්පජ‍්ජිස‍්සාමී”ති. ථෙරා එවමාහංසු: “හන්‍ද මයං ආවුසො සබ‍්බෙව එකානුස‍්සාවණෙ කරොමා”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ ද‍්වෙ තයො එකානුසාවණෙ කාතුං. තඤ‍්ච ඛො එකෙන උපජ‍්ඣායෙන. න ත්‍වෙව නානුපජ‍්ඣායෙනා”ති.
9. එකල්හි බොහෝ ස්ථවිරයන් වහන්සේලාට උපසම්පදාපේක්‍ෂකයෝ දෙදෙනෙක් වෙති. ඔහු “මම පළමු කොට උපසපන් වන්නෙමි, මම පළමු කොට උපසපන් වන්නෙමි” යි විවාද කෙරෙත්. තෙරහු “ඇවැත්නි, එබැවින් අපි සියලු දෙනා එක් අනුසාවණයෙහි උපසපන් කරමු” යි මෙසේ කීහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, දෙ තුන් දෙනා එක් අනුසාවණයෙහි උපසපන් කරන්නට අනුදනිමි. එ ද එක් උපාද්ධ්‍යාය කෙනෙකුන්ගෙන් ය. නානාඋපාද්ධ්‍යායයන්ගෙන් ඒ නො ම කට යුතු ය” යි වදාළ සේක.
10. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස‍්මා කුමාරකස‍්සපො ගබ‍්භවීසො උපසම‍්පන‍්නො හොති. අථ ඛො ආයස‍්මතො කුමාරකස‍්සපස‍්ස එතදහොසි: “භගවතා පඤ‍්ඤත‍්තං න ඌනවීසතිවස‍්සො පුග‍්ගලො උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො’ති. අහඤ‍්චම‍්හි ගබ‍්භවීසො උපසම‍්පන‍්නො. උපසම‍්පන‍්නො නු ඛොම‍්හි? න නු ඛො උපසම‍්පන‍්නො?”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “යං භික‍්ඛවෙ මාතුකුච‍්ඡිස‍්මිං පඨමං චිත‍්තං උප‍්පන‍්නං, පඨමං විඤ‍්ඤාණං පාතුභූතං, තදුපාදාය සාවස‍්ස ජාති. අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ ගබ‍්භවීසං උපසම‍්පාදෙතු”න‍්ති.
10. එකල්හි ආයුෂ්මත් කුමාරකාශ්‍යප ස්ථවිර තෙමේ ගැබෙහි පටන් විසිවස් ඇත්තෙක් උපසපන් වූයේ වේ. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් කුමාර කාශ්‍යපස්ථවිරයන් වහන්සේට “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘විසිවසින් අඩු පුද්ගල තෙමේ උපසපන් නො කළ යුතු ය’ යි පණවන ලද්දේ ය. මම ගැබෙහි පටන් විසිවස් ඇත්තේ උපසපන් වූයෙම් වෙම්. මම උපසපන් වූයෙමි දෝ? උපසපන් නො වූයෙම් දෝ?” යි සැකයෙක් පහළ වි ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, මවුකුසෙහි යම් පළමු ප්‍රතිසන්‍ධි චිත්තයක් උපන්නේ ද, යම් පළමු ප්‍රතිසන්‍ධිවිඥානයක් වූයේ ද, එතැන් පටන් ඒ ප්‍රතිසන්‍ධිය ම ඔහුගේ උප්පත්තිය යි. මහණෙනි, ගැබෙහි පටන්, විසිවස් ඇත්තහු උපසපන් කරන්නට අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
11. තෙන ඛො පන සමයෙන උපසම‍්පන‍්නා දිස‍්සන‍්ති කුට‍්ඨිකාපි ගණ‍්ඩිකාපි කිලාසිකාපි සොසිකාපි අපමාරිකාපි. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ උපසම‍්පාදෙන‍්තෙන තෙරස අන‍්තරායිකෙ ධම‍්මෙ පුච‍්ඡිතුං. එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ පුච‍්ඡිතබ‍්බො: “සන‍්ති තෙ එවරූපා ආබාධා – කුට‍්ඨං? ගණ‍්ඩො? කිලාසො? සොසො? අපමාරො? මනුස‍්සොසි? පුරිසොසි? භුජිස‍්සොසි? අණණොසි? නසි රාජභටො? අනුඤ‍්ඤාතොසි මාතාපිතූහි? පරිපුණ‍්ණවීසතිවස‍්සොසි? පරිපුණ‍්ණං තෙ පත‍්තචීවරං? කිංනාමොසි? කො නාමො තෙ උපජ‍්ඣායො?”ති.
11. එකල්හි කුෂ්ඨරෝග ඇත්තෝ ද, ගණ්ඩරොග ඇත්තෝද, කිලාසරෝග ඇත්තෝ ද, ක්‍ෂයරොග ඇත්තෝ ද, මීමැස්මොර ඇත්තෝ ද, උපසපන් වූවාහු දක්නා ලැබෙත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, උපසපන් කරන්නහු විසින් තෙළෙස් අන්තරායකරධර්‍මයන් විචාරන්නට අනුදනිමි. මහණෙනි, මෙසේ විචාළ යුතු ය: ඔබට කුෂ්ඨ – ගණ්ඩ – කිලාස – ක්‍ෂය – මීමැස්මොර යන මෙබඳු ආබාධයෝ වෙත් ද? මිනිසෙක් වෙහි ද? පුරුෂයෙක් වෙහි ද? නිවහල් වෙහි ද? නය නැත්තේ වෙහි ද? රාජභටයෙක් නො වෙහි ද? මවුපියන් විසින් අනුදන්නා ලද්දේ වෙහි ද? පිරිපුන් විසිවස් ඇත්තේ වෙහි ද? ඔබගේ පාසිවුරු සම්පූර්‍ණ වේ ද? (13) කි නම් ඇත්තෙක් වෙහි ද? ඔබගේ උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ කි නම් ඇත්තේ ද?”
12. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ අනනුසිට‍්ඨෙ උපසම‍්පදාපෙඛෙ අන‍්තරායිකෙ ධම‍්මෙ පුච‍්ඡන‍්ති. උපසම‍්පදාපෙඛා විත්‍ථායන‍්ති. මඞ‍්කූ හොන‍්ති. න සක‍්කොන‍්ති විස‍්සජ‍්ජෙතුං. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ පඨමං අනුසාසිත්‍වා පච‍්ඡා අන‍්තරායිකෙ ධම‍්මෙ පුච‍්ඡිතු”න‍්ති. තත්‍ථෙව සඞ‍්ඝමජ‍්ඣෙ අනුසාසන‍්ති. උපසම‍්පදාපෙඛා තථෙව විත්‍ථායන‍්ති. මඞ‍්කූ හොන‍්ති. න සක‍්කොන‍්ති විස‍්සජ‍්ජෙතුං. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ එකමන‍්තං අනුසාසිත්‍වා සඞ‍්ඝමජ‍්ඣෙ අන‍්තරායිකෙ ධම‍්මෙ පුච‍්ඡිතුං. එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ, අනුසාසිතබ‍්බො: පඨමං උපජ‍්ඣං ගාහාපෙතබ‍්බො. උපජ‍්ඣං ගාහාපෙත්‍වා පත‍්තචීවරං ආචික‍්ඛිතබ‍්බං: අයං තෙ පත‍්තො. අයං සඞ්ඝාටි. අයං උත‍්තරාසඞ‍්ගො. අයං අන‍්තරවාසකො. ගච‍්ඡ, අමුම‍්හි ඔකාසෙ තිට‍්ඨාහී”ති.
12. එකල්හි භික්‍ෂූහු අනුශාසනා නො කළ උපසම්පදාපේක්‍ෂකයන් වෙතින් අන්තරායකාරධර්‍මයන් විචාරති. උපසම්පදාපේක්‍ෂකයෝ කලබල වෙති. ලජ්ජිත වෙති. විසඳන්ට (පිළිතුරු දෙන්ට) නො පොහොසත් වෙති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, පළමු ව අනුශාසනා කොට පසු ව අන්තරායකරධර්‍මයන් විචාරන්නට අනුදනිමි” යි වදාළ සේක. එහි ම සඟ මැද අනුශාසනා කෙරෙත්. උපසම්පදාපේක්‍ෂකයෝ එසේ ම කලබල වෙති. මංකු වෙති. පිළිතුරු දෙන්ට අපොහොසත් වෙති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, පසෙකට ගෙණ අනුශාසනා කොට සඟ මැද දී අන්තරායකරධර්‍මයන් විචාරන්නට අනුදනිමි. මහණෙනි, අනුශාසනා කළ යුත්තේ මෙසේ ය: පළමු කොට උපාද්ධ්‍යායයා ගැන්විය යුතු ය. උපාද්ධ්‍යායයෙකු ගන්වා පා සිවුරු කිය යුතු ය: “මේ ඔබගේ පාත්‍ර ය. මේ සඞ්ඝාටි ය. මේ උත්තරාසඞ්ග ය. මේ අන්තරවාසක ය. යව, අසුවල් අවකාසයෙහි සිටුව”.
13. බාලා අබ්‍යත‍්තා අනුසාසන‍්ති. දුරනුසිට‍්ඨා උපසම‍්පදාපෙඛා විත්‍ථායන‍්ති මඞ‍්කූ හොන‍්ති. න සක‍්කොන‍්ති, විස‍්සජ‍්ජෙතුං. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ බාලෙන අබ්‍යත‍්තෙන අනුසාසිතබ‍්බො. යො අනුසාසෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ බ්‍යත‍්තෙන භික‍්ඛුනා පටිබලෙන අනුසාසිතු”න‍්ති.
