3. සුතනුජාතකවණ‍්ණනා 398 අට‍්ඨකථා

3. සුතනු ජාතකය (398)

‘රාජා තෙ භත්තං’ යන මේ ගාථා කොටස අයත් ජාතක කථා වස්තුව බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙව්රම් වෙහෙර වැඩවෙසෙන සේක්, මාතුපෝෂක භික්‍ෂුවක අරබයා වදාළ සේක. මෙහි වර්තමාන කථාවස්තුව ‘සාම’ ජාතකයෙහි විස්තර කෙරේ. එහි අතීත කථාව මෙසේය.

පෙර බරණැස් නුවර බඹදත් රජු රාජ්‍යය කරවන කල්හි, අප බෝසත් තෙමේ දුප්පත් පවුලක ඉපදුනේය. ඔහුගේ දෙමාපියෝ, නම් තබන දවසෙහි ඔහුට ‘සුතනු’ යන නම තැබූහ. තරුණ වියට පත් වූ එතුමා වැටුපට වැඩ කොට, සිය මව්පියන් පෝෂණය කෙළේය. පසුකලෙක ඔහුගේ පියා මිය ගියේය. එයින් අම්මත්, පුතත් යන මේ දෙදෙනා පමණක් නිවසේ තනි වූහ. දැන් ඔහුට ඇති බර, සිය මෑණියන් පෝෂණය කිරීම පමණෙකි. මෙකල බරණැස් රජතුමා මුව දඩයමෙහි ලොල් වී ක්‍රියා කෙළේය. එක් දිනක් රජතුමා මහත් වූ පිරිවරක් කැටුව, යොදුන් දෙක තුනක් පමණ කැලයේ ඈතට ගොස්, තම පරිවාර පිරිස අමතා ‘පුරුෂයෙනි, සෑම දෙනා ම මුවන් රැක්මෙහි යෙදිය යුතුය. කාගේ හෝ සමීපයෙන් මුවකු පැන ගියහොත්, ඒ මුවා ගැන, ඔහුම වගකිව යුතුය. කෙසේ හෝ ඒ මුවා අල්ලා ගැනීම, ඔහුට ම බාර යැ’යි පිරිස දැනුවත් කෙළේය. ඇමතිවරු, මුවන් නිතර ගමන් කරන අඩි පාරක් සොයා, ඒ සමීපයෙහි කොටුවක් බැඳ, මුවන්ට සැක නො සිතෙන පරිද්දෙන්, ඒ කොටුවේ වටේට කොළ අතු එල්ලා, රජතුමාට ඒ තුළ හිඳින්නට පහසුකම් සලසා දුන්හ. පසුව කැලය වටකොට ගිය මිනිසුන් කෑ ගසමින් දඬුවලින් කැලයට ගසමින් රැක සිටි පිරිස දිහාවට මුවන් දක්කන කල්හි, එක් ඒණි මුවෙක් රජුගේ ඉදිරියට පැමිණියේය. ඒ දුටු රජතුමා මුවා විද හෙළීමට සිතා, ඊතලයක් ගෙන, මුවා ඉලක්ක කොට විද්දේය. කපටිකම් මැනවින් දැන සිටි මුවා, ඊතලය තමාගේ ඇලපත දෙසට ඉලක්ක වී ඇති බව තේරුම් ගෙන, සැණෙකින්, වටයක් කැරකී, ඊපහර ලද්දකු මෙන් බිම වැටුණේය. එයින් සතුටට පත් රජතුමා ‘මා විසින් මුවා විදින ලදැ’යි, යන හැඟීමෙන් ඌ අත්පත් කරගනු සඳහා, එතැනට දිවැ ගියේය. රජු ළං වෙනවාත් සමගම වහා නැගිට ගත් මුවා, එක පිම්මේ වාත වේගයෙන් දුවන්නට පටන් ගත්තේය. ඒ දුටු ඇමතිවරු ආදි පිරිස, රජුට අපහාසයට සිනාසෙන්නට පටන් ගත්හ. රජතුමා කිසිදු පැකිලීමකින් තොරවම, මුවා ලුහුබඳින්නට පටන් ගත්තේය. කැලයේ අභ්‍යන්තරයට බොහෝ දුරක්, ලුහුබැඳ ගිය රජතුමා, දිවීමෙන් ඉතා වෙහෙසට පත් වී සිටි මුවා වෙත ළං වී එක කඩු පහරකින්ම, ඌ දෙකට කපා දැමීය. කැලයෙන් ම දණ්ඩක් කපා, එය ශුද්ධකොට ගත් රජතුමා, මුවාගේ කැපුණු කොටස් දෙක දණ්ඩෙහි දෙපස එල්ලාගෙන, එය කදක් මෙන් කර තබාගෙන, තම සගයන් සිටි දෙසට එන්නට, ගමන් ආරම්භ කෙළේය. මද දුරක් එනවිට රජතුමා බොහෝ වෙහෙසට පත්ව සිටියේය. රජු පැමිණෙන ගමන් මාර්ගයේ මඳක් නුදුරෙහි තිබූ, අතිවිශාල නුගරුකක් රජුට දක්නට ලැබුණි. ‘එහි ගොස් මඳක් විඩාහැරිය යුතු යැ’යි තීරණය කළ රජතුමා, කදත් රැගෙනම නුග ගස වෙත ගොස්, එහි සිසිල් සෙවනෙහි මඳක් සැතපුණේය.

