මහාගොසිඞ‍්ගසුත‍්තවණ‍්ණනා අට‍්ඨකථා

මහාගොසිඞ්ග සූත්‍ර වර්ණනාව

එවම්මෙසුතං යනු මහා ගෝසිංග සුත්‍රයයි. එහි ගොසිංග සාලවනදායෙ මෙය වසන තැන දැක්වීම පිණිස කියන ලදී. යම්හෙයකින් වෙනත් සූත්‍රයන්හි සාවත්‍ථිය විහරති ජෙතවනෙ - අනාථ පිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ ආදී වශයෙන් පළමුව ගොදුරුගම දක්වා පසුව වසන තැන දැක්වීද, මෙම සූත්‍රයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්ගේ ගොදුරුගම අනිබද්ධ වේද, කිසිවක්ම ගොදුරුගම වන්නේද එහෙයින් වසන තැනම දක්වන ලදී. මේ සූත්‍රය ආරණ්‍ය නිදාන නම් ඇත්තේ වෙයි.

සම්බහුලෙහි බොහෝ වූ, අභිඤ්ඤා තෙහි අභිඤ්ඤාතෙසී සියලු තැන්හි ප්‍රසිද්ධ වූ ප්‍රකට වූ, ථෙරෙහි සාවකෙහි සද්ධිං ප්‍රාතිමෝක්‍ෂ සංවරාදී සථිරකාරක ධර්මයන්ගෙන් සමන්විත බැවින් ස්ථවිර වූ, ශ්‍රවණානීතයෙන් ජාත වූ බැවින් ශ්‍රාවක වූ භික්‍ෂූන් හා එක්වැ මෙවිට ඒ ස්ථවිරයන් ස්වරූපයෙන් දක්වමින් ආයස්මතාච සාරිපුත්තෙන ආයුෂ්මත් සැරියුත් තෙරුන් වහන්සේ තමන්ගේ ශීලාදී ගුණයන්ගෙන් බුදුසසුන්හි ප්‍රසිද්ධය. ඇස් ඇතියනට අහස් මැද සිටි හිරු මෙන් ද, සඳු මෙන් ද, මුහුදු තෙර සිටියවුන්ට සයුර මෙන් ද, ප්‍රකට වූහ. ප්‍රසිද්ධ වූහ. තව ද මේ සූත්‍රයෙහි ආ ගුණයන්ගේ වශයෙන්ම මහත් බැව් නො දත යුතුය. මෙයින් වෙනස් වූ අනංගණ, ධම්මදායාද, සම්මාදිට්ඨි, සීහනාද, රථ විනීත, මහා හත්‍ථිපදොපමය, මහා වෙදල්ල, චාතුම දීඝනඛ, අනුපද, සෙවිතබ්බා සෙවිතබ්බ, සච්ච විභංග, සම්පසාදනීය, සංගීති, දසුත්තර, පවාරණ, සුසීම, ථෙරපඤ්හ, මහා නිද්දෙස, පටිසම්භිදා මග්ගය, ථෙර සීහනාද, අභිනිෂ්ක්‍රමණ, එතදග්ග ආදී මේ සූත්‍රයන්ගේ වශයෙන් ද, තෙරුන්ගේ මහත් බැව් දතයුතුය. ඒතදග්ග පාලියෙහි එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං මහා පඤ්ඤානං යදිදං සාරිපුත්තො යනුවෙන් වදාරන ලදහ.

මහ මුගලන් තෙරුන් ද සීලාදී ගුණයන්ගෙන් ද, මේ සූත්‍රයෙහි ආ ගුණයන්ගෙන් ද, සැරියුත් තෙරුන් මෙන්ම ප්‍රසිද්ධ වූහ. ප්‍රකට වූහ. මහත් වූහ. වැලිදු අනුමාණ සූත්‍රය, චුල්ලතණ්හා සංඛය සූත්‍රය, මාර තජ්ජනීය, පාසාදකම්පන, ඉද්ධිප්පාද සූත්‍රාන්තය, නන්‍දොපනන්‍ද දමනය, යමාමහ පෙළහරින් පසු දෙව්ලෝයාම, විමාන වත්‍ථු, පේතවත්‍ථු, තෙරුන්ගේ අභිනිෂ්ක්‍රමණය, ඒතදග්‍රය යන මොවුන්ගේ වශයෙන් ද, උන්වහන්සේගේ මහත් බැව් දතයුතු. ඒ එසේමැයි. ඒතදග්‍රයෙහි, එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛුනං ඉද්ධිමන්තානං යදිදං මහා මොග්ගල්ලානො යයි වදාරණ ලදී.

මහා කාශ්‍යප ස්ථවිරයන් වහන්සේ ද ශීලා දී ගුණයන්ගෙන් ද, මේ සූත්‍රයෙහි ගුණයන්ගෙන් ද, (සැරියුත් තෙරුන් මෙන්) ප්‍රසිද්ධ වූහ. ප්‍රකට වූහ. මහත් වූහ. තව ද චීවර පරිවත්තන සූත්‍රය ජිණ්ණචීවර සුත්‍රය, චන්‍දොපමය, සමස්ත කස්ස සංයුත්තය, මහා අරියවංස සූත්‍රය තෙරුන්ගේ අභිනිෂ්ක්‍රමණය, ඒතදග්‍රය යන මොවුන්ගේ වශයෙන් ද, උන්වහන්සේගේ මහත් බව දතයුතු. ඒතදග්‍ර පාළියේ ‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං ධූතවාදානං යදිදං මහාකස්සපො’යි වදාරණ ලදී.

අනුරුද්ධ ස්ථවිරයන් වහන්සේ ද ශීලාදී ගුණයන්ගෙන් හා මේ සූත්‍රයෙහි ආ ගුණයන්ගෙන් ද (සැරියුත් තෙරුන් මෙන්) ප්‍රසිද්ධයහ. ප්‍රකටයහ. මහත්ය. තව ද චූළ ගෝසිංග සූත්‍රය, නළකපාන සූත්‍රය, අනුත්තරිය සූත්‍රය, උපක්කිලෙස සූත්‍රය, අනුරුද්ධ සංයුත්තය, මහා පුරිස විතක්ක සූත්‍රය, තෙරුන් ගේ අභිනිෂ්ක්‍රමණය ඒතදග්‍රය යන මොවුන්ගේ වශයෙන්ද, උන්වහන්සේ මහත් බව දතයුතුය. ඒ එසේමයි. ඒතදග්‍රයෙහි ‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං දිබ්බ චක්ඛුකානං යදිදං අනුරුදෙධා’යි වදාරණ ලදී.