13. අඥ වූ අව්‍යක්තයෝ අනුශාසනා කෙරෙත්. වැරදි ලෙසට අනුශාසනා කළ උපසම්පදාපේක්‍ෂකයෝ කලබල වෙති. නො වැටහෙන්නෝ වෙති. විසඳන්ට අපොහොසත් වෙති. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළ කළහ. “මහණෙනි, අඥ වූ අව්‍යක්තයා විසින් අනුශාසනා නො කට යුතු ය. (බාල වූ) යමෙක් අනුශාසනා කරන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ. මහණෙනි, ව්‍යක්ත වූ ප්‍රතිබල භික්‍ෂුනමක් විසින් අනුශාසනා කරන්නට අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
14. අසම‍්මතා අනුසාසන‍්ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “න භික‍්ඛවෙ අසම‍්මතෙන අනුසාසිතබ‍්බො. යො අනුසාසෙය්‍ය, ආපත්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ සම‍්මතෙන අනුසාසිතුං. එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ සම‍්මන‍්නිතබ‍්බො: අත‍්තනා වා අත‍්තානං සම‍්මන‍්නිතබ‍්බං. පරෙන වා පරො සම‍්මන‍්නිතබ‍්බො.
14. සම්මත නො කරණ ලද භික්‍ෂූහු අනුශාසනා කෙරෙත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ. “මහණෙනි, සම්මත නො කළ භික්‍ෂුනමක් විසින් අනුශාසනා නො කට යුතු ය. යමෙක් අනුශාසනා කරන්නේ නම්, දුකුළාඇවැත් වේ. මහණෙනි, සම්මතය ලැබූවහු විසින් අනුශාසනා කරන්නට අනුදනිමි. මහණෙනි, සම්මතය කළ යුත්තේ මෙසේ ය. තමන් විසින් හෝ තමා සම්මත කට යුතු ය. අනිකකු විසින් හෝ අනෙකෙක් සම්මත කට යුතු ය.”
15. කථඤ‍්ච අත‍්තනාව අත‍්තානං සම‍්මන‍්නිතබ‍්බං? බ්‍යත‍්තෙන භික‍්ඛුනා පටිබලෙන සඞ‍්ඝො ඤාපෙතබ‍්බො: “සුණාතු මෙ භන‍්තෙ සඞ‍්ඝො ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම‍්පදාපෙඛො. යදි සඞ‍්ඝස‍්ස පත‍්තකල‍්ලං, අහං ඉත්‍ථන‍්නාමං අනුසාසෙය්‍ය”න‍්ති. එවං අත‍්තනා ව අත‍්තානං සම‍්මන‍්නිතබ‍්බං.
15. “තමන් විසින් හෝ තමා සම්මත කළ යුත්තේ කෙසේ ද? ව්‍යක්ත වූ ප්‍රතිබල භික්‍ෂුනමක් විසින් සඞ්ඝ තෙමේ මෙසේ දැන්විය යුතු ය: ‘සඞ්ඝ තෙමේ මාගේ වචනය අසාවා. මෙ නම් ඇත්තේ මෙ නම් ඇති ආයුෂ්මත්හුගේ උපසම්පදාපේක්‍ෂකයා වේ. ඉදින් සඞ්ඝයාහට සුදුසු කල් පැමිණියේ වේ නම්, මම මෙ නම් ඇත්තහුට අනුශාසනා කරන්නෙමි’ යි මෙසේ තමන් විසින් හෝ තමා සම්මත කළ යුතු ය.”
16. කථඤ‍්ච පරෙන වා පරො සම‍්මන‍්නිතබ‍්බො? බ්‍යත‍්තෙන භික‍්ඛුනා පටිබලෙන සඞ‍්ඝො ඤාපෙතබ‍්බො: “සුණාතු මෙ භන‍්තෙ සඞ‍්ඝො. ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම‍්පදාපෙඛො. යදි සඞ‍්ඝස‍්ස පත‍්තකල‍්ලං, ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමං අනුසාසෙය්‍යා”ති . එවං පරෙන වා පරො සම‍්මන‍්නිතබ‍්බො.
16. “අන්‍යයකු විසින් හෝ අනෙකෙක් සම්මත කළ යුත්තේ කෙසේ ද? ව්‍යක්ත වූ ප්‍රතිබල භික්‍ෂුනමක් විසින් සඞ්ඝ තෙමේ මෙසේ දැන්විය යුතු ය: ‘සඞ්ඝ තෙමේ මාගේ වචනය අසාවා. මෙ නම් ඇත්තේ මෙ නම් ඇති ආයුෂ්මත්හුගේ උපසම්පදාපේක්‍ෂකයා වේ. ඉදින් සඞ්ඝයාහට සුදුසු කල් පැමිණියේ නම්, මෙ නම් ඇත්තේ මෙ නම් ඇත්තනුට අනුශාසනා කරන්නේ ය’ යි අන්‍යයකු විසින් හෝ අනෙකෙක් මෙසේ සම්මත කළ යුතු ය.
17. තෙන සම‍්මතෙන භික‍්ඛුනා උපසම‍්පදාපෙඛො උපසඞ‍්කමිත්‍වා එවමස‍්ස වචනීයො: “සුණසි ඉත්‍ථන‍්නාම. අයං තෙ සච‍්චකාලො, භූතකාලො. යං ජාතං තං සඞ‍්ඝමජ‍්ඣෙ පුච‍්ඡන‍්තෙ සන‍්තං අත්‍ථිති වත‍්තබ‍්බං, අසන‍්තං නත්‍ථීති වත‍්තබ‍්බං. මා ඛො විත්‍ථාසි. මා ඛො මඞ‍්කු අහොසි. එවං තං පුච‍්ඡිස‍්සන‍්ති: සන‍්ති තෙ එවරූපා ආබාධා – කුට‍්ඨං? ගණ‍්ඩො? කිලාසො? සොසො? අපමාරො? මනුස‍්සො’සි? පුරිසො’සි? භුජිස‍්සො’සි? අනණො’සි? නසි රාජභටො? අනුඤ‍්ඤාතො’සි මාතාපිතූහි? පරිපුණ‍්ණවීසතිවස‍්සො’සි? පරිපුණ‍්ණං තෙ පත‍්තචීවරං? කින‍්නාමො’සි? කො නාමො තෙ උපජ‍්ඣායො?”ති.
17. සම්මතය ලද ඒ භික්‍ෂූහු විසින් (උපසම්පදාපේක්‍ෂකයා වෙතට) ගොස් “මෙ නම් ඇත්ත, අසව. මේ ඔබගේ සත්‍යය කිය යුතු කාලය යි. වූවක් කිය යුතු කාලය යි. සඟ මැද විචාරණ කල්හි වූවක් නම් ඇතැ යි කිය යුතු ය. නො වූවක් නම් නැතැයි කිය යුතු ය. ත්‍රස්ත වූවෙක් නො වන්න. හැකිළෙන්නෙක් නො වන්න. ඔබගෙන් මෙසේ විචාරන්නාහු ය: ඔබට කුෂ්ඨ, ගණ්ඩ, කිලාස, ක්‍ෂය, මීමැස්මොර යන මෙබඳු ආබාධයෝ වෙත් ද? මිනිස් වෙහි ද? පිරිමියෙක් වෙහි ද? නිවහලෙක් වෙහි ද? නය නැත්තෙහි ද? රාජභටයෙක් නො වෙහි ද? මවුපියන් විසින් අනුදන්නා ලද්දේ වෙහි ද? පිරිපුන් විසි වස් ඇත්තෙහි ද? ඔබගේ පාසිවුරු සම්පූර්‍ණ ද? කි නම් ඇත්තෙහි ද? ඔබගේ උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ කි නම් ඇත්තේ වේ දැ?’ යි මෙසේ ඇසිය යුතු වන්නේ ය.”
18. එකතො ආගච‍්ඡන‍්ති. “න භික‍්ඛවෙ, එකතො ආගන‍්තබ‍්බං. අනුසාසකෙන පඨමතරං ආගන‍්ත්‍වා සඞ‍්ඝො ඤාපෙතබ‍්බො:
18. (අනුශාසනා කළ භික්‍ෂූහු අනුශිෂ්ට උපසම්පදාපේක්‍ෂකයන් හා එක් ව එති. “මහණෙනි, එක් ව නො ආ යුතු ය අනුශාසකයා පළමු කොට අවුත් සඞ්ඝයාට මෙසේ දැන්විය යුතු ය:
19. “සුණාතු මෙ භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො. ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම‍්පදාපෙඛො. අනුසිට‍්ඨො සො මයා. යදි සඞ‍්ඝස‍්ස පත‍්තකල‍්ලං, ඉත්‍ථන‍්නාමො ආගච‍්ඡෙය්‍යා”ති. ආගච‍්ඡාහී’ති වත‍්තබ‍්බො.”
19. “සඞ්ඝ තෙමේ මාගේ වචනය අසාවා. මේ නම් ඇත්තේ මෙ නම් ඇති ආයුෂ්මත්හට උපසම්පදාපේක්‍ෂක වේ. මා විසින් හෙ තෙමේ අනුශාසනා කරණ ලද්දේ ය. ඉදින් සඞ්ඝයාට කල් පැමිණියේ නම්, මෙ නම් ඇත්තේ එන්නේ ය. එව යි කිය යුතු ය.”
20. එකංසං උත‍්තරාසඞ‍්ගං කාරාපෙත්‍වා භික‍්ඛූනං පාදෙ වන්‍දාපෙත්‍වා උක‍්කුටිකං නිසීදාපෙත්‍වා අඤ‍්ජලිං පග‍්ගණ‍්හාපෙත්‍වා උපසම‍්පදං යාචාපෙතබ‍්බො:
20. උතුරුසඟසිවුර එකස් කරවා භික්‍ෂූන්ගේ පා වඳවා උක්කුටිකයෙන් හිඳුවා ඇඳිලි ගන්වා උපසම්පදාව යාච්ඤා කරවිය යුතු ය.
