ආසනප්පටිබාහනාදිකථා අට‍්ඨකථා
ආසනප්පටිබාහනාදිකථා
ආසනප්පටිබාහනාදිකථා
විප‍්පකතභොජනොති අන‍්තරඝරෙ වා විහාරෙ වා අරඤ‍්ඤෙ වා යත්‍ථ කත්‍ථචි භුඤ‍්ජමානො භික‍්ඛු අනිට‍්ඨිතෙ භොජනෙ න වුට‍්ඨාපෙතබ‍්බො. අන‍්තරඝරෙ පච‍්ඡා ආගතෙන භික‍්ඛං ගහෙත්‍වා ගන‍්තබ‍්බං. සචෙ මනුස‍්සා වා භික්ඛූ වා “පවිසථා”ති වදන‍්ති, “මයි පවිසන‍්තෙ භික්ඛූ උට‍්ඨහිස‍්සන‍්තී”ති වත‍්තබ‍්බං. “එථ, භන‍්තෙ, ආසනං අත්‍ථී”ති වුත‍්තෙන පන පවිසිතබ‍්බං. සචෙ කොචි කිඤ‍්චි න වදති, ආසනසාලං ගන‍්ත්‍වා අතිසමීපං අගන‍්ත්‍වා සභාගට‍්ඨානෙ ඨාතබ‍්බං. ඔකාසෙ කතෙ “පවිසථා”ති වුත‍්තෙන පන පවිසිතබ‍්බං. සචෙ පන යං ආසනං තස‍්ස පාපුණාති, තත්‍ථ අභුඤ‍්ජන‍්තො භික‍්ඛු නිසින‍්නො හොති, තං උට‍්ඨාපෙතුං වට‍්ටති. යාගුඛජ‍්ජකාදීසු පන යංකිඤ‍්චි පිවිත්‍වා වා ඛාදිත්‍වා වා යාව අඤ‍්ඤො ආගච‍්ඡති, තාව නිසින‍්නං රිත‍්තහත්‍ථම‍්පි වුට‍්ඨාපෙතුං න වට‍්ටති. විප‍්පකතභොජනොයෙව හි සො හොති.
“විප්පකතභොජනො” ඇතුළුගමෙහි හෝ විහාරයෙහි හෝ වෙනෙහි හෝ යම්කිසිතැනෙක වලඳන මහණතෙමේ බොජුන නොනිමිකල්හි නොනැගිටවිය යුතුය. ඇතුළුගමට පසුව ආවහු විසින් භික්‍ෂාව ගෙණ යායුතුය. ඉදින් මිනිස්සු හෝ භික්‍ෂූහු හෝ ‘පිවිසෙනු මැනැවැ’යි කියත්නම්’ මා පිවිසෙන කල්හි භික්‍ෂූහු නැගිටින්නාහුය’යි කියයුතුය. ‘ස්වාමීනි’ අසුනෙක් ඇතැ’යි කියූකල්හි පිවිසිය යුතුය. ඉදින් කිසිවෙක් කිසිවක් නොකියානම් අසුන්හලකට ගොස්, ඉතා ලඟට නොගොස් සභාගස්ථානයක සිටිය යුතුය. අවකාශ කළකල්හි ‘පිවිසෙනු මැනැවැ’යි කියනලද්දහු විසින් පිවිසිය යුතුය. ඉදින් යම් අසුනෙක් ඔහුට ලැබේනම් එහි මහණෙක් තෙමේ නොවලදනුයේ හුන්නේවේද, ඔහු නැගිටවීම වරද නොවේ. කැඳකැවිලි ආදිය අතුරෙහි යම්කිසිවක් බී හෝ කා හෝ අන් මහණෙක් යම්තාක් ඒද, ඒතාක් එහි හුන්නාවූ හිස් අත් ඇත්තහුද නැගිටුවාලිය හැකිය. හෙතෙමේ වනාහි අඩාලකළ බොජුන් ඇත්තේම වේ.