ආයස්මතා රෙවතෙන යන මෙහි ඛදිරවනිය රේවතද කංඛා රේවතද යයි රේවත තෙරහු දෙනමක් වූහ. ඔවුනතුරෙහි ‘ඛදිරවනිය රේවත’ තෙරුන් වහන්සේ ද දම්සෙනෙවි තෙරුන්ගේ කණිටු බෑයා විය. එය මෙහි අදහස් නො කරන ලදී. යළි ගුළ අකැපය. මුං අකැපය යයි සැක පහළ කළ තෙරුන් වහන්සේ මෙහි ‘රේවත’ යන්නෙන් අදහස් කළේය. උන්වහන්සේ ද ශීලාදී ගුණයන්ගෙන් හා මේ සූත්‍රයෙහි ආ ගුණයන්ගෙන් ද, සැරියුත් තෙරුන් මෙන් ප්‍රසිද්ධයහ. ප්‍රකටය. මහත් වූහ. තව ද උන්වහන්සේගේ අභිනිෂ්ක්‍රමණයෙන් ද, ඒතදග්‍රයෙන් ද, මහත් බැව් දතයුතු. ඒතදග්‍ර පාලියෙහි ‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මෙ සාවකානං භික්ඛුනං ඣායිනං යදිදං කඞ්ඛාරවතො’ යි වදාරන ලදී.

ආනන්ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ ද ශීලාදී ගුණයන්ගෙන් හා මෙම සූත්‍රයෙහි ආ ගුණයන්ගෙන් ද, සැරියුත් තෙරුන් මෙන් ප්‍රසිද්ධයහ. ප්‍රකටයහ. මහත්වූහ. තව ද සේඛ සූත්‍රය, බාහිතිය සූත්‍රය, ආනඤ්ජ සප්පාය ය, ගෝපක මොග්ගල්ලානය, බහුධාතුකය, චූල සුඤ්ඤතය, මහා සුඤ්ඤතය, අච්ඡෙර අබ්භූත සුත්‍රය, භද්දෙක රත්තය, මහා නිදානය, මහා පරිනිබ්බානය, සුභ සූත්‍රය, චූළනීය ලෝකධාතු සූත්‍රය, අභිනිෂ්ක්‍රමණය, ඒතදග්‍රය යන මොවුන්ගේ වශයෙන් උන්වහන්සේගේ මහත්බැව් දතයුතු. ඒතදග්‍ර පාලියෙහි එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං බහුස්සුතානං යදිදං ආනන්‍දො’ යනුවෙන් වදාරන ලදී.

අඤ්ඤෙහි ච අභිඤ්ඤාතෙහි අභිඤ්ඤාතෙහි, හුදෙක් මේ තෙරවරුන් සමග පමණක් නොව, අන්‍ය වූ ද මහා ප්‍රකට වූ ද මහත් ගුණවත් බැවින් ප්‍රසිද්ධ වූ ද, බොහෝ ස්ථවිර වූ ශ්‍රාවක භික්‍ෂූන් සමග භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගෝසිංග සාල වනයෙහි වාසය කරති යන අර්ථයි. මහා ප්‍රඥාවන්ත සැරියුත් හාමුදුරුවෝ එවැනිම තවත් ප්‍රඥාවන්ත හාමුදුරුවරුන් සමග දශබලධාරීන් වහන්සේ සමග පිරිවරා වාසය කළහ. මහා ඍද්ධිමත් වූ මහ මුගලන් ස්ථවිරයන් මහා ධුතංගධාරී කාශ්‍යප ස්ථවිරයන්, දිවැස් ඇත්තා වූ අනුරුද්ධ ස්ථවිරයන් වහන්සේ, ධ්‍යානයේ ඇලුම් ඇති කංඛාරේවත ස්ථවිරයන් මනා සේ බහුශ්‍රැත වූ ආනන්ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ, තවත් නොඑක් බහුශ්‍රැත භික්‍ෂූන් වහන්සේලා පිරිවරා දශබලයන් වහන්සේ සමග වාසය කරන්නාහුය. මෙසේ දක්වන ලද්දා වූත්, නො දක්වන ලද්දා වූත් ප්‍රසිද්ධ වූ මහා ස්ථවිරවරුන් තිස්දහසක් පමණ භික්‍ෂූහු දශබලධාරින් පිරිවරා වැඩහුන්හයි දතයුතු.

පටිසල්ලාණා වුට්ඨිතො ඵල සමාපත්ති විවේකයෙන් නැගී සිටියේ යෙනායස්මා මහා කස්සපො තෙනුපසඞ්කමි තෙරුන් වහන්සේ ඵල සමාපත්ති සුවයෙන් නැගී සිටියේ, පසු ලෝකධාතුව බලන්නේ, උද්‍යාන ක්‍රීඩා කරන මත් වූ ක්‍ෂත්‍රියයක්හු ගේ කණින් ගිලිහෙන මිණි කොඬලක් සෙයින් ද, හකුලා කවරයක දැමූ රත්පැහැ කම්බිලියක් සෙයින් ද, මිණිමුවා නාග දන්තයකින් වැටෙන දහස් ගණන් අගනා රන්තැටියක් සෙයින්ද, බැසගෙන යන පූරණ රිවිමඬල දුටහ. එයට අනතුරුව, නැගෙනහිර දෙස අහස බලන්නේ නිම්වළල්ල ගෙන පරිවර්තනය කරන රිදී රෝදයක් මෙන් ද, රිදී පව්වකින් නිමෙන කිරිදගර මඬලක් සෙයින් ද, පියාපත් සළා ගුවන්තලෙහි පැනනගින සුදු හංසයකු සේ ද, කළු මුහුදු අහස් කුසින් උඩට නැගි නැගෙනහිර දිග සක්වළගල මතුයෙහි සාවාගේ ලකුණ සහිතව පායන පනස් යොදුන් සඳමඬල දුටහ. ඉක්බිතිව සල්වනය බැලූහ. එකල්හි සල්ගස් මුලපටන් අග තෙක් මුළුමනින් ම පිපී පැවතුණු සල්මල් සිනිඳු දුහුල්සළු පොරෝනා ලද්දවුන් මෙන් ද, මුතු කලප්වලින් අමුණන ලද්දවුන් සෙයින් ද, බැබළුණහ. පොළෝතලය මල් ඇතිරි ඇතුරුවක් මෙන් ඒ ඒ තැන වැටෙන මල් රොනින්, ලාක්‍ෂා රසයෙන් තෙමන ලද්දක් මෙන් විය. මීමැසි බඹර සමූහයා මල් රොන් මදයෙන් මත්ව ගීතිකා ගයන්නවුන් මෙන් වනාන්තරයේ හැසිරෙති. තව ද එදින පෙහෙවස් දවසක් විය. ඉක්බිති තෙරුන් වහන්සේ අද මේ ලස්සන රාත්‍රිය කෙසේ ගෙවන්නේ දැයි සිතූහ. ආර්ය ශ්‍රාවකයෝ නම් ධර්මශ්‍රවණයටම ඇළුම් ඇත්තෝ වෙති. මගේ දෙටු සොයුරු දම්සෙනෙවි තෙරුන් වෙත ගොස් ධර්මරතියෙන් කල් ගෙවන්නෙමි. නැවත යන්නේ තනිව නොගොස් මහා කාශ්‍යප තෙරුන් සමග යන්නෙමි යයි හුන් තැනින් නැගිට පත්කඩය ගසා හකුළා ආයුෂ්මත් මහා කාශ්‍යප තෙරුන් වෙත එළඹියේය.

