ඛෙත්තූපම සුත‍්තං
8. 1. 4. 4.
8. 1. 4. 4.
ඛෙත්තූපම සුත‍්තං
ඛෙත්තූපම සූත්‍රය
[සාවත්‍ථිනිදානං]
[සැවැත්නිදාන යි]
අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතෙ භික‍්ඛවෙ, ඛෙත‍්තෙ බීජං වුත‍්තං න මහප‍්ඵලං හොති. න මහස‍්සාදං න ඵාතියෙය්‍යාති. කථං අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතෙ:
මහණෙනි, අටඟෙකින් යුත් කෙතෙහි වපුළ බිජු මහත්ඵල නො වේ. මහත් ආස්වාද ඇත්තේ (මධුර) නොවේ. නො වැඩෙන්නේ යි. කෙසේ අටඟින් යුත් කෙතෙහි ද යත්:
ඉධ භික‍්ඛවෙ, ඛෙත‍්තං උන‍්නාමනින‍්නාමී ච හොති පාසාණසක‍්ඛරිල‍්ලඤ‍්ච හොති. ඌසරඤ‍්ච හොති. න ච ගම‍්භීරසීතං හොති. න ආයසම‍්පන‍්නං හොති, න අපායසම‍්පන‍්නං හොති, න මාතිකාසම‍්පන‍්නං හොති, න මරියාදාසම‍්පන‍්නං හොති, එවං අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතෙ භික‍්ඛවෙ ඛෙත‍්තෙ බීජං වුත‍්තං න මහප‍්ඵලං හොති. න මහස‍්සාදං. න ඵාතියෙය්‍යාති.
මහණෙනි, මෙලොවැ කෙතක් වළගොඩැලි ඇත්තේ ද වෙයි. අතළගල් කුඩාගල් හා බොරළු ඇත්තේ ද වෙයි. කරමැටි ඇත්තේ ද වෙයි. නො ද ගැඹුරට සාන ලද වෙයි. (ගලාඑන) දිය මං නැත්තේ ද වෙයි. (ගලායන) දියමං ඇත්තේ ද නො වෙයි. (කුදුමහත්) දිය ඇලි ඇත්තේ ද නොවෙ යි. කෙත්සීමා (මියර) සහිත වූයේ ද නො වේ. මහණෙනි, මෙසේ අටඟින් යුත් කෙතෙහි වපුළ බිජු මහත්ඵල නො වෙයි, මධුර නො වේ. නො වැඩෙන්නේ යී.
එවමෙව ඛො භික‍්ඛවෙ අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතෙසු සමණබ්‍රාහ‍්මණෙසු දානං දින‍්නං න මහප‍්ඵලං හොති, න මහානිසංසං න මහාජුතිකං න මහාවිප‍්ඵාරං. කථං අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතෙසු:
මහණෙනි, එසෙයින් ම අටඟින් යුත් මහණබමුණන් කෙරෙහි දුන් දන් මහත් ඵල නො වෙයි. මහානිසංස නො වෙයි. මහත් ශෝභා ඇත්තේ නො වෙයි. මහත් පැතිරීම් ඇත්තේ නො වේ. කෙසේ අටඟින් යුත් මහණබමුණන් කෙරෙහි ද යත්:
ඉධ භික‍්ඛවෙ, සමණබ්‍රාහ‍්මණා මිච‍්ඡාදිට‍්ඨිකා හොන‍්ති මිච‍්ඡාසඞ‍්කප‍්පා මිච‍්ඡාවාචා මිච‍්ඡාකම‍්මන‍්තා මිච‍්ඡාආජීවා මිච‍්ඡාවායාමා මිච‍්ඡාසතිනො මිච‍්ඡාසමාධිනො. එවං අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතෙසු භික‍්ඛවෙ සමණබ්‍රාහ‍්මණෙසු දානං දින‍්නං න මහප‍්ඵලං හොති. න මහානිසංසං න මහාජුතිකං න මහාවිප‍්ඵාරං.
මහණෙනි, මෙලොවැ මහණබමුණෝ මිථ්‍යාදෘෂ්ටිකයෝ වෙති, මිථ්‍යාසඞ්කල්ප ඇත්තෝ වෙති, මිථ්‍යාවචන ඇත්තෝ වෙති, මිථ්‍යාකර්‍මාන්ත ඇත්තෝ වෙති, මිථ්‍යාආජීව ඇත්තෝ වෙති, මිථ්‍යාව්‍යායාම ඇත්තෝ වෙති, මිථ්‍යාස්මෘති ඇත්තෝ වෙති, මිථ්‍යාසමාධි ඇත්තෝ වෙත්. මහණෙනි, මෙසේ අටඟින් යුත් මහණබමුණන් කෙරෙහි දුන් දන් මහත්ඵල නො වෙයි. මහානිසංස නො වෙයි. මහාද්‍යුතික නො වෙයි. මහත් පැතිරීම් ඇත්තේ නො වේ.
අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතෙ භික‍්ඛවෙ, ඛෙත‍්තෙ බීජං වුත‍්තං මහප‍්ඵලං හොති මහස‍්සාදං ඵාතියෙය්‍යාති. කථං අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතෙ:
මහණෙනි, අටඟෙකින් යුත් කෙතෙහි වපුළ බිජු මහත්ඵල ඇත්තේ වේ. මහත් ආස්වාද ඇත්තේ (මධුර) වේ. වැඩෙන්නේ ය, කෙසේ අටඟෙකින් යුත් කෙතෙහි ද යත්:
ඉධ භික‍්ඛවෙ, ඛෙත‍්තං අනුන‍්නාමනින‍්නාමී ච හොති, අපාසාණසක‍්ඛරිල‍්ලඤ‍්ච හොති, අනුසරඤ‍්ච හොති. ගම‍්භීරසීතං හොති, ආයසම‍්පන‍්නං හොති, අපායසම‍්පන‍්නං හොති, මාතිකාසම‍්පන‍්නං හොති, මරියාදාසම‍්පන‍්නං හොති, එවං අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතෙ භික‍්ඛවෙ, ඛෙත‍්තෙ බීජං වුත‍්තං මහප‍්ඵලං හොති, මහස‍්සාදං ඵාතියෙය්‍යාති.
මහණෙනි, මෙ ලොවැ කෙතක් වළගොඩැලි නැත්තේ ද වෙයි. ගල් බොරළු නැත්තේ ද වෙයි. කරමැටි නැත්තේ ද වෙයි. ගැඹුරට සානලද ද වෙයි, (ගලාඑන) දිය මං ඇත්තේ ද වෙයි. (ගලායන) දියමං ඇත්තේ ද වෙයි. (කුදුමහත්) දිය ඇලි ඇත්තේ ද වෙයි. කෙත් සීමා (මියර) සහිත ද වෙයි. මහණෙනි, මෙසේ අටඟෙකින් යුත් කෙතෙහි වපුළ බීජ මහත්ඵල ඇත්තේ වෙයි. මධුර වෙයි. වැඩෙන්නේ යි.
එවමෙව ඛො භික‍්ඛවෙ, අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතෙසු සමණබ්‍රාහ‍්මණෙසු දානං දින‍්නං මහප‍්ඵලං හොති මහානිසංසං මහාජුතිකං මහාවිප‍්ඵාරං. කථං අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතෙසු: ඉධ භික‍්ඛවෙ, සමණබ්‍රාහ‍්මණා සම‍්මාදිට‍්ඨිකා හොන‍්ති සම‍්මාසඞ‍්කප‍්පා සම‍්මාවාචා සම‍්මාකම‍්මන‍්තා සම‍්මාආජීවා සම‍්මාවායාමා සම‍්මාසතිනො සම‍්මාසමාධිනො. එවං අට‍්ඨඞ‍්ගසමන‍්නාගතෙසු භික‍්ඛවෙ, සමණබ්‍රාහ‍්මණෙසු දානං දින‍්නං මහප‍්ඵලං හොති මහානිසංසං මහාජුතිකං මහාවිප‍්ඵාරන‍්ති.
මහණෙනි, එ පරිද්දෙන් ම අටඟෙකින් යුත් මහණබමුණන් කෙරෙහි දුන් දන් මහත්ඵල වේ. මහත් අනුසස් ඇත්තේ වේ. මහාද්‍යුතික වේ. මහාපැතිරීම් ඇත්තේ වේ. කෙසේ අටඟෙකින් යුත් මහණබමුණන් කෙරෙහි ද යත්: මහණෙනි, මෙලොව මහණබමුණෝ සම්‍යග්දෘෂ්ටිකයෝ වෙති. සම්‍යක්සංකල්ප ඇත්තෝ වෙති. සම්‍යක් වචන ඇත්තෝ වෙති. සම්‍යක් කර්‍මාන්ත ඇත්තෝ වෙති. සම්‍යක් ආජීව ඇත්තෝ වෙති. සම්‍යග්ව්‍යායාම ඇත්තෝ වෙති. සම්‍යක් ස්මෘති ඇත්තෝ වෙති. සම්‍යක් සමාධි ඇත්තෝ වෙත්. මහණෙනි, මෙසේ අටඟෙකින් යුත් මහණ බමුණන් කෙරෙහි දුන් දන් මහත්ඵලවෙයි. මහත් අනුසස් ඇත්තේ වෙයි, මහාද්‍යුතික වෙයි. මහත් පැතිරීම් ඇත්තේ වෙයි.