මේ නුග ගසෙහි ‘මඛාදේව’ නම් වූ කුරිරු යක්‍ෂ රාජයෙක් අරක් ගෙන සිටියේය. නුග ගසේ සෙවන යටට පැමිණෙන ඕනෑම සතකු අල්ලා කෑමට ‘වෙසවුණු’ රජුගෙන් වරම් ලබා තිබූ, ඒ යකා දිගින් දිගටම ඒ ක්‍රියාවේ යෙදුණේය. ටික වේලාවකට පසු නින්දෙන් ඇහැරුණු රජතුමා, කදත් කරටගෙන, එතැනින් නික්ම යන්නට සැරසුණි. එවිටම මඛාදේව යක්‍ෂයා පැනපු ගමන්, රජුගේ අතින් තරයේ අල්ලා ගත්තේය. ‘පුරුෂය, දැන් තා අයිති මටය. එබැවින් මෙතැනින් අඩියක්වත් යන්නට නොසිතව. මම දැන් තා කා දමන්නෙමි’යි, යක්‍ෂයා රළු හඬින් රජුට පැවසීය. ‘එම්බල යක්‍ෂයා, තෝ කවරෙක්ද?’ ‘පුරුෂය, මම මේ නුග ගස අරක් ගත් යක්‍ෂයා වෙමි. මෙතැනට ඇතුළු වූවකුට මගෙන් බේරුමක් නැතැ, උන් හැමදෙනා ම මගේ ආහාරය යි’, මෙහිදී මනාලෙස පියෙවි සිහිය උපදවා ගත් රජතුමා මෙසේ කීවේය.’ යක්‍ෂය, කිමෙක්ද? අද පමණක් කෑම ලැබුණොත්, නුඹට ඒ ඇතිද? නැතහොත් දිනපතා කෑම ලැබුණොත්, එය වඩා හොඳ ද?’ ‘පුරුෂය, දිනපතා ආහාර ලැබෙන්නේ නම්, එය වඩාත් හොඳ ය’. ‘යක්‍ෂය, එසේ නම් අදට මේ මුවා අනුභව කරව, මා මුදා හරුව, මම තට හෙට පටන්, දිනකට එක් බත් පාත්‍රයක් අතට දී, මිනිසකු බැගින් දිනපතා තා සමීපයට එවන්නෙමි’. ‘පුරුසය, එසේ නම් අප්‍රමාදීව, මේ කාරණය සිහියේ තබා ගනුව, එසේ මා සඳහා බිල්ලක් නොඑවූ දිනෙක, මම ඇවිත් තා කා දමන්නෙමි’. ‘යක්‍ෂය, මම බරණැස් රජතුමා වෙමි. මට තේරුම් ගත නොහැකි කිසිවක් නැතැ’යි, රජතුමා උත්තර දුන්නේය. අනතුරුව රජු පොරොන්දු කරවා ගත් යක්‍ෂයා ඉන්පසු ඔහු මුදා හළේය. යක්‍ෂ ග්‍රහණයෙන් මිදී සිය මාලිගාවට පිවිසි රජතුමා, තමාට හිතවත් ම ඇමතියා ළඟට කැඳවා, සියලු තොරතුරු නො වළහා ඔහුට කියා ‘අපි දැන් මීට කුමක් කරමු දැ’යි ඇසීය. ‘දේවයන් වහන්ස, ඔබතුමා, ‘අසවල් දින පටන්, අසවල් දින දක්වා යැ’යි, බිලි පූජාවට දින වෙන්කර ගත්තේ දැ’යි, ඇමතියා රජුගෙන් ඇසීය. එවැනි දින නියම කර ගැනීමක් නො කෙළෙමැ’යි, රජතුමා උත්තර දුන්නේය. ‘දේවයන් වහන්ස, ඔබ කර තිබෙන්නේ නොකටයුත්තකි. එවැන්නක් ඔබතුමා තබා, මෙලොව කිසිවකු විසින් වත්, නොකළ යුතු වැඩෙකැ’යි කී ඇමතිවරයා, ‘දේවයිනි, දැන් කමෙක් නැත. ඒ ගැන කිසිවක් නොසිතනු මැනවි. බන්‍ධනාගාරවල මිනිස්සු ඕනෑතරම් සිටිති. අපි ඔවුන්ගෙන් බිලි පූජාව අරඹමු’යි කීය. ‘ඇමතිය, එසේ වී නම්, මගේ ජීවිතය බේරාගැනීම ඔබට ම බාරය. ඔබ මේ කටයුත්ත තමන්ගේම වැඩක් ලෙස ගෙන, එය ඉටුකරව’යි, රජතුමා ඇමතිවරයාට දැනුම් දුන්නේය.

