පඨමධම්මවිහාරී සුත‍්තං
5. 2. 3. 3.
5. 2. 3. 3.
[පඨමධම්මවිහාරී සුත‍්තං]
[පඨමධම්මවිහාරී සූත්‍රය]
[සාවත්‍ථිනිදානං]
[සැවැත්නිදාන යි]
23. අථ ඛො අඤ‍්ඤතරො භික‍්ඛු යෙන භගවා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා භගවන‍්තං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. එකමන‍්තං නිසින‍්නො ඛො සො භික‍්ඛු භගවන‍්තං එතදවොච:
23. එකල්හි එක්තරා මහණෙක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත එළඹියේ ය. එළඹ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සකසා වැඳ එකත්පසෙක හින. එකත්පස් ව හුන් එ මහණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට තෙල සැළ කෙළේ ය:
‘ධම්මවිහාරී ධම්මවිහාරී’ති භන‍්තෙ වුච‍්චති. කිත‍්තාවතා නු ඛො භන‍්තෙ භික‍්ඛු ධම්මවිහාරී හොතී’ති?
වහන්ස, ‘ධම්මවිහාරී ය, ධම්මවිහාරී’ ය යි කියනු ලැබේ. වහන්ස, මහණ කෙතෙක් කරුණින් ධම්මවිහාරී වේ ද.?
ඉධ භික‍්ඛු, භික‍්ඛු ධම‍්මං පරියාපුණාති: සුත‍්තං ගෙය්‍යං වෙය්‍යාකරණං ගාථං උදානං ඉතිවුත‍්තකං ජාතකං අබ‍්භුතධම‍්මං වෙදල‍්ලං. සො තාය ධම‍්මපරියත‍්තියා දිවසං අතිනාමෙති. රිඤ‍්චති පටිසල‍්ලානං. නානුයුඤ‍්ජති අජ‍්ඣත‍්තං චෙතොසමථං. අයං වුච‍්චති භික‍්ඛු, භික‍්ඛු පරියත‍්තිබහුලො නො ධම්මවිහාරී.
මහණෙනි, මෙ සස්නෙහි මහණ සුත්ත ය, ගෙය්‍ය ය, වෙය්‍යාකරණ ය, ගාථා ය, උදාන ය, ඉතිවුත්තක ය, ජාතක ය, අබ්භූතධම්ම ය, වෙදල්ල ය යි නවඟ විසින් චතුස්සත්‍යධර්‍මය වළඳ කෙරෙයි. හෙ එ ධර්‍මපර්‍ය්‍යාප්තියෙන් දවස ගෙවයි. පිළිසලන (ඒකීභාවය) හරියි. සිය සතන්හි සමාධිය (ශමථකර්‍මස්ථාන) නො වඩයි. මහණ, මෙ මහණ පර්‍ය්‍යාප්තිබහුල කොට ඇත්තේ ය, ධර්‍මවිහාරී නො ම වෙයි කියනු ලැබේ.
පුන චපරං භික‍්ඛු, භික‍්ඛු යථාසුතං පථාපරියත‍්තං ධම‍්මං විත්‍ථාරෙන පරෙසං දෙසෙති. සො තාය ධම‍්මසඤ‍්ඤත‍්තියා දිවසං අතිනාමෙති. රිඤ‍්චති පටිසල‍්ලානං. නානුයුඤ‍්ජති අජ‍්ඣත‍්තං චෙතොසමථං. අයං වුච‍්චති භික‍්ඛු, භික‍්ඛු සඤ‍්ඤත‍්තිබහුලො නො ධම්මවිහාරී.
තව ද මහණ, භික්‍ෂූ යථාශ්‍රැත යථාපර්‍ය්‍යාප්ත ධර්‍මය විතර විසින් අන්හට දෙසයි. හෙ ඒ ධර්‍මසංඥාපනායෙන් දවස ගළවයි. පිළිසලන හරියි. සිය සතන්හි සමාධිය නො වඩයි. මහණ, මෙ භික්‍ෂූ සංඥප්තිබහුල කොට ඇත්තේ ය, ධර්‍මවිහාරී නො වේ යි කියනු ලැබේ.
පුන චපරං භික‍්ඛු, භික‍්ඛු යථාසුතං යථාපරියත‍්තං ධම‍්මං විත්‍ථාරෙන සජ‍්ඣායං කරොති. සො තෙන සජ‍්ඣායෙන දිවසං අතිනාමෙති. රිඤ‍්චති පටිසල‍්ලානං. නානුයුඤ‍්ජති අජ‍්ඣත‍්තං චෙතොසමථං. අයං වුච‍්චති භික‍්ඛු, භික‍්ඛු සජ‍්ඣායබහුලො නො ධම්මවිහාරී.
තව ද මහණ, භික්‍ෂු යථාශ්‍රැත යථාපර්‍ය්‍යාප්ත ධර්‍මය විතර විසින් හදාරනු කෙරෙයි. හෙ එ වාක්පරිචයෙන් දවස ගෙවයි. පිළිසලන හරියි. ආද්ධ්‍යාත්මිකචිත්තශමථයෙහි නො යෙදෙයි. මහණ, මෙ මහණ සජ්ඣායනා බහුල කොට ඇත්තේ ය, ධර්‍මවිහාරී නො වේ යි කියනු ලැබේ.