21. “සඞ‍්ඝං භන‍්තෙ, උපසම‍්පදං යාචාමි. උල‍්ලුම‍්පතු මං භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො අනුකම‍්පං උපාදාය. දුතියම‍්පි භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝං උපසම‍්පදං යාචාමි. උල‍්ලුම‍්පතු මං භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො අනුකම‍්පං උපාදාය. තතියම‍්පි භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝං උපසම‍්පදං යාචාමි. උල‍්ලුම‍්පතු මං භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො අනුකම‍්පං උපාදායා”ති.
21. “ස්වාමීනි, සඞ්ඝයාගෙන් උපසම්පදාව ඉල්ලමි. අනුකම්පා කොට සඞ්ඝ තෙමේ මා සාමණේරභාවයෙන් උදුරාවා. දෙවනු ව ද ස්වාමීනි, සඞ්ඝයාගෙන් උපසම්පදාව ඉල්ලමි. අනුකම්පා කොට සඞ්ඝ තෙමේ මා සාමණේරභාවයෙන් උදුරාවා. තෙවනු ව ද ස්වාමීනි, සඞ්ඝයාගෙන් උපසම්පදාව ඉල්ලමි, අනුකම්පා කොට සඞ්ඝ තෙමේ මා සාමණේරභාවයෙන් උදුරාවා.”
22. බ්‍යත‍්තෙන භික‍්ඛුනා පටිබලෙන සඞ‍්ඝො ඤාපෙතබ‍්බො: “සුණාතු මෙ භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො. අයං ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම‍්පදාපෙඛො. යදි සඞ‍්ඝස‍්ස පත‍්තකල‍්ලං, අහං ඉත්‍ථන‍්නාමං අන‍්තරායිකෙ ධම‍්මෙ පුච‍්ඡෙය්‍ය”න‍්ති. ‘සුණසි ඉත්‍ථන‍්නාම, අයං තෙ සච‍්චකාලො. භූතකාලො. යං ජාතං තං පුච‍්ඡාමි. සන‍්තං අත්‍ථිති වත‍්තබ‍්බං. අසන‍්තං නත්‍ථීති වත‍්තබ‍්බං. සන‍්ති තෙ එවරූපා ආබාධා – කුට‍්ඨං? ගණ‍්ඩො? කිලාසො? සොසො? අපමාරො? මනුස‍්සො’සි? පුරිසො’සි? භුජිස‍්සො’සි? අනණො’සි? නසි රාජභටො? අනුඤ‍්ඤාතො’සි මාතාපිතූහි? පරිපුණ‍්ණවීසතිවස‍්සො’සි? පරිපුණ‍්ණං තෙ පත‍්තචීවරං? කින‍්නාමො’සි? කො නාමො තෙ උපජ‍්ඣායො’?ති.
22. “ව්‍යක්ත වූ ප්‍රතිබල භික්‍ෂුනමක් විසින් සඞ්ඝයාට මෙසේ දැන්විය යුතු ය. ‘සඞ්ඝ තෙමේ මාගේ වචනය අසාවා. මෙ නම් ඇති මෙ තෙමේ මෙ නම් ඇති ආයුෂ්මත්හුගේ උපසම්පදාපේක්‍ෂක වේ. ඉදින් සඞ්ඝයාට පැමිණ කල් ඇත්තේ නම්, මම මෙ නම් ඇත්තාගෙන් අන්තරායකාර ධර්‍මයන් විචාරන්නෙමි. මෙ නම් ඇත්ත, අසව. මේ තාගේ ඇත්ත කිය යුතු කාලය යි. වූවක් කිය යුතු කාලය යි. යමක් වූයේ නම් එය අසමි. වූවක් නම් ඇතැ යි කිය යුතු ය. නො වූවක් නම් නැතැයි කිය යුතු ය. ඔබට කුෂ්ඨ, ගණ්ඩ, කිලාස, ක්‍ෂය, මීමැස්මොර යන මෙබඳු ආබාධයෝ වෙත් ද? මිනිස් වෙහි ද? පිරිමියෙක් වෙහි ද? නිවහලෙක් වෙහි ද? නය නැත්තෙහි ද? රාජභටයෙක් නො වෙහි ද? මවුපියන් විසින් අනුදන්නා ලද්දේ වෙහි ද? පිරිපුන් විසි වස් ඇත්තෙහි ද? ඔබගේ පාසිවුරු සම්පූර්‍ණ ද? කිනම් ඇත්තෙහි ද? ඔබගේ උපාද්ධ්‍යාය තෙමේ කි නම් ඇත්තේ ද?
23. බ්‍යත‍්තෙන භික‍්ඛුනා පටිබලෙන සඞ‍්ඝො ඤාපෙතබ‍්බො: “සුණාතු මෙ භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො. අයං ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම‍්පදාපෙඛො. පරිසුද‍්ධො අන‍්තරායිකෙහි ධම‍්මෙහි. පරිපුණ‍්ණස‍්ස පත‍්තචීවරං. ඉත්‍ථන‍්නාමො සඞ‍්ඝං උපසම‍්පදං යාචති ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. යදි සඞ‍්ඝස‍්ස පත‍්තකල‍්ලං, සඞ‍්ඝො ඉත්‍ථන‍්නාමං උපසම‍්පාදෙය්‍ය ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. එසා ඤත‍්ති.
23. “ව්‍යක්ත වූ ප්‍රතිබල භික්‍ෂුනමක් විසින් සඞ්ඝයාට මෙසේ දැන්විය යුතු ය: ‘සඞ්ඝ තෙමේ මාගේ වචනය අසාවා. මෙ නම ඇති මෙ තෙමේ මෙ නම් ඇති ආයුෂ්මත්හට උපසම්පදාපේක්‍ෂක වේ. අන්තරායකරධර්‍මයන් ගෙන් පිරිසිදු ය. මොහුගේ පාසිවුරු සම්පූර්‍ණ ය. මේ නම් ඇත්තේ මෙ නම් ඇත්තහු උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ සඞ්ඝයාගෙන් උපසම්පදාව ඉල්ලයි. සඞ්ඝයාට කල් පැමිණියේ නම් සඞ්ඝ තෙමේ මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව මෙ නම් ඇත්තහු උපසපන් කරන්නේ ය. මේ දැන්වීම ය.
24. “සුණාතු මෙ භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො. අයං ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම‍්පදාපෙඛො. පරිසුද‍්ධො අන‍්තරායිකෙහි ධම‍්මෙහි පරිපුණ‍්ණස‍්ස පත‍්තචීවරං. ඉත්‍ථන‍්නාමො සඞ‍්ඝං උපසම‍්පදං යාචති ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. සඞ‍්ඝො ඉත්‍ථන‍්නාමං උපසම‍්පාදෙති ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. යස‍්සායස‍්මතො ඛමති ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස උපසම්පදා ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන, සො තුණ‍්හස‍්ස. යස‍්ස නක‍්ඛමති, සො භාසෙය්‍ය.”
24. ස්වාමීනි, ‘සඞ්ඝ තෙමේ මාගේ වචනය අසාවා. මෙ නම් ඇත්තේ මෙ නම් ඇති ආයුෂ්මත්හට උපසම්පදාපේක්‍ෂක වේ. අන්තරායකරධර්‍මයන්ගෙන් පිරිසිදු ය. මොහුගේ පාසිවුරු සම්පූර්‍ණ ය. මෙ නම් ඇත්තේ මෙ නම් ඇත්තහු උපාද්ධ්‍යාය කොට ගෙණ සඞ්ඝයාගෙන් උපසම්පදාව ඉල්ලයි. සඞ්ඝ තෙමේ මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව මෙ නම් ඇත්තහු උපසපන් කරයි. මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව මෙ නම් ඇත්තහුගේ උපසම්පදාව යම් ආයුෂ්මතෙකුහට රුචි වේ නම්, හෙ තෙමේ නිශ්ශබ්ද වේවා. යමෙකුට රුචි නො වේ නම්, හෙ තෙමේ කියාවා.
25. “දුතියම‍්පි එතමත්‍ථං වදාමි. සුණාතු මෙ භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො. අයං ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම‍්පදාපෙඛො, පරිසුද‍්ධො අන‍්තරායිකෙහි ධම‍්මෙහි. පරිපුණ‍්ණස‍්ස පත‍්තචීවරං. ඉත්‍ථන‍්නාමො සඞ‍්ඝං උපසම‍්පදං යාචති ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. සඞ‍්ඝො ඉත්‍ථන‍්නාමං උපසම‍්පාදෙති ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. යස‍්සායස‍්මතො ඛමති ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස උපසම්පදා ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන, සො තුණ‍්හස‍්ස. යස‍්ස නක‍්ඛමති, සො භාසෙය්‍ය.”
25. “දෙවනුව ද මේ කරුණ කියමි. ස්වාමීනි, සඞ්ඝ තෙමේ මාගේ වචනය අසාවා. මෙ නම් ඇත්තේ මෙ නම් ඇති ආයුෂ්මත්හට උපසම්පදාපේක්‍ෂක වේ. අන්තරායකරධර්‍මයන්ගෙන් පිරිසිදු ය. මොහුගේ පාසිවුරු සම්පූර්‍ණ ය. මෙ නම් ඇත්තේ මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව සඞ්ඝයාගෙන් උපසම්පදාව ඉල්ලයි. සඞ්ඝ තෙමේ මෙ නම ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව මෙ නම් ඇත්තහු උපසපන් කරයි. මෙ නම ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත වූ මෙ නම් ඇත්තහුගේ උපසම්පදාව යම් ආයුෂ්මතෙකුහට රුචි වේ නම්, හෙ තෙමේ නිශ්ශබ්ද වේවා. යමෙකුට රුචි නො වේ නම්, හෙතෙමේ කියාවා.”
