543. සීවලිත්‍ථෙරාපදානං
543. සීවලිත්‍ථෙරාපදානං
543. සීවලී ස්ථවිරාවදානය
6076. පදුමුත‍්තරො නාම ජිනො සබ‍්බධම‍්මෙසු චක‍්ඛුමා, ඉතො සතසහස‍්සම‍්හි කප‍්පෙ උප‍්පජ‍්ජි නායකො.
6076. මෙයින් සියක්දහස් වන කපෙහි ලෝකනායක වූ සියලු ධර්‍මයන්හි (විනිවිද දක්නා සුලු) නුවණැස් ඇති පදුමුත්තර නම් බුදුරජ තෙම ලොව පහළ විය.
6077. සීලං තස‍්ස අසඞ‍්ඛෙය්‍යං සමාධි වජිරූපමො, අසඞ‍්ඛෙය්‍යං ඤාණවරං විමුත‍්ති ච අනූපමා.
6077. උන්වහන්සේගේ ශීලය සඞ්ඛ්‍යා රහිත ය. සමාධිය (බිඳිය නොහැකි බැවින්) වජ්‍රයක් (දියමන්තියක්) මෙනි. උතුම් වූ ඥානය ද පමණ කළ නො හැකිය. විමුක්තිය ද උපමා රහිත ය.
6078. මනුජාමරනාගානං බ්‍රහ‍්මානං ච සමාගමෙ, සමණබ්‍රාහ‍්මණාකිණ‍්ණෙ ධම‍්මං දෙසෙසි නායකො.
6078. ලෝකනායක වූ බුදුරජ තෙම මහණ බමුණන්ගෙන් ගැවසී ගත් මිනිස් දෙව් නා බඹ යන මොවුන්ගේ සමාගමයෙහි දහම් දෙසී ය.
6079. සසාවකං මහාලාභිං පුඤ‍්ඤවන‍්තං ජුතින්‍ධරං, ඨපෙසි එතදග‍්ගම‍්හි පරිසාසු විසාරදො.
6079. පිරිස්හි විශාරද වූ බුදුරජ තෙමේ පින්වත් වූ පුණ්‍යශෝභා ඇති මහත් ලාභ ලබන්නා වූ සිය සව්වකු අග්‍රස්ථානයෙහි තැබී ය.
6080. තදාහං ඛත‍්තියො ආසිං නගරෙ හංසසව‍්හයෙ, සුත්‍වා ජිනස‍්ස තං වාක්‍යං සාවකස‍්ස ගුණං බහුං.
6080. එකල්හි මම හංසවතී නගරයෙහි ක්‍ෂත්‍රියයෙක් වීමි. (එකී) ශ්‍රාවකයාගේ බොහෝ ගුණ (පවසන) බුදුරජුන්ගේ ඒ වචනය අසා-
6081. නිමන‍්තයිත්‍වා සත‍්තාහං භොජයිත්‍වා සසාවකං, මහාදානං දදිත්‍වාන තං ඨානමභිපත්‍ථයිං.
6081. ශ්‍රාවකයන් සහිත බුදුරජුන් පවරා සතියක් වළඳවා මහදන් දී එම තනතුර පැතීමි.
6082. තදා මං විනතං පාදෙ දිස‍්වාන පුරිසාසභො, සුස‍්සරෙන මහාවීරො ඉදං වචනමබ්‍රවී:
6082. එකල්හි පුරුෂශ්‍රේෂ්ඨ වූ මහාවීර වූ (බුදුරජ තෙම) පාමුල වැඳගෙන නැමුනා වූ මා දැක මිහිරි ස්වරයෙන් මෙම වචනය කී ය:
6083. තතො ජිනස‍්ස වචනං සොතුකාමා මහාජනා, දෙවදානවගන්‍ධබ‍්බා බ්‍රහ‍්මානො ච මහිද‍්ධිකා.
6083. ඉක්බිති බුදුරජුන්ගේ වචනය අසනු කැමැති මහජනයා ද, දිව්‍යාසුරගන්‍ධර්‍වයෝ ද, මහත් ඍද්ධි ඇති බ්‍රහ්මයෝ ද, -
6084. සමණබ්‍රාහ‍්මණා චෙව නමස‍්සිංසු කතඤ‍්ජලී, නමො තෙ පුරිසාජඤ‍්ඤ නමො තෙ පුරිසුත‍්තම.