එවමාවුසොති ඛො ආයස්මා මහා කස්සපො තෙරුන් වහන්සේ ද ධර්මශ්‍රවණය ප්‍රිය කරන්නා වූ ආර්ය ශ්‍රාවකයෙක් වුව ද, උන්වහන්සේගේ වචනය අසා ‘ඇවැත්නි, තෙපි යවු, අද මගේ හිස හෝ පිට රිදේ’ යයි තුටු සිත් ඇත්තාහුම එවමාවුසො යනාදිය කීහ. එසේ පිළිතුරු දී ද හුන් තැනින් නැගිට පත්කඩය ගසා, මහමුගලන් තෙරුන් අනුව ගියහ. මහතෙරුන් දෙදෙන පිළිවෙළින් සිටි කල්හි සඳමඩල දෙකක් මෙන්, රිවිමඬල දෙකක් මෙන්, සද්දන්ත ඇත් රජුන් දෙදෙනෙකු මෙන්, සිංහයන් දෙදෙනෙකු මෙන්, ව්‍යාඝ්‍රයන් දෙදෙනෙකු මෙන් බැබළුණහ.

අනුරුද්ධ ස්ථවිරයන් ද එසමයෙහි මේ මහතෙරුන් දෙදෙන සැරියුත් තෙරුන් වෙත යනු දැක, බටහිර ලෝකය බලනුයේ හිරු වනයෙන් බැස යන්නාක් මෙන් ද, සඳු වනයෙන් උඩ නගින්නාක් ද, සල් වනය දෙස බලමින් සුපිපි සල් වනය දැක, ‘අද පෙහෙවස් දිනය වේ. මාගේ දෙටු සොහොයුරෝ ද දම්සෙනෙවි වෙත යති. මහත් ධර්ම ශ්‍රවණයක් විය යුතුය. ‘මම ද එයට කොටස්කරුවකු වෙමි’යි හුන් තැනින් නැගිට පත්කඩය ගසා මහතෙරවරුන්ගේ පදානුපදිකව නික්මුණහ. එහෙයින් අථචො ආයස්මාච මහා මොග්ගල්ලානො, ආයස්මා ච මහා කස්සපො, ආයස්මාච අනුරුදෙධා යන්න කියන ලදී. යෙනායස්මා සාරිපුත්තො තෙනුපසංකමිංසු පිළිවෙළින් සිටි තුන් සඳක් මෙන් තුන් හිරක් මෙන්, සිංහයන් මෙන්, බබළමින් එළඹියාහුය.

මෙසේ එළඹෙන්නා වූ මහතෙරවරුන්, ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් විසින් දක්නා ලදී. ‘අද මහත් ධර්මශ්‍රවණයක් වන්නේ ය. මා ද එයට කොටස්කරුවකු විය යුතුය. එහෙත් තනිව නොයමි. මා ප්‍රිය සහාය වූ රේවත තෙරුන් ද කැටුව යන්නෙමි’ සියල්ල මහ මුගලන් තෙරුන් මහ කසුප් තෙරුන් වෙත එළඹි නියායෙන් ම දතයුතු. මෙසේ ඒ දෙදෙනා වහන්සේ ද සඳ දෙකක් මෙන්, හිරු දෙකක් මෙන්, සිංහයන් මෙන් බබළමින් සැරියුත් තෙරුන් වෙත එළඹියාහුය. ඒ සඳහා අද්දසා ඛො ආයස්මා ආනන්‍දො යන්න කියන ලදී.

දිස්වාන ආයස්මන්තං ආනන්‍දං වොච දුරදීම දැක කථාව ඇසෙන දුරට පැමිණියහුට එතු ඛො ආයස්මා යනාදි වචන කීහ. රමණීයං ආවුසො ඇවැත්නි සිත්කළුය යන මෙහි රමණීය බව දෙපරිදිය. වනයෙහි ඇති සිත් ඇදගන්නා සුළු බව, පුද්ගලයන් සතු සිත් ඇදගන්නාසුළු බව, එහි වනය නම් කිම? නා, හොර, සල්, සපු ආදියෙන් ගැවසී ගත් වනයයි. ගණ සෙවණලු ඇති මල්පල හටගන්නා විවිධ වර්ගයේ ගස් ඇති, ජලාශ්‍රිත වූ ගමින් බැහැර වූ පෙදෙස මේ ‘වන රාමණෙය්‍යක’ නමි. රමණීයානි යනාදිය ඒ සඳහා කියන ලදී.

