3. නන්‍දකපෙතවත්‍ථුවණ‍්ණනා අට‍්ඨකථා

3. නන්දක පෙතවස්තු වර්ණනාව

“රාජා පිඞ්ගලකො නාම” ආදී වූ මෙය නන්දක ප්‍රේත වස්තුවයි. එහි උත්පත්ති කථාව කවරේද යත්. ශාස්තෲන් වහන්සේ පිරිනිවන් පා වසර දෙසීයක් ගතවීමෙන් පසුව, සුරට්ඨ දේශයේ පිඞ්ගල නම් රජකෙනෙක් විසීය. ඔහුගේ සේනාපතියා නන්දක නම් විය. හේ මිථ්‍යා දෘෂ්ටි ගත්තෙකි. විපරීත අදහස් ඇත්තේය. දුන් දෙයෙහි විපාක නැත ආදී වශයෙන් මිථ්‍යා අදහස් ගෙන හැසිරුණේය. ඔහුගේ දුව උත්තරා නම් උපාසිකාව සුදුසු කුලයකට විවාහ කර දෙන ලද්දේ විය. නන්දක සේනාපතියා කළුරිය කොට වින්ධ්‍යා පර්වතයේ මහත් විශාල වූ නුග ගසෙක ද්වේමාතික ප්‍රේතයකු වී උපන්නේය. එම සේනාපතියා කළුරිය කළ කල්හි ඔහුගේ දුව උත්තරා තොමෝ සිහිල් සුවඳ ජලයෙන් පිර වූ වතුර කළයක් ද කොමු පිටියෙන් තනන ලද වර්ණයෙන් හා සුවඳින් යුක්ත වූ කැවුම් වලින් පිරුණු නෑඹිලියක් ද එක්තරා රහතන් වහන්සේ නමකට පුද දී, මේ දක්ෂිණාවගේ කුසල් මගේ පියා අනුමෝදන් වේවායි උදෙසීය. එම දානය දීමෙන් දිව්‍යමය වූ පැන් ද අපමණ වූ දිව බොජුන් ද, ඒ ප්‍රේතයාට පහළ විය. ඒ දැක හේ මෙසේ සිතීය. මා විසින් දුන් දෙයෙහි විපාක නැතැයි දෘෂ්ටි ගෙන, එම දෘෂ්ටියෙන් මහ ජනයා ද දෘෂ්ටි ගන්වන ලදී. ඒ මගින් මා විසින් පව් කරන ලද්දෙමි. දැන් පිඞ්ගල නම් රජු ධර්මාශෝක රජුට උපස්ථාන කොට නැවත මේ මගින් ආපසු යන්නේය. ඒකාන්තයෙන් මම ඔහුගේ නාස්තික දෘෂ්ටිය දුරලන්නෙමි කියා සිතීය. වැඩිකල් නොගොස්ම පිඞ්ගල රජු ධර්මාශෝක රජුට උවැටන් කොට නැවත ආපසු ඒමට මගට පිළිපන්නේය.

ඉක්බිති (ඔහු) ප්‍රේතයා තමන් වසන තැනට අභිමුඛව ඒ මග මැවීය. රජු මධ්‍යාහ්න කාලයේ ඒ මගින් යයි. ඔහු ගමන් ගන්නා මග ඉදිරියෙන් මග පෙනේ, ඉක්ම වූ මග අතුරුදහන් වෙයි. සියල්ලට පසුව යන පුරුෂයා මග අතුරුදන් වූවා දැක බියට පත් වූයේ මහත් සේ කෑ ගසමින් දුවගොස් රජුට කීයේය. ඒ අසා රජු බියට පත් වූයේ කළ කරුණු සිත් ඇතිව, ඇතු පිට සිටම සතර දිසා බලන්නේ, ප්‍රේතයා වසන නුගරුක දැක සිව්රඟ සෙනඟ සමග ඒ නුගරුක වෙත ගියේය. ක්‍රමයෙන් රජු නුගරුක මුලට පැමිණියේ සර්වාභරණයෙන් සැරසුණු ප්‍රේතයා රජු වෙතට පැමිණ, පිළිසදර කතා කොට කැවුම් ද වතුර ද දුන්නේය. පිරිවර සහිත රජු දිය නා කැවුම් කා වතුර බී සන්සිඳුණු ගමන් විඩාව ඇත්තේ, නුඹ දෙවියෙක් ද, ගන්ධර්වයෙක් දැයි ප්‍රේතයාගෙන් විචාළේය. ප්‍රේතයා ආරම්භයේ පටන් තමන්ගේ සියලු පුවත් කියා රජුගේ මිථ්‍යා දර්ශනයෙන් මුදවා ශරණයෙහි ද ශීලයෙහි ද පිහිටුවීය. එහි අර්ථය විස්තර කරනු සඳහා සඞ්ගීති කාරකයෝ මේ ගාථා දැක්වූහ.

සුරට්ඨ දේශයට අධිපති වූ, පිඞ්ගල නම් රජෙක් වූයේය. ඔහු මෞර්ය ධර්මාශෝක රජුන්ට උපස්ථානයට ගොස් නැවත සුරට්ඨ දේශය බලා ආපසු ආයේය.

රජු ඌෂ්ණත්වයෙන් යුතු මධ්‍යාහ්න කාලයෙහි මහ මගට පිළිපන්නේ ප්‍රේතයා විසින් නිමාවට පත්කළ මාර්ගයක් වූ, මොළොක් බිම ඇති, සිත්කළු වූ මහා මාර්ගය දුටුවේය.

