3. පවත‍්ති උප‍්පාදවාරො
3. පවත‍්ති උප‍්පාදවාරො
3. ප්‍රවෘත්ති උත්පාදවාර
1. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සචක‍්ඛුකානං අසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං සොතායතනං උප්පජ්ජති. සචක‍්ඛුකානං සසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. සොතායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
1. යමකුට චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට සෝතායතන උපදී ද යත්: ඇස් ඇති ව කන් නැති ව උපදනා ඔවුනට චක්ඛායතනය උපදී. ඔවුනට සෝතායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව කන් ඇති ව උපදනා ඔවුනට චක්ඛායතනය ද උපදී. සෝතායතනය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන සොතායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සසොතකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොතායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. සසොතකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොතායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට සෝතායතනය උපදී නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදීද යත්: කන් ඇති ව ඇස් නැති ව උපදනා ඔවුනට සෝතායතනය උපදී. ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද උපදී. කන් ඇතිව ඇස් ඇති ව උපදනා ඔවුනට සෝතායතනය ද උපදී. චක්ඛායතනය ද උපදී.
2. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සචක‍්ඛුකානං අසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං ඝානායතනං උප්පජ්ජති. සචක‍්ඛුකානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජතී, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
2. යමකුට චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට ඝානායතනය උපදී ද යත්: ඇස් ඇති ව නැහැ නැති ව උපදනා ඔවුනට චක්ඛායතනය උපදී. ඔවුනට ඝානායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇතිව නැහැ ඇති ව උපදනා ඔවුනට චක්ඛායතනය ද උපදී. ඝානායතනය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන ඝානායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සඝානකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. සඝානකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට ඝානායතනය උපදී නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: නැහැ ඇති ව ඇස් නැති ව උපදනා ඔවුනට ඝානායතනය උපදී. ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද උපදී. නැහැ ඇති ව ඇස් ඇති ව උපදනා ඔවුනට ඝානායතනය ද උපදී. චක්ඛායතනය ද උපදී.
3. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
3. යමකුට චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට රූපායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන රූපායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සරූපකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට රූපායතනය උපදී නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: රූ ඇති ව ඇස් නැති ව උපදනා ඔවුනට රූපායතනය උපදී. ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව උපදනා ඔවුනට රූපායතනය ද උපදී. චක්ඛායතනය ද උපදී.
4. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස මනායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
4. යමකුට චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට මනායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන මනායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති : සචිත‍්තකානං අචක‍්ඛුකානං උපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට මනායතනය උපදී නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: සිත් ඇති ව ඇස් නැති ව උපදනා ඔවුනට මනායතනය උපදී. ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව උපදනා ඔවුනට මනායතනය ද උපදී. චක්ඛායතනය ද උපදී.
5. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
5. යමකුට චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. චක‍්ඛායතනමූලකං.
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපදී නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: ඇස් නැති ව උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය උපදී. ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය ද උපදී. චක්ඛායතනය ද උපදී. (චක්ඛායතන මූලකය යි.)
6. යස‍්ස ඝානායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
6. යමකුට ඝානායතනය උපදී නම් ඔහුට රූපායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන රූපායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සරූපකානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං ඝානායතනං උප්පජ්ජති. සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට රූපායතනය උපදී නම් ඔහුට ඝානායතනය උපදී ද යත්: රූ ඇති වැ නැහැ නැති වැ උපදනා ඔවුනට රූපායතනය උපදී. ඔවුනට ඝානායතනය නො ද උපදී. නැහැ ඇති වැ උපදනා ඔවුනට රූපායතනය ද උපදී. ඝානායතනය ද උපදී.
7. යස‍්ස ඝානායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස මනායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
7. යමකුට ඝානායතනය උපදී නම් ඔහුට මනායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන මනායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති : සචිත‍්තකානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං ඝානායතනං උප්පජ්ජති. සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට මනායතනය උපදී නම් ඔහුට ඝානායතනය උපදී ද යත්: සිත් ඇතිවැ නැහැ නැතිවැ උපදනා ඔවුනට මනායතනය උපදී. ඔවුනට ඝානායතනය නො ද උපදී. නැහැ ඇති වැ උපදනා ඔවුනට මනායතනය ද උපදී. ඝානායතනය ද උපදී.
8. යස‍්ස ඝානායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
8. යමකුට ඝානායතනය උපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය උපදි ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං ඝානායතනං උප්පජ්ජති, සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (ඝානායතනමූලකං)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපදී නම් ඔහුට ඝානායතනය උපදී ද යත්: නැහැ නැතිවැ උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය උපදී. ඔවුනට ඝානායතනය නො ද උපදි. නැහැ ඇති වැ උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය ද උපදී. ඝානායතනය ද උපදී. (ඝානායතනමූලක යි.)
9. යස‍්ස රූපායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස මනායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මනායතනං උප්පජ්ජති. සරූපකානං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
9. යමකුට රූපායතනය උපදී නම් ඔහුට මනායතනය උපදී ද යත්: සිත් නැති වැ උපදනා ඔවුනට රූපායතනය උපදී. ඔවුනට මනායතනය නො ද උපදී. රූ ඇති වැ සිත් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට රූපායතනය ද උපදී. මනායතනය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන මනායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති : අරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං රූපායතනං උප්පජ්ජති. සචිත‍්තකානං සරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට මනායතනය උපදී නම් ඔහුට රූපායතනය උපදී ද යත්: රූ නැති වැ උපදනා ඔවුනට මනායතනය උපදී. ඔවුනට රූපායතනය නො ද උපදී. සිත් ඇතිවැ රූ ඇති වැ උපදනා ඔවුනට මනායතනය ද උපදී. රූපායතනය ද උපදී.
10. යස‍්ස රූපායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
10. යමකුට රූපායතනය උපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: අරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං රූපායතනං උප්පජ්ජති. සරූපකානං උප‍්පජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (රූපායතනමූලකං)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපදී නම් ඔහුට රූපායතනය උපදී ද යත්: රූ නැති වැ උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය උපදී. ඔවුනට රූපායතනය නො ද උපදී. රූ ඇති වැ උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය ද උපදී. රූපායතනය ද උපදී. (රූපායතනමූලක යි.)
11. යස‍්ස මනායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
11. යමකුට මනායතනය උපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස මනායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති : අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මනායතනං උප්පජ්ජති. සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (අනුලොම පුග‍්ගල මනායතනමූලකං)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපදී නම් ඔහුට මනායතනය උපදී ද යත්: සිත් නැතිවැ උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය උපදී. ඔවුනට මනායතනය නො ද උපදී. සිත් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය ද උපදී. මනායතනය ද උපදී. (මනායතනමූලක යි.) අනුලෝම පුද්ගල යි.
12. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. තත්‍ථ සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා.
12. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් එහි සෝතායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන සොතායතනං උප්පජ්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
තවද යම් තැනෙක සෝතායතනය උපදී නම් එහි චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
13. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති : රූපාවචරෙ තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති. කාමාවචරෙ තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
13. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් එහි ඝානායතනය උපදී ද යත්:රූපාවචර වූ එහි චක්ඛායතනය උපදී. එහි ඝානායතනය නො ද උපදී. කාමාවචර වූ එහි චක්ඛායතනය ද උපදී. ඝානායතනය ද උපදී.
යත්‍ථ වා පන ඝානායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
තවද යම් තැනෙක ඝානායතනය උපදී නම් එහි චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
14. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා.
14. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් එහි රූපායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන රූපායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යම් තැනෙක රූපායතනය උපදී නම් එහි චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ එහි රූපායතනය උපදී. එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදී. පඤ්චවෝකාර වූ එහි රූපායතනය ද උපදී. චක්ඛායතනය ද උපදී.
15. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
15. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් එහි මනායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන මනායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති : අරූපෙ තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යම් තැනෙක මනායතනය උපදී නම් එහි චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: අරූප වූ එහි මනායතනය උපදී. එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදී. පඤ්චවෝකාර වූ එහි මනායතනය ද උපදී. චක්ඛායතනය ද උපදී.
16. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා.
16. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් එහි ධම්මායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ අරූපෙ තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (චක්ඛායතන මූලකං)
තවද යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදී නම් එහි චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ද අරූප වූ ද එහි ධම්මායතනය උපදී. එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදී. පඤ්චවෝකාර වූ එහි ධම්මායතනය ද උපදී. චක්ඛායතනය ද උපදී. (චක්ඛායතනමූලක යි.)
17. යත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා.
17. යම් තැනෙක ඝානායතනය උපදී නම් එහි රූපායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන රූපායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: රූපාවචරෙ තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති, කාමාවචරෙ තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යම් තැනෙක රූපායතනය උපදී නම් එහි ඝානායතනය උපදී ද යත්: රූපාවචර වූ එහි රූපායතනය උපදී. එහි ඝානායතනය නො ද උපදී. කාමාවචර වූ එහි රූපායතනය ද උපදී. ඝානායතනය ද උපදී.
(යත්‍ථ වා පන රූපායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ මනායතනං ධම‍්මායතනං ච එකසදිසං, නානා නත්‍ථි. උපරි පන වාරසඞ‍්ඛෙපො හොතීති ජානිතබ‍්බං.)
(යම් තැනෙක ඝානායතනය උපදී නම් එහි මනායතනය ද ධම්මායතනය ද එක් බඳු ය. වෙනසෙක් නැති. මත්තෙහි වනාහි වාරසංක්‍ෂේපය වේ ය යි දතයුතු.)
18. යත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා.
18. යම් තැනෙක ඝානායතනය උපදී නම් එහි ධම්මායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: රූපාවචරෙ, අරූපාවචරෙ තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති. කාමාවචරෙ තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (ඝානායතන මූලකං)
තවද යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදී නම් එහි ඝානායතනය උපදී ද යත්: රූපාවචර වූ ද අරූපාවචර වූ ද එහි ධම්මායතනය උපදී. එහි ඝානායතනය නො ද උපදී. කාමාවචර වූ එහි ධම්මායතනය ද උපදී. ඝානායතනය ද උපදී. (ඝානායතනමූලක යි.)
19. යත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
19. යම් තැනෙක රූපායතනය උපදී නම් එහි මනායතනය උපදී ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ එහි රූපායතනය උපදී. එහි මනායතනය නො ද උපදී. පඤ්චවෝකාර වූ එහි රූපායතනය ද උපදී. මනායතනය ද උපදී.
යත්‍ථ වා පන මනායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති : අරූපෙ තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යම් තැනෙක මනායතනය උපදී නම් එහි රූපායතනය උපදී ද යත්: අරූප වූ එහි මනායතනය උපදී. එහි රූපායතනය නො ද උපදී, පඤ්චවෝකාර වූ එහි මනායතනය ද උපදී. රූපායතනය ද උපදී.