රමණීයානි අරඤ්ඤානි - යත්‍ථ න රමතී ජනො වීතරාගා රමිස්සන්ති - න තො කාම ගවෙසිනො

විෂම වූ, දිය රහිත වූ තුනී සෙවණලු ඇති කටුවලින් ගැවසී ගත් ප්‍රදේශයක් වේද, එහි බුද්ධාදී ආර්යයෝත් වාසය කරත්ද, මෙය ‘පුග්ගල රාමණෙය්‍යක’ නම් වේ. ඒ සඳහා කියන ලදී -

ගාමෙ වා යදිවා’රඤ්ඤෙ - නින්නෙ වා යදිවා ථලෙ තත්‍ථ අරහන්තො විහරන්ති - තං භූමිං රාමණෙය්‍යකං

මෙහි දෙ ආකාර වූ සිත්කළු බව ලැබෙයි. එකල ගෝසිංග සාල වනය සියලු තැන මනාව සුපිපි මල් සුවඳින් සුවඳවත්ව පවතියි. තව ද මෙහි දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි අග්‍ර පුද්ගල වූ සම්මා සම්බුදුන් වහන්සේ තිස් දහසක් පමණ වූ සුප්‍රසිද්ධ භික්‍ෂූන් සමග වාසය කරති. ඒ නිසාය. රමණීයං ආවුසො ආනන්‍ද ගොසිංගාල වනං යන්න එය අරමුණු කොට කියා ඇත.

දොසිනා දොසින් පහ වූ, (අභ්‍රය), වළාකුලය, (මරිකා)ය, මීදුමය (ධූමය) දුමය, (රජස්ය) දූවිලි (රාහු) රාහු අසුරේන්‍ද්‍රයාය යන මේ සියලු උපක්ලේශයන්ගෙන් විරහිත වූයේ වෙයි. සබ්බපාලි ඵුල්ලා සියලු තන්හි පාලි ඵුල්ලයෝ (මලින් ගැවසුණු) මුල පටන් අග තෙක් නොපිපි තැනක් නැත. දිබ්බා මඤ්ඤෙ ගන්‍ධා සම්පවන්ති දිව මදාරා මල් කොබෝලීල, පරසතු, සඳුන් සුවඳ, හාත්පස හමයි. ශක්‍ර සුයාම, සන්තුසිත, සුනිම්මිත, පරනිම්මිත, සම්හා බ්‍රහ්මයන් බැසගත්, තැනක් මෙන් සුවඳ හමයි.

කථං රූපෙන ආවුසො ආනන්‍දා ආනන්ද තෙරණුවෝ ඒ තෙරුන් පස්දෙනා අතුරෙන් නවකයෝය. කුමක් හෙයින් සැරියුත් තෙරණුවෝ පළමුව ඔහුගෙන් විචාරත් ද, මමත්වය කළ හෙයිනි. ඒ ඒ ස්ථවිරවරු දෙදෙනා ඔවුනොවුන් අතිශය මිත්‍රයෝ වූහ. අනඳ තෙරුන්, කුල දරුවන් පැවිදි කරවා සැරියුත් තෙරුන් වෙත උපාධ්‍යාය කොට යැවූහ. සැරියුත් තෙරනුත් එසේම කළහ. මෙසේ ඔවුනොවුන් තමන්ගේ පාසිවුරු දී පැවිදි කරවා උපධ්‍යාය කොට ගන්වන ලද භික්‍ෂූහු පන්සියයක් වූහ. ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් යහපත් වූ සිවුරු ආදිය සැරියුත් හිමියන්ට දුන්හ. සැරියුත් තෙරුන් වහන්සේ මා විසින් කළයුතු වූ බුද්ධ උපස්ථානය ආනන්ද තෙරුන් විසින් කරන්නේ යයි අනඳ තෙරුන් වෙත ප්‍රසාදය ගෞරවය කළහ. ආනන්ද තෙරුන් ද බුද්ධශ්‍රාවකයන් අතුරෙන් අග්‍රයයි, ජ්‍යෙෂ්ඨතමයා යයි සැරියුත් තෙරුන් වෙත ප්‍රසාදය ඉපිදවූහ.

එක්තරා බමුණෙක් මෙසේ සිතීය. බුද්ධ රත්නයට ද සංඝ රත්නයට ද පූජා පවත්වති. ධර්මරත්නයට පූජා කරන්නේ නම්, කෙපරිද්දෙකින් කෙසේ පූජා කළ යුතු වන්නේද, ඔහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ මේ කරුණු විමසීය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළහ. ඉදින් බමුණ, ඔබ ධර්මරත්නයට පුදනු කැමැත්තේ නම් එක බහුශ්‍රැතයකු පුදව, වහන්ස, බහුශ්‍රැතයකු වදාළ මැනව. භික්‍ෂු සංඝයාගෙන් එය විමසව. බමුණ භික්‍ෂූන් වෙත එළම බහුශ්‍රැතයකු කිව මැනවැයි යළි ඉල්ලීය. බමුණ, ආනන්ද ස්ථවිරයෝය. ඔහු ආනන්ද ස්ථවිරයන්ට දහසක් අගනා සිවුරක් පූජා කළේය. ආනන්ද තෙරුන් එය භාග්‍යවතුන් වෙත ගියහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ සිවුර කොහෙන් ලැබුනේදැයි විමසීය. ස්වාමීනි! එක්තරා බමුණෙක් මට පැවරූ පූජා කළ මේ සිවුර සැරියුත් තෙරුන්ට පිරිනැමීමට මම අදහස් කරමි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය සුදුසු යයි යහපත් යයි වදාළහ. උන්වහන්සේ චාරිකාවේ නික්මුණාහ. ආපසු ආ දවසක දෙන්න. වහන්ස පැමිණීමට දහ දවසක් ඉක්මෙයි. ආනන්ද ‘දස දිනක් පරමකොට අතිරේක චීවරයක් තබා ගැනීමට අනු දනිමි’ යි ශික්‍ෂාපද පැනවීය. සැරියුත් තෙරුන් ද එවැනි මනවඩන දෙයක් ලබන්නේ ද එය ආනන්ද හිමියන්ට දෙයි. මේ ප්‍රියශීලී බව නිසා අනෙක් අයගෙන් අසන්නට පළමුවම ආනන්ද තෙරුගෙන් විචාළේය.