‘යහපතැ’යි පිළිගත් ඇමතිතුමා, දා පටන් දිනපතා බන්‍ධනාගාරයෙන් මුදාගත් මිනිසකු අතට බත් පාත්‍රයක් දී, ඔහු කිසිවකුට නොදැනෙන පරිද්දෙන්, යක්‍ෂයාගේ වාසස්ථානය වෙත යැවීය. යකා පළමු කොට බත් පාත්‍රය කා, දෙවනුව මිනිසා ද ගිල දමයි. මෙසේ යනවිට ටික කලකදීම බන්‍ධනාගාර, සිරකරුවන්ගෙන් හිස් විය. මෙසේ යකාට බත් ගෙනියන මිනිසුන් හිඟ වනවිට, රජතුමා මරණ බයෙන් වෙවුලන්නට විය. එවිට රජු අස්වැසූ, ඉහත කී ඇමතිවරයා ‘දේවයන් වහන්ස, ජීවිත ආශාවට වඩා, ධනයට ඇති ආශාව ඉතා බලවත්ය. එබැවින් මඟල් ඇතුපිට රන්මසු දහසක පොදියක් තබා බැඳ, මෙනුවර කවරෙක් මේ ධනය අයත් කොටගෙන, යක්‍ෂයා සඳහා බත් පාත්‍රයක් ගෙන යන්නට සමත් වන්නේද? එවැන්නෙක් වේ නම් රජවාසලට පැමිණ ඒ බව දැනුම් දී තෑගි මුදල ලබා ගන්නැ’යි කියා, අණබෙර හසුරුවමු’යි රජුට යෝජනා කෙළේය. රජතුමා ද එය එසේම ක්‍රියාත්මක කරවීය. මේ ආරංචිය දැනගත් බෝසත් තෙමේ, ‘මම කුලී වැඩ කොට මසුරමක්, මසුරන් භාගයක් බැගින් මුදල් එකතු කොට ඉතා අපහසුවෙන් දුක සේ, මෙතෙක් මගේ මෑණියන් පෝෂණය කෙළෙමි. රජුගේ මේ තෑගි මුදල ලබාගෙන, එය මෑණියන්ට දී, මම යක්‍ෂයා වෙත යන්නෙමි. යම් විදියකින් එහිදී යක්‍ෂයා දමනය කරලන්නට හැකි වෙතොත්, නොපසුබට ව එය කරන්නෙමි. එසේ වුවහොත් එය මහා හපන්කමෙකි. එය නොහැකි වන්නේ නම්, මාගේ මෑණියන්වත් සුවසේ ජීවත් වන්නේ නොවේදැ’යි සිතුවේය. මෙසේ සිතූ බෝසත් තෙමේ, ඒ කාරණය සිය මෑණියන්ට දැනුම් දුන්නේය. ‘පුතණුවනි, ඔය ධනයෙන් මට ප්‍රයෝජනයක් නැත. එබැවින් කිසිසේත් මින් මතු එවැන්නකට උත්සාහ නොකරව’යි මෑණියෝ එය වැළකූහ. මෙසේ ඇය බෝසතුන්ගේ මේ ඉල්ලීම, දෙවරක් ම ප්‍රතික්‍ෂේප කළාය. බෝසත් තෙමේ තෙවන වර සිය මෑණියන්ට නොදන්වාම, රාජ පුරුෂයන් හමුවට ගොස්, ඔවුන් අතින් දහසක මසුරන් පොදිය ලබාගෙන, ගමනට එකඟව සිය නිවසට පැමිණ එය මෑණියන් අත තබා ‘මෑණියෙනි, බිය නොවනු මැනවි. මම යක්‍ෂයා දමනය කොට මහජනයාටද යහපතක් කොට, අද ම ඔබේ ඔය කඳුලු පිරි මුහුණ සිනාගන්වමින් ආපසු පැමිණෙන්නෙමි’ කියා මවට වැඳ රාජපුරුෂයන් සමගම රජු වෙත ගොස්, රජුට නමස්කාර කොට එකත්පස්ව සිටියේය.