1. යථාපි ඛෙත‍්තෙ සම‍්පන‍්නෙ - පවුත‍්තා බීජසම‍්පදා, දෙවෙ සම‍්පාදයන‍්තම‍්හි - හොති ධඤ‍්ඤස‍්ස සම‍්පදා
1. පිරිපුන් සම්පත් ඇති කෙතෙහි වපුළ බීජසම්පත්ති තොමෝ වැසි මැනවින් වස්නා කල්හි යම්සේ යහපත් ධාන්‍ය සම්පත් ඇත්තී වේ ද,
2. අනීති සම‍්පදා හොති - විරූළ‍්හී භවති සම‍්පදා, වෙපුල‍්ලසම‍්පදා හොති - ඵලං වෙ හොති සම‍්පදා.
2. (ඕ) පණුඋවදුරු නැති බව නමැති සම්පත් ඇත්තී වෙයි. වෘද්ධිසම්පත් ඇත්තී වෙයි. වෛපුල්‍ය සම්පත් ඇත්තී වෙයි. ඒකාන්තයෙන් ඵලසම්පත් ඇත්තී වෙයි.
3. එවං සම‍්පන‍්නසීලෙසු - දින‍්නා භොජනසම‍්පදා, සම‍්පදානං උපනෙති - සම‍්පන‍්නං හිස‍්ස තං කතං
3. එසේම පිරිපුන් සිල් ඇත්තවුන් කෙරෙහි දෙන ලද භෝජන සම්පත් තොමෝ කුශලසම්පත් එළවයි. ඔහු විසින් කරන ලද ඒ කර්‍මය යම්හෙයකින් පිරිපුන් වේ ද,
4. තස‍්මා සම‍්පදමාකඞ‍්ඛී - සම‍්පන‍්නත්‍ථුධ පුග‍්ගලො, සම‍්පන‍්නපඤ‍්ඤෙ සෙවෙථ - එවං ඉජ‍්ඣන‍්ති සම‍්පදා.
4. එහෙයින් මෙලොව සම්පත් කැමැත්තේ පිරිපුන් පුඟුලෙක් වේවා, පිරිපුන් පැණැත්තන් සේවනය කෙරේවා. සම්පත්හු මෙසේ සමෘද්ධ වෙත්.
5. විජ‍්ජාචරණසම‍්පන‍්නො - ලද‍්ධා චිත‍්තස‍්ස සම‍්පදං, කරොති කම‍්මසම‍්පදං - ලභති ච අත්‍ථසම‍්පදං.
5. විද්‍යාවෙන් හා චරණධර්‍මයෙන් යුක්තවූයේ චිත්තසම්පත් (නොවකල්බව) ලැබ කර්‍මසම්පත් (පරිපූර්‍ණ කර්‍ම) කෙරෙයි. (පිරිපුන්) අර්‍ත්‍ථසම්පත් ද ලබයි.
6. ලොකං ඤත්‍වා යථාභූතං - පප‍්පුය්‍ය දිට‍්ඨිසම‍්පදං, වග‍්ගසම‍්පදමාගම‍්ම - යාති සම‍්පන‍්නමානසො.
6. (විදර්‍ශනා) දෘෂ්ටි සම්පත්තියට පැමිණ තත්වූ පරිදි ලොව දැන (සෝතාපත්ති) මාර්‍ගසම්පත්තියට පැමිණ පිරිපුන් සිත් ඇත්තේ අර්‍හත්ත්‍වයට යෙයි.
7. ඔධුනිත්‍වා මලං සබ‍්බං - පත්‍වා නිබ‍්බාන සම‍්පදං, මුච‍්චති සබ‍්බදුක‍්ඛෙහි - සා හොති සබ‍්බසම‍්පදා.
7. මුළු කෙලෙස්මල කම්පිත කොට හැර නිවන් සැපතට පැමිණ සියලු දුකින් මිදෙයි. ඒ විමුක්ති තොමෝ සර්‍වසම්පත් නම් වෙයි.