8. කාමනීතජාතකවණ‍්ණනා 228 අට‍්ඨකථා

8. කාමනීත ජාතකය (228)

තයො ගිරිං යන මේ දේශනාව බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙව්රම් වෙහෙරෙහි වැඩවාසය කරන සේක් ‘කාමනීත’ නම් බමුණා අරබයා වදාළ සේක. වර්තමාන කථා වස්තුවත් අතීත කථා වස්තුවත් දොළොස්වන නිපාතයෙහි කාම ජාතකයෙහි මතු සඳහන් වන්නේය. ඒ රාජපුත්‍රයන් දෙදෙනා අතුරෙන් වැඩිමහලු පුතා අවුත් බරණැස් නුවර රජවිය. කණිටු පුත්‍රයා යුවරජ විය. ඔවුන් අතුරෙන් රජතුමා වස්තුකාම ක්ලේශ කාමයන්හි තෘප්තියට පත් නොවූයේ ධනයට ලොල් විය. එකල්හි බෝසතාණන් වහන්සේ සක්දෙව් රජවී දඹදිව දෙස බලන්නේ ඒ රජතුමා දෙපරිදි වූ කාමයන්හිම අතෘප්තිමත් බව දැන, මේ රජුට නිග්‍රහ කොට ලජ්ජාවට පමුණුවන්නෙමියි බමුණු මානව වේශයෙන් අවුත් රජතුමා බැහැදුටුවේය. රජතුමාද මානවය! කුමක් සඳහා ආවේදැයි කී කල්හි මහරජතුමනි! මම ආරක්‍ෂා සහිත වූ ආහාර සුලබ වූ බොහෝ ඇත්, අස්, රිය, පාබල සේනා ඇති රන්, රුවන් අලංකාරයෙන් පිරුණු නගර තුනක් දුටුවෙමි. සුළු බලයකින් ඒ නගර අල්ලාගත හැකිය. ඒවා ලබාදීම සඳහා මම පැමිණියෙමියි කීය. කවදා යමුද? මානවකයයි කී කල්හි, මහරජතුමනි! හෙට යමුයි කීය. එසේනම් යව. උදෙන්ම එන්නැයි කීවේය. යහපත මහරජතුමනි! වහා බලසෙනඟ සූදානම් කරවයි කියා ශක්‍රයා සිය භවනටම ගියේය.

රජතුමා දෙවන දවසේ බෙර හසුරුවා බලසෙනඟ රැස්කරවා ඇමතියන් කැඳවා, ඊයේ එක් බමුණු තරුණයෙක් උතුරු පඤ්චාල නුවර, ඉඳිපත් නුවර, කෙකය යන මේ නගර තුනෙහි රාජ්‍යය ගෙන දෙන්නෙමියි කීවේය. ඒ තරුණයා සමග ගොස් නගර තුනෙහි රාජ්‍යය ගන්නෙමු. වහාම ඔහුව කැඳවන්නයි කීවේය. දේවයන් වහන්ස! ඔහුට කොතැනක නිවසක් දෙවන ලද්දේදැයි ඇසූහ. මවිසින් ඔහුට වාසයට ගෙයක් නොදෙවන ලදි. ආහාර සඳහා වියදම් දුන්නේද එයද නොදෙන ලදි. එසේනම් ඔහුව කොතැනක සිටීදැයි සොයන්නෙමුදැයි ඇසූහ. නුවර වීථිවල බලවයි කීවේය. ඔවුහු සොයමින් නොදැක, නුදුටුවෙමු මහරජතුමනියි කීහ. ඔහු නොදකින රජතුමාට මෙසේ මහත් සම්පත්තියකින් පිරිහුණෙමියි මහත් ශෝකයක් උපන්නේය. හදවත උණුසුම් විය. හදවතෙහි ලේ කුපිත විය. ලේ අතීසාරය ඇතිවිය. වෛද්‍යවරු පිළියම් කිරීමට නොහැකි වූහ.