තව ද මෙය අනුමති පුච්ඡාව නමි. කුඩාම කෙනාගෙන් පටන්ගෙන ඉහලට යමින් විචාරීම වේ. එහෙයින් තෙරුන්වහන්සේ මෙසේ සිතා පළමුව ආනන්දගෙන් අසන්නෙමි’යි ඇසීය. ආනන්දයෝ තමන්ගේ අදහස පැවසීමෙන් පසුව රේවත, අනුරුද්ධ, මහාකාශ්‍යප, මහා මුගලන් යන ශ්‍රාවකයන්ගෙන් අසන්නෙමි. මහා මුගලන් තෙරහු අවසනට තමන්ගේ මතය ප්‍රකාශ කරන්නාහුය. මෙසේ පස් තෙරවරුන්ගෙන්ම මම විචාරමි. මම ද මගේ වැටහීම ප්‍රකාශ කරමි. මෙතෙකින් මේ ධර්මදේශනාව මුදුන් පැමිණියා මහත් බවට පැමිණියා නො වන්නේ ය. ඉක්බිතිව අපි සියල්ලෝම දශබලයන් කරා එළඹ උන්වහන්සේ විචාරමි. මෙතෙකින් මේ ධර්මදේශනාව මුදුන් පැමිණියා වන්නේය.

යම්සේ ජනපදයෙක උපන් ආරාවුල ගම්ලද්දා (ග්‍රාමසේවක) කෙරේ පැමිණේද, ඔහුට නිශ්චය කරන්නට බැරිකල්හි ජනපද භෝජකයා (ප්‍රාදේශීය ලේකම්) වෙත පැමිණේ ද, ඔහුට නො හැකි කල්හි මහා විනිශ්චයාමාත්‍යයා (දිසාපති) කර පැමිණේද, ඔහුට නො හැකි වූ කල්හි සේනාපතියා (ඇමතියා) කරා පැමිණේද, ඔහුට නො හැකි වූ විට සේනාපති (ජනපති) කරා පැමිණේ ද, ඔහුට නො හැකි වූ කල්හි යුවරජු කරා (ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය) ඔහුට නොහැකි කල්හි රජු කරා (අභියාචනාධිකරණය) කරා පැමිණේද, ඔහු විසින් විනිශ්චය කළ තැන් පටන් යුක්තිය ඔබ මොබ නො හැසිරේද, රජුගේ වචනයෙන් ම සන්සිඳේ ද, එපරිද්දෙන් මම පළමුව ආනන්දයන්ගෙන් විචාරමි. -පෙ- ඉක්බිති අපි සියල්ලෝ ම දශබලධාරීන් වෙත ගොස් විමසන්නෙමු. සර්වඥයන් වහන්සේ සර්වඥතාඥානයෙන් විමසන්නේ ය. මෙතෙකින් ධර්මදේශනාව මහත් බවට විපුල බවට සාර්ථක බවට පැමිණෙන්නේ ය. මෙසේ අනුමති පෘච්ඡාවෙන් විමසන්නේ පළමුව ආනන්ද තෙරුන්ගෙන් විමසූහ.

බහුස්සුතො - හොති මොහු විසින් බොහෝ අසන ලද්දේ වේ. නවංග ශාස්තෲශාසන, පාලි අනුසන්‍ධි, පූර්වාපර ගැළපීම්, වශයෙන් උගන්නා ලද්දේය යන අර්ථයි. සුතධරො ඇසීමට ආධාර වූයේ. යමෙකුගේ, එක් කණකින් ගෙන අනික් කනින් පළා යන්නේ ද, සිදුරු කළයක දිය මෙන් නො රඳන්නේ ද, පිරිස් මැද එක සූත්‍රයක් හෝ ජාතකයක් කියන්නට නුපුළුවන් වේද, මේ තෙමේ සුතධර නො වන්නේ ය. යළි යමකු විසින් උගන්නා ලද බුද්ධ වචනය උගත් කාලය හා සමාන වේද, දස වසක් හෝ විසිවසක් හැදෑරීම නො කරන්නහුගේ මතකය නො නැසේද මෙතෙම සුතධර නම් වේ. සුත සන්නිචයො ඇසීම මතකය සිතෙහි රැස්වූයේ යමෙකුගේ ඇසීම පෙට්ටියක තැන්පත් කළාක් වැනි වේද? කලෙක ගලක් කෙටූ රේඛාවක් මෙන් වූයේ ද, රන්බඳුනක වත්කළ සිංහ තෙල් මෙන් වූයේ ද, මේ සුත සන්නිචය නම් වේ.

ධනා යනු දෙරණ ලද, ප්‍රගුණ කරන ලද, යමකු විසින් උගත් බුදු වදන් ධරණ ලද්දේ, ප්‍රගුණ කරන ලද්දේ. නිශ්චල වූයේ නො වේ. අසවල් සූත්‍රය හෝ ජාතකය කියවයි කී කල හදාරා සසඳා කරුණු ඉදිරිපත් කර, දැනගන්නෙමියි කියයි. යමෙකු විසින් දරණ ලද ප්‍රගුණ කරන ලද්ද, භවාග ශ්‍රෝතයක් මෙන් වෙයි. අසවල් සූත්‍රය හෝ ජාතකය කියවයි කී කල නගා එයම කියයි. ධනා යනු ඒ සඳහා කියන ලදී.

වචසා පරිචිතා සූත්‍ර දසක, වර්ග දසක, පණ්ණාස දසක යනාදී වශයෙන් වචනයෙන් හදාරණ ලද්දේ ද, මනසානු පෙක්ඛිතා සිතින් විමසන ලද්දාහු යමකුගේ වචනයෙන් හදාළ බුද්ධ වචනය සිතින් සිතන්නහුට ඒ ඒ තන්හි ප්‍රකට වේද, මහත් පහනක් දල්වා සිටිය අයෙකුට රූපයක් මෙන් පෙනේද, ඒ සඳහා මෙය කීය. දිට්ඨියා සුප්පටි විද්ධා අර්ථ වශයෙන් ද කරුණු වශයෙන් ද, මැනැවින් අවබෝධ කරන ලද,