6084. මහණබමුණෝ ද කරණ ලද ඇඳිලි ඇත්තාහු පුරුෂශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්ස, ඔබවහන්සේට නමස්කාර වේවා; පුරුෂෝත්තමයාණන් වහන්ස, ඔබවහන්සේට නමස්කාර වේව යි වැන්දාහු ය.
6085. ඛත‍්තියෙන මහාදානං දින‍්නං සත‍්තාහිකං හි වො, සොතුකාමා ඵලං තස‍්ස ව්‍යාකරොහි මහාමුනෙ.
6085. ඔබවහන්සේට සතියක් මුළුල්ලෙහි මේ ක්‍ෂත්‍රියයා විසින් මහාදානයක් දෙනලදි. මහාමුනීන්වහන්ස ඔහුගේ කර්‍මවිපාකය අසනු කැමැත්තෝ වෙමු. පවසනු මැනැවැ” යි කීහ.
6086. තතො අවොච භගවා සුණාථ මම භාසිතං, අප‍්පමෙය්‍යම‍්හි බුද‍්ධම‍්හි සඞ‍්ඝම‍්හි සුප‍්පතිට‍්ඨිතා.
6086-6087. ඉක්බිති භාග්‍යවත් තෙමේ (මෙසේ) වදාළේ ය: “මාගේ වචනය අසවු. දක්‍ෂිණා තොමෝ අපමණ වූ ගුණ ඇති බුදුරජුන් කෙරෙහි ද, සඞ්ඝයා කෙරෙහි ද, මැනැවින් පිහිටියා ය. ඒ දක්‍ෂිණාවගේ (විපාකය) පවසන්නේ කවරෙක් ද? ඕ තොමෝ අප්‍රමේය වූ විපාක ඇත්තී ය. එතෙකුදු වුවත් මේ මහාභාග්‍ය ඇති ක්‍ෂත්‍රිය තෙමේ උතුම් තනතුරක් පතයි.
6087. දක‍්ඛිණා තාය කො වත‍්තා අප‍්පමෙය්‍යඵලා හි සා, අපිචෙස මහාභොගො ඨානං පත්‍ථෙති උත‍්තමං.
6088. ලාභී විපුල‍්ලාභානං යථා භික‍්ඛු සුදස‍්සනො, තථාහම‍්පි භවෙය්‍යන‍්ති ලච‍්ඡතෙතං අනාගතෙ.
6088. මහත්ලාභ ඇතියවුන් අතුරෙන් අග්‍රලාභී වූ සුදර්‍ශන භික්‍ෂු තෙමේ යම්සේ ද, මම ද එසේ ම වෙම්වා (යනු ඔහුගේ පැතුමයි). මතු කාලයෙහි මෙ තනතුර (හෙතෙම) ලබන්නේ ය.
6089. සතසහස‍්සෙ ඉතො කප‍්පෙ ඔක‍්කාකකුලසම‍්භවො, ගොතමො නාම නාමෙන සත්‍ථා ලොකෙ භවිස‍්සති.
6089. මෙයින් මතු සියක්දහස් වන කපෙහි ඔක්කාකකුලයෙහි උපදින්නා වූ, නමින් ගෞතම නම් වූ ශාස්තෘ තෙමේ ලොව පහළ වන්නේ ය.
6090. තස‍්ස ධම‍්මෙසු දායාදො ඔරසො ධම‍්මනිම‍්මිතො, සීවලි නාම නාමෙන හෙස‍්සති සත්‍ථුසාවකො.
6090. උන්වහන්සේගේ ධර්‍මයෙහි දායාද වූ ධර්‍මයෙන් නිර්මිත කළාක් වැනි වූ, ඖරසපුත්‍ර වූ නමින් සීවලී නම් ශාස්තෘ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේ ය.”
6091. තෙන කම‍්මෙන සුකතෙන චෙතනාපණිධීහි ච, ජහිත්‍වා මානුසං දෙහං තාවතිංසූපගො අහං.
6091. මැනැවින් කරණ ලද ඒ කර්‍මය හේතු කොට ගෙන ද, චිත්ත ප්‍රණිධීන් හේතු කොට ගෙණ ද, මම මිනිස් සිරුර හැර තව්තිසා දෙව් ලොවට (උත්පත්ති වශයෙන්) එළඹියෙම් වෙමි.
6092. එකනවුතෙ ඉතො කප‍්පෙ විපස්සී ලොකනායකො, උප‍්පජ‍්ජි චාරුනයනො සබ‍්බධම‍්මවිපස‍්සකො.