රජතෙම රියැදුරු ඇමතුවේය,

රියැදුරු, මේ මාර්ගය සිත්කළුය, උවදුරු නැත්තේය. සුවපත් බව ඇත්තේය. උවදුරු රහිතය. රියැදුර මේ මගින් යව, මේ මගින් සුරට්ඨ දේශයට සමීප වෙමු.

සුරට්ඨාධිපති වූ රජතෙම සිව්රඟ සෙනඟ පිරිවරා ඒ මගින් ගියේය. බියට පත් වූ යම් පුරුෂයෙක් සුරට්ඨ දේශයේ රජුට මෙසේ කීයේය.

බිය ජනක වූ, ලොමු දැහැගන්වන්නා වූ, නපුරු මගකට අපි පිළිපන්නෝ වෙමු. ඉදිරියෙහි පාර අපට පෙනේ, අප විසින් පසු කරන්නා වූ මග අපට නොපෙනේ.

නිරිසතුන්ගේ සමීපයෙහි වූ නපුරු මගකට අපි සේන්දු වූයෙමු. අමනුෂ්‍යයන් පිළිබඳ දුගඳ හමයි. දරුණු වූ ශබ්ද ඇසේ.

කළකරුණු සිත් ඇති සුරාශ්ට්‍ර රජු රියැදුරාට මෙසේ කීයේය. බියජනක වූ, ලොමු දැහැ ගන්වන්නා වූ, නපුරු මගකට අප සේන්දු වූයෙමු. ඉදිරියේ යන මග අපට පෙනේ. අප පසු කරන මග නො දක්නේය.

නිරිසතුන්ගේ සමීපයෙහි වූ, නපුරු මගකට අපි සේන්දු වූයෙමු. අමනුෂ්‍ය ගඳ හාත්පසින් මයි. දරුණු වූ ශබ්ද ඇසේ.

ඇතු පිටට නැගී සිව් දිසා බලන්නේ, නීලාකාසය හා සමාන වූ, වැහි වළාකුලක ශ්‍රීයාව පාන්නා වූ, සිත්කළු වූ, සෙවණ සහිත වූ, පොළවට මුල් එල්ලෙන්නා වූ නුග රුක දුටුවේය. නිල් අහස හා සමාන වූ, වැසි වළාවක ශ්‍රියාව දක්වන්නා වූ, (ගසක් පෙනේ යයි)

රියැදුරා අමතා රජු කීයේය. නිල් අහස හා සමානව කළු වළාවක් මෙන් වූ සෙවණ සහිත වූ පාදපයන්ගෙන් යුත්,

එය නුග ගසක් වේ. නිල්වන් වූ මේකුළක් හා සමාන වූ, යම් නුග ගසක් දිස්වේ ද? සුරාට්ඨයේ රජු ඒ වෘක්ෂය දෙසට ගියේය.

ඇතු පිටට නැගී රජු ඒ නුගරුක වෙත එළඹියේය. ඇමතිවරුන් ද පිරිවර ද සමග වූ මහරජු රුක් මුල්හි හුන්නේය. දියෙන් පිරුණා වූ පැන් තලියක් ද, මිහිරි වූ කැවුම් ද එහි විය.

සියලු අබරණින් සැරසුණු දිව්‍ය වර්ණයන්ගෙන් යුත්, එක් පුරුෂයෙක් සුරාශ්ඨ්‍ර රජු වෙත පැමිණ මෙසේ කීයේය.

මහරජ යහපත් ගමනක් වේවා! ඔබගේ පැමිණීම නපුරු ගමනක් නොවේ. රජතුමනි! කැවුම් කා වතුර බොනු මැනැවි.

ඇමති ගණයා ද පිරිවර ද, සහිත වූ රජු කැවුම් කා පැන් බී, සුරාශ්ඨ්‍ර රජු මෙසේ ඇසීය.

ඔබ දෙවියෙක් වෙහි ද, නැතිනම් ගන්ධර්වයෙක් ද? එසේත් නැතිනම් පුරින්ද වූ ශක්‍රයා ද? ඔබ කවුරුදැයි අප නො දන්නේ කෙසේ නම් ඔබ දැනගන්නෙහි ද?

මහරජුනි! මම දෙවියෙක් නොවෙමි. ගන්ධර්වයෙක් ද නොවෙමි. ශක්‍රයා ද නොවෙන්නෙමි. සුරට්ඨ දේශයේ සිට මෙහි පැමිණි මම ප්‍රේතයෙක් වෙමි.

ඔබ පෙර සුරට්ඨ රටෙහි කෙබඳු සිල්වතෙක් වූයේ ද? කවරනම් බ්‍රහ්ම චර්යාවක් ආරක්ෂා කළෙහි ද? ඔබේ කුමන ආචාර ධර්මයක් හේතු කොට ගෙන මෙසේ මහානුභාව සම්පන්න වී ද?

සතුරන් දමනය කරන්නා වූ රට වඩන මහරජතුමනි! ඔබ වහන්සේ ද, ඇමති පිරිස ද, පරිවාර ජනයෝ ද, පුරෝහිත බමුණා ද, මෙය අසත්වා

දේවයන් වහන්ස! සුරට්ඨ රටෙහි සිටි මම පාපී චේතනා ඇති, මිථ්‍යාදෘෂ්ටි වූ, දුශ්ශීල වූ තද මසුරෙක් වූ, ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ට පරිභව කළා වූ පාපකාරී පුරුෂයෙක් වීමි.