26. “තතියම‍්පි එතමත්‍ථං වදාමි. සුණාතු මෙ භන‍්තෙ, සඞ‍්ඝො. අයං ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස ආයස‍්මතො උපසම‍්පදාපෙඛො, පරිසුද‍්ධො අන‍්තරායිකෙහි ධම‍්මෙහි, පරිපුණ‍්ණස‍්ස පත‍්තචීවරං. ඉත්‍ථන‍්නාමො සඞ‍්ඝං උපසම‍්පදං යාචති ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. සඞ‍්ඝො ඉත්‍ථන‍්නාමං උපසම‍්පාදෙති ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. යස‍්සායස‍්මතො ඛමති ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස උපසම්පදා ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන, සො තුණ‍්හස‍්ස. යස‍්ස නක‍්ඛමති, සො භාසෙය්‍ය.”
26. “තෙවනුව ද මේ කරුණ කියමි. ස්වාමීනි, සඞ්ඝතෙමේ මාගේ වචනය අසාවා. මෙ නම් ඇත්තේ මෙ නම් ඇති ආයුෂ්මත්හුගේ උපසම්පදාපේක්‍ෂකයෙකි. අන්තරායකරධර්‍මයන්ගෙන් පිරිසිදු ය. මොහුගේ පාසිවුරු සම්පූර්‍ණ ය. මෙ නම් ඇත්තේ මෙ නම් ඇති උපාද්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව සඞ්ඝයාගෙන් උපසම්පදාව ඉල්ලයි. සඞ්ඝ තෙමේ මෙ නම් ඇත්තහු මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව උපසපන් කරයි. මෙනම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත වූ මෙ නම් ඇත්තහුගේ උපසම්පදාව යම් ආයුෂ්මතෙකුහට රුචි වේ නම්, හෙ තෙමේ නිශ්ශබ්ද වේවා. යමෙකුට රුචි නො වේ නම්, හෙතෙමේ කියාවා.”
27. “උපසම‍්පන‍්නො සඞ‍්ඝෙන ඉත්‍ථන‍්නාමො ඉත්‍ථන‍්නාමෙන උපජ‍්ඣායෙන. ඛමති සඞ‍්ඝස‍්ස, තස‍්මා තුණ‍්හී, එවමෙතං ධාරයාමී”ති.
27. “සඞ්ඝයා විසින් මෙ නම් ඇති උපාද්ධ්‍යායයාගෙන් යුක්ත ව මෙ නම් ඇත්තේ උපසපන් කරණ ලද්දේ ය. සඞ්ඝයාට එය රුචි වේ. එහෙයින් තුෂ්ණීම්භූත වේ. මෙය මෙසේ දරමි.”
උපසම‍්පදාකම‍්මං නිට‍්ඨිතං.
උපසම්පදාකර්‍මය නිමි.
1. තාවදෙව ඡායා මෙතබ‍්බා. උතුපමාණං ආචික‍්ඛිතබ‍්බං. දිවසභාගො ආචික‍්ඛිතබ‍්බො. සඞ‍්ගීති ආචික‍්ඛිතබ‍්බා. චත‍්තාරො නිස‍්සයා ආචික‍්ඛිතබ‍්බා
1. උපසපන් කිරීමට අනතුරු ව (උපසපන් වේලාව දැනගැණීමට) පියවර මැනිය යුතු ය. ඍතුප්‍රමාණය කිය යුතු ය. දවස පිළිබඳ පෙරවරු පස්වරු කිය යුතු ය. සඞ්ගීතිය කිය යුතු ය. නිස සතර කිය යුතු ය.
2. පිණ‍්ඩියාලොපභොජනං නිස‍්සාය පබ‍්බජ‍්ජා. තත්‍ථ තෙ යාවජීවං උස‍්සාහො කරණීයො. අතිරෙකලාභො – සඞ‍්ඝභත‍්තං, උද‍්දෙසභත‍්තං, නිමන‍්තනං, සලාකභත‍්තං, පක‍්ඛිකං, උපොසථිකං, පාටිපදිකං. (1)
2. පැවිද්ද සිඟා ලත් බත්පිඬු නිසා ය. තා විසින් දිවි තෙක් ඒ පිණ්ඩියාලෝපභෝජනයෙහි උත්සාහ කට යුතු ය. සඞ්ඝයා පිණිස දෙන බත, උදෙසා දෙන බත, ආරාධනා කොට දෙන බත, කුසපත් හෙළා දෙන බත, පසළොස් දිනකට වරක් දෙන බත, පොහෝදිනයෙහි දෙන බත, පෑළවියෙහි දෙන බත – යන මෙය අතිරේක ලාභය යි. (1)
3. පංසුකූලචීවරං නිස‍්සාය පබ‍්බජ‍්ජා. තත්‍ථ තෙ යාවජීවං උස‍්සාහො කරණීයො. අතිරෙකලාභො – ඛොමං, කප‍්පාසිකං, කොසෙය්‍යං, කම‍්බලං, සාණං, භඞ‍්ගං. (2)
3. පැවිද්ද පංසුකූලසිවුර නිසා ය. තා විසින් දිවි තෙක් ඒ පංසු කුලචීවරයෙහි උත්සාහ කට යුතු ය. කොමු, කපු, කෝසෙය්‍ය, කම්බිලි, හණ, මිශ්‍ර පිළී – යන මෙය අතිරේක ලාභය යි. (2)
4. රුක‍්ඛමූලසෙනාසනං නිස‍්සාය පබ‍්බජ‍්ජා. තත්‍ථ තෙ යාවජීවං උස‍්සාහො කරණීයො. අතිරෙකලාභො – විහාරො, අඩ‍්ඪයොගො, පාසාදො, හම‍්මියං, ගුහා. (3)
4. පැවිද්ද රුක්මුල්සෙනසුන නිසා ය. තා විසින් දිවි තෙක් ඒ රුක්ඛ මූලසෙනාසනයෙහි උත්සාහ කට යුතු ය. වෙහෙර, ගුරුළු පියාපත් වැනි වහල ඇති ගෙය, සිවු රැස් ගෙය, සඳලු සහිත ගෙය, ගුහා – යන මෙය අතිරේක ලාභයි. (3)
5. පූතිමුත‍්තභෙසජ‍්ජං නිස‍්සාය පබ‍්බජ‍්ජා. තත්‍ථ තෙ යාවජීවං උස‍්සාහො කරණීයො. අතිරෙකලාභො – සප‍්පි, නවනීතං, තෙලං, මධු, ඵාණිත”න‍්ති. (4)
5. පැවිද්ද ගොමූත්‍ර බෙහෙත් නිසා ය. තා විසින් දිවි තෙක් ඒ පූති මුත්තභේසජ්ජයෙහි උත්සාහ කට යුතු ය. ගිතෙල්, වෙඬරු, තෙල්, මී, උක්සකුරු – යන මෙය අතිරේක ලාභ යි. (4)
චත‍්තාරො නිස‍්සයා නිට‍්ඨිතා.
සතර නිස නිමි.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ අඤ‍්ඤතරං භික‍්ඛුං උපසම‍්පාදෙත්‍වා එකකං ඔහාය පක‍්කමිංසු. සො පච‍්ඡා එකකොව ආගච‍්ඡන‍්තො අන‍්තරාමග‍්ගෙ පුරාණදුතියිකාය සමාගඤ‍්ඡි. සා එවමාහ: “කිං දානි පබ‍්බජිතොසී?” ති. “ආම, පබ‍්බජිතොම‍්හි”ති. “දුල‍්ලභො ඛො පබ‍්බජිතානං මෙථුනො ධම‍්මො. එහි, මෙථුනං ධම‍්මං පතිසෙවා”ති. සො තස‍්සා මෙථුනං ධම‍්මං පතිසෙවිත්‍වා චිරෙන අගමාසි. භික‍්ඛූ එවමාහංසු: “කිස‍්ස ත්‍වං ආවුසො, එවං චිරං අකාසී?”ති. අථ ඛො සො භික‍්ඛු භික‍්ඛූනං එතමත්‍ථං ආරොචෙසි. භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ, උපසම‍්පාදෙත්‍වා දුතියං දාතුං, චත‍්තාරි ච අකරණීයානි ආචික‍්ඛිතුං.”
1. එකල්හි භික්‍ෂූහු එක්තරා භික්‍ෂුනමක් උපසපන් කොට තනි ව හැර දමා ගියහ. හෙ තෙමේ පසු ව තනි ව එන්නේ අතරමග දී පෙර බිරිඳට හමු වි ය. ඕතොමෝ “කොහොම ද? දැන් පැවිදි වූයෙහි දැ?” යි ඇසූ ය. “ඔව්. දැන් පැවිදි වූයෙමි”(යි හේ කී ය). “පැවිද්දනට මෛථුන ධර්‍මය ලැබීම පහසු නො වේ. එන්න, මෙවුන්දම් සේවනය කරන්නැ” යි කීවා ය. ඒ භික්‍ෂු තෙමේ ඈ හා මෙවුන්දම් සේවනය කොට බොහෝ වේලාවක් ගෙවා භික්‍ෂූන් වෙත ගියේ ය. එකල්හි භික්‍ෂූහු “ඇවැත්නි, ඔබ කුමක් නිසා බොහෝ කල් ගෙවූවෝ දැ” යි ඇසූහ. එවිට ඒ භික්‍ෂු තෙමේ සියලු කරුණු භික්‍ෂූන්ට සැළකෙළේ ය. භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැළකළහ. උන්වහන්සේ “මහණෙනි, උපසපන් කොට දෙ වැන්නෙකු දෙන්නට ද, නො කට යුතු කරුණු සතර කියන්නට ද අනුදනිමි” යි වදාළ සේක.