ඉක්බිති රජතුමා බෝසතුන්ට කථාකොට ‘පුත, නුඹ යකුට බත් ගෙන යාමට සමත් වන්නෙහිදැ’යි ඇසීය. ‘එසේය දේවයන් වහන්ස’. ‘එසේ නම් ඒ ගමනට එබට කුමක් නම් මගෙන් ඕනෑ කෙරේද?’ ‘දේවයිනි, ඔබතුමාගේම රන් මිරිවැඩිසඟල ඊට අවශ්‍යය.’ ‘පුත, ඒ කවර කරුණක් සඳහාද?’ ‘දේවයිනි, ඒ යක්‍ෂයාට අවසර ඇත්තේ ස්වකීය රුක් සෙවන යටට පැමිණියවුන් අල්ලා කෑමට පමණි. මම ඔහු සන්තක භූමියෙහි නොසිට මිරිවැඩි සඟල මත සිටින්නෙමි. එවිට මා උනේ නිදහස්ය.’ ‘පුත, වෙනත් කුමක් මාගෙන් අවශ්‍යද?’ ‘දේවයිනි, ඔබවහන්සේගේ කුඩය ද මට ඕනෑය.’ ‘ඒ කුමටද?’ ‘දේවයිනි, යක්‍ෂයා රුක් සෙවන යට සිටි අය පමණක්, ආහාරයට ගනියි. මම එහිදී සිටිනුයේ රුක් සෙවන යට නොව, කුඩය යටය. එවිට මා ඌට යටත් නැත.’ ‘පුතනුවනි, වෙනත් කුමක් ඔබට අවශ්‍යද?’ ‘දේවයිනි, ඔබේ කඩුව ද මට අවශ්‍යය.’ ‘පුත, නුඹ එයින් කුමක් කරන්නට අදහස් කෙරේද?’ ‘දේවයිනි, අමනුෂ්‍යයෝ වුවත්, ආයුධ අතේ ඇති අයට බිය වෙති. කඩුව ඒ සඳහාය.’ ‘පුත වෙනත් යමක් මාගෙන් අවශ්‍ය වේද?’ ‘එසේය. රජතුමනි, ඔබතුමා වළඳන රන් පාත්‍රය ද, ඊට සරිලන රාජ භෝජනය ද අවශ්‍ය වේ.’ ‘ඒ කුමකටද?’ ‘දේවයිනි, මා වැනි පණ්ඩිත පුරුෂයකුට, රළු අහර පිරවූ මැටි පාත්‍රයක් ගෙන යාම, තරම් නොවේ. ඒ නිසා යැ’යි, බෝසත් තෙමේ උත්තර දුන්නේය. ‘පුත, යහපතැ’යි කී රජතුමා, ඔහු ඉල්ලා සිටි සියලු දේ ඔහුට දී, ඊට අමතරව අත් උදව්කාරයන් කිහිප දෙනෙකුන් සිය කැමැත්තෙන්ම දෙවීය.