6092. මෙයින් එක් අනූවන කපෙහි මනෝඥ ඇස් ඇති සියලු දතයුතු ධර්‍මයන් වෙසෙසින් දක්නාසුලු වූ, ලෝකනායක වූ විපස්සී බුදුරජ තෙමේ ලොව පහළ විය.
6093. තදාහං බන්‍ධුමතියං කුලස‍්සඤ‍්ඤතරස‍්ස ච, දයිතො පත්‍ථිතො චෙව ආසිං කම‍්මන‍්තව්‍යාවටො.
6093. එකල්හි මම බන්‍ධුමතී නගරයෙහි එක්තරා කුලයෙක (නෑයන් විසින් කරණ ලද) දයාව ඇත්තා වූ (දෙමාපියන් විසින්) ප්‍රාර්‍ත්‍ථනා කොට ලබන ලද්දා වූ පුතෙක් ව කර්‍මාන්තයන්හි ව්‍යාපෘත විමි.
6094. තදා අඤ‍්ඤතරො පූගො විපස‍්සිස‍්ස මහෙසිනො, පරිවෙසං අකාරෙසි මහන‍්තමතිවිස‍්සුතං.
6094. එකල්හි එක්තරා උපාසක සමූහයක් විපස්සී බුදුරජුන් හට ඉතා ප්‍රකට වූ මහදනක් පැවැත්වී ය.
6095. නිට‍්ඨිතෙ ච මහාදානෙ දදං ඛජ‍්ජකසංහිතං, නවං දධිං මධුං චෙව විචිනං නෙව අද‍්දස.
6095. මහදන් නිමි කල්හි ද ඛාද්‍ය වර්‍ග දෙන්නේ අළුත් දිහි ද මී ද සොයමින් නො ම දිටී.
6096. තදාහං තං ගහෙත්‍වාන නවං දධිං මධුම‍්පි ච, කම‍්මස‍්සාමිඝරං ගච‍්ඡිං තමෙසන‍්තා මමද‍්දසුං.
6096. එකල්හි මම ඒ අළුත් දී හා කැටිමී ද ගෙණ කර්‍මාන්ත ස්වාමියාගේ ගෙට ගියෙමි. ඒ අළුතු දී හා කැටි මී සොයන්නාහු මා දුටුවාහු ය.
6097. සහස‍්සම‍්පි දත්‍වාන නාලභිංසු ච තං ද‍්වයං, තතොහං එවං චින‍්තෙසිං නෙතං හෙස‍්සති ඔරකං.
6097. දහසකුදු දී මගෙන් ඉල්වා ඒ දෙක ඔවුහු නො ලැබුවාහු ය. එයින් “මෙය අල්පවූවක් නො වන්නේ ය”යි මම සිතීමි.
6098. යථා ඉමෙ ජනා සබ‍්බෙ සක‍්කරොන‍්ති තථාගතං, අහම‍්පි කාරං කස‍්සාමි සසඞ‍්ඝෙ ලොකනායකෙ.
6098. යම්සේ මේ සියලු ජනයෝ තථාගතයන් වහන්සේට සත්කාර කෙරෙත් ද, මම ද ශ්‍රාවක සඞ්ඝයා සහිත වූ ලෝකනායක බුදුරජුන් කෙරෙහි සත්කාරයක් කරන්නෙමි යි සිතීමි.
6099. තදාහමෙවං චින‍්තෙත්‍වා දධිං මධුඤ‍්ච එකතො, මද‍්දිත්‍වා ලොකනාථස‍්ස සසඞ‍්ඝස‍්ස අදාසහං.
6099. එකල්හි මම මෙසේ සිතා දී ද මී ද එකට යොදා සඞ්ඝයා සහිත වූ ලෝකනාථයන් වහන්සේට දුනිමි.
6100. තෙන කම‍්මෙන සුකතෙන චෙතනාපණිධීහි ච, ජහිත්‍වා මානුසං දෙහං තාවතිංසං අගච‍්ඡහං.
6100. මැනැවින් කරණ ලද ඒ කර්‍මය හේතු කොට ගෙණ ද, චිත්ත ප්‍රණිධීන් හේතු කොට ගෙණ ද මම මිනිස් සිරුර හැර තව්තිසා දෙව් ලොවට (උත්පත්ති වශයෙන්) ගියෙමි.
6101. පුනාහං බාරාණසියං රාජා හුත්‍වා මහායසො, සත‍්තුකස‍්ස තදා රුට‍්ඨො ද‍්වාරරොධං අකාරයිං.