2. උපසම‍්පන‍්නෙන භික‍්ඛුනා මෙථුනො ධම‍්මො න පතිසෙවිතබ‍්බො අන‍්තමසො තිරච‍්ඡානගතායපි. යො භික‍්ඛු මෙථුනං ධම‍්මං පතිසෙවති, අස‍්සමණො හොති අසක්‍යපුත‍්තියො. සෙය්‍යථාපි නාම පුරිසො සීසච‍්ඡින‍්නො අභබ‍්බො තෙන සරීරබන්‍ධනෙන ජීවිතුං, එවමෙව භික‍්ඛු මෙථුනං ධම‍්මං පතිසෙවිත්‍වා අස‍්සමණො හොති අසක්‍යපුත‍්තියො. තං තෙ යාවජීවං අකරණීයං. (1)
2. උපසපන් මහණහු විසින් යටත් පිරිසෙයින් තිරිසන් ගිය මාගමක හා ද මෙවුන්දම් නො සෙවිය යුතු ය. යම් මහණෙක් මෙවුන්දම් සේවනය කෙරේ නම්, හෙ තෙමේ ශ්‍රමණයෙක් නො වේ. ශාක්‍යපුත්‍රයෙක් නො වේ. හිස් සිඳි පුරුෂයෙක් ඒ ශරීරබන්‍ධනයෙන් ජීවත් වන්නට යම් සේ හැකි නො වේ ද, එ පරිද්දෙන් ම මහණ තෙමේ මෙවුන්දම් සේවනය කිරීම හේතු කොට ශ්‍රමණශාක්‍යපුත්‍රයෙක් නො වේ. තා විසින් ඒ මෙවුන්දම් සේවනය දිවි තෙක් නො කට යුතු ය. (1)
3. උපසම‍්පන‍්නෙන භික‍්ඛුනා අදින‍්නං ථෙය්‍යසඞ‍්ඛාතං න ආදාතබ‍්බං අන‍්තමසො තිණසලාකං උපාදාය. යො භික‍්ඛු පාදං වා පාදාරහං වා අතිරෙකපාදං වා අදින‍්නං ථෙය්‍යසඞ‍්ඛාතං ආදියති, අස‍්සමණො හොති අසක්‍යපුත‍්තියො. සෙය්‍යථාපි නාම පණ‍්ඩුපලාසො බන්‍ධනා පමුත‍්තො අභබ‍්බො හරිතත‍්තාය, එවමෙව භික‍්ඛු පාදං වා පාදාරහං වා අතිරෙකපාදං වා අදින‍්නං ථෙය්‍යසඞ‍්ඛාතං ආදියිත්‍වා අස‍්සමණො හොති අසක්‍යපුත‍්තියො. තං තෙ යාවජීවං අකරණීයං. (2)
3. උපසපන් මහණහු විසින් යටත් පිරිසෙයින් තණකූරක් පටන් වූ නොදුන් දෙයක් සොරසිතින් නො ගත යුතු ය. යම් මහණෙක් කහවණු වෙන් සතරෙන් කොටස වූ පාදයක් හෝ පාදයක් අගනා වූ හෝ පාදය කට වැඩි තරම් වූ හෝ නො දුන් දෙයක් සොර සිතින් ගණී ද, හෙතෙමේ ශ්‍රමණයෙක් නො වේ. ශාක්‍යපුත්‍රයෙක් නො වේ. නැට්ටෙන් ගැලවුනු ඉදුනු කොළයක් නිල්වන් වීමට යම් සේ නො සුදුසු වේ ද, එපරිද්දෙන් ම මහණ තෙමේ පාදයක් වූ හෝ පාදයක් අගනා වූ හෝ පාදයකට වැඩි තරම් වූ හෝ නො දුන් දෙයක් සොර සිතින් ගැණීම හේතු කොට ශ්‍රමණශාක්‍යපුත්‍රයෙක් නො වේ. තා විසින් ඒ සොරකම දිවි තෙක් නො කට යුතු ය. (2)
4. උපසම‍්පන‍්නෙන භික‍්ඛුනා සඤ‍්චිච‍්ච පාණො ජීවිතා න වොරොපෙතබ‍්බො, අන‍්තමසො කුන්‍ථකිපිල‍්ලිකං උපාදාය. යො භික‍්ඛු සඤ‍්චිච‍්ච මනුස‍්සවිග‍්ගහං ජීවිතා වොරොපෙති අන‍්තමසො ගබ‍්භපාතනං උපාදාය, අස‍්සමණො හොති අසක්‍යපුත‍්තියො. සෙය්‍යථාපි නාම පුථුසිලා ද‍්වෙධා භින‍්නා අප‍්පටිසන්‍ධිකා හොති, එවමෙව භික‍්ඛු සඤ‍්චිච‍්ච මනුස‍්සවිග‍්ගහං ජීවිතා වොරොපෙත්‍වා අස‍්සමණො හොති අසක්‍යපුත‍්තියො. තං තෙ යාවජීවං අකරණීයං. (3)
4. උපසපන් මහණහු විසින් දැන දැන යටත් පිරිසෙයින් කුරුකුහුඹුවෙකු පටන් පණැති සතෙකු ජීවිතයෙන් තොර නො කළ යුතු ය. යම් මහණෙක් දැන දැන යටත් පිරිසෙයින් ගැබ් හෙළීම පටන් මිනිස් සිරුරක් ජීවිතයෙන් තොර කෙරේ ද, හෙ තෙමේ ශ්‍රමණයෙක් නො වේ. ශාක්‍යපුත්‍රයෙක් නො වේ. යම් සේ දෙකට බිඳුනු මහත් ගලෙක් නො ගැළපිය හැකි වේ ද, එ පරිද්දෙන් ම මහණෙක් තෙමේ දැන දැන මිනිස් සිරුරක් ජීවිතයෙන් තොර කිරීම් හේතුවෙන් ශ්‍රමණශාක්‍යපුත්‍රයෙක් නො වේ. තා විසින් එය දිවි තෙක් නො කට යුතු ය. (3)
5. උපසම‍්පන‍්නෙන භික‍්ඛුනා උත‍්තරිමනුස‍්සධම‍්මො න උල‍්ලපිතබ‍්බො අන‍්තමසො සුඤ‍්ඤාගාරෙ අභිරමාමීති. යො භික‍්ඛු පාපිච‍්ඡො ඉච‍්ඡාපකතො අසන‍්තං අභූතං උත‍්තරිමනුස‍්සධම‍්මං උල‍්ලපති ඣානං වා විමොක‍්ඛං වා සමාධිං වා සමාපත‍්තිං වා මග‍්ගං වා ඵලං වා, අස‍්සමණො හොති අසක්‍යපුත‍්තියො. සෙය්‍යථාපි නාම තාලො මත්‍ථකච‍්ඡින‍්නො අභබ‍්බො පුන විරූළ‍්හියා, එවමෙව භික‍්ඛු පාපිච‍්ඡො ඉච‍්ඡාපකතො අසන‍්තං අභූතං උත‍්තරිමනුස‍්සධම‍්මං උල‍්ලපිත්‍වා අස‍්සමණො හොති අසක්‍යපුත‍්තියො. තං තෙ යාවජීවං අකරණීය”න‍්ති. (4)
5. උපසපන් මහණහු විසින් ධ්‍යානාදි උත්තරිමනුෂ්‍යධර්‍මය නො කිය යුතු ය. යටත් පිරිසෙයින් ශුන්‍යාගාරයෙහි ඇලෙමි යි ද නො කිය යුතු ය. යම් මහණෙක් තෙමේ ලාමක ආසා ඇත්තේ ආසාවෙන් මඩනා ලද්දේ විද්‍යමාන නො වූ ධ්‍යානයක් හෝ විමෝක්‍ෂයක් හෝ සමාධියක් හෝ සමාපත්තියක් හෝ මාර්‍ගයක් හෝ ඵලයක් හෝ යන උත්තරිමනුෂ්‍ය ධර්‍මය කියා ද, (හෙ තෙමේ) ශ්‍රමණයෙක් නො වේ. ශාක්‍යපුත්‍රයෙක් නො වේ. කරටිය කපා හළ තල්ගස නැවත හට ගැණිමට යම් සේ සුදුසු නො වේ ද, එ පරිද්දෙන් ම ලාමක ආසා ඇති ආසාවෙන් මැඩුනු ඒ මහණ තෙමේ අවිද්‍යමාන වු උත්තරිමනුෂ්‍යධර්‍මය කියා පෑම හේතු කොට ශ්‍රමණශාක්‍යපුත්‍රයෙක් නො වේ. ‘තා විසින් එය දිවි තෙක් නො කට යුතු ය. (4)
චත‍්තාරි අකරණීයානි නිට‍්ඨිතානි.
සතර අකරණීයයෝ නිමි.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො භික‍්ඛු ආපත‍්තියා අදස‍්සනෙ උක‍්ඛිත‍්තකො විබ‍්භමි. සො පුන පච‍්චාගන‍්ත්‍වා භික‍්ඛූ උපසම‍්පදං යාචි. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං.
1. එකල්හි එක්තරා මහණෙක් තෙමේ ඇවැත් නො දැක්මෙහි උත්ක්‍ෂේපණීයකර්‍මය කරණ ලද්දේ සිවුරු හැර ගියේ ය. හෙතෙමේ නැවත පෙරළා අවුත් භික්‍ෂූන්ගෙන් උපසම්පදාව ඉල්ලී ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළහ.