ඉනික්බිතිව බෝසත් තෙමේ ‘රජතුමනි, බිය නොවනු මැනවි. මම අද යකා දමනය කොට, ඔබට යහපත සලසා දෙන්නෙමි’යි, රජුට වැඳ උපකරණ ද ගෙන්වාගෙන, එහි ගොස් නුග ගහට නුදුරෙහි මිනිසුන් නවත්වා තබා, තෙමේ ම රන් මිරිවැඩි පැළඳ, කඩුවෙන් ද සන්නද්ධව, සේසත ඉහලාගෙන, රත්රන් පාත්‍රය රාජ භෝජනයෙන් පුරවාගෙන, නුග ගස වෙත තනිව ම ගියේය. මගබලා සිටි යක්‍ෂයා බෝසතුන් දැක, ‘මේ පුරුෂයා එසේ මෙසේ අයකු නොවන බව පෙනේ. අන් දවස්වල ආහාර ගෙනෙන්නන් පැමිණෙන අයුරින් නොව, ඊට හාත්පසින්ම අමුතුම ස්වභාවයකින්, මොහු මෙසේ පැමිණෙන්නේ කුමණ කරුණක් නිසාදැ’යි, යක්‍ෂයා කල්පනා කරන්නට පටන් ගත්තේය. ඒ අතර ගස සමීපයට පැමිණි බෝසත් තෙමේ ගසේ ඡායාව සමීපයෙහි රන් පාත්‍රය තබා, කඩුව අතට ගෙන, එහි තුඩෙන් බත් පාත්‍රය ගස් සෙවන යටට තල්ලු කොට, ඡායාව කෙළවරෙහි සිට මෙසේ කීවේය.

රාජා තෙ භත්තං පාහෙසි සුචිමංසූපසෙ වනං, මඛාදෙවස්මිං අධිවත්‍ථෙ එහි නික්ඛමථ භුඤ්ජස්සූති

මෙහි ‘පාහෙසි’ යනු ‘එවීය’ යන අර්ථයි. ‘මඛාදෙවස්මිං අධිවත්‍ථෙ’ යනු ‘මඛාදේව’ යැයි නුග ගසට කියනු ලැබේ. එහි අධිගෘහිත යක්‍ෂයාට එසේ අමතයි, යන අර්ථයි.

මේ ප්‍රකාශය අසා සිටි යකා ‘මේ පුරුෂයා රවටා ඡායාව යටට කෙසේ හෝ ගෙන්වාගෙන, ඉන්පසු මම ඔහු කා දමන්නෙමි’යි සිතා මෙසේ පැවසීය.

2. මානවකය, මසවුලු සහිත භෝජනය ගෙන, ඔතැනින් මෙහාට එව, මානවකය, ඔබ ද (ඔබ ගෙනා) භෝජනය ද යන දෙකම, මට අහර පිණිස වන්නේය.

මෙහි ‘භික්ඛං’ යනු ‘මට නිතර ලැබෙන භෝජනය’යි, යන අර්ථයි. ‘සූපිතං’ යනු ‘ව්‍යඤ්ජන සහිත’ යන අර්ථයි.

බෝසත් තෙමේ ඊට මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය.

3. මරණ බිය ඇති මිනිස්සු, තට ආහාර නොගෙනෙන්නාහ. යක්‍ෂය, තෝ සුලු දෙයක් නිසා, විශාල දෙයක් අත් හරින්නෙකි.

4. යක්‍ෂය, තට රසයෙන් යුතු ප්‍රණීත වූ ද, පිරිසිදු වූ ද නිත්‍ය භික්‍ෂාව (ආහාරය) ලැබෙන්නේය. මා මරා කෑ කල්හි, තට ආහාර ගෙනෙන මිනිසෙක් මේ රටෙහි අතිශයින් ම හිඟ වන්නේය.