පරිමණ්ඩලෙහි පදබ්‍යඤ්ජනෙහි මෙහි පදයම අර්ථය ප්‍රකාශ කරන හෙයින් පද බ්‍යඤ්ජන නමි. එය අකුරු සම්පූර්ණ කර දශවිධ ව්‍යඤ්ජන බුද්ධීන් නො පිරිහෙළා කියන ලද්දේ පරිමණ්ඩල නම් වේ. මෙබඳු වූ පද ව්‍යඤ්ජනයන්ගෙන් යන අර්ථයි. තව ද යම් මහණෙක් පිරිස්හි දහම් දෙසන්නේ සූත්‍රයක් හෝ ජාතකයක් හෝ බහා අනෙක් නිග්‍රහ ආරෝහනය කරන සූත්‍රයක් එළවාද, එයට උපමා කියාද, වස්තුවක් හෙළාද, මෙසේ මේ සූත්‍රය ගෙන වෙනත් සූත්‍රයක බහාලමින් එක් පසකින්ම පරිහරණය කරන්නේ, සුදුසු කාලය දැක නැගී සිටින්නේ ද, එහෙත් ගෙනහැර දැක්වූ සූත්‍රය නික්‍ෂිප්ත මාත්‍රයක්ම වේද, ඔහුගේ කථාව සම්පූර්ණයෙන් සාර්ථක වූයේ නොවේ. යම් භික්‍ෂුවක් සූත්‍රයක් හෝ ජාතකයක් හෝ බහා එක් පදයකුත් පිටත නො ගොස් පෙළ සමග, පෙළ පිළිබඳව ද අනුසන්ධිය පූර්වාපර ගැළපීම ද, නො ඉක්මවා ආචාර්යවරුන් දුන් මතවාදයෙහිම සිට, තෙලිතුඩකින් සිතුවම් අඳින්නකු මෙන් ගැඹුරු ඇලකින් ජලය හරින්නකු මෙන්, පිය නොවරද්දන, සෛන්ධව අජානෙය්‍යකු මෙන් යේද, ඔහුගේ දේශනය හාත්පසින් පරිපූර්ණ වූයේ වේ. මෙබඳු කථා සඳහා පරිමණ්ඩලෙහි පදබ්‍යඤ්ජනොහි යනාදිය කියන ලදී.

අප්ප බද්ධෙහි මෙහි යම් භික්‍ෂුවක් දහම් දෙසන්නේ සූත්‍රයක් හෝ ජාතකයක් හෝ මාතෘකා කොට, ආරම්භ කළ තැන් පටන් ඉතා තුරිතවැ, ගිනිගානා දණ්ඩ ඇළලීම කරන්නෙකු සේ ද, උණු උණුවේ කෑමක් කන්නෙකු මෙන් ද, පෙළ හා අනුසන්ධි පූර්වාපර ගැළපීම් පිළිබඳව ගන්නා ලද ගත්වනම ද, නො ගන්නා ලද නොගත්වනම කොට, පරණලා අතර හැසිරෙන ගොයෙකු නැගිටුවන්නෙකු මෙන් ඒ ඒ තැන ගැටුමින් අවසන්කොට නැගිට යේද, නැවත යමෙක් දහම් දෙසන්නේ වරෙක බොහෝ හඬින් ද, වරෙක වේගයෙන් ද, වරෙක මන්දවද, වරෙක මහා හයියෙන් ද, වරෙක ඉතා හෙමින්ද දහම් දෙසන්නේද, යම්සේ ප්‍රේත ගින්න කලෙක දැල්වේද, කලෙක නිවේද, එසේ ‘ප්‍රේතධර්ම කථික’ නම් වේ. පිරිස නැගී සිටිනු කැමති කල්හි නැවත නැවත ආරම්භ කෙරේද, යමක් කියමින් ඒ ඒ තැන තද බවට යේද, තතනන්නෙකු මෙන්, හඬන්නෙකු මෙන්, දෙසයි ද, මේ සියල්ලන්ගේ කථා ප්‍රබන්‍ධ’ වූයේ නම් වේ. නැවත යමෙක් සූත්‍රයක් මාතෘකා කොට ආචාර්යවරුන් දුන් (නීතියෙහි) සම්ප්‍රදායෙහිම සිට නො කැඩී ගලාබස්නා දිය දහරාවක් සේද, අහස්ගඟින් ගලා බස්නා ජලධාරාව මෙන් ද, නිරන්තරයෙන් නැවතීමක් නැතිව දේශනා කරයිද ඔහුගේ දේශනය ‘අප්‍රබුද්ධා’ වූවා නම් වේ. ඒ සඳහා අප්පබද්ධෙහි යන්න කියන ලදී.

අනුසය සමුග්ඝාතායා යනු සප්ත අනුසයන් නැසීම පිණිස එවරූපෙන මෙබඳු වූ බහුශ්‍රැත වූ භික්‍ෂූන් නිසාම, සිවුරෙන් සිවුර හෝ පළඟින් පළඟ හෝ ගැටී හුන් භික්‍ෂූන් සියයකින්, දහසකින්, ගෝසිංග සාලවනය හොබනේය. මේ ක්‍රමය සියලු වාරයන්හි අනුගමනය කළයුතු.

පල සමවත ඔහුට ඇලුම් ඇත්තේනුයි පටිසල්ලාණරාම නම් වේ. පල සමවතෙහි රති ඇත්තේනුයි පටිසල්ලාණ රත නම් වේ.

සහස්සං ලොකානං දහසක් ලෝකධාතූන් ඒ එසේමැයි. මෙපමණක් තෙරුන්ගේ නිත්‍ය ආසේවනය (ස්ථිර පදිංචිය) වෙයි. ආවර්ජන ප්‍රතිබද්ධ වෙයි. එහෙත් තෙරුන්වහන්සේ කැමැත්තෙන්ම නොයෙක් සියදහසක් සක්වළ බලත්මැයි, උපරිමපාසාද වරගතො සත්මහල් හෝ නවමහල් පහයක් මත්තට ගියේ සහස්සං නෙමි මණ්ඩලානං ඔලොකෙය්‍ය සහපිරිවෙන්හි නැබින් පිහිටියා වූ නිම් වළල්ලෙන් නිම් වළල්ල හැපී සිටියා වූ, නෙමි මණ්ඩල දහසක් වාකවුළුව විවරකොට බලන්නේ ද, ඔහුට සක් නැබ ද, ගරාදි ද අතර නිම්වළලු ද ප්‍රකට වූවාහු වෙත්. එවමෙව ඛො ආවුසො එපරිද්දෙන් ම මේ දිවැස් ඇති තෙරුන් ද මිනිස් ඇසින් ඉක්ම සිටි දිවැසින් දහසක් ලෝක ධාතු බලයි. ප්‍රාසාදයේ සිට පුරුෂයාට සක්නැබ මෙන් ඒ තෙරුන්ට සක්වළ දහසෙහි මහමෙර දහසක් ප්‍රකට වෙයි. අරයන් මෙන් දීපයෝ ප්‍රකට වෙත්. අර අතර මෙන් දිවයින්වල සිටි මිනිස්සු ප්‍රකට වෙති. අර අතර මෙන් දිවයින්වල සිටි මිනිස්සු ප්‍රකට වෙති. නිම්වළලු මෙන් සක්වළගල් ප්‍රකට වෙති.

