පඨම කථාවත්‍ථු සුත‍්තං
10. 2. 2. 9.
10. 2. 2. 9.
පඨම කථාවත්‍ථු සුත‍්තං
පඨම කථාවත්‍ථු සූත්‍රය
එකං සමයං භගවා සාවත්‍ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ‍්ඩිකස‍්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන සම‍්බහුලා භික‍්ඛු පච‍්ඡාභත‍්තං පිණ‍්ඩපාතපටික‍්කන‍්තා උපට‍්ඨානසාලායං සන‍්නිසින‍්නා සන‍්නිපතිතා අනෙකවිහිතං තිරච‍්ඡානකථං අනුයුත‍්තා විහරන‍්ති. සෙය්‍යථීදං රාජකථං චොරකථං මහාමත‍්තකථං සෙනාකථං භයකථං යුද‍්ධකථං අන‍්නකථං පානකථං වත්‍ථකථං සයනකථං මාලාකථං ගන්‍ධකථං ඤාතිකථං යානකථං ගාමකථං නිගමකථං නගරකථං ජනපදකථං ඉත්‍ථිකථං සූරකථං විසිඛාකථං කුම‍්භට‍්ඨානකථං පුබ‍්බපෙතකථං නානත‍්තකථං ලොකක‍්ඛායිකං සමුද‍්දක‍්ඛායිකං ඉතිභවාභවකථං ඉති වාති.
එක් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර ජේතවන නම් අනේපිඬුසිටුහුගේ ආරාමයෙහි වාසය කරන සේක. එකල්හි බොහෝ භික්‍ෂූහු පසුබත පිඬුවායෙන් වැළකියාහු වටන්හල්හි රැස්ව හුන්නාහු අනේකවිධ තිරශ්චීන කථායෙහි යෙදුනාහු වාසය කරත්. ඒ කවර යත්: “රාජකථා ය, චෝරකථා ය, මහාමාත්‍යකථා ය, සේනාකථා ය, භයකථා ය, යුද්ධකථා ය, අන්නකථා ය, පානකථා ය, වස්ත්‍රකථා ය, ශයනකථා ය, මාලාකථා ය, ගන්‍ධකථා ය, ඥාතිකථා ය, යානකථා ය, ග්‍රාමකථා ය, නිගමකථා ය, නගරකථා ය, ජනපදකථා ය, ස්ත්‍රීකථා ය, පූර්‍වප්‍රේතකථා ය, නානාත්මකකථා ය, ලෝකඛ්‍යායිකථා ය, සමුද්‍රාඛ්‍යායිකථා ය, ඉතිභවාභවකථා ය, මෙසේ හෝ” යි.
අථ ඛො භගවා සායන‍්හසමයං පටිසල‍්ලානා වුට‍්ඨිතො යෙන උපට‍්ඨානසාලා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා පඤ‍්ඤත‍්තෙ ආසනෙ නිසීදි. නිසජ‍්ජ ඛො භගවා භික‍්ඛු ආමන‍්තෙසි: “කායනුත්‍ථ භික‍්ඛවෙ එතරහි කථාය සන‍්නිසින‍්නා සන‍්නිපතිතා, කාසි පන වො අන‍්තරාකථා විප‍්පකතාති?
ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සවස්වරුයෙහි පිළිසලණින් නැගුණාහු වටන්හල් කරා එළඹියහ. එළඹ පැනවූ අස්නෙහි හුන්හ. හිඳ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක: මහණෙනි, තෙපි මෙකල කවර කථායෙකින් යුක්තව රැස්ව හුන්නහු ද? කවර නම් කථායෙක් තොප විසින් අඩාළ කරනලද ය? වහන්ස, පසුබත පිඬුවායෙන් පෙරළා පැමිණියමෝ අපි මේ වටන්හල්හි රැස්ව හුන්නමෝ අනේකවිධ තිරශ්චීන කථායෙහි යෙදුනමෝ වාසය කරම්හ. ඒ කවර යත්: රාජකථාය, .... චෝර කථාය ... ඉතිභවාභවකථා ය, මෙසේ හෝ”යි.