මෙහි ‘ථුල්ලමත්‍ථං’ යනු ‘සුලු දෙයක් වෙනුවෙන් මහත් වූ දෙයක්, අත් හරින්නෙහි යැ’යි දක්වයි’ යන අර්ථයි. ‘නාහරිස්සන්ති’ යනු ‘මෙතැන් පටන් මරණ බිය ඇති වී ආහාර නොගෙනෙන්නාය. තවද මැලවුණු අතු ඇති ගසක් මෙන් නිරාහාරයෙන් දුර්වල වන්නෙහිය’ යන අර්ථයි. ‘ලද්ධායං’ යනු ‘ලැබෙන දේ’ යන අර්ථයි. මින් කියන ලද්දේ මෙයයි. එනම්, යහලු යක්‍ෂය, මම අද යමක් ගෙනාවෙම්ද? උතුම් රසයෙන් යුතු ප්‍රණීත වූ ද, පිරිසිදු වූ ද, තාගේ ඒ නිත්‍ය වූ ආහාරය දිනපතා ලැබෙන අයුරින් ලැබෙන්නේය’ යන අර්ථයි. ‘ආහරියො’ යනු ‘ගෙනෙන්නාය’ යන අර්ථයි. අනතුරුව සුතනු යකාට මෙසේ කීවේය. ‘යක්‍ෂය, ඉදින් නුඹ මේ ආහාර ගෙන ආ මා කන්නෙහිද? එසේ නුඹ මා කෑ කල්හි, තට කෑම ගෙනෙන වෙනත් නරයකු මේ රටින්, සොයාගත නොහැකි වන්නේය. මක් නිසාද යත්? මේ බරණැස් නුවර මා වැනි අන් නුවණැති මිනිසකු නැති බැවිනි. නුඹ මා කෑ කල්හි, ‘සුතනු ද යකා විසින් කන ලදි, අන් අය ගැන කවර කථා දැ’යි, රජතුමා ලජ්ජාවට පත් වන්නේය. මෙසේ ආහාර ගෙනෙන්නකු සොයා ගැනීමට ඉන්පසු නොහැකි වන්නේය. ඊළඟට එතැන් සිට තට ආහාර දුර්ලභ වන්නේය. අපේ රජු ද තට අල්ලා ගැනීමට නොහැකි වන්නේය. මක්නිසාද? තගේ ගස යට, ඔහු නැති බැවිනි. ඉදින් නුඹ මේ බත අනුභව කොට මා මුදා හරින්නෙහි නම්, මම රජුට කියා තට නිබඳවම ආහාර එවන්නෙමි. එසේ නැතිනම්, තට කන්නට වන්නේ මේ ගෙනා බත් පාත්‍රය පමණකි. මම තට මා ආහාර කොට ගන්නට ඉඩ නො තබමි. කුමක් නිසාද? මම තට අයත් භූමි ප්‍රදේශයෙහි නොසිටිමි. මම මිරිවැඩි සඟල මත සිටිමි. තට අයත් වෘක්‍ෂයේ සෙවනද මම නො ලබමි. මා සිටින්නේ මේ සේසත යටය. යම් විදියකින් තෝ මා සමග විරුද්ධ වන්නෙහි නම්, මේ කඩුවෙන් තා දෙකට කපන්නෙමි. මම අද මේ සඳහාම සූදානම් වී පැමිණියෙමි’යි කියා යකාට තර්ජනය කෙළේය. මඳ වේලාවක් කල්පනා කළ යක්‍ෂයා ‘මේ මානවකයා සුදුස්සක් ම කියන බව පෙනේ.

එබැවින් ඊට කැමති වන එක, වඩාත් නුවණට හුරු යැ’යි ප්‍රසන්න වූ සිත් ඇතිව, මෙසේ පැවසීය.

5. සුතනු මානවකය, ඔබ කියන දෑ, මට යහපත පිණිස පවතී. මගේ අනුමැතිය ලැබූ, ඔබ සුවසේ පිටත්ව ගොස්, මෑණියන් දකින්න.

6. මානවකය, කඩුව ද, කුඩය ද, පාත්‍රය ද අරගෙනම යන්න. ඔබේ මව සුව සේ ඔබ දකීවා! ඔබ ද සුවසේ, ඔබේ මව දකින්න.

