නිගමනකථා අට‍්ඨකථා

මහා, මධ්‍යම, චූලයැයි නම් වශයෙන් මෙහි පිළිවෙලින් වර්ග ත්‍රයයෙක් යූ.සේයි.

වර්ගයක් පාසා කියන ලද, යම් ඒ දහයක් බැගින් වූ කථාවෝ වේද? මෙ එම කථාවන්හි පිළිවෙලින් දක්වන ඇමුණුම්ය. (පටුනය)

ඤාණ, දිට්ඨි, ආනාපාන, ඉන්‍ද්‍රිය, පස්වන විමෝක්‍ෂයද, ගති, කර්ම, විපර්යාස, මාර්ග, මණ්ඩයැයි මහා වර්ගයෙහි දහයකි.

යුගනන්‍ධ, සත්‍ය, බොධ්‍යංග, මෛත්‍රී, පස්වන විරාගයද, ප්‍රතිසම්භිදා, ධර්මචක්‍ර, ලෝකෝත්තර, බල ශූන්‍යතා යැයි මධ්‍යම වර්ගයෙහි දහයකි.

ප්‍රඥා, සෘද්ධි, අභිසමය, පස්වන විරාගයද ප්‍රාතිහාර්යය, සමසීසී, සතිපට්ඨාන, විදර්ශනා මාතෘකා වශයෙන් දහයකි.

බුදුපුත්නට අධිපති වූ, ජනහිත සුවයෙහි ඇලුණු, ස්ථිර ගුණයෙහි පිහිටි තෙරුන් විසින් යම් ඒ ප්‍රතිසම්භිදා මාර්ගයක් කියන ලද්දේද?

මවිසින් අරඹන ලද එහි අර්ථ වර්ණනාව යම් පූර්ව අර්ථ කථා ක්‍රමයක් වේද? එයද එසේම යෝග්‍යතාවයද, ඇසිරිකොට අවසානයට එළැඹියේය.

නොයෙක් යහපත් ගුණ යුත්, මන්ත්‍රී ගුණ යුත් යම් ඒ උත්තර මන්ත්‍රීවරයෙක් ශ්‍රද්ධායෙන් මහා විහාරයෙහි, පිරිවෙන් ශාලාවක් කරවන ලද්දේද?

එම ශාලාවෙහි වසන තෙරුන් විසින් මහා යන විශේෂ නාමයෙන් යුත්, මුගලන් රජුගේ ච්‍යුතියෙන් තෙවන වර්ෂයෙහි මෙය සමාප්ත කරන ලදි.

ථෙරවාද ප්‍රදීපායමාන තෙරවරුන්ගේ සමයට අනුලොම් වන සේ මෙන්ම, ලෝවැස්සාගේ යහපත යම්සේ හටගනිත්ද? එසේ මෙම අට්ඨකථාව නිමාවට ගියේය.

ධර්මයට අනුලොම්ව, ආත්මාර්ථ පරාර්ථ ඉටු කෙරෙමින් එසේම, සියලු සත්ත්වයින්ගේ අදහස් සම්පූර්ණ වෙත්වා.

ගණිතයෙහි දක්‍ෂයින් විසින් මෙම සද්ධර්ම ප්‍රකාශනී අටුවායෙහි බණවර පණස් අටක් ගණන් කරන ලදැයි දතයුතුය.

මෙහි අනුස්ට්‍රෂ් ඡන්‍දස් බන්‍ධනයෙන් ගණිනු ලබන කල්හි දාහතර දහස් පන්සියයක් ප්‍රමාණ ගාථා වේ.

ශාසනයෙහි චිරස්ථිතිය හා ලෝවැස්සාගේ යහපත උදෙසාද, සාදරයෙන් මවිසින් මෙය රචනා කිරීමෙන් අනල්ප වූ මහත් පිනකට සම්ප්‍රාප්ත වීද,

එම පුණ්‍ය මහිමයෙන්, ලෝවැස්සා, දශබලධාරීන් වහන්සේගේ සද්ධර්ම රසායනය පරිභෝගකොට, සැනසිලිදායකව නිර්මල නිවන් සැපතට පැමිණේවා.