මම දන් දෙන්නා වූ අයට ද, අනුන්ට උපකාර කරන අයට ද, අනතුරු කරන්නෙක් වීමි. දන් දෙන්නා වූ බොහෝ ජනයා එයින් වැළැක්වීමි.

දානයාගේ මතු විපාක නැතැයි ද, ශීලයෙන් සංයමයෙන් ඵල විපාක නැතැයි ද, නොදැමුණු අය දමනය කරන්නෙක් ආචාර්යවරයෙක් නැතැයි ද මම විශ්වාස කළෙමි.

සත්ත්වයෝ එක සමාන වෙති. ජ්‍යෙෂ්ඨයෙක් වැඩිහිටියෙක් නැත. වැඩිහිටියන් පිදීමෙන් ප්‍රතිඵලයක් නැත. බලයක් හෝ වීර්යයක් නැත. උට්ඨාන වීර්ය පුරුෂ පරාක්‍රමයක් ද නැත්තේය.

දාන ඵල විපාකයක් නැත. මිනිස්සු දුක් සැප ආදිය ස්වභාවධර්මයේ උපත් වසයෙන් ලබයි.

මව්පිය කෙනෙක් සහෝදර සහෝදරියෝ නැත. මෙලොවින් මතු පරලොවක් නැත. මහා දානයක් හෝ දුරසිට එළවන සත්කාරය නැත. මනාකොට තබන ලද්දක් ද නොපෙනේ.

යමෙක් පුරුෂයෙකු නසන්නේ ද? අනිකකුගේ හිස සිඳින්නේ ද? එයින් කිසිදු විපාකයක් ඝාතකයාට සිදු නොවේ. කිසි පුද්ගලයෙක් කිසිවෙකු නොනසයි. සප්ත කායයන්ගේ සිදුරු අතරෙහි ඇතුල් වෙයි.

සත්ත්වයන්ගේ ජීවය බිඳලිය නොහැකිය. ඒ ජීවය (නිත්‍ය ස්වභාව හෙයින්) ගුළියක් මෙන් වේ.(ජීවයෝ ද ශරීරයෝ ද නිත්‍ය ස්වභාව වෙත්)

යම් සේ නූල් ගුළියක් දිග හැරීම් වශයෙන් (වෙළුම් හැරී) දැමූ කල්හි එය ලිහී යා ද එසේම ජීවය ද ලිහිල් වී පලා යයි.

මේ ගමින් නික්මී අනික් ගමකට යයි ද? එසේම ජීවය ද අනිත් ශරීරයකට ඇතුල් වේ.

යම්සේ ගෙයින් නික්මී අනෙක් ගෙයකට ඇතුල් වන පුද්ගලයකු මෙන් ජීවය ද අනික් ශරීරයකට ඇතුල් වෙයි.

යම් බාලයෙක් හෝ පණ්ඩිතයෙක් හෝ වේවා! ඔව්හු මහා කල්පයක්, අසූහාර ලක්ෂයක් වැනි කාලයක් සසරෙහි ඔබ මොබ සැරි සරා අවසානයේ දුක් කෙළවර කරති. (කුශලා කුශල කර්මයෝ අනවශ්‍යයහ)

සත්ත්වයන්ගේ සැප දුක් දෙක, ඉහත සඳහන් කාල පරිච්ඡේදයන්හි විඳින ලද පමණය. සත්ත්වයෝ අතිශයින් මුලාවට පත්ව හැසිරෙති ජින භූමියෙහි සිටියෙක් පමණක් සියල්ල දනී.

මම පෙර ආත්මයෙහි මෙබදු දෘෂ්ටි ඇත්තෙක් වූයෙමි. අතිශයින් මුළාවූයේ මෝහයෙන් වැසුනේ, මිසදිටු අදහස් ඇත්තේ, සිල් නැත්තේ, තද මසුරු වූයේ හා අනුන්ට පරිභව කරන්නෙක් ද වූයෙමි.

මෙතැන් සිට සයමසක් මත්තෙහි මගේ කළුරිය කිරීම සිදුවන්නේය. ඉතාම තියුණු වූ දරුණු වූ කටුක වූ නිරයට ඒකාන්තයෙන්ම මා වැටෙන්නේය.

එහි කොන් සතරක් ඇත්තේය. දොරටු සතරක් ඇත්තේය. සම්පුර්ණ පරිමාව කොටස් කර බෙදා ඇත්තේය. යකඩ පවුරකින් පිට කරන ලද එය යකඩ පියනකින් වසා ඇත්තේය.

ඒ අවීචි මහා නරකයේ යකඩමය වූ භූමියේ නිතර ගිනි දැල්වලින් දිලිසේ. යොදුන් සියයක් හාත්පස හැමතැන ගිනිදැල් පිරී පවතී. පැතිරි යයි.

මහරජ! අවුරුදු ලක්ෂයක් ඉකුත් වූ විට එතැනින් ශබ්දයක් ඇසේ. එහි ආයුෂ කාලය සියයක් කොටස් වූ අවුරුදු කෝටියක් වේ.

යම් සත්ත්වයෙක් හවුරුදු කෝටියක් මුළුල්ලෙහි නරකයෙහි පැසෙත් ද? ඔව්හු මිථ්‍යාදෘෂ්ටිකයෝ ද, දුශ්ශීලයෝ ද, ආර්යෝපවාද කළෝ ද වෙති.