මෙහි ‘සුතනො’ යනුවෙන් බෝසතුන් අමතයි. ‘යථා භාසසි’ යනු ‘ඔබ යමක් කියයිද? ඒ ඔබ කී දෙය අර්ථවත්ය. එය මට ම යහපත පිණිස, මගේ ම දියුණුව පිණිස පවතී’ යන අර්ථයි.

යකාගේ කථාව ඇසූ බෝසත් තෙමේ ‘මගේ කටයුත්ත දැන් අවසන්ය. මා විසින් යකා දමනය කරන ලදි. මම අද බොහෝ ධනයද ලැබුවෙමි. රජුගේ උවමනාව ද ඉටු කෙළෙමි. මාගේ බලාපොරොත්තු ද ඉටු වී යැ’යි සතුටු සිතින් යුක්තව, යකාට පින් අනුමෝදන් කරමින්, මේ අවසාන ගාථාව කීවේය.

7. යක්‍ෂය, රජු කී දේ ද, කෙළෙමි. මට ධනය ද ලැබුණි. ඒ නිසා ඔබත් ඔබේ නෑසියන් සමග සුවපත් වේවා!

බෝසත් තෙමේ මෙසේ කියා, යකා අමතා, ‘මිතුර, නුඹ පෙර අකුසල කර්ම කොට, කර්කශ, පරුෂ, අනුන්ගේ ලේ-මස් බුදින යකෙක්ව ඉපදුනේය. එබැවින් මෙතැන් පටන් පරපණ නැසීම් ආදිය නොකරව’යි දේශනා කොට, යකාට තවදුරටත් ශීලයෙහි ආනිසංස හා දුසිල් බැව්හි ආදීනව කියාදී, ඔහු පන්සිල්හි පිහිටුවා, ‘යක්‍ෂය, මේ කැලයේ වාසය කිරීමෙන් තට කවර ප්‍රයෝජනයක්ද? එබැවින් මා සමග එව, මම තට හිඳීමට නුවර දොරටුව සමීපයෙහි දෙවොලක් කොට, උසස් දන් ලැබීමට මාර්ගය සලසා දෙන්නෙමැ’යි කියා, යකුත් සමග කැලයෙන් නික්ම අවුත්, කඩුව ආදී වූ තමා ළඟ තිබූ උපකරණ යකුටම දී, බරණැසට කැඳවා ගෙන ගියේය. මේ අතර ‘සුතනු මානවකයා යකකු රැගෙන පැමිණියේ යැ’යි, රජුට ආරංචි විය. රජතුමා ඇමති ගණයා පිරිවරා බෝසතුන්ගේ පෙරමගට ගොස්, නුවර වාසල් දොරටුව සමීපයෙහි දී ඔවුන් මුණගැසී, යක්‍ෂයාට එහි නවාතැන් සකසා දී, දිනපතා උසස් ආහාර යකුට ලැබෙන්නට පිළියෙල කොට, බෝසතුන් සමග නුවරට පැමිණියේය. එහිදී අණබෙර ලවා, නුවරුන් රජවාසල වෙත කැඳවූ රජතුමා, ඔවුන් ඉදිරියෙහි බෝසතුන්ගේ ගුණ වර්ණනා කොට, ඔහුට සේනාපති තනතුරක් ද දුන්නේය. අනතුරුව බෝසතුන්ගේ අවවාදයෙහි පිහිටි රජතුමා, දානාදී වූ බොහෝ පින් රැස් කරමින් ජීවත්ව සිට, පසු කලෙක මියගොස් දෙව්ලොව උපන්නේය.

බුදුරජාණන් වහන්සේ මේ ධර්මදේශනාව ගෙනහැර දක්වා, සත්‍යය ප්‍රකාශකොට, ජාතකය නිමවා වදාළ සේක. දේශනාව අවසානයේදී, මාතුපෝසක භික්‍ෂුව සෝවාන් ඵලයෙහි පිහිටියේය. එදා යක්‍ෂයා නම් අංගුලිමාල තෙරණුවෝය. රජතුමා නම්, ආනන්ද තෙරණුවෝය. මානවකයා වූ කලී, ‘මම ම යැ’යි, බුදුරජාණන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ දක්වා වදාළ සේක.