21. යත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
21. යම් තැනෙක රූපායතනය උපදී නම් එහි ධම්මායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: අරූපෙ තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (රූපායතනමූලකං)
තවද යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදී නම් එහි රූපායතනය උපදී ද යත්: අරූප වූ එහි ධම්මායතනය උපදී. එහි රූපායතනය නො ද උපදී. පඤ්චවෝකාර වූ ද අසංඥසත්‍ව වූ ද එහි ධම්මායතනය ද උපදී. රූපායතනය ද උපදී. (රූපායතනමූලක යි.)
22. යත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජති තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
22. යම් තැනෙක මනායතනය උපදී නම් එහි ධම්මායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති : අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජති, චතුවොකාරෙ පඤ‍්චවොකාරෙ තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (අනුලොම ඔකාස මනායතනමූලකං)
තවද යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදී නම් එහි මනායතනය උපදී ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ එහි ධම්මායතනය උපදී. එහි මනායතනය නො ද උපදී. චතුවෝකාර වූ ද පඤ්චවෝකාර වූ ද එහි ධම්මායතනය ද උපදී. මනායතනය ද උපදී. (මනායතනමූලක යි. අනුලෝමාවකාශ යි.)
23. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස තත්‍ථ සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සචක‍්ඛුකානං අසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොතායතනං උප්පජ්ජති. සචක‍්ඛුකානං සසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, සොතායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
23. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි සෝතායතනය උපදී ද යත්: ඇස් ඇති ව කන් නැති ව උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපදී. ඔවුනට එහි සෝතායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව කන් ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපදී. සෝතායතනය ද උපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සසොතකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොතායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. සසොතකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොතායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (සඞ‍්ඛිත‍්තං, යස‍්සකම‍්පි සදිසං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක සෝතායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: කන් ඇති ව ඇස් නැති ව උපදනා ඔවුනට එහි සෝතායතනය උපදී. ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදී. කන් ඇතිව ඇස් ඇතිව උපදනා ඔවුනට එහි සෝතායතනය ද උපදී. චක්ඛායතනය ද උපදී. (සංක්‍ෂිප්ත යි. යස්සකය ද සමාන යි.)
24. යස‍්ස යත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
24. යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපදී ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජති. සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (අනුලොම පුග‍්ගලොකාස)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි මනායතන උපදී ද යත්: සිත් නැති ව උපදනා ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපදී. ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද උපදී. සිත් ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපදී, මනායතනය ද උපදී. (අනුලෝම පුද්ගලාවකාශ යි.)
25. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, තස‍්ස සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : අචක‍්ඛුකානං සසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං අසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, සොතායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
25. යමකුට චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට සෝතායතනය නූපදී ද යත්: ඇස් නැති වැ කන් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට සෝතායතනය නො ද නූපදී. ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති වැ කන් නැති වැ උපදනවුනට දැයි ඔවුනට චක්ඛායතනය ද නූපදී. සෝතායතනය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: අසොතකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අසොතකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොතායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට සෝතායතනය නූපදී නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: කන් නැති වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට සෝතායතනය නූපදී. ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද නූපදී. ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද කන් නැති වැ ඇස් නැති වැ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට සෝතායතනය ද නූපදී. චක්ඛායතනය ද නූපදී.
26. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, තස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : අචක‍්ඛුකානං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසංචවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
26. යමකුට චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට ඝානායතනය නූපදී ද යත්: ඇස් නැතිවැ නැහැ ඇතිවැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට ඝානායතනය නො ද නූපදී. ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැතිවැ නැහැ නැතිවැ උපදනවුනට දැයි ඔවුනට චක්ඛායතනය ද නූපදී. ඝානායතනය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: අඝානකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට ඝානායතනය නූපදී නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: නැහැ නැති වැ ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට ඝානායතනය නූපදී. ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද නූපදී. ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද නැහැ නැති වැ ඇස් නැති වැ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට ඝානායතනය ද නූපදී. චක්ඛායතනය ද නූපදී.
27. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, තස‍්ස රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : අචක‍්ඛුකානං සරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
27. යමකුට චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට රූපායතනය නූපදී ද යත්: ඇස් නැති වැ රූ ඇති වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට රූපායතනය නො ද නූපදී. ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද රූ නැති වැ උපදනවුනට දැයි ඔවුනට චක්ඛායතනය ද නූපදී. රූපායතනය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට රූපායතනය නූපදී නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි.
28. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, තස‍්ස මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: අචක‍්ඛුකානං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
28. යමකුට චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට මනායතනය නූපදී ද යත්: ඇස් නැති වැ සිත් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට මනායතනය නො ද නූපදී. ච්‍යුත වන්නාවූ සියල්ලනට ද සිත් නැතිවැ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛායතනය ද නූපදී. මනායතනය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා.
තවද යමකුට මනායතනය නූපදී තම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි.
29. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
29. යමකුට චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය නූපදී ද යත්: ඇස් නැතිවැ උපදනා ඔවුනට චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද නූපදී. සියලු ච්‍යුතවන්නා වූ ඔවුනට චක්ඛායතනය ද නූපදී. ධම්මායතනය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා. (චක‍්ඛායතනමූලකං)
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපදී නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි. (චක්ඛායතනමූලකය යි.)
30. යස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: අඝානකානං සරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
30. යමකුට ඝානායතනය නූපදී නම් ඔහුට රූපායතනය නූපදී ද යත්: නැහැ නැතිව රූ ඇතිව උපදනා ඔවුනට ඝානායතනය නූපදී. ඔවුනට රූපායතනය නො ද නූපදී. ච්‍යුතවන්නා වූ සියල්ලනට ද රූ නැතිව උපදනවුනට දැයි ඔවුනට ඝානායතනය ද නූපදී. රූපායතනය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා.
තවද යමකුට රූපායතනය නූපදී නම් ඔහුට ඝානායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි.
31. යස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: අඝානකානං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
31. යමකුට ඝානායතනය නූපදී නම් ඔහුට මනායතනය නූපදී ද යත්: නැහැ නැතිවැ සිත් ඇතිවැ උපදනා ඔවුනට ඝානායතනය නූපදී. ඔවුනට මනායතනය නො ද නූපදී. ච්‍යුතවන්නා වූ සියල්ලනට ද සිත් නැතිව උපදනවුනට දැයි ඔවුනට ඝානායතනය ද නූපදී. මනායතනය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා.
තවද යමකුට මනායතනය නූපදී නම් ඔහුට ඝානායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි.
32. යස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං නූපපජ‍්ජති, සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
32. යමකුට ඝානායතනය නූපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය නූපදී ද යත්: නැහැ නැති වැ උපදනා ඔවුනට ඝානායතනය නූපදී. ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද නූපදී. සියලු ච්‍යුතවන්නා වූ ඔවුනට ඝානායතනය ද නූපදී. ධම්මායතනය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා (ඝානායතනමූලකං)
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපදී නම් ඔහුට ඝානායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි. (ඝානායතනමූලකය යි.)
33. යස‍්ස රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: අරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං තෙසං රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
33. යමකුට රූපායතනය නූපදී නම් ඔහුට මනායතනය නූපදී ද යත්: රූ නැතිව උපදනා ඔවුනට රූපායතනය නූපදී. ඔවුනට මනායතනය නො ද නූපදී. සියලු ච්‍යුත වන්නා වූ ඔවුනට රූපායතනය ද නූපදී. මනායතනය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං තෙසං මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට මනායතනය නූපදී නම් ඔහුට රූපායතනය නූපදී ද යත්: සිත් නැතිව උපදනා ඔවුනට මනායතනය නූපදී. ඔවුනට රූපකායතනය නො ද නූපදී. සියලු ච්‍යුතවන්නා වූ ඔවුනට මනායතනය ද නූපදී. රූපායතනය ද නූපදී.
34. යස‍්ස රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: අරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, තෙසං රූපායතනඤ‍්ච නූපපජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
34. යමකුට රූපායතනය නූපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය නූපදී ද යත්: රූ නැතිව උපදනා ඔවුනට රූපායතනය නූපදී. ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද නූපදී. සියලු ච්‍යුතවන්නා වූ ඔවුනට රූපායතනය ද නූපදී. ධම්මායතනය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා. (රූපායතනමූලකං)
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපදී නම් ඔහුට රූපායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි. (රූපායතනමූලකය යි.)
35. යස‍්ස මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං තෙසං මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූපපජ‍්ජති.
35. යමකුට මනායතනය නූපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය නූපදී ද යත්: සිත් නැතිව උපදනා ඔවුනට මනායතනය නූපදී. ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද නූපදී. සියලු ච්‍යුතවන්නා වූ ඔවුනට මනායතනය ද නූපදී. ධම්මායතනය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා. (මනායතනමූලකං - පච‍්චනීක පුග‍්ගල.)
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපදී නම් ඔහුට මනායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි. (ප්‍රත්‍යනීක පුද්ගල යි – මනායතනමූලක යි.)
36. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා.
36. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් එහි සෝතායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
තවද යම් තැනෙක සෝතායතනය නූපදී නම් එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි.
37. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
37. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් එහි ඝානායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි.
යත්‍ථ වා පන ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : රූපාවචරෙ තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ අරූපෙ තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදී නම් එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: රූපාවචර වූ එහි ඝානායතනය නූපදී. එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපදී. අසංඥසත්‍ව වූ අරූප වූ එහි ඝානායතනය ද නූපදී. එහි ඝානායතනය ද නූපදී. චක්ඛායතනය ද නූපදී.
38. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. අරූපෙ තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
38. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් එහි රූපායතනය නූපදී ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ එහි චක්ඛායතනය නූපදී. එහි රූපායතනය නො ද නූපදී. අරූප වූ එහි චක්ඛායතනය ද නූපදී. රූපායතනය ද නූපදී.
යත්‍ථ වා පන රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා.
තවද යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදී නම් එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි.
39. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: අරූපෙ තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
39. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් එහි මනායතනය නූපදී ද යත්: අරූප වූ එහි චක්ඛායතනය නූපදී. එහි මනායතනය නො ද නූපදී. අසංඥසත්‍ව වූ එහි චක්ඛායතනය ද නූපදී. මනායතනය ද නූපදී.
යත්‍ථ වා පන මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා.
තවද යම් තැනෙක මනායතනය නූපදී නම් එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි.
40. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: උප්පජ්ජති.
40. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් එහි ධම්මායතනය නූපදී ද යත්: උපදී.
යත්‍ථ වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : නත්‍ථි. (චක‍්ඛායතනමූලකං)
තවද යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදී නම් එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: නැති. (චක්ඛායතනමූලක යි.)
41. යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: රූපාවචරෙ තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. අරූපෙ තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
41. යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදී නම් එහි රූපායතනය නූපදී ද යත්: රූපාවචර වූ එහි ඝානායතනය නූපදී. එභි රූපායතනය නො ද නූපදී. අරූප වූ එහි ඝානායතනය ද නූපදී. රූපායතනය ද නූපදී.
යත්‍ථ වා පන රූපායතනං නූපපජ‍්ජති තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා.
තවද යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදී නම් එහි ඝානායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි.
42. යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. අසඤ‍්ඤසත‍්තෙ තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
42. යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදී නම් එහි මනායතනය නූපදී ද යත්: රූපාවචර වූ අරූපාවචර වූ එහි ඝානායතනය නූපදී. එහි මනායතනය නො ද නූපදී. අසංඥසත්‍ව වූ එහි ඝානායතනය ද නූපදී. මනායතනය ද නූපදී.
යත්‍ථ වා පන මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : ආමන‍්තා.
තවද යම් තැනෙක මනායතනය නූපදී නම් එහි ඝානායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි.
43. යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: උප්පජ්ජති.
43. යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදී නම් එහි ධම්මායතනය නූපදී ද යත්: උපදී.
යත්‍ථ වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : නත්‍ථි. (ඝානායතනමූලකං)
තවද යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදී නම් එහි ඝානායතනය නූපදී ද යත්: නැති. (ඝානායතනමූලක යි.)
44. යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: උප්පජ්ජති.
44. යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදී නම් එහි මනායතනය නූපදී ද යත්: උපදී.
යත්‍ථ වා පන මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : උප්පජ්ජති.
තවද යම් තැනෙක මනායතනය නූපදී නම් එහි රූපායතනය නූපදී ද යත්: උපදී.
45. යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: උප්පජ්ජති.
45. යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදී නම් එහි ධම්මායතනය නූපදී ද යත්: උපදී.
යත්‍ථ වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : නත්‍ථි (රූපායතනමූලකං)
තවද යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදී නම් එහි රූපායතනය නූපදී ද යත්: නැති. (රූපායතනමූලක යි.)
46. යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: උප්පජ්ජති.
46. යම් තැනෙක මනායතනය නූපදී නම් එහි ධම්මායතනය නූපදී ද යත්: උපදී.
යත්‍ථ වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : නත්‍ථි. (මනායතනමූලකං-පච‍්චනීක ඔකාස.)
තවද යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදී නම් එහි මනායතනය නූපදී ද යත්: නැති (ප්‍රත්‍යනීකාවකාශ යි – මනායතනමූලක යි.)
47. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: අචක‍්ඛුකානං සසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අචක‍්ඛුකානං අසොතකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති. සොතායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
47. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි සෝතායතනය නූපදී ද යත්: ඇස් නැති ව කන් ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට එහි සෝතායතනය නො ද නූපදී. ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති ව කන් නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපදී. සෝතායතනය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: අසොතකානං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අසොතකානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොතායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති -පෙ-
තවද යමකුට යම් තැනෙක සෝතායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: කන් නැති ව ඇස් ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි සෝතායතනය නූපදී. ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නොද නූපදී. ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද කන් නැති ව ඇස් නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝතායතනය ද නූපදී. චක්ඛායතනය ද නූපදී ...
48. යස‍්ස යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති. ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
48. යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපදී ද යත්: සිත් නැති ව උපදනා ඔවුනට එහි මනායතනය නූපදී, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපදී. සියලු ච්‍යුත වන්නා වූ ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපදී, ධම්මා යතනය ද නූපදී.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා. (පච‍්චනීක පුග‍්ගලොකාස.)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි. (ප්‍රත්‍යනීක පුද්ගලාවකාශ යි.)
පච‍්චුප‍්පන‍්නවාරො.
ප්‍රත්‍යුපත්පන්නවාර යි.
49. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
49. යමකුට චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට සෝතායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන සොතායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට සෝතායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
50. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස ඝානායතනං -පෙ- රූපායතනං මනායතනං, ධම‍්මායතනං, උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
50. යමකුට චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට ඝානායතනය ... රූපායතනය ... මනායතනය ... ධම්මායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
51. යස‍්ස ඝානායතනං -පෙ- රූපායතනං, මනායතනං, උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
51. යමකුට ඝානායතනය ... රූපායතනය ... මනායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට ධම්මායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා (අනුලොම පුග‍්ගල)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට මනායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි. (අනුලෝම පුද්ගල යි.)
52. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ -පෙ-
52. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ...
[යත්‍ථකං පච‍්චුප‍්පන‍්නෙපි අතීතෙපි අනාගතෙපි පච‍්චුප‍්පන‍්නාතීතෙපි පච‍්චුප‍්පන‍්නාගතෙපි අතීතානාගතෙපි සබ‍්බත්‍ථ සදිසං උප්පජ්ජති. උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති නාමං අතිරෙකං කාතබ‍්බං (අනුලොම ඔකාස.)
[යත්‍ථකය ප්‍රත්‍යුත්පන්නයෙහි දු අතීතයෙහි දු අනාගතයෙහි දු ප්‍රත්‍යුත්පන්නාතීතයෙහි දු ප්‍රත්‍යුත්පන්නානාගතයෙහි දු අතීතානාගතයෙහි දු යන සියලු තන්හි සමාන වේ. උප්පජ්ජති, උප්පජ්ජිත්ථ යන නාමය අතිරේක කළයුතු යි.] (අනුලෝමාවකාශ යි.)
53. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
53. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි සෝතායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක සෝතායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
54. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
54. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපන්නේ ද යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපන්නේ ය. ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපන්නේ ය, කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපන්නේ ය, ඝානායතනය ද උපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
55. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
55. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපන්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපන්නේ ය, පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපන්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපන්නේ යි.
56. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
56. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපන්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි මනායතනය උපන්නේ ය. ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපන්නේ ය, පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපන්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපන්නේ යි.
57. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
57. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ. (චක‍්ඛායතනමූලකං.)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපන්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපන්නේ ය. පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපන්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපන්නේ යි. (චක්ඛායතනමූලක යි.)
58. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
58. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපන්නේ ද යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපන්නේ ය. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපන්නේ ය, ඝානායතනය ද උපන්නේ යි.
59. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
59. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: රූපාවචරානං, අරූපාවචරානං, තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපන්නේ ද යත්: රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපන්නේ ය. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපන්නේ ය, ඝානායතනය ද උපන්නේ යි.
60. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
60. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: රූපාවචරානං, අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ. (ඝානායතනමූලකං.)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපන්නේ ද යත්: රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපන්නේ ය. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපන්නේ ය, ඝානායතනය ද උපන්නේ යි. (ඝානායතනමූලක යි.)
61. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
61. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපන්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද උපන්නේ යි, පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපන්නේ ය, මනායතනය ද උපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපන්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි මනායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද උපන්නේ ය. පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපන්නේ ය, රූපායතනය ද උපන්නේ යි.
62. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
62. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. පඤ‍්චවොකාරානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ. (රූපායතනමූලකං.)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපන්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද උපන්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපන්නේ ය, රූපායතනය ද උපන්නේ යි. (රූපායතනමූලක යි.)
63. යස‍්ස යත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
63. යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. චතුවොකාරානං, පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ. (මනායතනමූලකං-අනුලොම පුග‍්ගලොකාස.)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපන්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ය. ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද උපන්නේ ය, චතුවෝකාරයන්ට ද පඤ්චවෝකාරයන්ට දැයි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපන්නේ ය, මනායතනය ද උපන්නේ යි. (මනායතනමූලක යි - අනුලෝම පුද්ගලාවකාශ යි.)
64. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: නත්‍ථි.
64. යමකුට චක්ඛායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට සෝතායතනය නූපන්නේ ද යත්: නැති.
යස‍්ස වා පන සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: නත්‍ථි. (සංඛිත‍්තං.)
තවද යමකුට සෝතායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපන්නේ ද යත්: නැති. (සංක්‍ෂිප්ත යි.)
65. යස‍්ස මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති : නත්‍ථි.
65. යමකුට මනායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට ධම්මායතනය නූපන්නේ ද යත්: නැති.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: නත්‍ථි. -පෙ- (පච‍්චනීකපුග‍්ගල.)
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට මනායතනය නූපන්නේ ද යත්: නැති. ... (ප්‍රත්‍යනීකපුද්ගල යි.)
66. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ -පෙ- (පච‍්චනීක ඔකාස.)
66. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නො උපන්නේ නම් ... (ප්‍රත්‍යනීකාවකාශ යි.)
67. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
67. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි සෝතායතනය නූපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක සෝතායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
68. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
68. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සුද‍්ධාවාසානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ද යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපන්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපන්නේ යි.
69. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
69. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපන්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපන්නේ ය, රූපායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
70. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
70. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපන්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපන්නේ ය, ශුද්ධාවාසයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපන්නේ ය, මනායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
71. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
71. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපන්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපන්නේ ය, ශුද්ධාවාස වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපන්නේ ය, ධම්මායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා (චක‍්ඛායතනමූලකං.)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ද යත්: එසේ යි. (චක්ඛායතනමූලක යි.)
72. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
72. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපන්නේ ද යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපන්නේ ය, රූපායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
73. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
73. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපන්නේ ද යත්: රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපන්නේ ය, මනායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
74. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සුද‍්ධාවාසානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
74. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය, නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපන්නේ ද යත්: රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාස වූ ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපන්නේ ය, ධම්මායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා. (ඝානායතනමූලකං.)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපන්නේ ද යත්: එසේ යි. (ඝානායතනමූලක යි.)
75. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
75. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපන්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපන්නේ ය, ශුද්ධාවාස වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය ද නූපන්නේ ය, මනායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපන්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි මනායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාස වූ ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපන්නේ ය, රූපායතනය ද නූපන්නේ යි.
76. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
76. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපන්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාස වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය ද නූපන්නේ ය, ධම්මායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා. (රූපායතනමූලකං.)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපන්නේ ද යත්: එසේ යි. (රූපායතන මූලක යි.)
77. යස‍්ස යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
77. යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපන්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි මනායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාස වූ ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපන්නේ ය, ධම්මායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා. (මනායතනමූලකං.)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය ද නූපන්නේ ද යත්: එසේ යි. (මනායතනමූලක යි.)
අතීතවාරො.
අතීතවාර යි.
78. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
78. යමකුට චක්ඛායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට සෝතායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට සෝතායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
79. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: යෙ රූපාවචරං උප‍්පජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති, තෙසං චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති ඉතරෙසං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති ඝානායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
79. යමකුට චක්ඛායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට ඝානායතනය උපදින්නේ ද යත්: යම් කෙනෙක් රූපාවචරයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට චක්ඛායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට ඝානායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සෙසු ඔවුනට චක්ඛායතනය ද උපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට ඝානායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
80. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
80. යමකුට චක්ඛායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට රූපායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට රූපායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
81. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති (තස‍්ස මනායතනඤ‍්ච ධම‍්මායතනඤ‍්ච සදිසං, ඉමෙ ද‍්වෙ සදිසා යෙව හොන‍්ති)
81. යමකුට චක්ඛායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට මනායතනය ද ධම්මායතනය ද සමාන වේ. මොහු දෙදෙන සදෘශයෝ ම වෙත්.
82. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
82. යමකුට චක්ඛායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: යෙ අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. (චක‍්ඛායතනමූලකං.)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදින්නේ ද යත්: යම් කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නහු නම් ඔවුනට ධම්මායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සෙසු ඔවුනට ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදින්නේ යි. (චක්ඛායතන මූලක යි.)
83. යස‍්ස ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
83. යමකුට ඝානායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට රූපායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: යෙ රූපාවචරං උප‍්පජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං තෙසං රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති ඝානායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
තවද යමකුට රූපායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට ඝානායතනය උපදින්නේ ද යත්: යම් කෙනෙක් රූපාවචරයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට රූපායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට ඝානායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සෙසු ඔවුනට රූපායතනය ද උපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදින්නේ යි.
84. යස‍්ස ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස මනායතනං -පෙ- ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
84. යමකුට ඝානායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට මනායතනය .. ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, තස‍්ස ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: යෙ රූපාවචරං, අරූපාවචරං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. (ඝානායතනමූලකං.)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට ඝානායතනය උපදින්නේ ද යත්: යම් කෙනෙක් රූපාවචරයෙහි ද අරූපාවචරයෙහි ද ඉපද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ධම්මායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට ඝානායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සෙසු ඔවුනට ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදින්නේ යි. (ඝානායතනමූලක යි.)
85. යස‍්ස රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස මනායතනං -පෙ- ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
85. යමකුට රූපායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට මනායතනය ... ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: යෙ අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. (රූපායතනමූලකං.)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට රූපායතනය උපදින්නේ ද යත්: යම් කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ධම්මායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට රූපායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සෙසු ඔවුනට ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, රූපායතනය ද උපදින්නේ යි. (රූපායතනමූලක යි.)
86. යස‍්ස මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති : ආමන‍්තා.
86. යමකුට මනායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා. (මනායතනමූලකං-අනුලොම පුග‍්ගල.)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට මනායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි. (මනායතනමූලක යි – අනුලෝම පුද්ගල යි.)
87. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති -පෙ- (අනුලොම ඔකාස.)
87. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදින්නේ නම් ... (අනුලෝමාවකාශ යි.)
88. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
88. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි සෝතායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක සෝතායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
89. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
89. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපදින්නේ ද යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපදින්නේ ය. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
90. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
90. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදින්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදින්නේ යි.
91. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමනව‍්තා.
91. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදින්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි මනායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදින්නේ යි.
92. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
92. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. (චක‍්ඛායතනමූලකං.)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදින්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදින්නේ යි. (චක්ඛායතනමූලක යි.)
93. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
93. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඝානායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපදින්නේ ද යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපදින්නේ ය. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදින්නේ යි.
94. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං -පෙ- ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
94. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය ... ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. (ඝානායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපදින්නේ ද යත්: රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපදින්නේ ය. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදින්නේ යි. (ඝානායතනමූලක යි.)
95. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
95. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපදින්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද උපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපදින්නේ ය, මනායතනය ද උපදින්නේ ය.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපදින්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි මනායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද උපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපදින්නේ ය, රූපායතනය ද උපදින්නේ ය.
96. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
96. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. (රූපායතනමූලකං.)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපදින්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද උපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, රූපායතනය ද උපදින්නේ යි. (රූපායතනමූලක යි.)
97. යස‍්ස යත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
97. යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස යා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. චතුවොකාරානං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. (මනායතනමූලකං-අනුලොම පුග‍්ගලොකාස.)
තවද යමකුට යම් තැනක ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපදින්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද උපදින්නේ ය. චතුවෝකාරයනට ද පඤ්චවෝකාරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, මනායතනය ද උපදින්නේ යි. (මනායතනමූලක යි - අනුලෝම පුද්ගලාවකාශ යි.)
98. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
98. යමකුට චක්ඛායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට සෝතායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට සෝතායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
99. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
99. යමකුට චක්ඛායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට ඝානායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: යෙ රූපාවචරං උප‍්පජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සති තෙසං ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච අරූපං උප‍්පජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
තවද යමකුට ඝානායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදින්නේ ද යත්: යම් කෙනෙක් රූපාවචරයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ඝානායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ද ඝානායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපදින්නේ ය.
100. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, තස‍්ස රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
100. යමකුට චක්ඛායතනය, නූපදින්නේ නම් ඔහුට රූපායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට රූපායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
101. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස මනායතනං -පෙ- ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: යෙ අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
101. යමකුට චක්ඛායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට මනායතනය ... ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: යම් කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට චක්ඛායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට චක්ඛායතනය ද නූපදින්නේ ය, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා. (චක‍්ඛායතනමූලකං.)
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි. (චක්ඛායතනමූලක යි.)
102. යස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: යෙ රූපාවචරං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති නො ච තෙසං රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
102. යමකුට ඝානායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට රූපායතනය නූපදින්නේ ද යත්: යම් කෙනෙක් රූපාවචරයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ඝානායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට රූපායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ද ඝානායතනය ද නූපදින්නේ ය, රූපායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට රූපායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට ඝානායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
103. යස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස මනායතනං -පෙ- ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: යෙ රූපාවචරං අරූපාවචරං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති, තෙසං ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
103. යමකුට ඝානායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට මනායතනය ... ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: යම් කෙනෙක් රූපාවචරයෙහි ද අරූපාවචරයෙහි ද ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ඝානායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය, පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට ඝානායතනය ද නූපදින්නේ ය, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා. (ඝානායතනමූලකං.)
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට ඝානායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි. (ඝානායතනමූලක යි.)
104. යස‍්ස රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස මනායතනං -පෙ- ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: යෙ අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
104. යමකුට රූපායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට මනායතනය ... ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: යම් කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට රූපායතනය නූපදින්නේ ය. ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය, පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට රූපායතනය ද නූපදින්නේ ය, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා. (රූපායතනමූලකං.)
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට රූපායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි. (රූපායතනමූලක යි.)
105. යස‍්ස මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති: ආමන‍්තා.
105. යමකුට මනායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා. (මනායතනමූලකං-පච‍්චනීකපුග‍්ගල)
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට මනායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි. (මනායතනමූලක යි - ප්‍රත්‍යනීක පුද්ගල යි.)
106. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති -පෙ- (පච‍්චනීකඔකාස.)
106. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදින්නේ නම් ... (ප්‍රත්‍යානීකාවකාශ යි.)
107. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
107. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි සෝතායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක සෝතායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
108. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
108. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදින්නේ ද යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපදින්නේ යි.
109. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
109. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපදින්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපදින්නේ ය, රූපායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
110. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පච‍්ඡිමභවිකානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
110. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපදින්නේ ය, මනායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
111. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
111. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපදින්නේ ය. ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය, පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපදින්නේ ය, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා. (චක‍්ඛායතනමූලකං.)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි. (චක්ඛායතනමූලක යි.)
112. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
112. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපදින්නේ ද යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපදින්නේ ය, පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපදින්නේ ය, රූපායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
113. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: රූපාවචරානං, අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පච‍්ඡිමභවිකානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
113. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ද යත්: රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපදින්නේ ය, මනායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
114. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: රූපාවචරානං, අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
114. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපදින්නේ ය, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා. (ඝානායතනමූලකං.)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි. (ඝානායතනමූලක යි.)
115. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
115. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපදින්නේ ය, පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය ද නූපදින්නේ ය, මනායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපදින්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපදින්නේ ය, රූපායතනය ද නූපදින්නේ යි.
116. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
116. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය ද නූපදින්නේ ය, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා. (රූපායතනමූලකං.)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි. (රූපායතනමූලක යි.)
117. යස‍්ස යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
117. යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපදින්නේ ය, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතී ති: ආමන‍්තා, (මනායතනමූලකං-පච‍්චනීකපුග‍්ගලාවකාස)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි. (මනායතනමූලක යි - ප්‍රත්‍යනීක පුද්ගලාවකාශ යි.)
අනාගතවාරො.
අනාගතවාර යි.
118. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
118. යමකුට චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට සෝතායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන සොතායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොතායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොතායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට සෝතායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට සෝතායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව උපදනා ඔවුනට සෝතායතනය ද උපන්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදී.
119. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස ඝානායතනං -පෙ- රූපායතනං, මනායතනං, ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
119. යමකුට චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට ඝානායතනය ... රූපායතනය … මනායතනය ... ධම්මායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. සචක‍්ඛුකානං උප‍්පජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (චක‍්ඛායතනමූලකං)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට ධම්මායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද උපදී, ඇස් ඇති ව උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය ද උපන්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදී. (චක්ඛායතන මූලක යි.)
120. යස‍්ස ඝානායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස රූපායතනං -පෙ- මනායතනං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
120. යමකුට ඝානායතනය උපදී නම් ඔහුට රූපායතනය ... මනායතනය ... ධම්මායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං ඝානායතනං උප්පජ්ජති. සඝානකානං උප‍්පජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (ඝානායතනමූලකං)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට ඝානායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද නැහැ නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට ධම්මායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට ඝානායතනය නො ද උපදී, නැහැ ඇති ව උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය ද උපන්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදී. (ඝානායතන මූලක යි.)
121. යස‍්ස රූපායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස මනායතනං -පෙ- ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
121. යමකුට රූපායතනය උපදී නම් ඔහුට මනායතනය ... ධම්මායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, තස‍්ස රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති : සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං රූපායතනං උප්පජ්ජති. සරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (රූපායතනමූලකං.)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට රූපායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද රූ නැති වැ උපදන වුනට දැ යි ඔවුනට ධම්මායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට රූපායතනය නො ද උපදී. රූ ඇති වැ උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය ද උපන්නේ ය, රූපායතනය ද උපදි. (රූපායතනමූලක යි.)
122. යස‍්ස මනායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති : ආමන‍්තා.