එහෙයින් මම ඒ නරකාදියේ බොහෝ කලක් කටුක දුක් වේදනා විඳින්නෙමි. ඒ මා විසින් කරන ලද කර්මයාගේ විපාකයි. මා විසින්ම එය විඳිය යුතු නිසා මම බොහෝ ශෝක කරමි.

සතුරන් නසන්නා වූ, රට වඩන්නා වූ මහරජතුමනි! අසනු මැනැවි, යහපතක්ම වේවා! මාගේ උත්තරා නම් දියණි තොමෝ.

යහපත් වූ කුශල කර්ම කරයි. නිත්‍ය පන්සිල්හි ද, උපෝසථ ශීලයෙහි ද යෙදුණී වෙයි. දාන සංවිභාග ඇති ඕ හික්මුණු තැනැත්තියක් ද වේ. පහකළ මසුරු මළ ඇත්තා වූ ඇය,

අන් කුලයක යෙහෙළියක් වුවත් ශික්ෂා පද කඩ නොකරණ සුලු ශ්‍රීමත් ශාක්‍යමුනී වූ බුදුරජාණන්ගේ උපාසිකාවක් වේ.

යට හෙළන ලද ඇස් ඇත්තී, සිහි ඇති, රකින ලද ඉඳුරන් ඇති, මනාව භික්මුණු සීල සම්පන්න වූ, භික්ෂුවක් ගමට පිඬු පිණිස වැඩම වූ වේලේ.

මහරජ ඔබට වැඩක්ම වේවා! ගෙපිළිවෙළින් වසමින් ඒ ගෙට වැඩියේය. උත්තරා ඒ භික්ෂුව දුටුවාය.

ඕ තොමෝ පැන් පිරවූ පැන් බඳුනක් ද, විසිතුරු වූ කැවුම් ද ඒ භික්ෂුවට පූජාකොට, කළුරිය කළ මගේ පියාට මේ පින් ලැබේවායි පින් පැමිණ වූවාය.

ඒ පින් දීමට අනතුරුව එවේලේම එහි විපාක මට උපන්නේය. වෛශ්‍රවණ මහරජු මෙන් සියළු කාම සම්පත්තියෙන් මම සමෘද්ධ වූවෙමි.

සතුරන් නසා රට වඩන්නා වූ මහරජ තුමනි! මෙය අසනු මැනවි. දෙවියන් සහිත ලෝවැස්සන්ට වඩා බුදුන් වහන්සේ අග්‍ර යයි කියන ලදී. මහරජුනි! අඹු දරුවන් සහිතව ඒ බුදුන් සරණ යනු.

ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයෙන් පොහොසත් වූ අමෘත පද වූ දහම් සරණයෙහි අඹු දරුවන් සමග පිහිටනු මැනැව.

සතර මාර්ගයන්ට පැමිණියා වූ ද, සතර ඵලයන්ට පැමිනියා වූ ද? මේ සඞ්ඝයා ඍජුපටිපන්න වූයේය. ප්‍රඥාවෙන් ශීලසංවරයෙන් යුක්ත වූයේය. මහරජ, අඹු දරුවන් සමග ඒ සඞ්ඝයා සරණ යව.

වහාම ප්‍රාණඝාතයෙන් වළකිනු මැනැවි. ලෝකයෙහි අයිතිකරුවන් විසින් නුදුන් දෙයක් නො ගතයුතුමය. මද්‍යපානය නොකරව, බොරු නොකියව, තමන්ගේ භාර්යාවගෙන්ම සතුටට පත්වෙව!

යක්ෂය! ඔබ මට වැඩි කැමැත්තෙහිය. පින්වත් දෙවිය මට හිතවත්ය. නුඹගේ වචනය කරම්, ඔබ මගේ ආචාර්යවරයා වෙහිය.

මම බුදුන් සරණ යෙමි, බුදුන්ගේ අනුත්තර වූ ධර්මය ද ශ්‍රාවක සංඝයා ද පිහිට කොට පවතිමි.

වහාම ප්‍රාණඝාතයෙන් වෙන්වෙමි. නුදුන් දෙයක් නො ගනිමි. මත් පැනින් දුරුවෙමි. බොරු නො කියමි. මගේ බිරිඳගෙන්ම සතුටට පත්වෙමි.

ළාමක වූ මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය සුළඟේ පා කර හරිමි. සැඩ දිය පහර ඇති නදියෙහි පාකර හරිමි, බුදුන්ගේ සසුනෙහි ඇලුණේ වෙමි.

සුරට්ඨාධිපති වූ රජු මෙය කියා ළාමක වූ මිථ්‍යා දර්ශනයෙන් වැළකී බුදුන්ට නමස්කාර කොට පෙර දිග බලා රාජ රථයට නැංගේය.

එහි රාජා පිඞ්ගලකො නාම සුරට්ඨානං අධිපති අහු - යනු පිඟුවන් වූ ඇස් ඇති බැවින් පිඞ්ගල නමින් ප්‍රකට විය. සෞරාෂ්ඨ දේශයට ඊශ්වර වූ බැවින් අධිපති වූ බැවින් රජු නම් විය. මොරියානං - යනු මෞර්ය රජු ධර්මාශෝක රජු සඳහා කියයි. සුරට්ඨ පුනරාගමා යනු සුරට්ඨ දේශයට එන්නා වූ මගට පසුව ආයේය. පඞ්කං - යනු මෘදු භූමිය වණ්ණනා පථං - යනු ප්‍රේතයා විසින් මවන ලද පහසු වූ මාර්ගය,

ඛෙමො - යනු බිය නැති - සොවත්‍ථිකො - යනු සැප පහසු බව උසුලන්නා වූ, සිවො - යනු උවදුරු නැති, සුරට්ඨානං සන්තිකෙ ඉතො - යනු මේ මාර්ගයෙහි යන්නා වූ මා විසින් සුරට්ඨ රටට ළගාවේම යයි.