එයින් දින තුනහතරකට පසු සක්දෙවිඳු ආවර්ජනා කරමින් ඔහුගේ ඒ රෝගය දැන ඔහුට බෙහෙත් කරන්නෙමියි බමුණු වෙසින් අවුත් දොරටුවෙහි සිට වෛද්‍ය බමුණෙක් නුඹවහන්සේට බෙහෙත් කිරීමට ආවේයයි දැනුම් දෙවීය. රජතුමා ඒ අසා ලොකු ලොකු රාජ වෛද්‍යවරුන්ට පවා මට බෙහෙත් කළ නොහැකි වූහ. ඔහුට මගවියදම් දෙවා පිටත් කරවයි කීවේය. ශක්‍රයා ඒ අසා මට සංග්‍රහ හෝ මගවියදම්වලින් ප්‍රයෝජනයක් නැත. වෙදකමට ලැබෙන ලාභයවත් නොගන්නෙමි. ඔහුට පිළියම් කරන්නෙමි. රජතුමා මට පෙන්වනු මැනවැයි කීවේය. රජතුමා ඒ අසා එසේනම් එවයි කීවේය. ශක්‍රයා පිවිස ජයපතා එකත්පසෙක සිටියේය. රජතුමා, නුඹ මට බෙහෙත් කරන්නෙහිදැයි ඇසීය. එසේය දේවයන් වහන්සයි කීය. එසේනම් පිළියම් කරවයි කීය. යහපති මහරජතුමනි! ආබාධයේ ලක්‍ෂණ මට කියනු මැනව. කුමන කරුණක් නිසා රෝගය හටගත්තේද? කන ලද බොන ලද කුමකින් උපන්නේද? නැතිනම් දුටු දෙයකින් ඇසූ දෙයකින්දැයි ඇසීය. දරුව! මගේ රෝගය යම්කිසිවක් ඇසීමෙන් උපන්නකියි කීය. ඒ ඇසූ දෙය කුමක්දැයි ඇසීය. දරුව! එක් තරුණයෙක් අවුත් මට නගර තුනක රාජ්‍යයන් රැගෙන දෙන්නෙමියි කීවේය. මම ඔහුට නැවතීමට තැනක් හෝ කෑම වියදම් හෝ නොදෙව්වෙමි. ඒ නිසා ඔහු මා කෙරෙහි කිපී අන් රජ කෙනෙකු සමීපයට ගියේ වන්නේය. ඉක්බිති මම මෙසේ මහත් සම්පත්තියකින් පිරිහුනෙමියි සිතන මට මෙම රෝගය උපන්නේය. ඉදින් ඒ කාම සිතුවිල්ල නිසා උපන් මගේ රෝගයට පිළියම් කරන්නට හැකිවෙහි නම් කරවයි ඒ කාරණය ප්‍රකාශ කරමින්

තයො ගිරිං අන්තරං කාමයාමි, පඤ්චාලා කුරයො කෙකයෙච, තතුත්තරිං බ්‍රාහ්මණ කාමයාමි, තිකිච්ඡ මං බ්‍රාහ්මණ කාමනීතං

එහි, තයොගිරිං යනු ගිරි තුනයි. නැතහොත් “තයොගිරි” යන්නම පාඨයයි. මෙය සුදර්ශන ගිරියේ ද්වාරයයි ප්‍රකාශ කරයි. මෙහි සුදර්ශන දිව්‍ය නගරය යුදකොට ගැනීම දුෂ්කර නිසාද සෙලවීමට අපහසු නිසාද සුදර්ශන ගිරියයි යම්සේ කියන ලදද මෙසේ මෙහිදීද නගර තුන ‘තයො ගිරි’ නමින් අදහස් කරන ලදි. නගර තුන ද ඒ නගර අතර රටවල් තුනද කැමති වෙමි යනු මෙය මෙහි අර්ථයයි. පඤ්චාලා කුරයො කෙකයෙච යනු මේ ඒ රටවල්වල නම්ය. එයින් පඤ්චාලය යනු උත්තර පඤ්චාල දේශයයි. එහි කම්පිල්ල නම් නගරයකි. කුරයෝ යනු කුරු රටයි. එහි ඉදිපත් නම් නගරයකි. කෙකයෙ යනු ප්‍රථමා විභක්ති අර්ථයෙහි දුතියා විභක්ති වචනයයි. එයින් කේකය රට දක්වයි. එහි කේකය රාජධානියම නගරයයි. තත්තුතකරිං යනු මම මෙයින් ලබන ලද බරණැස් රාජ්‍යයට වඩා මත්තෙහි වූ රාජ්‍යයන් තුනක්, කාමයාමි කැමතිවෙමි. තිකිච්ඡං මං බ්‍රාහ්මණ කාමනීතං බමුණ! මෙසේ මේ වස්තු කාමයෙන්ද ක්ලේශ කාමයෙන්ද (පීඩාවට) පමුණුවන ලද, නසන ලද මට හැකිනම් පිළියම් කරව.