2. “ඉධ පන භික‍්ඛවෙ, භික‍්ඛු ආපත‍්තියා අදස‍්සනෙ උක‍්ඛිත‍්තකො විබ‍්භමති, සො පුන පච‍්චාගන‍්ත්‍වා භික‍්ඛූ උපසම‍්පදං යාචති, සො එවමස‍්ස වචනීයො: ‘පස‍්සිස‍්සසි තං ආපත්ති’න‍්ති. සචාහං පස‍්සිස‍්සාමී ති, පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. සචාහං න පස‍්සිස‍්සාමී ති, න පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. පබ‍්බාජෙත්‍වා වත‍්තබ‍්බො: ‘පස‍්සිස‍්සසි තං ආපත්ති’න‍්ති. සචාහං පස‍්සිස‍්සාමී ති, උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. සචාහං න පස‍්සිස‍්සාමී ති, න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. උපසම‍්පාදෙත්‍වා වත‍්තබ‍්බො: ‘පස‍්සිස‍්සසි තං ආපත්ති’න‍්ති. සචාහං පස‍්සිස‍්සාමී ති, ඔසාරෙතබ‍්බො. සචාහං න පස‍්සිස‍්සාමී ති, න ඔසාරෙතබ‍්බො. ඔසාරෙත්‍වා වත‍්තබ‍්බො: ‘පස‍්සාහි තං ආපත්ති’න‍්ති. සචෙ පස‍්සති, ඉච‍්චෙතං කුසලං. නො චෙ පස‍්සති, ලබ‍්භමානාය සාමග‍්ගියා පුන උක‍්ඛිපිතබ‍්බො. අලබ‍්භමානාය සාමග‍්ගියා අනාපත‍්ති සම‍්භොගෙ සංවාසෙ.”
2. “මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණෙක් තෙමේ ඇවැත් නො දැක්මෙහි උත්ක්‍ෂේපණීයකර්‍මය කරණ ලද්දේ සිවුරු හරියි. හෙ තෙමේ නැවත පෙරළා අවුත් භික්‍ෂූන්ගෙන් උපසම්පදාව ඉල්ලයි. එකල්හි ඔහුට ‘ඒ ඇවැත දකින්නෙහි දැ?’ යි කිය යුතු ය. ඉදින් ‘මම දකින්නෙමි’ යි කියා නම්, පැවිදි කළ යුතු ය. ඉදින් ‘මම නො දකින්නෙමි’ යි කියා නම්, පැවිදි නො කළ යුතු ය. පැවිදි කොට ‘ඒ ඇවැත දකින්නෙහි දැ’ යි කිය යුතු ය. ඉදින් ‘මම දකින්නෙමි’ යි කියා නම්, උපසපන් කළ යුතු ය. ඉදින් ‘මම නො දකින්නෙමි’ යි කියා නම්, උපසපන් නො කළ යුතු ය. උපසපන් කොට ‘ඒ ඇවැත දකින්නෙහි දැ’ යි කිය යුතු ය. ඉදින් ‘මම දකින්නෙමි’ යි කියා නම්, (සඟ පිරිසට) ඇතුළත් කර ගත යුතු ය. ‘මම නො දකින්නෙමි’ යි කියා නම්, ඇතුළත් කර නො ගත යුතු ය. ඇතුළත් කොට ‘ඒ ඇවැත දකුව’ යි කිය යුතු ය. ඉදින් දකී නම්, මෙය යහපත් ය. ඉදින් නො දකී නම්, සමගිය ලැබෙන කල නැවත උත්ක්‍ෂේපණීයකර්‍මය කළ යුතු ය. සමගිය නො ලත් කල ප්‍රත්‍යයසම්භෝගයෙහි ද සමාන සංවාසයෙහි ද ඇවැත් නො වේ.”
3. “ඉධ පන භික‍්ඛවෙ, භික‍්ඛු ආපත‍්තියා අප‍්පටිකම‍්මෙ උක‍්ඛිත‍්තකො විබ‍්භමති, සො පුන පච‍්චාගන‍්ත්‍වා භික‍්ඛූ උපසම‍්පදං යාචති. සො එවමස‍්ස වචනීයො: ‘පටිකරිස‍්සසි තං ආපත්ති’න‍්ති? සචාහං පටිකරිස‍්සාමී ති, පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. සචාහං න පටිකරිස‍්සාමී ති, න පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. පබ‍්බාජෙත්‍වා වත‍්තබ‍්බො: ‘පටිකරිස‍්සසි තං ආපත්ති’න‍්ති. සචාහං පටිකරිස‍්සාමී ති, උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. සචාහං න පටිකරිස‍්සාමී ති, න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. උපසම‍්පාදෙත්‍වා වත‍්තබ‍්බො: ‘පටිකරිස‍්සසි තං ආපත්ති’න‍්ති? සචාහං පටිකරිස‍්සාමී ති, ඔසාරෙතබ‍්බො. සචාහං න පටිකරිස‍්සාමී ති, න ඔසාරෙතබ‍්බො. ඔසාරෙත්‍වා වත‍්තබ‍්බො: ‘පටිකරොහි තං ආපත්ති’න‍්ති. සචෙ පටිකරොති, ඉච‍්චෙතං කුසලං. නො චෙ පටිකරොති ලබ‍්භමානාය සාමග‍්ගියා පුන උක‍්ඛිපිතබ‍්බො. අලබ‍්භමානාය සාමග‍්ගියා අනාපත‍්ති සම‍්භොගෙ සංවාසෙ.”
3. “මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණෙක් තෙමේ ඇවැතට පිළියම් නො කිරීමෙහි උත්ක්‍ෂේපණීයකර්‍මය කරණ ලද්දේ සිවුරු හරියි. හෙතෙමේ නැවත පෙරළා අවුත් භික්‍ෂූන්ගෙන් උපසම්පදාව ඉල්ලයි. ඔහුට ‘ඒ ඇවැතට පිළියම් කරන්නෙහි දැ?’ යි මෙසේ කිය යුතු ය. ඉදින් “මම පිළියම් කරන්නෙමි’ යි කියා නම්, පැවිදි කළ යුතු ය. ඉදින් ‘මම පිළියම් නො කරන්නෙමි’ යි කියා නම් පැවිදි නො කළ යුතු ය. පැවිදි කොට ‘ඒ ඇවැතට පිළියම් කරන්නෙහි දැ?’ යි කිය යුතු ය. ඉදින් ‘මම පිළියම් කරන්නෙමි’ යි කියා නම්, උපසපන් කළ යුතු ය. ඉදින් ‘මම පිළියම් නො කරන්නෙමි’ යි කියා නම්, උපසපන් නො කළ යුතු ය. උපසපන් කොට ‘ඒ ඇවැතට පිළියම් කරන්නෙහි දැ’ යි කිය යුතු ය. ඉදින් ‘මම පිළියම් කරන්නෙමි’ යි කියා නම්, (සඟ පිරිසට) ඇතුළත් කළ යුතු ය. ‘ඉදින් මම පිළියම් නො කරන්නෙමි’ යි කියා නම්, ඇතුළත් නො කළ යුතු ය. ඇතුළත් කොට ‘ඒ ඇවැතට පිළියම් කරව’ යි කිය යුතු ය. ඉදින් පිළියම් කෙරේ නම්, මෙය යහපත් ය. පිළියම් නො කෙරේ නම්, සමගිය ලැබෙන කල නැවත උත්ක්‍ෂේපණීයකර්‍මය කළ යුතු ය. සමගිය නො ලැබෙන කල ප්‍රත්‍යයසම්භෝගයෙහි ද සමාන සංවාසයෙහි ද ඇවැත් නො වේ.”
4. “ඉධ පන භික‍්ඛවෙ, භික‍්ඛු පාපිකාය දිට‍්ඨියා අප‍්පටිනිස‍්සග‍්ගෙ උක‍්ඛිත‍්තකො විබ‍්භමති, සො පුන පච‍්චාගන‍්ත්‍වා භික‍්ඛූ උපසම‍්පදං යාචති, සො එවමස‍්ස වචනීයො: ‘පටිනිස‍්සජිස‍්සසි තං පාපිකං දිට්ඨි’න‍්ති? සචාහං පටිනිස‍්සජිස‍්සාමී ති, පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. ‘සචාහං න පටිනිස‍්සජිස‍්සාමී ති, න පබ‍්බාජෙතබ‍්බො. පබ‍්බාජෙත්‍වා වත‍්තබ‍්බො: ‘පටිනිස‍්සජිස‍්සසි තං පාපිකං දිට්ඨි’න‍්ති. ‘සචාහං පටිනිස‍්සජිස‍්සාමී ති, උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. සචාහං න පටිනිස‍්සජිස‍්සාමී ති, න උපසම‍්පාදෙතබ‍්බො. උපසම‍්පාදෙත්‍වා වත‍්තබ‍්බො: ‘පටිනිස‍්සජිස‍්සසි තං පාපිකං දිට්ඨි’න‍්ති? සචාහං පටිනිස‍්සජිස‍්සාමී ති, ඔසාරෙතබ‍්බො. සචාහං න පටිනිස‍්සජිස‍්සාමී ති න ඔසාරෙතබ‍්බො. ඔසාරෙත්‍වා වත‍්තබ‍්බො: ‘පටිනිස‍්සජාහි තං පාපිකං දිට්ඨි’න‍්ති. සචෙ පටිනිස‍්සජති, ඉච‍්චෙතං කුසලං. නො චෙ පටිනිස‍්සජති, ලබ‍්භමානාය සාමග‍්ගියා පුන උක‍්ඛිපිතබ‍්බො. අලබ‍්භමානාය සාමග‍්ගියා අනාපත‍්ති සම‍්භොගෙ සංවාසෙ”ති.