සොරට්ඨො - යනු සුරට්ඨ දේශයට අධිපති, උබ්බිග්ගරූපො යනු තැතිගත් ස්වභාව ඇති, හිංසනං යනු භය උපදවන, ලොම හංසනං යනු බියට පත් වූ විට ලොම් කෙලින් වීම,

යම පුරිසානං සන්තිකෙ - යනු ප්‍රේතයන් වසයෙහි පවත්නෙමු. අමානුසො වායතිගන්‍ධො - යනු ප්‍රේතයන්ගේ ශරීර දුර්ගන්ධය ගහනය වේ. හමයි. ඝොඝො සුයති දාරුණෙ යනු ප්‍රත්‍යෙක වූ නිරයෙහි කාර්යය කරන්නා වූ සත්ත්වයන්ගේ රුදුරු වූ ශබ්ද ඇසේ.

පාදපං යනු පා සමාන වූ මුල්වලින් දිය බොන්නා වූ යන අදහසින් ලත් නම් ඇති විශාල වෘක්ෂ, ඡායා සම්පන්නං - යනු සෙවණැල්ල සහිත වූ නීලබ්හවණ්ණ සදිසං - යනු පැහැයෙන් නිල් මේකුළක් බඳු - මෙඝවණ්ණ සිරිනිහං - යනු කළු වළාවක් සමානව දික්වෙන්නා වූ

පූරං පානීයස්ස කරකං - යනු පැනින් පිරුණා වූ දිය බඳුනක්, පුවෙ - යනු කඩා කෑ යුතු විතෙත - යනු රස හඳුනන ජනයන් විසින් මිහිරි වශයෙන් හඟින දේ ඒ ඒ තැන්වල භාජනවල පුරවා තබන ලද කැවුම් දුටුවේය.

අථො තෙ අදුරාගතං යනු මෙහි අථ යනු නිපාතයක් පමණි. අවිධාරණර්ථයෙහි, මහරජ ඔබ ආ ගමන අසුභ ගමනක් නොවේ. යහපත් ගමනකි. මා විසින් පිළිගන්නා ලද ගමනකි. අරින්‍දම යන සතුරන් මඩින සුළු

අමච්චා පාරිසජ්ජා - යනු ඇමතිවරු ද පිරිවර ද ඔබගේ පුරෝහිත බමුණෝ ද මේ වචන අසාවා යන යෝජනායි.

සුරට්ඨස්මා අහං - යනු මමත් සුරට්ඨ දේශයෙන් දෙව යනු රජුට ඇමතීමයි. මිච්ඡාදිට්ඨි යනු නාස්තික දෘෂ්ටිය හා විපරීත දර්ශන ඇති, දුස්සීලො - යනු සිල් නැති, කදරියා - යන තද මසුරුබව, පරිභාසතො යනු ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ට ආක්‍රෝශ කළේ.

වාරයිස්සං - යනු වැළැක්වීම්, අන්නරායකරො අහං - යනු මම දන් දෙන්නා වූ ද උපකාර කරන්නා වූ ද අයට අන්තරාය කරවීමි. වැළැක්වීමි. නැවැත්වීමි. අනුන් විසින් දෙනු ලබන්නා වූ දානමය පින්කම්, බොහෝ ජනයා වෙතින් බොහෝ වාරයක් මම නැවැත්වීමි.

විපාකො නත්‍ථි දානස්ස - යනු දන් දීමේ විපාක නැත ආදී විපරීතාකාර දර්ශන. එහි දන් දීමෙන් ඇති වන්නා වූ ඵලයක් විපාකයක් නැතැයි දන්දීම නැවැත්වීම වැළැක්වීමි. සංයමස්ස කුතො ඵලං - සිල් රැකීමෙන් කවර නම් ප්‍රතිඵලයක් ද විපාකයක් ද, මේ සියල්ලෙන් කිසිදු ඵල විපාකයක් නැතැයි යන අදහසයි. [missing trans] එහෙයින් කියන ලදී - අදන්නං දමෙස්සතී

සමතුල්‍යානි භුත්ති යනු මේ සත්ත්වයෝ සියලු දෙනාම ඔවුනොවුන් සමසමයෝය. තුල්‍යයෝය. එහෙයින් ජ්‍යෙෂ්ඨ කියා කොටසක් නැත. කුතො ජෙට්ඨා පචායිනො - යනු වැඩිහිටියන්ට ගරු කිරීමය රැක බලා ගැනීමය, වැඳුම් පිදුම් කිරීමය ආදී පින්කම් කියා දෙයක් නැත යන අර්ථයි. නත්‍ථි බලං - යනු සත්ත්වයෝ තමන්ගේ බලයෙහි පිහිටා වීර්යය කොට මිනිසාගේ සෞභාග්‍යය ආදිය ලබා ගනියි. අර්හත් සම්පත්තිය දක්වා පැමිණෙති, එහි වීර්ය බලය කියා දෙයක් නැත. එය පිළිකෙව් කරයි. වීර්යයක් හෝ නැත. කුතො උට්ඨාන පොරිසො - යනු පුරුෂ වීර්යයෙන්, මිනිස් ක්‍රියාකාරිත්වයෙන් පවතීය යන මේ ප්‍රවාදය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම් වසයෙන් කියන ලදී.