122. යමකුට මනායතනය උපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස මනායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති : සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. නො ච තෙසං මනායතනං උප්පජ්ජති. සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (මනායතනමූලකං-අනුලොම පුග‍්ගල.)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට මනායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද සිත් නැති වැ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට ධම්මායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට මනායතනය නො ද උපදී. සිත් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය ද උපන්නේ ය, මනායතනය ද උපදී. (අනුලෝමපුද්ගල යි. මනායතනමූලක යි.)
123. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති තත්‍ථ සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා. -පෙ- (අනුලොම ඔකාස.)
123. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් එහි සෝතායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි. (අනුලෝමාවකාශ යි.)
124. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ සොතායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. ඉතරෙසං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, සොතායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
124. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි සෝතායතනය උපන්නේ ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපදී, ඔවුනට එහි සෝතායතනය නො ද උපන්නේ ය. ඇස් ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපදී. සෝතායතනය ද උපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොතායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොතායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක සෝතායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදි ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝතායතනය උපන්නේ ය. ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි සෝතායතනය ද උපන්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදී.
125. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: රූපාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. සචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
125. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපන්නේ ද යත්: රූපාවචරයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපදී. ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපන්නේ ය, ඇස් ඇති ව කාමාවචරයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපදී. ඝානායතනය ද උපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: කාමාවචරා චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. සචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: කාමාවචරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය උපන්නේ ය. ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව කාමාවචරයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද උපන්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදී.
126. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. ඉතරෙසං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
126. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපන්නේ ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපදී. ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද උපන්නේ ය. ඇස් ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපදී. රූපායතනය ද උපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය උපන්නේ ය. ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව උපදනා වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපන්නේ ය. චක්ඛායතනය ද උපදී.
127. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. ඉතරෙසං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
127. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපන්නේ ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපදී. ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද උපන්නේ ය. ඇස් ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපදී, මනායතනය ද උපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපන්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදී.
128. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. ඉතරෙසං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
128. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපදී, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද උපන්නේ ය. ඇස් ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපදී. ධම්මායතනය ද උපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (චක‍්ඛායතනමූලකං.)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති ව උපදනවුනට ද යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපන්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදී. (චක්ඛායතනමූලක යි.)
129. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
129. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: කාමාවචරා චවන‍්තානං, අඝානකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං, රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති. සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපදී ද යත්: කාමාවචරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද නැහැ නැති ව කාමාවරයෙහි උපදනවුනට ද රූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපදී. නැහැ ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපන්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදී.
130. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
130. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: කාමාවචරං චවන‍්තානං, අඝානකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං, රූපාවචරානං, අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති. සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපදී ද යත්: කාමාවචරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද නැහැ නැති ව කාමාවරයෙහි උපදනවුනට ද රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපදී. නැහැ ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපන්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදී.
131. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
131. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති, සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (ඝානායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද නැහැ නැති ව උපදනවුනට ද යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ය. ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපදී. නැහැ ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපන්නේ ය. ඝානායතනය ද උපදී. (ඝානායතනමූලක යි.)
132. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. ඉතරෙසං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
132. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපන්නේ ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනවුනට ද අසංඥසත්‍වයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය උපදී, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද උපන්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයෙහි උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපදී, මනායතනය ද උපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති. පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද උපදී. පඤ්චවෝකාරයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපන්නේ ය, රූපායතනය ද උපදී.
133. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. ඉතරෙසං සරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
133. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි රූපායතනය උපදී, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද උපන්නේ ය. රූ ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපදී. ධම්මායතනය ද උපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති. සරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ. රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (රූපායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද රූ නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද උපදී. රූ ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපන්නේ යි, රූපායතනය ද උපදී. (රූපායතනමූලක යි.)
134. යස‍්ස යත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. ඉතරෙසං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
134. යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි මනායතනය උපදී. ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද උපන්නේ ය. සිත් ඇති ව උපදනා සෙසු ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපදී, ධම්මායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජති. සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (මනායතනමූලකං-අනුලොම පුග‍්ගලොකාස)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද සිත් නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද උපදී, සිත් ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපන්නේ ය, මනායතනය ද උපදී. (මනායතනමූලක යි – අනුලෝම පුද්ගලාවකාශ යි.)
135. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: උප්පජ්ජිත්ථ.
135. යමකුට චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට සෝතායතනය නූපන්නේ ද යත්: උපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: නත්‍ථි.
තවද යමකුට සෝතායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: නැති.
යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානායතනං -පෙ- රූපායතනං - මනායතනං - ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: උප්පජ්ජිත්ථ.
යමකුට චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට ඝානායතනය ... රූපායතනය - මනායතනය - ධම්මායතනය නූපන්නේ ද යත්: උපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: නත්‍ථි.
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: නැති.
136. යස‍්ස ඝානායතනං -පෙ- රූපායතනං - මනායතනං - නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: උප්පජ්ජිත්ථ.
136. යමකුට ඝානායතනය ... රූපායතනය - මනායතනය නූපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය නූපන්නේ ද යත්: උපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති : නත්‍ථි. (පච‍්චනීකපුග‍්ගල)
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට මනායතනය නූපදී ද යත්: නැති. (ප්‍රත්‍යනීක පුද්ගල යි.)
137. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති -පෙ- (පච‍්චනීකඔකාස.)
137. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් (ප්‍රත්‍යනීකතාවකාශ යි.)
138. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, සොතායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
138. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි සෝතායතනය නූපන්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපදී, ඔවුනට එහි සෝතායතනය නො ද නූපන්නේ ය, ශුද්ධාවාසයෙහි පිරිනිවෙන්නවුනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපදී. සෝතායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සුද‍්ධාවාසෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ සොතායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමෙකුට යම් තැනෙක සෝතායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි සෝතායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපදී. ශුද්ධාවාසයෙහි පිරිනිවෙන්නවුනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝතායතනය ද නූපන්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපදී.
139. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: කාමාවචරා චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරා චවන‍්තානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
139. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපන්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද නූපන්නේ ය, රූපාවචරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපදී, ඝානායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: රූපාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති, රූපාවචරා චවන‍්තානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: රූපාවචරයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපදී, රූපාවචරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපන්නේ ය චක්ඛායතනය ද නූපදී.
140. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
140. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපන්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයෙහි පිරිනිවෙන්නවුනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපදී. රූපායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, සුද‍්ධාවාසෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට රූපායතනය ද නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපදී. ශුද්ධාවාසයෙහි පිරිනිවෙන්නවුනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය ද නූපන්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපදී.
141. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
141. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති වැ කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපදී. මනායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, සුද‍්ධාවාසෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි මනායතනය නූපන්නේ ය. ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපදී. ශුද්ධාවාසයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපන්නේ ය. චක්ඛායතනය ද නූපදී.
142. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සුද‍්ධාවාසෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
142. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපන්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති වැ උපදනවුනට ද යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයෙහි පිරිනිවෙන්නා වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපදී, ධම්මායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. සුද‍්ධාවාසෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නුප‍්පජ‍්ජති. (චක‍්ඛායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නූපන්නේ ය. ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපදී. ශුද්ධාවාසයෙහි පිරිනිවෙන්නා වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද නූපන්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපදී. (චක්ඛායතනමූලක යි)
143. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: කාමාවචරා චවන‍්තානං අඝානකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සුද‍්ධාවාසානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
143. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපන්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද නැහැ නැති වැ කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට ද රූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපදී. ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයනට දැයි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපදී, රූපායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි.
144. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: කාමාවචරා චවන‍්තානං අඝානකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සුද‍්ධාවාසානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
144. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපන්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙන් ච්‍යුතවන්නවුනට ද නැහැ නැති වැ කාමාවචරයෙහි උපදනවුනව ද රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපදී. ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපන්නේ යි. ශුද්ධාවාසයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපදී, මනායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි.
145. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
145. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපන්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද නැහැ නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපදී. ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාස වූ ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපදී, ධම්මායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: ආමන‍්තා. (ඝානායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපදී ද යත්: එසේ යි. (ඝානායතනමූලක යි)
146. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තා චවන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
146. යම්කුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපන්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපදී. ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අසංඥසත්‍වයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය ද නූපන්නේ ය, මනායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තා උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, සුද‍්ධාවාසෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තා චවන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපදී ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනවුනට ද අසංඥසත්‍වයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය නූපන්නේ ය. ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපදී. ශුද්ධාවාසයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද, අසංඥසත්‍වයෙන් ච්‍යුතවන්නවුනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපන්නේ ය, රූපායතනය ද නූපදී.
147. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
147. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපන්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද, රූ නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපදී. ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයෙහි පිරිනිවෙන්නා වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය ද නූපදී, ධම්මායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, සුද‍්ධාවාසෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති. (රූපායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපදී ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නූපන්නේ ය. ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපදී. ශුද්ධාවාසයෙහි පිරිනිවෙන්නා වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද නූපන්නේ ය, රූපායතනය ද නූපදී. (රූපායතන මූලක යි.)
148. යස‍්ස යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අචිත‍්තකානං, උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, සුද‍්ධාවාසෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
148. යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපන්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද සිත් නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය නූපදී, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපන්නේ ය, ශුද්ධාවාසයෙහි පිරිනිවෙන්නා වූ ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපදී, ධම්මායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: සුද‍්ධාවාසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, සුද‍්ධාවාසෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති. (මනායතනමූලකං-පච‍්චනීක පුග‍්ගලොකාස)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපදී ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපදී, ශුද්ධාවාසයෙහි පිරිනිවෙන්නා වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද නූපන්නේ ය, මනායතනය ද නූපදී. (මනායතනමූලක යි − ප්‍රත්‍යනීක පුද්ගලාවකාශ යි)
පච‍්චුප‍්පන‍්නාතීතවාරො.
ප්‍රත්‍යුත්පන්නාතීතවාර යි.
149. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, සොතායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
149. යමකුට චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට සෝතායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වැ උපදනවුනට ද, යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛායතනය උපදී, ඔවුනට සෝතායතනය නො ද උපදින්නේ ය, ඇස් ඇති වැ උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට චක්ඛායතනය ද උපදී, සෝතායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොතායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට සෝතායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති වැ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට සෝතායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද උපදී, ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට සෝතායතනය ද උපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදී.
150. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං, යෙ ච රූපාවචරං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ඝානායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
150. යමකුට චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට ඝානායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනවුනට ද, යම් ද කෙනෙක් රූපාවචරයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛායතනය උපදී, ඔවුනට ඝානායතනය නො ද උපදින්නේ ය, ඇස් ඇති වැ උපදනා සෙසු ඔවුනට චක්ඛායතනය ද උපදී, ඝානායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට ඝානායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති වැ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට ඝානායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද උපදී, ඇස් ඇති වැ උපදනා ඔවුනට ඝානායතනය ද උපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදී.
151. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං, යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
151. යමකුට චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට රූපායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වැ උපදනවුනට ද යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛායතනය උපදී. ඔවුනට රූපායතනය නො ද උපදින්නේ ය. ඇස් ඇති වැ උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට චක්ඛායතනය ද උපදී, රූපායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට රූපායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති වැ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට රූපායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති වැ උපදනා වූ ඔවුනට රූපායතනය උපදින්නේ ය. චක්ඛායතනය ද උපදී.
152. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
152. යමකුට චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට මනායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට චක්ඛායතනය උපදී. ඔවුනට මනායතනය නො ද උපදින්නේ යි. ඇස් ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට චක්ඛායතනය ද උපදී, මනායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට මනායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට මනායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව උපදනා වූ ඔවුනට මනායතනය ද උපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදී.
153. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඉතරෙසං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
153. යමකුට චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට චක්ඛායතනය උපදී, ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ ය. ඇස් ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට චක්ඛායතනය ද උපදී, ධම්මායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (චක‍්ඛායතනමූලකං)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට ධම්මායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදී. (චක්ඛායතන මූලක යි)
154. යස‍්ස ඝානායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං, උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
154. යමකුට ඝානායතනය උපදී නම් ඔහුට රූපායතනය උපදින්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනවුනට ද යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට ඝානායතනය උපදී. ඔවුනට රූපායතනය නො ද උපදින්නේ ය, නැහැ ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට ඝානායතනය ද උපදී, රූපායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං ඝානායතනං උප්පජ්ජති සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට රූපායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට ඝානායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද නැහැ නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට රූපායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට ඝානායතනය නො ද උපදී. නැහැ ඇති ව උපදනා ඔවුනට රූපායතනය ද උපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදී.
155. යස‍්ස ඝානායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
155. යමකුට ඝානායතනය උපදී නම් ඔහුට මනායතනය උපදින්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා ඔවුනට ඝානායතනය උපදී, ඔවුනට මනායතනය නො ද උපදින්නේ ය. නැහැ ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට ඝානායතනය ද උපදී. මනායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං ඝානායතනං උප්පජ්ජති, සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට මනායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට ඝානායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද නැහැ නැති ව උපදිනවුනට දැ යි ඔවුනට මනායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට ඝානායතනය නො ද උපදී. නැහැ ඇති ව උපදනා ඔවුනට මනායතනය ද උපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදී.
156. යස‍්ස ඝානායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
156. යමකුට ඝානායතනය උපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා ඔවුනට ඝානායතනය උපදී, ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ ය, නැහැ ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට ඝානායතනය ද උපදී. ධම්මායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං ඝානායතනං උප්පජ්ජති, සඝානකානං උප‍්පජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (ඝානායතනමූලකං)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට ඝානායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද නැහැ නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට ධම්මායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට ඝානායතනය නො ද උපදී, නැහැ ඇති ව උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදී. (ඝානායතනමූලක යි)
157. යස‍්ස රූපායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති : පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
157. යමකුට රූපායතනය උපදී නම් ඔහුට මනායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට රූපායතනය උපදී. ඔවුනට මනායතනය නො ද උපදින්නේ ය. රූප ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට රූපායතනය ද උපදී, මනායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං රූපායතනං උප්පජ්ජති, සරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට මනායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට රූපායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද රූ නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට මනායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට රූපායතනය නො ද උපදී, රූ ඇති ව උපදනා වූ ඔවුනට මනායතනය ද උපදින්නේ ය, රූපායතනය ද උපදී.
158. යස‍්ස රූපායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
158. යමකුට රූපායතනය උපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට රූපායතනය උපදී. ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ ය. රූ ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට රූපායතනය ද උපදී, ධම්මායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං රූපායතනං උප්පජ්ජති, සරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (රූපායතනමූලකං)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට රූපායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද රූ නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට ධම්මායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට රූපායතනය නො ද උපදී. රූ ඇති ව උපදනා වූ ඔවුනට ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, රූපායතනය ද උපදී. (රූපායතනමූලක යි)
159. යස‍්ස මනායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති : පච‍්ඡිමභවිකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
159. යමකුට මනායතනය උපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට මනායතනය උපදී. ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සිත් ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට මනායතනය ද උපදී, ධම්මායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස මනායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං මනායතනං උප්පජ්ජති. සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (මනායතනමූලකං. අනුලොම පුග‍්ගල)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට මනායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද සිත් නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට ධම්මායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට මනායතනය නො ද උපදී. සිත් ඇති ව උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, මනායතනය ද උපදී. (මනායතනමූලක යි. අනුලෝම පුද්ගල යි.)
160. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති -පෙ- (අනුලොම ඔකාස)
160. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් ... (අනුලෝමාවකාශ යි.)
161. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඉතරෙසං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, සොතායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
161. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි සෝතායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපදී. ඔවුනට එහි සෝතායතනය නො ද උපදින්නේ ය. ඇස් ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපදී, සෝතායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොතායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක සෝතායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝතායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව උපදනා වූ ඔවුනට එහි සෝතායතනය ද උපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදී.
162. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං රූපාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. ඝානායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
162. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපදින්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනවුනට ද, රූපාවචරයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපදී. ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපදින්නේ ය. ඇස් ඇති ව කාමාවචරයෙහි උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපදී. ඝානායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: කාමාවචරා චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති, සචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: කාමාවචරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව කාමාවචරයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද උපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදී.
163. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
163. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපදී. ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද උපදින්නේ ය. ඇස් ඇති ව උපදනා සෙසු ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපදී, රූපායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදී.
164. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
164. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපදී. ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද උපදින්නේ ය. ඇස් ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපදී, මනායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදී.
165. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
165. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපදී, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ ය. ඇස් ඇති ව උපදනා සෙසු ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපදී, ධම්මායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජති. සචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති (චක‍්ඛායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති ව උපදනවුනට ද යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපදී. ඇස් ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපදී. (චක්ඛායතනමූලක යි)
166. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
166. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපදින්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා ඔවුනට එහි ඝානායතනය උපදී, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද උපදින්නේ ය. නැහැ ඇති ව උපදනා සෙසු ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද උපදී, රූපායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: කාමාවචරා චවන‍්තානං අඝානකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං, රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති. සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපදී ද යත්: කාමාවචරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද නැහැ නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට ද රූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපදී, නැහැ ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදී.
167. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති, තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
167. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපදින්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා ඔවුනට එහි ඝානායතනය උපදී, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද උපදින්නේ ය. නැහැ ඇති ව උපදනා සෙසු ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද උපදී, මනායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: කාමාවචරා චවන‍්තානං, අඝානකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං, රූපාවචරානං, අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති. සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපදී ද යත්: කාමාවචරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද නැහැ නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපදී. නැහැ ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපදින්නේ ය. ඝානායතනය ද උපදී.
168. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
168. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා ඔවුනට එහි ඝානායතනය උපදී, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ ය. නැහැ ඇති ව උපදනා සෙසු ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද උපදී. ධම්මායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජති. සඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (ඝානායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද නැහැ නැති ව උපදනවුනට ද යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපදී. නැහැ ඇති ව උපදනා ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදී. (ඝානායතනමූලක යි)
169. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං අසඤ‍්ඤසත‍්තං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
169. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනවුනට ද අසංඥසත්‍වයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය උපදී. ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද උපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයෙහි උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපදී, මනායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං, අරූපානං උප‍්පජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති. පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, රූපායතනඤ‍්ච උපපජ‍්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද අරූපාවචරයනට ද යි ඔවුනට එහි මනායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද උපදී. පඤ්චවෝකාරයෙහි උපදනා ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපදින්නේ ය, රූපායතනය ද උපදී.
170. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
170. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා ඔවුනට එහි රූපායතනය උපදී. ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ ය. රූ ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට ඵහි රූපායතනය ද උපදී, ධම්මායතනය උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජති. සරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (රූපායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද රූ නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද උපදී. රූ ඇතිව උපදනා ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, රූපායතනය ද උපදී. (රූපායතනමූලක යි)
171. යස‍්ස යත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
171. යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට එහි මනායතනය උපදී. ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සිත් ඇති ව උපදනා වූ සෙසු ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපදී, ධම්මායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උපපජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචිත‍්තකානං, උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජති, සචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජති. (මනායතනමූලකං. අනුලොම පුග‍්ගලොකාස)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපදී ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද සිත් නැති ව උපදනවුනට ද යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද උපදී. සිත් ඇති ව උපදනා වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය. මනායතන ද උපදී. (මනායතනමූලක යි. අනුලෝම පුද්ගලාවකාශ යි.)
172. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, තස‍්ස සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං චවන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, සොතායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
172. යමකුට චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට සෝතායතනය නූපදින්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට සෝතායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ ච්‍යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛායතනය ද නූපදී, සෝතායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං, යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං චවන‍්තානං තෙසං සොතායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට සෝතායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනවුනට ද, යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට සෝතායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද නූපදී, පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද, යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ ච්‍යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට සෝතායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපදී.
173. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච රූපාවචරං අරූපාවචරං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං චවන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
173. යමකුට චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට ඝානායතනය නූපදින්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති ව උපදිනවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛායතනය නූපදී, ඔවුනට ඝානායතනය නො ද නූපදින්නේ ය, පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද, යම් ද කෙනෙක් රූපාවචරයෙහි හා අරූපාවචරයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ ච්‍යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛායතනය ද නූපදී, ඝානායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං යෙ ච රූපාවචරං අරූපාවචරං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච රූපාවචරං අරූපාවචරං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං චවන‍්තානං තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට ඝානායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනවුනට ද, යම් ද කෙනෙක් රූපාවචරයෙහි හා අරූපාවචරයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට ඝානායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද නූපදී, පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් රූපාවචරයෙහි හා අරූපාවචරයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ ච්‍යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට ඝානායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපදී.
174. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අරූපෙ පඤ‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං චවන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති. රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
174. යමකුට චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට රූපායතනය නූපදින්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට රූපායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද, යම් ද කෙනෙක් අරූපාවචරයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ ච්‍යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛායතනය ද නූපදී, රූපායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං, යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති, තෙසං චවන‍්තානං තෙසං රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට රූපායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනවුනට ද යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ උපදිනවුනට දැ යි ඔවුනට රූපායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද නූපදී. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ ච්‍යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට රූපායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපදී.
175. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
175. යමකුට චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට මනායතනය නූපදින්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට මනායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙන්නවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛායතනය ද නූපදී. මනායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට මනායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට මනායතනය නූපදින්නේ ය. ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද නූපදී. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට මනායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපදී.
176. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, තස‍්ස ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
176. යමකුට චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට චක්ඛායතනය ද නූපදී, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති. (චක‍්ඛායතනමූලකං)
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය නූපදින්නේ ය. ඔවුනට චක්ඛායතනය නො ද නූපදී. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපදී. (චක්ඛායතනමූලක යි)
177. යස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, තස‍්ස රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. කාමාවචරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති, තෙසං චවන‍්තානං තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
177. යමකුට ඝානායතනය නූපදී නම් ඔහුට රූපායතනය නූපදින්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද නැහැ නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට ඝානායතනය නූපදී. ඔවුනට රූපායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. කාමාවචරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද රූපාවචරයෙහි භා අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ ච්‍යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට ඝානායතනය ද නූපදී. රූපායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං, යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං උපපජ‍්ජන‍්තානං, තෙසං රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. කාමාවචරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං චවන‍්තානං, තෙසං රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට රූපායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට ඝානායතනය නූපදී ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනවුනට ද, යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට රූපායතනය නූපදින්නේ ය. ඔවුනට ඝානායතනය නො ද නූපදී. කාමාවචරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද රූපාවචරයෙහි භා අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඒ ච්‍යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට රූපායතනය ද නූපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද නූපදී.
178. යස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනායතනං -පෙ- ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. කාමාවචරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
178. යමකුට ඝානායතනය නූපදී නම් ඔහුට මනායතනය ... ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද නැහැ නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට ඝානායතනය නූපදී. ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. කාමාවචරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද රූපාවචරයෙහි හා අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට ඝානායතනය ද නූපදී, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. කාමාවචරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති. (ඝානායතනමූලකං)
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට ඝානායතනය නූපදී ද යත්: පශ්චිමභවික ව කාමාවචරයෙහි උපදනා ඔවුනට ධම්මායතනය නූපදින්නේ ය. ඔවුනට ඝානායතනය නො ද නූපදී. කාමාවචරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද රූපාවචරයෙහි භා අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද නූපදී. (ඝානායතනමූලක යි)
179. යස‍්ස රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස මනායතනං -පෙ- ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අරූපකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
179. යමකුට රූපායතනය නූපදී නම් ඔහුට මනායතනය ... ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද රූ නැති වැ උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට රූපායතනය නූපදී. ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ යි. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට රූපායතනය ද නූපදී, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති. (රූපායතනමූලකං)
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට රූපායතනය නූපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට ධම්මායතනය නූපදින්නේ ය. ඔවුනට රූපායතනය නො ද නූපදී. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ ය, රූපායතනය ද නූපදී. (රූපායතනමූලක යි)
180. යස‍්ස මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පරිනිබ‍්බන‍්තානං තෙසං මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
180. යමකුට මනායතනය නූපදී නම් ඔහුට ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද සිත් නැති ව උපදිනවුනට දැ යි ඔවුනට මනායතනය නූපදී. ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පිරිනිවෙන්නා වූ ඔවුනට මනායතනය ද නූපදී, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. පරිනිබ‍්බන‍්තානං තෙසං ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති. (මනායතනමූලකං-පච‍්චනීකපුග‍්ගල)
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට මනායතනය නූපදී ද යත්: පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට ධම්මායතනය නූපදින්නේ ය. ඔවුනට මනායතනය නො ද නූපදී. පිරිනිවෙන්නා වූ ඔවුනට ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ ය, මනායතනය ද නූපදී. (මනායතනමූලක යි - ප්‍රත්‍යනීක පුද්ගල යි)
181. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති -පෙ- (පච‍්චනීකඔකාස)
181. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් ... (ප්‍රත්‍යානීකාවකාශ යි.)
182. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නුප‍්පජ‍්ජති, සොතායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
182. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි සෝතායතනය නූපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවනුට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට එහි සෝතායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද, අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපදී. සෝතායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ සොතායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක සෝතායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට එහි සෝතායතනය නූපදින්නේ ය. ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපදී. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද, අසංඥසත්‍වයනට ද, අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝතායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපදී.
183. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: කාමාවචරා චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, කාමාවචරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං, රූපාවචරා චවන‍්තානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
183. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපදින්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. කාමාවචරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද රූපාවචරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපදී. ඝානායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං රූපාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. කාමාවචරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං රූපාවචරා චවන‍්තානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනවුනට ද රූපාවචරයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපදින්නේ ය. ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපදී. කාමාවචරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද රූපාවචරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපදී.
184. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
184. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපදී. ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙන වුනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපදී. රූපායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපදී. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙන වුනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය ද නූපදින්නේය, චක්ඛායතනය ද නූපදී.
185. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
185. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද ඇස් නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපදී, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපදී, මනායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපදී. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපදී.
186. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචක‍්ඛුකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
186. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ඇස් නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපදී, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපදී, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති. (චක‍්ඛායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපදී. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපදී. (චක්ඛායතනමූලක යි)
187. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: කාමාවචරා චවන‍්තානං අඝානකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. කාමාවචරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං රූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
187. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපදින්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද නැහැ නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට ද රූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපදී, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. කාමාවචරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද රූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපදී. රූපායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, කාමාවචරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං රූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපදී ද යත්: පශ්චිමභවික ව කාමාවචරයෙහි උපදනා වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට ඝානායතනය නොද නූපදී. කාමාවචරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද රූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද නූපදී.
188. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: කාමාවචරා චවන‍්තානං, අඝානකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. කාමාවචරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
188. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද නැහැ නැති ව කාමාවචරයෙහි උපදනවුනට ද රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපදී. ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. කාමාවචරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද රූපාවචරයෙහි හා අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපදී, මනායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. කාමාවචරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපදී ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද නූපදී. කාමාවචරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද රූපාවචරයෙහි හා අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද නූපදී.
189. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අඝානකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. කාමාවචරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
189. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද නැහැ නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපදී, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. කාමාවචරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද රූපාවචරයෙහි හා අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපදී. ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං කාමාවචරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. කාමාවචරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති. (ඝානායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපදී ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද නූපදී. කාමාවචරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද රූපාවචරයෙහි හා අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ ය. ඝානායතනය ද නූපදී. (ඝානායතනමූලක යි)
190. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පඤ‍්චවොකාරා චවන‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං අසඤ‍්ඤසත‍්තා චවන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
190. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපදී, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය ද නූපදී, මනායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං අසඤ‍්ඤසත‍්තං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං අසඤ‍්ඤසත‍්තං චවන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනවුනට ද අසංඥසත්‍වයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපදී. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයෙන් ච්‍යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපදින්නේ ය, රූපායතනය ද නූපදී.
191. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අරූපානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
191. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද අරූපයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපදී, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැයි ඔවුනට එහි රූපායතනය ද නූපදී, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං පඤ‍්චවොකාරං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. පඤ‍්චවොකාරෙ පරිනිබ‍්බන‍්තානං අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති. (රූපායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපදී ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපදී. පඤ්චවෝකාරයෙහි පිරිනිවෙනවුනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ ය, රූපායතනය ද නූපදී. (රූපායතනමූලක යි)
192. යස‍්ස යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: සබ‍්බෙසං චවන‍්තානං, අචිත‍්තකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. පරිනිබ‍්බන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
192. යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපදී නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: ච්‍යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද සිත් නැති ව උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය නූපදී, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. පිරිනිවෙන්නා වූ ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපදී, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං උපපජ‍්ජන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජති. පරිනිබ‍්බන‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජති. (මනායතනමූලකං. පච‍්චනීකපුග‍්ගලොකාස)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපදී ද යත්: පශ්චිමභවික ව උපදනා වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපදී. පිරිනිවෙන්නා වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ ය, මනායතනය ද නූපදී. (මනායතනමූලක යි. ප්‍රත්‍යනීක පුද්ගලාවකාශ යි)
පච‍්චුප‍්පන‍්නානාගතවාරො.
ප්‍රත්‍යුත්පන්නානාගතවාර යි.
193. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. නො ච තෙසං සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, සොතායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
193. යමකුට චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට සෝතායතනය උපදින්නේ ද යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ද චක්ඛායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට සෝතායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සෙසු ඔවුනට චක්ඛායතනය ද උපන්නේ ය, සෝතායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට සෝතායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
194. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච රූපාවචරං අරූපාවචරං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති, තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ඝානායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
194. යමකුට චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට ඝානායතනය උපදින්නේ ද යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් රූපාවචරයෙහි හා අරූපාවචරයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ද චක්ඛායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට ඝානායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සෙසු ඔවුනට චක්ඛායතනය ද උපන්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන -පෙ- උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තව ද යමකුට ... උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
195. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං, චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. නො ච තෙසං රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
195. යමකුට චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට රූපායතනය උපදින්නේ ද යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ද චක්ඛායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට රූපායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සෙසු ඔවුනට චක්ඛායතනය ද උපන්නේ ය, රූපායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන -පෙ- උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තව ද යමකුට ... උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
196. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස මනායතනං -පෙ- ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං තෙසං චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
196. යමකුට චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට මනායතනය ... ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට චක්ඛායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සෙසු ඔවුනට චක්ඛායතනය ද උපන්නේ ය, ධම්මායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන -පෙ- උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා. (චක‍්ඛායතනමූලකං)
තවද යමකුට … උපන්නේ ද යත්: එසේ යි. (චක්ඛායතන මූලක යි.)