4. “මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහාණෙක් තෙමේ ලාමකදෘෂ්ටිය නො හැරීමෙහි උත්ක්‍ෂේපණීයකර්‍මය කරණ ලද්දේ සිවුරු හරියි. හෙතෙමේ නැවත පෙරළා අවුත් භික්‍ෂූන්ගෙන් උපසම්පදාව ඉල්ලයි. ඔහුට ‘ඒ ලාමකදෘෂ්ටිය හරින්නෙහි දැ?’ යි කිය යුතු ය. ඉදින් ‘මම හරින්නෙමි’යි කියා නම්, පැවිදි කළ යුතු ය. ‘ඉදින් මම නො හරින්නෙමි’ යි කියා නම්, පැවිදි නො කළ යුතු ය. පැවිදි කොට ‘ඒ ලාමකදෘෂ්ටිය හරින්නෙහි දැ?’ යි කිය යුතු ය. ‘ඉදින් මම හරින්නෙමි’ යි කියා නම්, උපසපන් කළ යුතු ය. ඉදින් ‘මම නො හරින්නෙමි’ යි කියා නම් උපසපන් නො කළ යුතු ය. උපසපන් කොට ‘ඒ ලාමකදෘෂ්ටිය දුරු කරන්නෙහි දැ?’ යි කිය යුතු ය. ඉදින් ‘මම දුරුකරන්නෙමි’ යි කියා නම්, (සඟ පිරිසට) ඇතුළත් කළ යුතු ය. ‘මම දුරු නො කරන්නෙමි’ යි කියා නම්, ඇතුළත් නො කළ යුතු ය. ඇතුළත් කොට ‘ඒ ලාමකදෘෂ්ටිය හරුව’ යි කිය යුතු ය. ඉදින් හරින්නේ නම්, යහපත් ය. නො හරින්නේ නම්, සමගිය ලැබෙන කල නැවත උත්ක්‍ෂේපණීයකර්‍මය කළ යුතු ය. සමගිය නො ලැබෙන කල ප්‍රත්‍යසම්භෝගයෙහි ද සමානසංවාසයෙහි ද ඇවැත් නො වේ.”
මහාක‍්ඛන්‍ධකො පඨමො.
ප්‍රථම වූ මහාඛන්‍ධකය නිමි.
1. විනයම‍්හි මහත්‍ථෙසු, පෙසලානං සුඛාවහෙ, නිග‍්ගහානඤ‍්ච පාපිච‍්ඡෙ ලජ‍්ජීනං පග‍්ගහෙසු ච.
1. ප්‍රියශීලි භික්‍ෂූන්ට සැප එළවන්නා වූ, ලාමක ආශා ඇති භික්‍ෂූන්ට නිග්‍රහ කිරීමට කරුණු වූ, ලජ්ජි භික්‍ෂූන්ට රුකුලක් වූ, ත්‍රිවිධ ශාසනය දරන්නා වූ, සියල්ල දත් බුදුරජුන්ට විෂය වූ, අන්‍යයනට විෂය නොවූ, බිය රහිත වූ, මනා කොට පණවන ලද, සැක රහිත වූ, මහත් අර්‍ත්‍ථ ඇති විනය පිටකය ඇති කල්හි ඛන්‍ධක විනයෙහි ද පරිවාර විනයෙහි ද මාතෘකා විනයෙහි ද අරුත් පරිදි කරන්නා වූ දක්‍ෂ පුද්ගල තෙමේ නුවණින් පිළිපදී.
සාසනාධාරණෙ චෙව සබ‍්බඤ‍්ඤුජිනගොචරෙ, අනඤ‍්ඤවිසයෙ ඛෙමෙ සුප‍්පඤ‍්ඤත‍්තෙ අසංසයෙ.
ඛන්‍ධකෙ විනයෙ චෙව පරිවාරෙ ච මාතිකෙ, යථාත්‍ථකාරී කුසලො පටිපජ‍්ජති යොනිසො.
2. යො ගවං න විජානාති, න සො රක‍්ඛති ගොගණං, එවං සීලං අජානන‍්තො කිං සො රක‍්ඛෙය්‍ය සංවරං?
2. යමෙක් (තමාගේ) ගව රැළ (මෙතෙකැ යි) නො දනී ද, හෙතෙමේ ගව සමූහයා නො රකී. එපරිද්දෙන් සීලය නො දන්නා වූ ඒ පුද්ගල තෙමේ කිනම් සංවරයක් රකින්නේ ද?
3. පමුට‍්ඨම‍්හි ච සුත‍්තන‍්තෙ අභිධම‍්මෙ ච තාවදෙ, විනයෙ අවිනට‍්ඨම‍්හි පුන තිට‍්ඨති සාසනං.
3. සූත්‍රපිටකය පිරිහී ගියත් එසේ ම අභිධර්‍මපිටකය පිරිහී ගියත් විනයපිටකය නො නැසී පවත්නා තාක් ශාසනය පවත්නේ ය.
4. තස‍්මා සඞ‍්ගාහණාහෙතු උද‍්දානං අනුපුබ‍්බසො, පවක‍්ඛාමි යථාඤායං සුණොථ මම භාසතො.
4. එහෙයින් සඞ්ග්‍රහ කිරීමට හේතු වූ උද්දානය (වස්තුනාමාවලිය) පිළිවෙළින් න්‍යායානුකූලව කියන්නෙමි. කියන්නා වූ මාගේ වචනය අසවු.
5. වත්‍ථු නිදානං ආපත්ති, නයා පෙය්‍යාලමෙව ච, දුක‍්කරං තං අසෙසෙතුං නයතො තං විජානථා ති.
5. වස්තු – නිදාන – ආපත්ති – නය – පෙය්‍යාල යන ඒ සියල්ල සම්පූර්‍ණ කොට දැක්වීම දුෂ්කර වේ. ක්‍රමය අනු ව එය දැන ගණිවු.
6. බොධී ච රාජායතනං අජපාලො සහම්පති; බ්‍රහ‍්මා ආළාරො උද‍්දො ච භික‍්ඛු ච උපකො ඉසි.
6. බෝධිකථා ද මුචලින්‍දකථා ද රාජායතනකථා ද අජපාලකථා ද සහම්පතිබ්‍රහ්මායාචනකථා ද ආළාර–කාලාමකථා ද උද්දකරාමපුත්‍රකථා ද පඤ්චවර්‍ගගීයකථා ද උපකාජීවකකථා ද වෙයි.
7. කොණ‍්ඩඤ‍්ඤො භද‍්දියො වප‍්පො මහානාමො ච අස්සජි, යසො චත‍්තාරො පඤ‍්ඤාස සබ‍්බෙ පෙසෙසි සො දිසා.
7. කොණ්ඩඤ්ඤ– භද්දිය– වප්ප– මහානාම– අස්සජී– යස යන ස්ථවිර– කථා ද චස්තුසහායකකථා ද පඤ්ඤාසසහායකකථා ද වෙයි. බුදුරජානන් වහන්සේ මේ සියලු භික්‍ෂූන් දහම් දෙසන්නට ඒ ඒ දිශාවන්හි යැවූහ.
8. වත්‍ථු මාරෙහි තිංසා ච උරුවෙලං තයො ජටී, අග්‍යාගාරං මහාරාජා සක‍්කො බ්‍රහ‍්මා ච කෙවලා.
8. රත්නත්‍රයශරණගමනකථා ද මාරකථා ද තිංසභද්දවග්ගියගකකථා ද උරුවේල– නදී– ගයාකස්සප ජටිලදමනකථා ද ගිනිහල් ගෙට පිවිසීම ද සතරවරම් මහරජුන්ගේ පැමිණීම ද සක්දෙවිඳුගේ පැමිණීම ද මහා බ්‍රහ්මයාගේ පැමිණීම ද අඟුමගද වැස්සන්ගේ පැමිණීම ද වෙයි.
9. පංසුකූලං පොක‍්ඛරණී සිලා ච කකුධො සිලා, ජම්බු අම‍්බො ච ආමලො පාරිපුප‍්ඵඤ‍්ච ආහරි.
9. පංසුකූලය ලැබීම, පොකුණක් සෑරීම, ගලක් එළවීම, කකුධකථා, සිලාකථා, ජම්බු– අම්බ– ආමලකී– පාරිච්ඡත්තකකථා ද වෙයි.
10. ඵාළියන‍්තු උජ‍්ජලන‍්තු විජ‍්ඣායන‍්තු ච කස‍්සප, නිමුජ‍්ජන‍්ති මුඛී මෙඝො ගයා ලට‍්ඨි ච මාගධො.
10. දඬු පැළීම, ගිනි දැල්වීම, ගිනි නිවීම, දියෙහි ගිලීම, නොකල් වැස්ස, ගයාහි විසීම, ලට්ඨිවනයෙහි විසීම, බිම්සරරජු බුදුරජුන් සරණ යෑම ද වෙයි.
11. උපතිස‍්සො කොලිතො ච අභිඤ‍්ඤාතා ච පබ‍්බජුං, දුන‍්නිවත්‍ථා පනාමනා කිසො ලූඛො ච බ්‍රාහ‍්මණො.
11. උපතිස්ස– කෝලිතපරිව්‍රාජක, අභිඥාතපුරුෂ – යන කථා ද වෙයි. මොහු හැමදෙන පැවිදි වූහ. නො සකස් ව හැඳීම – පෙරවීම හා අපනාමනය ද රාධබ්‍රාහ්මණයාගේ පැවිද්ද ද වෙයි.
12. අනාචාරං ආචරති උදරං මාණවො ගණො, වස‍්සං බාලෙහි පක‍්කන‍්තො දසවස‍්සානි නිස‍්සයො.