නත්‍ථි දාන ඵලන්නාමා - යනු දානයාගේ, දීමෙහි ප්‍රතිඵල කියා කිසිවක් නැත්තේය. දෙය්‍ය ධර්මයෙන් පරිත්‍යාග කිරීම, ගින්නට දමන්නාක් වැනි අළු කරන්නාක් වැනි, නිෂ්ඵල වූ කාර්යයකි යන අර්ථයි. න විසොධෙති වෙරිනං, යනු මෙහි වෙරිනං - යනු වෛර වශයෙන් ප්‍රාණඝාත ආදී වශයෙන් කරන ලද පව්කම් පුද්ගලයාගේ දාන ශීලාදී වශයෙන් පැවති සෝදා හැරීමට පිරිසුදු කිරීමට හෝ පුළුවන් කමක් නැත. කිසිවක් කිසිවෙකු ශුද්ධ නොකරයි. පෙර - විපාකො නත්‍ථි දානස්සා - යනු තමන් විසින් අනුන්ට දීම හා අනුන් විසින් ද කරන දන් දීමාදිය නැවැත්වීමේ වැළැක්වීමේ දර්ශනයයි. නත්‍ථි දානඵලං නාමා - ආදිය වනාහි තමන්ගේ මිථ්‍යා දෘෂ්ටි ප්‍රවේශය දක්වන්නේ යයි දත යුතුයි. ලද්ධෙය්‍යං - යනු ලැබිය යුතු බවයි. කෙසේ නම් ලැබිය යුත්තේ ද? කීවේය. නියති පරිනාමජා - යනු මේ සත්ත්වයෝ යම් කිසි සැපක් හා දුකක් ලබන්නේ නම් ඒ ස්වභාවික විපරිනාම් වසයෙන්ම ලබයි. එය කරන ලද කර්මානුරූපව ලැබෙන්නක්වත්, ඊශ්වර ආදීන් විසින් දෙනු ලබන්නක්වත් නොවේය යන අදහසයි.

නත්‍ථි මාතා පිතා භාතා - මව්පිය ආදීන් කෙරෙහි පිළිපදින්නා වූ යහපත් පිළිවෙත් හා වැරදි පිළිවෙත්වල ස්වභාවය සදහා කියයි. ලොකො නත්‍ථි ඉතො පරං - යනු මේ ලෝකය වශයෙන් හෝ පරලෝකය වශයෙන් හෝ කිසිවක් නැත. ඒ ඒ තන්හි දී ම සත්ත්වයෝ විනාශ වෙත් යන අදහසයි. දින්නං - යනු මහා දානයි. හුතං නු දුර සිට කරනු ලබන සත්කාරයයි. ඒ නිසා උපදින්නා වූ ප්‍රතිඵලයක් සුවයක් නැත්තේ යයි ප්‍රතික්ෂේප කරයි. සුනිහිතං යනු මනාකොට තබන ලද්දකි, න විජ්ජති - යනු ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ට දෙන දානය අනුගාමික නිධානයක් යයි කියති, එය විද්‍යමාන නොවේ. ඔවුන්ගේ ඒ වචන නිකම් කියන ලද්දක් පමණි යන අර්ථයි.

න කොචි කිඤ්චි හන්ති - යනු යම් පුරුෂයෙක් වනාහි අනෙක් පුරුෂයකු මරයි ද? අනෙක් පුරුෂයකුගේ හිස සිඳියි ද? එහිදී පරමාර්ථ වශයෙන් කිසිවෙක් කිසිවෙකු සත්ත්වයෙකු නොමරයි. සත්ත්වයන්ගේ පෘථුවි ආදී සප්ත ධාතු කාය සිදුරු බැවින් මරන්නාක් මෙන් වේ. කෙසේ ද? ශස්ත්‍රය ඇතුල්වීම කියන ලදී. සත්තන්නං විවරමන්නරෙ - යනු පෘථුවි ආදී සප්ත ධාතු ශරිරයාගේ සිදුරු අතර ආයුදය විදගෙන ඇතුල් වේ. එහෙයින් සත්ත්වයෝ කඩු ආදිය ගෙන එයින් පහර දී මරනු ලද්දක් මෙන් පෙනේ. සත්ත්ව ජීවය වූ කල්හි නිත්‍ය ස්වභාවය ඇති බැවින් නො සිඳිය හැකිය යන අදහසයි.

අච්ඡෙජ්ජ භෙජ්ජො ජීවො - මේ සත්ත්වයන්ගේ ජීවය අවි ආයුධවලින් නො බිඳිය හැකිය. නොසිඳිය හැකිය. නිත්‍ය ස්වභාව හෙයිනි, අට්ඨං සො ගුළපරිමණ්ඩලො - යනු ඒ ජීවය වනාහි සමහර කලෙක අටපට්ටම් වෙයි. සමහර විටක බෝලයක් මෙන් වෙයි. යොජනානං සතං පඤ්ඤා - යනු රහත්බවට පත්විමට සුදුසු වන විට යොදුන් පන්සියයක් උස වෙයි. කොජීවං ඡෙතුමරහති - යනු නිත්‍ය වූ විකාර රහිත වූ ජීවය කවරෙක් නම් අවි ආයුධවලින් නසන්නට සමත් වේද? කැපීම් ආදියෙන් කිසිවෙකුට වෙනස් කළ නො හැකිය.