ඉධ මයං භන‍්තෙ පච‍්ඡාභත‍්තං පිණ‍්ඩපාතපටික‍්කන‍්තා, උපට‍්ඨානසාලායං සන‍්නිසින‍්නා සන‍්නිපතිතා අනෙකවිහිතං තිරච‍්ඡානකථං අනුයුත‍්තා විහරාම. සෙය්‍යථීදං: රාජකථං චොරකථං -පෙ- ඉති භවාභවකථං ඉති වාති. න ඛො පනෙතං භික‍්ඛවෙ තුම‍්හාකං පතිරූපං කුලපුත‍්තානං සද‍්ධාය අගාරස‍්මා අනගාරියං පබ‍්බජිතානං, යං තුම‍්හෙ අනෙකවිහිතං තිරච‍්ඡානකථං අනුයුත‍්තා විහරෙය්‍යාථ. සෙය්‍යථීදං: රාජකථං චොරකථං මහාමත‍්තකථං සෙනාකථං භයකථං යුද‍්ධකථං අන‍්නකථං පානකථං වත්‍ථකථං සයනකථං මාලාකථං ගන්‍ධකථං ඤාතිකථං යානකථං ගාමකථං නිගමකථං නගරකථං ජනපදකථං ඉත්‍ථිකථං සූරකථං විසිඛාකථං කුම‍්භට‍්ඨානකථං පුබ‍්බපෙතකථං නානත‍්තකථං ලොකක‍්ඛායිකං සමුද‍්දක‍්ඛායිකං ඉතිභවාභවකථං ඉති වාති.
මහණෙනි, ගෙන් නික් ම අනගාරිය ශාසනයෙහි පැවිදි වු කුලපුත්‍ර තොපට ප්‍රතිරූප නො වේ ම ය. යම් හෙයෙකින් තෙපි අනේකවිහිත වූ තිරශ්චීන කථායෙහි යෙදුනහු වාසය කරත් නම් - ඒ කවරය යත්: රාජකථා ය, චෝරකථා ය, මහාමාත්‍ය කථා ය, සේනාසනකථා ය, භයකථා ය, යුද්ධකථා ය, අන්නකථා ය, පානකථා ය, වස්ත්‍රකථා ය, ශයනකථා ය, මාලාකථා ය, ගන්‍ධකථා ය, ඥාතිකථා ය, යානකථා ය, ග්‍රාමකථා ය, නිගමකථා ය, නගරකථා ය, ජනපදකථා ය, ස්ත්‍රීකථා ය, ශූරකථා ය, විසිඛාකථා ය, කුම්භස්ථානකථා ය, පූර්‍වප්‍රේතකථා ය, නානාත්‍වකථා ය, ලොකඛ්‍යායිකා ය, සමුද්‍රාඛ්‍යායිකා ය, ඉතිභවාභවකථා ය” යන මේ යි.
දස ඉමානි භික‍්ඛවෙ කථාවත්‍ථූනි. කතමානි දස: අප්පිච්ඡකථා සන්තුට්ඨිකථා පවිවෙකකථා අසංසග්ගකථා විරියාරම්භකථා සීලකථා සමාධිකථා පඤ‍්ඤාකථා විමුත්තිකථා විමුත‍්තිඤාණදස‍්සනකථාති. ඉමානි ඛො භික‍්ඛවෙ දසකථාවත්‍ථූනි.
මහණෙනි, මේ කථාවස්තු දශයෙක. කවර දශයෙක යත්: අප්පිච්ඡකථා ය, සන්තුට්ඨිකථා ය, පවිවේකකථා ය, අසංසග්ගකථා ය, විරියාරම්භකථා ය, සීලකථා ය, සමාධිකථා ය, පඤ්ඤකථා ය, විමුත්තිකථා ය, විමුත්තිඤාණදස්සනකථා යි. මහණෙනි, මේ දශකථාවස්තූහු යි.
ඉමෙසං චෙ තුම‍්හෙ භික‍්ඛවෙ දසන‍්නං කථාවත්‍ථූනං උපාදායුපාදාය කථං කථෙය්‍යාථ, ඉමෙසම‍්පි චන්‍දිමසුරියානං එවං මහිද‍්ධිකානං එවං මහානුභාවානං තෙජසා තෙජං පරියාදියෙය්‍යාථ, කො පන වාදො අඤ‍්ඤතිත්‍ථියානං පරිබ‍්බාජකානන‍්ති.
මහණෙනි, ඉදින් තෙපි මේ දශකථාවස්තූන්ගෙන් කථාවක් ගෙන කියන්නහු නම්, මෙසේ මහර්ධි ඇති මෙසේ මහානුභාව ඇති මේ චන්‍ද්‍රසූර්‍ය්‍යයන්ගේ ද තෙද සිය තෙදින් මැඩගෙන සිටුනාහු ය. අන්තොටු පිරිවැජියන් පිළිබඳ කවර කථා යැ?යි.