3. 2. 3. 1
3. 2. 3. 1.
3. 2. 3. 1.
[සාවත්‍ථිනිදානං]
[සැවැත්නිදාන යි]
21. අථ ඛො ඡන‍්නො පරිබ‍්බාජකො යෙනායස‍්මා ආනන්‍දො තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා ආයස‍්මතා ආනන්‍දෙන සද‍්ධිං සම‍්මොදි. සම‍්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. එකමන‍්තං නිසින‍්නො ඛො ඡන‍්නො පරිබ‍්බාජකො ආයස‍්මන‍්තං ආනන්‍දං එතදවොච :
21. එකල්හි සන් පිරිවැජි ආයුෂ්මත් අනඳ තෙරණුවන් කරා එළඹියේය. එළඹ ආයුෂ්මත් අනඳ තෙරණුවන් හා සමග සතුටු විය. සම්මෝදනයට නිසි සිහි කරණුවට නිසි කථාව කොට නිමවා එකත්පස් ව හින. එකත්පස්ව හුන් සන් පිරිවැජි ආයුෂ්මත් අනඳ තෙරණුවන්ට තෙල සැළ කෙළේ ය:
තුම‍්හෙපි ආවුසො ආනන්‍ද, රාගස‍්ස පහාණං පඤ‍්ඤාපෙථ. දොසස‍්ස -පෙ- මොහස‍්ස පහානං පඤ‍්ඤාපෙථාති. මයං ඛො ආවුසො, රාගස‍්ස පහාණං පඤ‍්ඤාපෙම, දොසස‍්ස -පෙ- මොහස‍්ස පහාණං පඤ‍්ඤාපෙමාති. කිම‍්පන තුම‍්හෙ ආවුසො, රාගෙ ආදීනවං දිස‍්වා රාගස‍්ස පහාණං පඤ‍්ඤාපෙථ. කිං දොසෙ -පෙ- මොහෙ ආදීනවං දිස‍්වා මොහස‍්ස පහානං පඤ‍්ඤාපෙථාති.
කියඟ ආනන්‍දයෙනි, තෙපිත් රාගප්‍රහාණය පනවාලවු ද, ද්වේෂ ප්‍රහාණය ... මෝහප්‍රහාණය පනවාලවු දැ’යි. ඇවැත්නි, අපි ම රාගප්‍රහාණය පණවම්හ. ද්වේෂප්‍රහාණය ... මෝහ ප්‍රහාණය පණවම්හ යි. කිමෙක ඇවැත්නි, තෙපි රාගයෙහි ආදීනව දැක රාගප්‍රහාණය පණවා ලවු ද? කිම ද්වේෂයෙහි ... කිම? මෝහයෙහි ආදීනව දැක මෝහප්‍රහාණය පණවා ලවු දැ යි.
රත‍්තො ඛො ආවුසො, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින‍්නචිත‍්තො අත‍්තව්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පර -පෙ- උභයව්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම‍්පි දුක‍්ඛං දොමනස‍්සං පටිසංවෙදෙති. රාගෙ පහීණෙ නෙවත‍්තව්‍යාබාධාය චෙතෙති, න පර -පෙ- න උභය -පෙ- න චෙතසිකං දුක‍්ඛං දොමනස‍්සං පටිසංවෙදෙති. රත‍්තො ඛො ආවුසො, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින‍්නචිත‍්තො කායෙන දුච‍්චරිතං චරති, වාචාය -පෙ- මනසා දුච‍්චරිතං චරති. රාගෙ පහීණෙ නෙව කායෙන දුච‍්චරිතං චරති, න වාචාය -පෙ- න මනසා දුච‍්චරිතං චරති. රත‍්තො ඛො ආවුසො, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින‍්නචිත‍්තො අත‍්තත්‍ථම‍්පි යථාභූතං නප‍්පජානාති, පරත්‍ථම‍්පි -පෙ- උභයත්‍ථම‍්පි යථාභූතං නප‍්පපජානාති. රාගෙ පහීණෙ අත‍්තත්‍ථම‍්පි යථාභූතං පජානාති, පරත්‍ථම‍්පි -පෙ- උභයත්‍ථම‍්පි යථාභූතං පජානාති. රාගො ඛො ආවුසො, අන්‍ධකරණො අචක‍්ඛුකරණො අඤ‍්ඤාණකරණො පඤ‍්ඤානිරොධිකො විඝාතපක‍්ඛිකො අනිබ‍්බානසංවත‍්තනිකො.