සුත්තගුළෙ - වෙළුම් (දඟ) සහිත නූල් බෝලයකි. ඛිත්තො - යනු වෙළුම් (දඟ) හැරීම් වශයෙන්, නිබ්බෙ ඨෙනතං පලායති - යනු (යමෙකු විසින්) කන්දක් මුදුනක හෝ ගසක් මුදුනක හෝ සිට වෙළුම් (දඟ) සහිතවම නූල නිම වූ කල්හි නො යේ ද? ඉවත නො දුවයි ද එවමෙවං - මෙසේම ඒ නූල් බෝලය යම්සේ දඟ සහිතවම යයි ද, නූල ක්ෂණිකව නොයයි ද මෙසේ මේ ජීවය මහාකල්ප අසූ හතර දහසක් මුළුල්ලේ ආත්ම භාවය නැමති නූල් බෝලය නො වෙළෙමින් පවතියි. එහෙයින් උඩ නො පවතින්නේය.

එවම්පි සො ජීවො - යනු යම්සේ කිසි පුරුෂයෙක් තමාගේ ගමේ නිවසින් පිටත්ව ගොස්, අනෙක් ගමකට පිවිසේ ද? මෙය දෙවියන් විසින් කරන ලද්දක් වන්නේ කෙසේ ද? මෙසේම මේ ජීවය ද මේ කාය ශරීරයාගෙන් නික්ම අනෙක් ශරීරයකට නියත වසයෙන්ම පැමිණේ යන අදහසයි. බොන්‍දිං - ශරීරය,

චුළාසීති - යනු අසූ හතරයි. මහාකප්පුනො - යනු මහා කල්පයයි. එහි අනවතප්ත විල වැන් එක් මහා විලකින් වර්ෂ සියයකට වරක් තණ අගකින් එක බින්දුවක් බැගින් දිය බින්දු ඉවත් කරයි ද? මේ උපක්‍රමයෙන් සත් වරක් ඒ විල සිදී ගියේ ද එය එක් මහා කල්පයක් නම් වේ. මෙවැනි මහාකල්ප අසූහාර දහසක් සංසාරයාගේ ප්‍රමාණය වේ යයි කියත්. යෙ බාලා යෙච පණ්ඩිතා - යනු යම්කිසි අන්ධ බාලයෙක් (මහා මෝඩයෙක්) හෝ ප්‍රඥාව සහිත වූ යන සියල්ලෝ සංසාරං ඛෙපයිත්‍වාතා - යනු පෙර කියන ලද කාල පරිච්ඡේදය සංසාරයේ ඔබ මොබ (ආත්මයෙන් ආත්මය) ඉපදීම් වශයෙන් සසර ගෙවා, දුක්‍ඛස්සන්තං කරිස්සරෙ - යනු සංසාර වෘතය ගෙවා දුක් කෙළවර කරන්නාහුය. පණ්ඩිතයන්ට වුවත් අතරතුර ශුද්ධියක් ලැබිය නො හැක්කේමය. බාලයන්ට ද එයට වඩා ඉහළින් යමක් නැත. එයම ලැබිය යුතුය.

මිතානි සුඛ දුක්‍ඛානි දොණෙහි පිටකෙහි වා - යනු සත්ත්වයන්ගේ සුව දුක් දෙක ද්‍රෝණයකින් හෝ කූඩයකින් හෝ, වෙනත් මිනුම් භාජනයකින් හෝ මණින ලද්දක් මෙන්, පෙර කියන ලද කාල පරිච්ඡේදයෙන්ම, ප්‍රමාණ කරන ලද බැවින්, ඒ ඒ සත්ත්වයන්ගේ නියති පරිද්දෙන් ස්වභාව ධර්ම පරිණාමය අනුවම සමව පවතින්නේය. ජිනො සබ්බං ජානාති - යනු ජින භූමියෙහි සිටි අයෙක් මේ සියල්ල දනී. සංසාරයාගේ සමතික්‍රමණය වනාහි සංසාරයෙහිම කරකැවීමකි. සම්මුළ්හාය ඉතරා පජා -

එවං දිට්ඨි පුරෙ ආසිං - යනු යම් පරිද්දෙකින් කියන ලද නාස්තික දෘෂ්ටිය පෙර මම ඇදහුවෙමි. විශ්වාස කළෙමි. සම්මුළ්හො මොහ පාරුතො යනු යම්පරිදි කියන ලද ඒ දෘෂ්ටිමය හේතුවෙන් අතිශයින් මුළාවෙන් මුලාවට පත් වූයෙමි. ඒ සහජාත මෝහය පොරවා ගත් කල්හි සියලුම කුසල බීජයන් වැසුණේ, නැසුනේය යන අදහසයි.

මෙසේ පෙර තමන් විසින් උපදවා ගන්නා ලද පාප දෘෂ්ටියක් වීද, ඒ හේතුවෙන්ම කරන ලද පාප කර්මයන් දක්වා දැන් තමන් විසින් විඳිය යුතු අනුභව කළයුතු එහි ඵල විපාක දක්වමින් ඔරං මෙ ඡහි මා සෙහි යනාදිය කීහ.