ඉක්බිති ඔහුට ශක්‍රයා මහරජ! නුඹව මුල් බෙහෙත් ඖෂධ ආදියෙන් සුවකළ නොහැකිය. ඤාණ නමැති බෙහෙතින්ම පිළියම් කළ යුතුයයි කියා

කණ්හා හි දට්ඨස්ස කරොන්ති හෙකෙ, අමනුස්ස වද්ධස්ස කරොන්ති පණ්ඩිතා, නකාම නීතස්ස කරොති කොචි, ඔක්කන්ත සුක්කස්ස හි කා තිකිච්ඡා

එහි කණ්හාහිදට්ඨස්ස කරොන්ති හෙකෙ යනු ඇතැම් වෛද්‍යවරු ඝෝර විෂ ඇති කළු සර්පයකු විසින් දෂ්ට කරන ලද තැනැත්තාට මන්ත්‍රවලින් මෙන්ම ඖෂධවලින්ද පිළියම් කරති. අමනුස්සවද්ධස්ස කරොන්ති පණ්ඩිතා යනු භූත වෛද්‍ය අනිත් පඬිවරු භූත, යක්‍ෂ ආදී අමනුෂ්‍යයන් විසින් හිංසාවට පැමිණවූ වධයට පැමිණවූ මැඩගන්නා වූ ගන්නා ලද්දා වූ තැනැත්තාට බලිකර්ම, (මන්ත්‍ර, පිරිත් ආදියෙන්) ආරක්ෂා කිරීම, ඖෂධ යෙදීම ආදියෙන් පිළියම් කරත්. න කාමනීතස්ස කරොති කොචි යනු කාමයන්ගෙන් හානියට පමුණුවන ලද කාමයම වශී වූ පුද්ගලයාට පණ්ඩිතයන් හැර අන් කිසිවෙක් පිළියම් නොකරයි. කළත් කරන්නට සමත් කෙනෙක් නම් නැත. කරුණු මොනවාද? ඔක්කන්ත සුක්කන්ත හි කා තිකිච්ඡා යනු ශුක්ල (සුදු) ධර්මයට බැසගත් කුශල ධර්මයට බැසගත් තැනැත්තාගේ සීමාව ඉක්මවන්නා වූ අකුශල ධර්මයෙහි පිහිටියා වූ පුද්ගලයාට මන්ත්‍ර, ඖෂධ ආදියෙන් කවර පිළියම් කිරීමක්ද? මේ බාලයා (දුර්ජන පුද්ගලයා) ඖෂධවලින් පිළියම් කරන්නට නොහැක්කේය.

මෙසේ ඔහුට මහසත් තෙමේ මේ කාරණය දක්වා තවදුරටත් මෙසේ කීවේය. මහරජතුමනි! ඉදින් නුඹ ඒ රාජ්‍ය තුන ලබන්නේ නම් මේ නගර සතරේ රාජ්‍යය කරමින් එකවරම සාටක යුගල සතරක් අඳින්නෙහිද? රන්බඳුන් සතරක අනුභව කරන්නෙහිද? සිරියහන් සතරක නිදන්නෙහිද? මහරජතුමනි! තෘෂ්ණා වසඟයෙකු වීමට නම් නො වටියි. (මේ සියලු) විපත්වලට මුල මේ තෘෂ්ණාවයි. යමෙක් එය (තෘෂ්ණාව) වැඩිදියුණු කරයිද ඒ පුද්ගලයා අටමහා නිරයටද සොළොස් ඔසුපත් නිරයවලටද නොයෙක් ආකාර ප්‍රභේද ඇති සෙසු අපායවලටද හෙළයි. මෙසේ නරකාදී බියෙන් රජතුමා බියගන්වා මහා සත්ත්වයන් වහන්සේ ධර්මදේශනා කළ සේක. රජතුමා ද ඔහුගේ ධර්මය අසා පහවූ ශෝක ඇත්තේ වී එකෙණෙහිම නිරෝගී භාවයට පැමිණියේය. ශක්‍රයා ද ඔහුට අවවාද දී සීලයෙහි පිහිටුවා දෙව්ලොවටම ගියේය. ඒ රජතුමාද එතැන් පටන් දානාදී පිංකොට කම් වූ පරිද්දෙන් මියපරළොව ගියේය.

බුදුරජාණන් වහන්සේ මේ ධර්මදේශනාව ගෙනහැර දක්වා ජාතක කථාව නිමවා වදාළ සේක. එකල රජතුමා කාමනීත බමුණා විය. ශක්‍රයා වනාහි මම ම වූවෙමි යි වදාළ සේක.