ඇවැත්නි, රාගයෙන් රත්වූයේ, මඩනා ලදුයේ, ගත් සිතැතියේ ආත්මව්‍යාබාධය පිණිස ද සිතයි, පරව්‍යාබාධය පිණිස ද ... උභයව්‍යාබාධය පිණිස ද සිතයි. චෛතසික වූත් දුක් දොම්නස් විඳුනේය, රාගය ප්‍රහතවත් ම ආත්මව්‍යාබාධය පිණිස නො සිතයි. පරව්‍යාබාධය පිණිස ... උභයව්‍යාබාධය පිණිස ... චෛතසික වූ දුක් දොම්නස් නො විඳුනේය. ඇවැත්නි, රාගයෙන් රත්වූයේ, මඩනා ලදුයේ, ගත් සිතැතියේ කයින් දුසිරිත් කරයි. වචනයෙන් ... සිතින් දුසිරිත් කරයි. රාගය ප්‍රහතවත් ම කයින් දුසිරිත් නො ම කරයි. වචනයෙන් ... සිතින් දුසිරිත් නො ම කරයි. ඇවැත්නි, රාගයෙන් රත්වූයේ, මඩනා ලදුයේ, ගත් සිතැතියේ ආත්මාර්‍ත්‍ථය ද තත් වූ පරිදි නො දන්නේය. පරාර්‍ත්‍ථය ද ... උභයාර්‍ත්‍ථය ද තත් වූ පරිදි නො දන්නේය. රාගය ප්‍රහතවත් ම ආත්මාර්‍ත්‍ථය ද තත් වූ පරිදි දන්නේය. පරාර්‍ත්‍ථය ද ... උභයාර්‍ත්‍ථය ද තත් වූ පරිදි දන්නේය. ඇවැත්නි, රාගය වනාහි අඳ කරන්නේ වෙයි. පැණැස් නො කරන්නේ වෙයි. නුවණ නොකරන්නේ වෙයි. ප්‍රඥාව නිරුද්ධ කරන්නේ වෙයි. දුඃඛපක්‍ෂයෙහි වැටෙන්නේ වෙයි. කෙලෙස් නිවනු පිණිස නො පවත්නේ වෙයි.
දුට‍්ඨො ඛො ආවුසො, දොසෙන -පෙ- මූළ‍්හො ඛො ආවුසො, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින‍්නචිත‍්තො අත‍්තව්‍යාබාධායපි චෙතෙති, -පෙ- උභයව්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම‍්පි දුක‍්ඛං දොමනස‍්සං පටිසංවෙදෙති. මොහෙ පහීණෙ නෙවත‍්තව්‍යාබාධාය චෙතෙති, න පර -පෙ- න උභය -පෙ- න චෙතසිකං දුක‍්ඛං දොමනස‍්සං පටිසංවෙදෙති.
ඇවැත්නි, ද්වේෂයෙන් ද්විෂ්ට වූයේ ... ඇවැත්නි, මෝහයෙන් මූඪ වූයේ, මඩනා ලදුයේ, ඇදගත් සිතැතියේ ආත්මව්‍යාබාධය පිණිස ද සිතයි. පරව්‍යාබාධය පිණිස ... උභයව්‍යාබාධය පිණිස ද සිතයි. චෛතසික වූත් දුක් දොම්නස් විඳුනේය, මෝහය ප්‍රහතවත් ම ආත්මව්‍යාබාධය පිණිස නො ම සිතයි. පරව්‍යාබාධය පිණිස ... උභයව්‍යාබාධය පිණිස නො ම සිතයි. චෛතසික වූ දුක් දොම්නස් නො විඳුනේය.
මූළ‍්හො ඛො ආවුසො, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින‍්නචිත‍්තො කායෙන දුච‍්චරිතං චරති, වාචාය දුච‍්චරිතං චරති, මනසා දුච‍්චරිතං චරති. මොහෙ පහීණෙ නෙව කායෙන දුච‍්චරිතං චරති, න වාචාය දුච‍්චරිතං චරති, න මනසා දුච‍්චරිතං චරති. මූළ‍්හො ඛො ආවුසො, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින‍්නචිත‍්තො අත‍්තත්‍ථම‍්පි යථාභූතං නප‍්පජානාති, පරත්‍ථම‍්පි යථාභූතං නප‍්පජානාති. උභයත්‍ථම‍්පි යථාභූතං නප‍්පජානාති. මොහෙ පහීණෙ අත‍්තත්‍ථම‍්පි යථාභූතං පජානාති, පරත්‍ථම‍්පි යථාභූතං පජානාති, උභයත්‍ථම‍්පි යථාභූතං පජානාති. මොහො ඛො ආවුසො, අන්‍ධකරණො අචක‍්ඛුකරණො අඤ‍්ඤාණකරණො පඤ‍්ඤානිරොධිකො විඝාතපක‍්ඛිකො අනිබ‍්බානසංවත‍්තනිකො.