197. යස‍්ස ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං, යෙ ච අරූපං උපපජ‍්ජිත්‍වා පරිනිබ‍්බායිස‍්සන‍්ති තෙසං ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. නො ච තෙසං රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
197. යමකුට ඝානායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට රූපායතනය උපදින්නේ ද යත්: පශ්චිමභවිකයනට ද යම් ද කෙනෙක් අරූපයෙහි ඉපිද පිරිනිවෙන්නාහු නම් ඔවුනට ද ඝානායතනය උපන්නේ ය. ඔවුනට රූපායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සෙසු ඔවුනට ඝානායතනය ද උපන්නේ ය, රූපායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන -පෙ- උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට … උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
198. යස‍්ස ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස මනායතනං -පෙ- ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං තෙසං ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
198. යමකුට ඝානායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට මනායතනය … ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට ඝානායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සෙසු ඔවුනට ඝානායතනය ද උපන්නේ ය, ධම්මායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං -පෙ- උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට ධම්මායතනය … උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
199. යස‍්ස රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස මනායතනං -පෙ- ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං තෙසං රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
199. යමකුට රූපායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට මනායතනය … ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට රූපායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සෙසු ඔවුනට රූපායතනය ද උපන්නේ ය, ධම්මායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන -පෙ- උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට ... උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
200. යස‍්ස මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං තෙසං මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
200. යමකුට මනායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට මනායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සෙසු ඔවුනට මනායතනය ද උපදින්නේ ය, ධම්මායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා. (අනුලොම පුග‍්ගල)
තවද යමකුට ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට මනායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි. (අනුලෝම පුද්ගල යි)
201. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ -පෙ- (අනුලොමඔකාස)
201. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ... (අනුලෝමාවකාශ යි)
202. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, සොතායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
202. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි සෝතායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි සෝතායතනය නො ද උපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාර වූ සෙසු ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපන්නේ ය, සෝතායතනය ද උපන්නේ ය.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක සෝතායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
203. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ඝානායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
203. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපදින්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද රූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපන්නේ ය. කාමාවචර වූ සෙසු ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපන්නේ ය, ඝානායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ -පෙ- උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: ආමන‍්තා.
තවද යමකුට යම් තැනෙක … උපන්නේ ද යත්: එසේ යි.
204. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
204. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද උපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාර වූ සෙසු ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපන්නේ ය, රූපායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපන්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපන්නේ ය. පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපන්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපන්නේ යි.
205. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
205. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද උපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාර වූ සෙසු ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපන්නේ ය, මනායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපන්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි මනායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපන්නේ ය. පඤ්චවෝකාරවූ ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපන්නේ යි.
206. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
206. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාර වූ සෙසු ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද උපදින්නේ ය, ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ. (චක‍්ඛායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය උපන්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද උපන්නේ ය. පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද උපන්නේ යි. (චක්ඛායතනමූලක යි)
207. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
207. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපදින්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ඝානායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට රූපායතනය නො ද උපදින්නේ ය. කාමාවචර වූ සෙසු ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද උපන්නේ ය, රූපායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපන්නේ ද යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපන්නේ ය. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපදින්නේ යි, ඝානායතනය ද උපදින්නේ යි.
208. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං -පෙ- ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
208. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය … ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ඝානායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ ය. කාමාවචර වූ සෙසු ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද උපදින්නේ ය. ධම්මායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: රූපාවචරානං අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. කාමාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ. (ඝානායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය උපන්නේ ද යත්: රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද උපන්නේ ය. කාමාවචර වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද උපන්නේ යි. (ඝානායතනමූලක යි)
209. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
209. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපදින්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය උපන්නේ ය. ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද උපදින්නේ ය. පඤ්චවෝකාර වූ සෙසු ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපන්නේ ය, මනායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපන්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි මනායතනය උපදින්නේ ය. ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද උපන්නේ ය. පඤ්චවෝකාර වූ ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපදින්නේ ය, රූපායතනය ද උපන්නේ යි.
210. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං පඤ‍්චවොකාරානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
210. යම්කුට යම් තැනෙක රූපායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපන්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද උපදින්නේ ය. සෙසු පඤ්චවෝකාරයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය ද උපන්නේ ය, ධම්මායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. පඤ‍්චවොකාරානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, රූපායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ. (රූපායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය උපන්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද උපන්නේ ය. පඤ්චවෝකාරයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, රූපායතනය ද උපන්නේ යි. (රූපායතනමූලක යි)
211. යස‍්ස යත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං, පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ, ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
211. යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය උපන්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ද යත්: පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි මනායතනය උපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද උපන්නේ ය, සෙසු චතුවෝකාරයනට ද පඤ්චවෝකාරයනට දැයි ඔවුනට එහි මනායතනය ද උපන්නේ ය, ධම්මායතනය ද උපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං උප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං උප්පජ්ජිත්ථ. චතුවොකාරානං, පඤ‍්චවොකාරානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච උප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, මනායතනඤ‍්ච උප්පජ්ජිත්ථ. (මනායතනමූලකං. අනුලොම පුග‍්ගලොකාස)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය උපදින්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය උපන්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය උපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද උපන්නේ ය. චතුවෝකාරයනට ද පඤ්චවෝකාරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද උපදින්නේ ය, මනායතනය ද උපන්නේ යි. (මනායතනමූලක යි අනුලෝම පුද්ගලාවකාශ යි)
212. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: නත්‍ථි.
212. යමකුට චක්ඛායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට සෝතායතනය නූපදින්නේ ද යත්: නැති.
යස‍්ස වා පන සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: උප්පජ්ජිත්ථ.
තවද යමකුට සෝතායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපදින්නේ ද යත්: උපන්නේ යි.
213. යස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස ඝානායතනං -පෙ- රූපායතනං - මනායතනං - ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: නත්‍ථි.
213. යමකුට චක්ඛායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට ඝානායතනය ... රූපායතනය - මනායතනය - ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: නැති.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: උප්පජ්ජිත්ථ.
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට චක්ඛායතනය නූපන්නේ ද යත්: උපන්නේ යි.
214. යස‍්ස ඝානායතනං -පෙ- මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: නත්‍ථි.
214. යමකුට ඝානායතනය … මනායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: නැති.
යස‍්ස වා පන ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: උප්පජ්ජිත්ථ. (පච‍්චනීකපුග‍්ගල)
තවද යමකුට ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට මනායතනය නූපන්නේ ද යත්: උපන්නේ යි. (ප්‍රත්‍යනීක පුද්ගල යි.)
215. යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ -පෙ- (පච‍්චනීකඔකාස)
215. යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නො උපන්නේ නම් ... (ප්‍රත්‍යනීකාවකාශ යි)
216. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
216. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි සෝතායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ සොතායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං අසඤ‍්ඤසත‍්තානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ සොතායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක සෝතායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එභි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි සෝතායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි සෝතායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපන්නේ යි.
217. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: ආමන‍්තා.
217. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපදින්නේ ද යත්: එසේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද රූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපන්නේ යි.
218. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. සුද‍්ධාවාසානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
218. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපදින්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ය, රූපායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ,
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපන්නේ යි.
219. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. සුද‍්ධාවාසානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
219. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපන්නේ ය, මනායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතනය ද නූපන්නේ යි.
220. යස‍්ස යත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. සුද‍්ධාවාසානං අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
220. යමකුට යම් තැනෙක චක්ඛායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍වයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය ද නූපන්නේ ය, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ චක‍්ඛායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, චක‍්ඛායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. (චක‍්ඛායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි චක්ඛායතනය නූපන්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි චක්ඛායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ ය, චක්ඛායතන ද නූපන්නේ යි (චක්ඛායතනමූලක යි)
221. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: රූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අරූපානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
221. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපදින්නේ ද යත්: රූපාවචර වූ ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. රූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපන්නේ ය. රූපායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, රූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං අරූපානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපන්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්විමභවිකවූ ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද නූපන්නේ ය. රූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අරූපයනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය ද නූපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද නූපන්නේ යි.
222. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: රූපාවචරානං, අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපාවචරෙ, අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
222. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ද යත්: රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපන්නේ ය, මනායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපදින්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද නූපන්නේ ය. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද නූපන්නේ යි.
223. යස‍්ස යත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: රූපාවචරානං, අරූපාවචරානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
223. යමකුට යම් තැනෙක ඝානායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: රූපාවචරයනට ද අරූපාවචරයනට දැ යි ඔවුනට එහි ඝානායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ඝානායතනය ද නූපන්නේ ය, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: කාමාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ ඝානායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. රූපාවචරෙ අරූපාවචරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, ඝානායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. (ඝානායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි ඝානායතනය නූපන්නේ ද යත්: කාමාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි ඝානායතනය නො ද නූපන්නේ ය. රූපාවචරයෙහි අරූපාවචරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ ය, ඝානායතනය ද නූපන්නේ යි. (ඝානායතනමූලක යි)
224. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. සුද‍්ධාවාසානං අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
224. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපන්නේ ය, මනායතනය ද නූපන්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං, අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපන්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවිකයනට ද අසංඥසත්‍වයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපදින්නේ ය, රූපායතනය ද නූපන්නේ යි.
225. යස‍්ස යත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අරූපානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. සුද‍්ධාවාසානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
225. යමකුට යම් තැනෙක රූපායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: අරූප වූ ඔවුනට එහි රූපායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට එහි රූපායතනය ද නූපන්නේ ය, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: පඤ‍්චවොකාරෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ රූපායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං, අරූපෙ පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, රූපායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. (රූපායතනමූලකං)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි රූපායතනය නූපන්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි රූපායතනය නො ද නූපන්නේ ය. ශුද්ධාවාසයනට ද අරූපයෙහි පශ්චිමභවිකයනට දැ යි ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ ය, රූපායතනයද නූපන්නේ යි. (රූපායතනමූලක යි)
226. යස‍්ස යත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ තස‍්ස තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සතීති: අසඤ‍්ඤසත‍්තානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. නො ච තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති. සුද‍්ධාවාසානං තෙසං තත්‍ථ මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ, ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති.
226. යමකුට යම් තැනෙක මනායතනය නූපන්නේ නම් ඔහුට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ද යත්: අසංඥසත්‍ව වූ ඔවුනට එහි මනායතනය නූපන්නේ ය, ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නො ද නූපදින්නේ ය. ශුද්ධාවාස වූ ඔවුනට එහි මනායතනය ද නූපන්නේ ය, ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ යි.
යස‍්ස වා පන යත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති තස‍්ස තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථාති: පච‍්ඡිමභවිකානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනං නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, නො ච තෙසං තත්‍ථ මනායතනං නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. සුද‍්ධාවාසානං තෙසං තත්‍ථ ධම‍්මායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිස‍්සති, මනායතනඤ‍්ච නූප‍්පජ‍්ජිත්‍ථ. (මනායතනමූලකං. පච‍්චනීක පුග‍්ගලොකාස)
තවද යමකුට යම් තැනෙක ධම්මායතනය නූපදින්නේ නම් ඔහුට එහි මනායතනය නූපන්නේ ද යත්: පශ්චිමභවික වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය නූපදින්නේ ය, ඔවුනට එහි මනායතනය නො ද නූපන්නේ ය, ශුද්ධාවාස වූ ඔවුනට එහි ධම්මායතනය ද නූපදින්නේ ය, මනායතනය ද නූපන්නේ යි. (මනායතනමූලක යි. ප්‍රත්‍යනීකපුද්ගලාවකාශ යි)
අතීතානාගතවාරො.
අතීතානාගතවාර යි.
උප‍්පාදවාරො නිට‍්ඨිතො.
උත්පාදවාර නිමි.