පුන චපරං භික‍්ඛු, භික‍්ඛු යථාසුතං යථාපරියත‍්තං ධම‍්මං චෙතසා අනුවිතක‍්කෙති අනුවිචාරෙති මනසානුපෙක‍්ඛති. සො තෙහි ධම‍්මවිතක‍්කෙහි දිවසං අතිනාමෙති. රිඤ‍්චති පටිසල‍්ලානං. නානුයුඤ‍්ජති අජ‍්ඣත‍්තං චෙතොසමථං. අයං වුච‍්චති භික‍්ඛු, භික‍්ඛු විතක‍්කබහුලො නො ධම්මවිහාරී.
තව ද මහණ, භික්‍ෂු යථාශ්‍රැත යථාපර්‍ය්‍යාප්ත ධර්‍මය සිතින් අනුවිතර්‍කන කරයි. අනුවිචාරණ කරයි. මනසින් අනුප්‍රේක්‍ෂණා කරයි. හෙ එ ධර්‍මවිතර්‍කයෙන් දවස ගෙවයි. පිළිසලන හරියි. ආද්ධ්‍යාත්මිකචිත්තශමථයෙහි නො යෙදෙයි. මහණ, මෙ මහණ විතර්‍කබුහලයෙක, ධර්‍මවිහාරී නො වේ යි කියනු ලැබේ.
ඉධ භික‍්ඛු, භික‍්ඛු ධම‍්මං පරියාපුණාති සුත‍්තං ගෙය්‍යං වෙය්‍යාකරණං ගාථං උදානං ඉතිවුත‍්තකං ජාතකං අබ‍්භුතධම‍්මං වෙදල‍්ලං. සො තාය ධම‍්මපරියත‍්තියා න දිවසං අතිනාමෙති. නාපි රිඤ‍්චති පටිසල‍්ලානං. අනුයුඤ‍්ජති අජ‍්ඣත‍්තං චෙතොසමථං. එවං ඛො භික‍්ඛු, භික‍්ඛු ධම්මවිහාරී හොති.
මහණ, මෙ සස්නෙහි භික්‍ෂු සූත්‍ර ය, ගෙය ය, වෙය්‍යාකරණ ය, ගාථා ය, උදාන ය, ඉතිවුත්තක ය, ජාතක ය, අබ්භූතධම්ම ය, වෙදල්ල ය යන පර්‍ය්‍යාප්තීධර්‍මය ප්‍රගුණ කරයි. හෙ එ ධර්‍මපර්‍ය්‍යාප්තියෙන් දවස නො ගෙවයි. ඒකීභාවය නො හරියි. ආද්ධ්‍යාත්මිකචිත්තශමථයෙහි යෙදෙයි. මහණ, භික්‍ෂු මෙසේ ධර්‍මවිහාරී වෙයි.
ඉති ඛො භික‍්ඛු, දෙසිතො මයා පරියත‍්තිබහුලො, දෙසිතො සඤ‍්ඤත‍්තිබහුලො, දෙසිතො සජ‍්ඣායබහුලො, දෙසිතො විතක‍්කබහුලො, දෙසිතො ධම්මවිහාරී.
මහණ, මෙසෙයින් මා විසින් පර්‍ය්‍යාප්තිබහුල කොට ඇති පුද්ගල දෙසන ලදි. සංඥප්තිබහුල කොට ඇති පුද්ගල දෙසන ලදි. සජ්ඣාය බහුල කොට ඇති පුද්ගල දෙසන ලදි. විතර්‍ක බහුල පුද්ගල දෙසන ලදි. ධර්‍මවිහාරී පුද්ගල දෙසන ලද්දේ ය.
යං ඛො භික‍්ඛු, සත්‍ථාරා කරණීයං සාවකානං හිතෙසිනා අනුකම‍්පකෙන අනුකම‍්පං උපාදාය, කතං වො තං මයා. එතානි භික‍්ඛු රුක‍්ඛමූලානි. එතානි සුඤ‍්ඤාගාරානි. ඣායථ භික‍්ඛු, මා පමාදත්‍ථ. මා පච‍්ඡා විප‍්පටිසාරිනො අහුවත්‍ථ. අයං අම‍්හාකං අනුසාසනී’ති.
මහණ, ශ්‍රාවකයනට (මෛත්‍රියෙන් උපසංහරණ විසින්) හිත කැමැති (කරුණායෙන්) අනුකම්පා කරණ ශාස්තෘවරයකු විසින් අනුකම්පාව නිසා යම් කරණී කළ යුතු වේ නම්, (පඤ්ච පුද්ගලයන් දෙසන) මා විසින් එය තොපට කරණ ලදි. මහණ, තෙල රුක්මුල් ඇත. තෙල ශුන්‍යාගාරයෝ ඇත. මහණ (ආරම්මණූපනිජ්ඣාන ලක්ඛණුපනිජ්ඣාන විසින්) ධ්‍යාන කරව (සමථවිපස්සනා වඩව). නහමක් පමා වව. නහමක් පසු විලිළිසර වව. මේ තොපට අපගේ අනුශාසනි ය යි.