ඇවැත්නි, මෝහයෙන් මූඪ වූයේ, මඩනා ලදුයේ, ඇදගත් සිතැතියේ කයින් දුසිරිත් කරයි. වචනයෙන් ... සිතින් දුසිරිත් කරයි. මෝහය ප්‍රහත වත් ම කයින් දුසිරිත් නො ම කරයි වචනයෙන් ... සිතින් දුසිරිත් නො ම කරයි. ඇවැත්නි, මෝහයෙන් මූඪ වූයේ මඩනා ලදුයේ, ඇදගත් සිතැතියේ ආත්මාර්‍ත්‍ථය ද තත් වූ පරිදි නො දන්නේය. පරාර්‍ත්‍ථය ද ... උභයාර්‍ත්‍ථය ද තත් වූ පරිදි නො දන්නේය. මෝහය ප්‍රහත වත් ම ආත්මාර්‍ත්‍ථය ද තත් වූ පරිදි දන්නේය. පරාර්‍ත්‍ථය ද ... උභයාර්‍ත්‍ථය ද තත් වූ පරිදි දන්නේය. ඇවැත්නි, මෝහය වනාහි අඳ කරන්නේ වෙයි. පැණැස් නො කරන්නේ වෙයි. නුවණ නො කරන්නේ වෙයි. ප්‍රඥාව නිරුද්ධ කරන්නේ වෙයි. දුඃඛපක්‍ෂයෙහි වැටෙන්නේ වෙයි. කෙලෙස් නිවනු පිණිස නො පවත්නේ වෙයි.
ඉදං ඛො මයං ආවුසො, රාගෙ ආදීනවං දිස‍්වා රාගස‍්ස පහාණං පඤ‍්ඤාපෙම. ඉදං දොසෙ ආදීනවං දිස‍්වා දොසස‍්ස පහානං පඤ‍්ඤාපෙම. ඉදං මොහෙ ආදීනවං දිස‍්වා මොහස‍්ස පහාණං පඤ‍්ඤාපෙමාති.
ඇවැත්නි, අපි රාගයෙහි මේ ආදීනවය දැක රාගප්‍රහාණය පණවම්හ. ද්වේෂයෙහි මේ ආදීනවය දැක ද්වේෂප්‍රහාණය පණවම්හ. මෝහයෙහි මේ ආදීනවය දැක මෝහප්‍රහාණය පණවම්හ යි.
අත්‍ථි පනාවුසො මග‍්ගො අත්‍ථි පටිපදා එතස‍්ස රාගස‍්ස දොසස‍්ස මොහස‍්ස පහානායාති? අත්‍ථාවුසො, මග‍්ගො අත්‍ථි පටිපදා එතස‍්ස රාගස‍්ස දොසස‍්ස මොහස‍්ස පහානායාති. කතමො පනාවුසො, මග‍්ගො කතමා පටිපදා එතස‍්ස රාගස‍්ස දොසස‍්ස මොහස‍්ස පහාණායාති? අයමෙව අරියො අට‍්ඨඞ‍්ගිකො මග‍්ගො, සෙය්‍යථිදං : සම‍්මාදිට‍්ඨි -පෙ- සම‍්මාසමාධි. අයං ඛො ආවුසො, මග‍්ගො අයං පටිපදා එතස‍්ස රාගස‍්ස දොසස‍්ස මොහස‍්ස පහාණායාති. භද‍්දකො ඛො ආවුසො, මග‍්ගො භද‍්දිකා පටිපදා එතස‍්ස රාගස‍්ස දොසස‍්ස මොහස‍්ස පහාණායායති. අලඤ‍්ච පනාවුසො ආනන්‍ද, අප‍්පමාදායාති.
ඇවැත්නි, තෙල රාගයාගේ ද්වේෂයාගේ මෝහයාගේ ප්‍රහාණය පිණිස, මාර්‍ගයෙක් ඇත් ද? ප්‍රතිපදායෙක් ඇත් දැ යි? ඇවැත්නි, තෙල රාගයාගේ ද්වේෂයාගේ මෝහයාගේ ප්‍රහාණය පිණිස මාර්‍ගයෙක් ඇත. ප්‍රතිපදායෙක් ඇත, ඇවැත්නි, තෙල රාගයාගේ ද්වේෂයාගේ මෝහයාගේ ප්‍රහාණය පිණිස වැටෙන මාර්‍ගය කවරේය? ප්‍රතිපදාව කවර? ඇවැත්නි, මේ අරී අටඟි මග මැ යි. හේ කෙසේය: සම්‍යග් දෘෂ්ටිය, ... සම්‍යක් සමාධි යි. ඇවැත්නි, තෙල රාගයාගේ ද්වේෂයාගේ මෝහයාගේ ප්‍රහාණය පිණිස මේ මගයි. මේ ප්‍රතිපදායි. ඇවැත්නි, තෙල රාගයාගේ දේවෂයාගේ මෝහයාගේ ප්‍රහාණය පිණිස වැටෙන මාර්‍ගය භද්‍රය. ප්‍රතිපදාව භද්‍රය. ඇවැත, ආනන්‍දයෙනි, අප්‍රමාදය පිණිස නිසිත් වෙයි.