6101. මම නැවත බරණැස් නුවර මහත් යස පිරිවර ඇති රජෙක් ව එකල්හි සතුරු රජකුට කිපියෙම් නුවරින් පිට විය නො හැකි සේ දොර වස්වා ලීමි.
6102. තදා සපත‍්තිනො රුද‍්ධා සත‍්තාහං රක‍්ඛිතා අහුං, තතො තස‍්ස විපාකෙන පපතිං නිරයං භුසං.
6102. එකල අවුරන ලද සතුරෝ සත්දිනක් (හිරකොට) රක්නා ලද්දාහු ය. ඒ කර්‍මයාගේ විපාකය කරණ කොට ගෙන දැඩි වූ නිරය දුකට වැටුනෙමි.
6103. පච‍්ඡිමෙ ච භවෙ දානි ජාතොහං කොලියෙ පුරෙ, සුප්පවාසා ච මෙ මාතා මහාලිලිච‍්ඡවී පිතා.
6103. මම දැන් අන්තිම ජාතියෙහි කෝලියනගරයෙහි උපන්නෙම් වෙමි. මාගේ මවු තොමෝ සුප්පවාසා (රජමෙහෙසිය) ය. පිය තෙමේ මහාලි ලිච්ඡවි රජ තෙමේ ය.
6104. ඛත‍්තියෙ පුඤ‍්ඤකම‍්මෙන ද‍්වාරරොධස‍්ස වාහසා, සත‍්තවස‍්සානි නිවසිං මාතුකුච‍්ඡිම‍්හි දුක‍්ඛිතො.
6104. කුශලකර්‍මබලයෙන් කැත්කුලයෙහි (උපන්මි). නුවර දොර වැස්වූ අකුශලකර්‍මබලයෙන් සත්හවුරුද්දක් මවුකුසෙහි දුක්ඛිතව විසීමි.
6105. සත‍්තාහං ද‍්වාරමූළ‍්හොහං මහාදුක‍්ඛසමප‍්පිතො, මාතා මෙ ඡන්‍දදානෙන එවමාසි සුදුක‍්ඛිතා.
6105. මම සතියක් මූඪගර්‍භ ව මහදුකින් යුක්ත වීමි. මාගේ මවුතොමෝ (නුවර දොර වැසීමට) කැමැත්ත දීම හේතු කොට ගෙණ මෙසේ අතිශයින් හටගත් දුක් ඇති වූ ය.
6106. සුවත්‍ථිතොහං නික‍්ඛන‍්තො බුද‍්ධෙන අනුකම‍්පිතො, නික‍්ඛන‍්තදිවසෙයෙව පබ‍්බජිං අනගාරියං.
6106. බුදුරජුන් විසින් අනුකම්පා කරණ ලද මම නිදුකින් (මව් කුසින්) නික්මුනෙමි. (සතියකට පසු ගිහිගෙන්) නික්මුනු දවස්හි ම අනගාරිය සඞ්ඛ්‍යාත පැවිද්දට වන්මි.
6107. උපජ‍්ඣා සාරිපුත‍්තො මෙ මොග‍්ගල‍්ලානො මහිද‍්ධිකො, කෙසෙ ඔරොපයන‍්තො මෙ අනුසාසි මහාමති.
6107. මහනුවණැති ශාරීපුත්‍ර තෙමේ මාගේ උපාධ්‍යාය විය. මහත් ඍද්ධි ඇති මෞද්ගල්‍යාන තෙමේ මාගේ හිසකේ බාමින් අනුශාසනා කෙළේ ය.
6108. කෙසෙසු ඡිජ‍්ජමානෙසු අරහත‍්තමපාපුණිං, දෙවා නාගා මනුස‍්සා ච පච‍්චයෙ උපනෙන‍්ති මෙ.
6108. හිසකේ බාන කල්හි ම (-කරගෙහි දී ම) රහත් බවට පැමිණියෙමි. දෙවියෝ ද, නාගයෝ ද, මනුෂ්‍යයෝ ද, මට සිව්පස එළවත්.
6109. පදුමුත‍්තරනාථඤ‍්ච විපස‍්සිඤ‍්ච විනායකං, යං පූජයිං පමුදිතො පච‍්චයෙහි විසෙසතො.