සචෙ වුට‍්ඨාපෙතීති සචෙ ආපත‍්තිං අතික‍්කමිත්‍වාපි වුට‍්ඨාපෙතියෙව. පවාරිතො ච හොතීති යං සො වුට‍්ඨාපෙති, අයඤ‍්ච භික‍්ඛු පවාරිතො ච හොති, තෙන වත‍්තබ‍්බො – “ගච‍්ඡ උදකං ආහරාහී”ති. වුඩ‍්ඪතරඤ‍්හි භික‍්ඛුං ආණාපෙතුං ඉදමෙව එකං ඨානන‍්ති. සචෙ සො උදකම‍්පි න ආහරති, තතො යඤ‍්ච නවකතරෙන කත‍්තබ‍්බං, තං දස‍්සෙන‍්තො “සාධුකං සිත්‍ථානී”තිආදිමාහ.
“සචෙ උට්ඨාපෙති” ඉදින් ඇවැත ඉක්මවාද නැගිටුවාම නම්. “පවාරිතො ච හොති” හෙතෙමේ යම් මහණකු නැගිටුවාද, මේ මහණ තෙමේත් පවරණ ලද්දේවේද ඔහු විසින් ‘යව පැන් ගෙණෙව’යි කියයුතුය. ඉතා මහලු මහණහුට නියොග කිරීමට මේ එක් තැනෙකැයි දතයුතුය. ඉදින් ඒ මහණතෙමේ පැනුත් ගෙණ ඒනම් ඉන්පසු නවකතරයා විසින් යමක් කටයුතුද, එය දක්වනුයේ “සාධුකං සිත්‍ථානි” යනාදිය වදාළ සේක.
ගිලානස්ස පතිරූපං සෙය්‍යන‍්ති එත්‍ථ යො කාසභගන්‍දරාතිසාරාදීහි ගිලානො හොති, ඛෙළමල‍්ලකවච‍්චකපාලාදීනි ඨපෙතබ‍්බානි හොන‍්ති. කුට‍්ඨි වා හොති, සෙනාසනං දූසෙති; එවරූපස‍්ස හෙට‍්ඨාපාසාදපණ‍්ණසාලාදීසු අඤ‍්ඤතරං එකමන‍්තං සෙනාසනං දාතබ‍්බං. යස‍්මිං වසන‍්තෙ සෙනාසනං න දුස‍්සති, තස‍්ස වරසෙය්‍යාපි දාතබ‍්බාව. යොපි සිනෙහපානවිරෙචනනත්‍ථුකම‍්මාදීසු යංකිඤ‍්චි භෙසජ‍්ජං කරොති, සබ‍්බො සො ගිලානොයෙව, තස‍්සාපි සල‍්ලක‍්ඛෙත්‍වා පතිරූපං සෙනාසනං දාතබ‍්බං . ලෙසකප‍්පෙනාති අප‍්පකෙන සීසාබාධාදිමත‍්තෙන. භික්ඛූ ගණෙත්‍වාති “එත‍්තකා නාම භික්ඛූ”ති විහාරෙ භික‍්ඛූනං පරිච‍්ඡෙදං ඤත්‍වා.
“ගිලානස්ස පතිරූපං සෙය්‍යං” යන මෙහි යම් මහණෙක් තෙමේ කාසභගන්‍දර අතිසාරාදියෙන් ගිලන්වේද, කෙලමලා වස්කබල් ආදිය තැබිය යුතුය. කුෂ්ට ඇත්තේ හෝ වේද, සෙනසුන දූෂණය කෙරේද, මෙබඳු මහණහුට යටපහයෙහි පන්සල් ආදීන්හි එක්කෙළවර එක්තරා සෙනසුනක් දිය යුතුය. යමකු වසන කල්හි සෙනසුන දූෂිත වේද, ඒ ගිලන්හට උතුම් සෙනසුනක් නොදිය යුතුමය. යම් මහණෙක් තෙමේ තෙල්බීම් විරෙචනය කිරීම් නස්‍ය කර්‍මාදීන්හි යම්කිසි බෙහෙතක් කෙරේද, ඒ සියල්ල ගිලන්මය. මේ සලකා ඔහුට ද සුදුසු සෙනසුනක් දිය යුතුය. “ලෙසකප්පෙන” ස්වල්ප වූ ශීර්‍ෂබාධාදිමාත්‍රයකින්. “භික්ඛූ ගණෙත්‍වා” මෙතෙක් භික්‍ෂූහුයි විහාරයෙහි භික්‍ෂූන්ගේ පිරිසිඳීම කොට.
ආසනප්පටිබාහනාදිකථා නිට‍්ඨිතා.