එහි වස්ස සතසහස්සානි - යනු අවුරුදු සිය දහසක් ඉක්මවා යන වචනය ශේෂයි භූම්‍යාර්ථයේ පවත්නා ස්වභාවයයි. අවුරුදු සිය දහසක් කල් විදිය යුතුය යන අර්ථයි. ඝොසො සුයිතාවදෙ යනු මේ යම් කලෙක මෙතෙක් කල් ඉක්මවී ද එදා පටන් එහි පවත්නා වූ, අවුරුදු ලක්ෂයක් ඉක්ම ගිය කල්හි ද ඒ නිරයෙහි ශබ්ද ඇසේ. ලක්‍ඛො එසො මහාරාජ - යනු සියය බැගින් කොටස් වූ අවුරුදු කෝටියක්, මහරජ නිරයෙහි වසන්නා වූ සත්ත්වයන්ගේ මේ ආයු කාලයයි. මෙය කියන ලදී. දහයේ ඒවා දහය සියයයි. දහයේ ඒවා සියය දහස නම්, දහයේ ඒවා දස දහස ශත සහස්‍ර නම් ශත සහස්‍ර දහස කෝටි නම්, එය කෝටි වශයෙන් සියදහසක් වර්ෂ කෝටියකි. ඒ වනාහි නේරයිකයන්ගේ ආයු වර්ෂ ගණන වශයෙන් දත යුතුයි. මිනිසුන්ගේ හෝ දෙවියන්ගේ මෙබඳු වූ ආයුෂයන්ට වඩා නිරයගාමී සත්ත්වයන්ගේ ආයු ප්‍රමාණය නොයෙක් ලක්ෂ කෝටි ගණනකි. එහෙයින් කියන ලදී. කොටි සත සහස්සානි නිරයෙ පච්චරෙ ජනා යම්බඳු වූ පාප කර්මයකින් මෙසේ සත්ත්වයන් නිරයෙහි වැටෙන්නේ ද එහි නියමය වශයෙන් දැක්වීමට මිච්ඡාදිට්ඨි ච දුස්සීලා යෙ ච අරියුපවාදිනො - යන්න කියන ලදී. වෙදිස්සං - දැනගන්නේය.

මෙසේ තමන් විසින් විඳිය යුතු වූ අකුශල විපාක දක්වා දැන් කෙන තෙ බ්‍රහ්මචරියෙන ආනුභාවො අයං තවා - රජු විසින් විචාරන ලද අර්ථය කියා ඔහු සරණයෙහි ද ශීලයෙහි ද, පිහිටවනු කැමැත්තේ තං සුණෙහි මහාරාජ - ආදිය කීහ. එහි සීලෙසු පොසථෙ රතා - යනු නිත්‍ය (පඤ්ච) ශීලයෙහි ද උපෝසථ ශීලයෙහි ද කැමැත්ත වැඩීය. අදා දුන්නේය. තං ධම්මං යනු ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය හා නිර්වාණ පදය.

මෙසේ ප්‍රේතයා විසින් ශරණයෙහි ද සීලයෙහි ද සමාදන් කරවන ලද රජු පිබිදුනු සිතින් යුතුව, ඔහු විසින් තමන්ට කරන ලද උපකාරය පිළිබඳව ගුණ වර්ණනා කොට සරණාදියෙහි පිහිටමින්, අත්‍ථකාමො - ආදී ගාථාවන් කියා පෙර තමන් විසින් ගන්නා ලද පාපී දෘෂ්ටියෙන් බැහැරවන බවට පොරොන්දු දී, ඔපුණාමි ආදී ගාථා කීය.

එහි ඔපුණාමි මහා වනෙ - යනු මහා සුලඟක් හමා බොල් හරින්නාක් මෙන් ඒ මගේ පාප දෘෂ්ටින්, දෙවිය, ඔබගේ ධර්ම දේශනා නමැති වාතයෙන් පා කර හරිමි, නදියා වා සීඝගාමියා - යනු සැඩ පහරින් ගලන්නා වූ මහා නදියක තණ ලෑලි කැබලි, කසල පාවී යන්නාක් මෙන් මගේ මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය පා කර හරිමි යන අදහසයි. වමාමි පාපකං දිට්ඨි - යනු මගේ සිතෙහි හටගත්තා වූ මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය මුඛයෙන් වමනය කර ඉවත දමමි. එයට කාරණා කීහ. බුද්ධානං සාසනෙ රතො - යනු යම් හෙයකින් ඒකාන්තයෙන් අමා වෑහෙන්නා වූ භාග්‍යවත් වූ බුදුන්ගේ ශාසනයෙහි ඇලුනේ, සිත් ඇලවූයේ වෙමි. එහෙයින් ඒ මිථ්‍යාදෘෂ්ටි සඞ්ඛ්‍යාත විෂ වමාරමි යන යෙදීමයි.

මෙය වර්ණනා කරමින් සංගීති කාරකයෝ අවසාන ගාථාව තැබූහ. එහි පාමොක්‍ඛා - යනු පෙරදිග දිසාවට අභිමුඛව, ඉදිරිය බලා රථමාරුහි - යනු රජ ගමන සදහා තමන්ගේ රාජ රථයට නැංගේය. රථය යක්ෂයාගේ ආනුභාවයෙන් එදිනම තමන්ගේ නුවරට පැමිණ රාජ මාලිගාවට පිවිසියේය. හෙතෙම ඊට පසු වෙලාවක මේ ප්‍රවෘත්තිය භික්ෂූන්ට කීයේය. භික්ෂූහු එය ස්ථවිරවරුන්ට දැන්වූහ. ස්ථවිරවරු තුන්වන සංගායනාවේ දී සඞ්ගායනයට සජ්ඣායනාවට නැගූහ.

නන්දක ප්‍රේත වත්‍ථු වර්ණනාව නිමියේය.