6109. පදුමුත්තර බුදුරජුන් ද, විපස්සී බුදුරජුන් ද යම් හෙයෙකින් ප්‍රමුදිත වූයෙම් සිව්පසයෙන් වෙසෙසින් පිදුයෙම් නම්,
6110. තතො තෙසං විසෙසෙන කම‍්මානං විපුලුත‍්තමං, ලාභං ලභාමි සබ‍්බත්‍ථ වනෙ ගාමෙ ජලෙ ථලෙ.
6110. ඒ හේතුවෙන් ඒ කුශලකර්‍මයන්ගේ විශේෂයෙන් වනයෙහි ද, ගමෙහි ද, දියෙහි ද, ගොඩබිම්හි දැයි හැමතන්හි උතුම් සිවුපසය මහත්සේ ලබමි.
6111. රෙවතං දස‍්සනත්‍ථාය යදා යාති විනායකො, තිංසභික‍්ඛුසහස‍්සෙහි සහ ලොකග‍්ගනායකො.
6111. යම් කලෙක්හි ලෝකාග්‍රනායක වූ බුදුරජ තෙම තිස්දහසක් භික්‍ෂූන් සමග රේවත තෙරණුවන් දකින පිණිස වඩී ද,
6112. තදා දෙවොපනීතෙහි මමත්‍ථාය මහාමති, පච‍්චයෙහි මහාවීරො සසඞ‍්ඝො ලොකනායකො.
6112-6114. එකල්හි මාගේ ප්‍රයෝජනය පිණිස දෙවියන් විසින් එළවන ලද සිව්පසයෙන් මහත් ප්‍රඥා ඇත්තා වූ, මහත් වීර්‍ය්‍ය ඇති සඞ්ඝයා සහිත වූ, තුන්ලොවට නායක වූ බුදුරජ තෙම මා විසින් උවටැන් කරණ ලද්දේ එහි වැඩ රේවත තෙරුන් දිටී ය. ඉන්පසු දෙව්රමට වැඩ, “මහණෙනි, මාගේ සිසුන් අතරෙහි සීවලී තෙමේ ලාභීන් හට අග්‍ර ය” යි මා ලාභීන් අතුරෙහි ඒතදග්‍රස්ථානයෙහි තැබී ය. සව් ලොවට හිත වූ ශාස්තෘ තෙමේ පිරිස් මැද දී මට පැසසීය.
6113. උපට‍්ඨිතො මයා බුද‍්ධො ගන‍්ත්‍වා රෙවතමද‍්දස, තතො ජෙතවනං ගන‍්ත්‍වා එතදග‍්ගෙ ඨපෙසි මං.
6114. ලාභීනං සීවලී අග‍්ගො මම සිස‍්සෙසු භික‍්ඛවො, සබ‍්බලොකහිතො සත්‍ථා කිත‍්තයී පරිසාසු මං.
6115. කිලෙසා ඣාපිතා මය‍්හං භවා සබ‍්බෙ සමූහතා, නාගො’ව බන්‍ධනං ඡෙත්‍වා විහරාමි අනාසවො.
6115. මා විසින් ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. සියලු භවයෝ නසන ලදහ. ඇත්රජකු මෙන් බැඳුම් සිඳ ආස්‍රව රහිතව වෙසෙමි.
6116. ස‍්වාගතං වත මෙ ආසි බුද‍්ධසෙට‍්ඨස‍්ස සන‍්තිකෙ, තිස‍්සො විජ‍්ජා අනුප‍්පත‍්තා කතං බුද‍්ධස‍්ස සාසනං.
6116. බුදුරජානන් වහන්සේ වෙත මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන් යහපත් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවෝ අනුප්‍රාප්තයහ. බුදුරජානන් වහන්සේගේ සසුන කරණ ලදි.
6117. පටිසම‍්භිදා චතස‍්සො ච විමොක‍්ඛා පි ච අට‍්ඨිමෙ, ඡළභිඤ‍්ඤා සච‍්ඡිකතා කතං බුද‍්ධස‍්ස සාසනං.
6117. සිවුපිළිසැඹියාවෝ ද අෂ්ටවිමෝක්‍ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්‍ෂාත් කරණ ලදහ. බුදුරජානන් වහන්සේගේ සසුන කරණ ලදි.
ඉත්‍ථං සුදං ආයස‍්මා සීවලී ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්‍ථාති.
මෙසෙයින් ආයුෂ්මත් සීවලී ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේකි.
සීවලිත්‍ථෙරස‍්ස අපදානං තතියං.
සීවලි ස්ථවිරාවදානය තෙවැනි යි.