ආරඤ්ඤකො සමාදන් වූ ධුතාංග ඇත්තේද, අනෙක් පදයන්හිද මෙම ක්‍රමයමයි.

නොච සංසාදෙන්ති නො ගිල්වති. ඒ එසේමැයි. හේතු සහිත කොට කරුණු සහිත කොට පැන විචාරීමට ද විසඳීමට ද නො හැකි වන්නේ යටපත් කෙරෙයි නම්, එසේ නො කරති යන අර්ථයි. පවත්තනී හොති ගලන ගංගාවක් මෙන් පවතී.

යාය විහාර සම්පත්තියා යම් ලෞකික වූ හෝ ලෝකෝත්තර වූ හෝ විහාර සම්පත්තියකින්.

සාධු සාධු සාරිපුත්තා මේ සාධුකාරය ආනන්ද හිමියන්ට දෙන ලදී. එහෙත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැරියුත් තෙරුන් සමග කථාබහ කරති. සියලු තන්හි මේ ක්‍රමයමයි. යථා තං ආනන්‍දො චාති යළි මනාකොට පවසන්නෙක් යම් සේ පවසන්නේ ද, ආනන්‍දයන් විසින් එසේ ප්‍රකාශ කරන ලදී. තමන්ට තරම් වූවක් ම අදහසට ගැලපෙන්නක්ම පැවසීය යන අර්ථයි. තෙරුන් වහන්සේ ද තමාත් බහුශ්‍රැතයහ. අදහස ද එසේම විය. ශාසනයෙහි සබ්‍රහ්මචාරීහු බහුශ්‍රැතයෝ වන්නාහු නම් ඉතා යෙහෙකැයි කීය.

කුමක් හෙයින්ද, යම් හෙයකින් බහුශ්‍රැතයන්ට කැප අකැප, සාවද්‍ය නිරවද්‍ය, ගරුක ලහුක, සතෙකිච්ඡ අතෙකිච්ඡ ආදිය ප්‍රකට වේද, තව ද බහුශ්‍රැත තෙමේ උගත් බුදුදහම මෙනෙහි කොට මෙතැන ශීලය, මෙතැන සමාධිය, මෙහි විදර්ශනාව, මෙහි මාර්ගඵල නිර්වාණය යයි මෙනෙහිකොට සීලය ආ තැන්හී සිල් පුරා සමාධිය වැඩිය යුතු තැන සමවත් පුරා, විදර්ශනා වැඩිය යුතු විට විදසුන් වඩා, මාර්ගය වඩා ඵලය ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කෙරේද, එහෙයින් තෙරුන්ට මෙසේ අදහස් විය. සබ්‍රහ්මචාරීහූ එක් නිකායක් හෝ දෙකක් හෝ තුනක් හෝ හතරක් හෝ නිකාය පහම හෝ උගෙන ආවර්ජනය කරමින් සීලාදිය පිරිය යුතු තන්හි සිල් ආදිය පුරමින් අනුපිළිවෙළින් මාර්ගඵල නිර්වාණය සාක්‍ෂාත් කළ යුත්තේය. අනෙක් තැන්හිද මෙම ක්‍රමයමැයි.

ආයුෂ්මත් රේවතයන් වහන්සේ ධ්‍යානයෙහි අදහස් ඇත්තේ, ධ්‍යානය පිළිබඳව බලවත් කැමැත්ත ඇත්තේ, උන්වහන්සේ මෙසේ සිත් වෙයි. සබ්‍රහ්මචාරීහූ එකලාව හිඳ කිසිණු පිරියම්කොට අටසමවත් නිපදවා ධ්‍යානයන්ට පාදක වූ විදසුන් වඩා ලොව්තුරු දහම් පසක් කරන්නාහු නම් ඉතා යහපත්ය කියායි. එහෙයින් මෙසේ පැවසීය.

ආයුෂ්මත් අනුරුද්ධයන් වහන්සේ දිවැස් ඇති සේක. උන්වහන්සේ මෙසේ සිත්විය. ‘සබ්‍රහ්මචාරීහූ ආලෝකය වඩා දිවැසින් නොයෙක් සක්වල මිය යන්නා වූද. උපදින්නා වූද සත්ත්වයන් දැක සසර බියෙන් සිත සංවේග උපදවා, විදසුන් වඩා ලොව්තුරු දහම් පසක් කරන්නාහු නම් ඉතා යහපත්ය. එහෙයින් මෙසේ පැවසීය.

ආයුෂ්මත් මහා කාශ්‍යපයන් වහන්සේ ධූතවාදීයහ. උන්වහන්සේ මෙසේ සිතීය. ‘සබ්‍රහ්මචාරීහූ ධුතවාදීන් වී ධුතංගානුභාවයෙන් ප්‍රත්‍යය තෘෂ්ණාව හකුළුවා අනන්‍ය වූත් නන්වැදෑරුම් වූත් කෙලෙස් ප්‍රහීණ කොට විදසුන් වඩා ලොව්තුරු දහම් පසක් කරන්නාහු නම් එය යහපත් වේ.