12. අනාචාරයෙහි හැසිරෙයි. උදරය නිසා පැවිදිවීම ද මාණවකයකු නිස්සය සතර පිළිකුල් කොට පැවිදි නො වීම ද ගණොපසම්පදාව ද ඌනදසවස්සික වූ භික්‍ෂූන් විසින් සද්ධිවිහාරිකයන් උපසපන් නො කටයුතු බව ද ධර්‍මවිනය නො දත්තන් උපසපන් නො කටයුතු බව හා උපාද්ධ්‍යායයන් බැහැර යෑම ද දසවස් නිස ගැණීම හා නිස දීම ද – වෙයි.
13. න වත‍්තන‍්ති පනාමෙතුං, බාලා පස‍්සද‍්ධි පඤ්ච ඡ , යො සො අඤ‍්ඤො ච නග‍්ගො ච අච‍්ඡින‍්නජටිලසාකියො .
13. නො මනා පැවැත්ම, අපනාමනය, නො වියත්නිසැදුරු, නිස සන්සිඳුම් පස හා සය, තීර්‍ත්‍ථකයන් වෙතින් ආවුන් උපසපන් නො කිරීම, අන්‍ය තීර්‍ත්‍ථකපරිවාසය, නග්නයනට සිවුරු දීම, භණ්ඩුකර්‍මය, කර්‍මක්‍රියාවාදීන්ගේ පැවිදි උපසම්පදා, අන්‍යතීර්‍ත්‍ථකශාක්‍යයන්ගේ පැවිදි උපසම්පදා යන මේ ද වෙයි.
14. මගධෙසු පඤ්ච ආබාධා, එකො රාජා ච අඞ‍්ගුලි , මාගධො ච අනුඤ‍්ඤාසි කාරා ලිඛි කසාහතො.
14. මගදදනව්වෙහි පඤ්ච ආබාධයන්ගෙන් මැඩුනවුන් පැවිදි උපසපන් නො කිරීම, රාජභටයන් පැවිදි නො කිරීම, අඟුල්මල් සොරු පිළිබඳ පුවත, බිම්සරරජු කළ තහනම, සිරගෙය බිඳ පලා ගිය – රජයේ ලියාතැබූ– කස පහර කෑ සොරුන් පැවිදි නො කිරීම යන මේ ද වෙයි.
15. ලක‍්ඛණා ඉණාදාසා ච භණ‍්ඩුකො උපාලි අහි, සද‍්ධං කුලං කණ‍්ටකො ච ආහුන්‍දරිකමෙව ච.
15. ලකුණු කෙටූ සොරුන් – නය ගැතියන් – දාසයන් පැවිදි නො කිරීම, භණ්ඩුකර්‍මය අනුදැනීම, (විසි වස් නො පිරුණු) සප්තදශවර්‍ගිකයන්ගේ උපසම්පදාප්‍රතික්‍ෂේපය, අහිවාතකරෝගීකුලයෙන් පැවිදි වීම, අහිවාතක රෝගයෙන් මිය ගියවුන් ඇති ශ්‍රද්ධාවත්කුලයෙන් පැවිදි වීම, කණ්ටකපැවිද්ද, ආහුන්‍දරිකවස්තුව යන මේ ද වෙයි.
16. වත්‍ථුම‍්හි දාරකො සික‍්ඛා, විහරන‍්ති ච කින‍්නු ඛො, සබ‍්බං මුඛං උපජ‍්ඣායෙ අපලාළනකණ‍්ටකො .
16. නිස සමාදන් ව විසිය යුතු නො විසිය යුතු කාලය, පැවිද්ද, සිකපද අනුදැනීම, ගරු බුහුමන් නැති ව විසීම, දඬුවම් කිම් දැ යි පිළිවිසීම, සියලු සඞ්ඝාරාමය ඇවිරීම, මුඛද්වාරිකවස්තුව, උපාද්ධ්‍යායයන් නො විචාරා ඇවිරීම, තමන්ට නතු කර ගැණීම, කණ්ටකහෙරණහු කණ්ටකී හෙරණිය දූෂිත කිරීම යන මේ ද වේ.
17. පණ‍්ඩකො ථෙය්‍යපක‍්කන‍්තො, අහි ච මාතරං පිතා, අරහන‍්තභික‍්ඛුනීභෙදා රුහිරෙන ච බ්‍යඤ‍්ජනං.
17-18. පණ්ඩක – ථෙය්‍යසංවාසක – නාග–මාතෘඝාතක–පිතෘඝාතක – අරහන්තඝාතක – භික්ඛුණීදූසක – සඞ්ඝභේදක – ලෝහිතුප්පාදක – උභතෝ බ්‍යඤ්ජනකයන් පැවිදි උපසපන් නො කිරීම, සිවුරෙන් මුදා ලීම, අනුපජ්ඣායක– සඞ්ඝ – ගණ – පණ්ඩකාදි උපජ්ඣාය උපසම්පදාප්‍රතික්‍ෂේපය, අපත්තක – අචීවරක – අපත්ත අචීවරක උපසම්පදා ප්‍රතික්‍ෂේපය, පිරුළෙන් ගත් පාත්‍රය – චීවරය – පාත්‍රචීවරය ගෙණ උපසපන් නො කිරීම යන මේ ද වේ.
18. අනුපජ‍්ඣායසඞ‍්ඝෙන, ගණපණ‍්ඩක’පත‍්තකො , අචීවරං තදුභයං යාචිතෙනපි යෙ තයො.
19. හත්‍ථා පාදා හත්‍ථපාදා කණ‍්ණා නාසා තදූභයං, අඞ‍්ගුලී අළකණ‍්ඩරං ඵණං ඛුජ‍්ජඤ‍්ච වාමනං.
19. අත් – පා – අත්පා – කන් – නාස් – කන් නාස් – ඇඟිලි – මාපටඇඟිලි – මහනහර කැපූවන් හා ඵණහත්‍ථක – බුජ්ජ – වාමනයන් පැවිදි නො කිරීම ද වේ.
20. ගලගණ‍්ඩී ලක‍්ඛණා චෙව කසාලිඛිත සීපදී , පාප පරිසදූසී ච කාණකුණී තථෙව ච.
20. ගලගණ්ඩික – ලක්ඛණාහත – කසාහත – ලිඛිතක – සීපදි – පාපරෝගී – පරිසදූසක – කාණ – කුණී යන මොවුන් පැවිදි නො කිරීම ද වේ.
21. ඛඤ‍්ජං පක‍්ඛහතඤ‍්චෙ ව සඤ‍්ඡින‍්නඉරියාපථං, ජරාන්‍ධමූගබධිරං අන්‍ධමූගඤ‍්ච යං තහිං.
21. ඛඤ්ජ– පක්ඛහත – ජින්නිරියාපථ – ජරාදුබ්බල – අන්‍ධ–මූග – බධිර – අන්‍ධ මූගයන් පැවිදි නො කිරීම ද වේ.
22. අන්‍ධබධිරං යං වුත‍්තං මූගබධිරමෙව ච, අන්‍ධමූගබධිරඤ‍්ච අලජ‍්ජීනඤ‍්ච නිස‍්සයං.
22. අන්‍ධබධිර – මූගබධිර – අන්‍ධමූගබධිරයන් පැවිදි නො කිරීම, අලජ්ජින්ට නිස නො දීම ද වේ.
23. වත්‍ථබ‍්බං ච තථාද‍්ධානං යාචමානෙන පෙක‍්ඛනා, ආගච‍්ඡතු විවාදෙන‍්ති එකූපජ‍්ඣායෙන කස‍්සපො.
23. අලජ්ජීන්ගෙන් නිස නො ගැණීම, අදන්මග දී නිස නො ගැණීම, ග්ලානෝපස්ථායකයන් නිස නො ගැණීම, ආරණ්‍යක භික්‍ෂූන්ගේ නිඃශ්‍රයාපේක්‍ෂාව, ආනන්‍දස්ථවිරානුශ්‍රාවණය, ඒකෝපාද්ධ්‍යානුශ්‍රාවණවිවාදය, කුමාරකාශ්‍යපපොපසම්පදාව යන මේ කථා ද වෙයි.
24. දිස‍්සන‍්ති උපසම‍්පන‍්නා ආබාධෙහි ච පීළිතා, අනනුසිට‍්ඨා විත්‍ථන‍්ති තත්‍ථෙව අනුසාසනා.
24-25. පඤ්චාබාධයන්ගෙන් පෙළුනු උපසම්පන්නයෝ දක්නා ලැබෙත්. අනුශාසනා නො කරණ ලද්දෝ තැති ගණිත්. උන් පිළිබඳ අනුශාසනය, සඟ මැදින් බැහැරට ගෙණ අනුශාසනා කිරීම, බාල – අසම්මත අනුශාසනා ප්‍රතික්‍ෂේපය, අනුශාසකයන් උපසම්පදාපේක්‍ෂකයන් හා එක් ව පැමිණීම, උපසම්පදායාචනය, සිවු නිස කීම, එකලා ව නො යෑම, උක්ඛිත්තකයන් තිදෙන යන මොහු ද වෙත්.
25. සඞ‍්ඝෙපි ච අථො බාලො අසම‍්මතා ච එකතො, උල‍්ලුම‍්පතූපසම‍්පදා, නිස‍්සයො එකකො තයොති.
ඉමම‍්හි ඛන්‍ධකෙ වත්‍ථු එකසතං ද‍්වාසත‍්තති.
මේ ඛන්‍ධකයෙහි වස්තු එක්සියදෙසැත්තෑවකි.
මහාක‍්ඛන්‍ධකො උද‍්දානං නිට‍්ඨිතං.
මහාක්ඛන්‍ධකයෙහි උද්දානය (වස්තුනාමාවලිය) නිමි.