ආයුෂ්මත් මුගලන් මහතෙරුන් වහන්සේ සමාධි පාරමිතාවගේ මුදුනටම පැමිණියහ. සියුම් වූ චිත්තාන්තරය, ස්කන්ධාන්තරය, ධාත්‍වන්තරය, ආයතනාන්තරය, ධ්‍යාන වක්‍රාන්තිය, ආරම්මණ වක්‍රාන්තිය, අංගසකන්තය, ආරම්මණ සංකන්තය, එකතො වඩ්ඪනය, උභතො වර්ධනය, මේ කරුණු අභිධර්මය හදාළ ධර්මකථිකයාටම අවබෝධ වෙයි. යම් හෙයකින් අභිධර්මය නො හදාළ තැනැත්තේ දහම් දෙසන්නේ මේ ස්වවාදය, මේ පරවාදයයි නො දනී ද, ස්ව වාදය දක්වන්නෙමියි පරවාදය දක්වන්නේ ද පරවාදය දක්වන්නේ යයි ස්වවාදය දක්වන්නේ ද, ධර්මාන්තරය විසංවාදනය කෙරේද, ආභිධම්මික තෙම සකවාදය සකවාද නියමයෙන්ම, පරවාදය පරවාද නියමයෙන්ම, ධර්මාන්තරය විසංවාදය නො කෙරේද, එහෙයින්ම තෙරුන්ට මේ සිත විය. සබ්‍රහ්මචාරීහු ආභිධර්මිකයෝ ව සියුම් තැන්හි නුවණ විහිදා විදසුන් වඩා ලොව්තුරු දහම් පසක් කරන්නේ නම් ඉතා යහපත් යයි ප්‍රකාශ කළහ.

ආයුෂ්මත් සැරියුත් මහතෙරුන් වහන්සේ ප්‍රඥා පාරමිතාවෙහි මුදුනටම පැමිණියහ. තව ද නුවණැත්තේම සිත තමන් වශයෙහි පවත්වන්නට හැකිවෙයි. දුෂ්ප්‍රාඥයාට අපහසු වෙයි. යම්හෙයකින් දුශ්ප්‍රාඥ තෙමේ උපනුපන් සිත් අනුවම කටයුතු කරමින්, යළි ඔබනොබ ඇලී කීප දිනකින්ම ගිහිබවට පැමිණු වැරදි ආකල්පයන්ට පැමිණේද, එහෙයින් තෙරුන් මෙසේ අදහස් කළේය. ‘සබ්‍රහ්මචාරීහූ සිත්වලටම වසඟ නොවී, සිත දමනය කර තමාගේ වශයෙහි පවත්වා ඔහුගේ සියලු විරුද්ධ සේවන, ප්‍රතිපක්‍ෂග්‍රාහ, විෂ්ඵන්දනයන් බිඳ මදකුත් පිටත නික්මෙන්නට නොදෙමින්, විදසුන් වඩා ලොව්තුරු දහම් පසක් කරන්නේ නම් ඉතා යහපත් යයි යන අදහස ප්‍රකාශ කළේය.

සබ්බෙසං වො සාරිපුත්ත - සුභාසිතං පරියායෙන ශාරිපුත්‍රයෙනි, යම්හෙයකින් සඟමොක් පිළිබඳව නම් බහුශ්‍රැත භික්‍ෂූන් විසින් ද සිදුකළ යුතු කරුණු ඇත්ද, ධ්‍යානයෙහි ඇලුණාහු විසිනුදු, දිවැස් ඇතියන් විසිනුදු, ධූතවාදීන් විසිනුදු, ආභිධම්මිකයන් විසිනුදු, අචිත්තවසිකයන් විසිනුදු, හොබනට කරුණු ඇත්ද, එහෙයින් ඔබලා සියල්ලන්ගේම අදහස් වචන සුභාෂිතයහ. දුර්භාසිත නොවන්නේමය. පරියායෙන් ද ඒ කරුණු සුභාෂිතමැයි. මාගේ වචනය ද අසවු. න තාවාහං ඉමං පල්ලංකං භින්‍දිස්සාමි ඒ තාක් මම මේ සිව්රඟ වීරිය අධිෂ්ඨානයෙන් බැඳි පල්ලංකය නො බිඳින්නෙමි. නො මුදන්නෙමි යන අර්ථයි.

මේ වනාහි භාග්‍යවත්හ නුවණ මෝරාගිය කල රජසිරි සැප හැර කරන ලද මහාභිනිෂ්ක්‍රමණයෙන් පසුව පිළිවෙළින් බෝමැඩට නැගී චතුරංග සමන්නාගත වීර්යය ඉටා යම් අපරාජිත බද්ධ පරියංකයක් බැඳ අධිෂ්ඨාන ඇතිව වැඩහුන්නාහු තුන්මරුන්ගේ බල පරාක්‍රමයන් බිඳ අලුයම් කල දසදහසක් ලෝකධාතුව කම්පා කරවමින් සර්වඥතා ඥානය ප්‍රතිවේධ කළ සේක් ද, ඒ තමන් වහන්සේගේ මහ බෝ පලඟ සඳහා මෙසේ වදාළහ.

තව ද පශ්චිම ජනතාවට අනුකම්පා කරමින් ප්‍රතිපත්තිගරුක වූ පෘථග්ජන කල්‍යාණයා දක්වමින් මෙසේ වදාළහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අනාගතයෙහි මෙවැනි අදහස් ඇති කුලපුත්‍රයෝ මෙසේ ප්‍රත්‍යවේක්‍ෂා කරන්නේ යයි දක්නා සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මහා ගෝසිංග සූත්‍රය වදාරණ සේක්, ඉධ සාරිපුත්ත භික්ඛු පච්ඡා භත්තං -පෙ- එවරූපෙන ඛො සාරිපුත්ත භික්ඛුනා ගොසිංගසාල වනං සොභෙය්‍යාති යි වදාළහ. අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ අදහස දැනගන්නෙමුයි, පසුබත පිණ්ඩපාතයෙන් වැළකුණාහු සිව්රඟ වීර්යය ඉටා දෘඪ සමාන ඇතිව රහත් බවට නො පැමිණ මේ පළඟ නො බිඳින්නෙමැයි මහණදම් කළ යුතු යයි සිතන්නාහුය. ඔහු මෙසේ පිළිපන්නාහූ කීප දිනකින්ම ජාති ජරා මරණ කෙළවර කරන්නාහු යයි මේ පශ්චිම ජනතාවට අනුකම්පා කරමින් ප්‍රතිපත්ති ගරුක පෘථග්ජනයා සඳහා මෙසේ වදාළහ.

එවරූපෙන ඛො සාරිපුත්ත, භික්ඛුනා ගොසිංගා සාලවනං සොභෙය්‍යාති ශාරිපුත්‍රය, මෙබඳු වූ භික්‍ෂුන් නිසා වචනයේ මුළුමහත් අරුතින්ම ගෝසිංග සාලවනය හොබනේයයි අනුසන්ධි ලෙසින් දේශනාව නිමවා වදාළ සේක.

ගෝසිංග සාලවන සූත්‍ර වර්ණනාව නිමියේය.