17. තිස්ස බුද‍්ධවංසො
17. තිස්ස බුද‍්ධවංසො
17. තිස්ස බුද්ධවංශය
1. සිද‍්ධත්‍ථ අපරෙන අස‍්සමො අප‍්පටිපුග‍්ගලො අනන‍්තතෙජො අමිතයසො තිස‍්සො ලොකග‍්ගනායකො.
1-2. සිද්ධාර්‍ත්‍ථ නම් බුදුන්ට මෑතභාගයෙහි අසම වූ අප්‍රතිපුද්ගල වූ අනන්තතේජස් ඇති අප්‍රමාණ යසස් ඇති ලෝකාග්‍රනායක වූ අනුකම්පා ඇති මහත්වීර්‍ය්‍ය ඇති පසැස් ඇති තිස්ස නම් බුදුහු අවිද්‍යාන්‍ධකාරය නසා සදේවක ලෝකය බබුළුවා ලොවැ පහළ වූ සේක.
2. තම’න්‍ධකාරං විධමෙත්‍වා ඔභාසෙත්‍වා සදෙවකං අනුකම‍්පකො මහා වීරො ලොකෙ උප‍්පජ‍්ජි චක‍්ඛුමා.
3. තස‍්සා’පි අතුලා ඉද‍්ධි අතුලං සීලං සමාධි ච සබ‍්බත්‍ථ පාරමිං ගන‍්ත්‍වා ධම‍්මචක‍්කං පවත‍්තයී.
3. ඒ තිස්ස නම් බුදුන්ගේ ද ඍද්ධිය අතුල්‍ය වූ යැ ශීලය ද සමාධිය ද අතුල්‍ය වී. (ඒ බුදුහු) සියලු දහම් විෂයෙහි පරතෙරට පැමිණ දම්සක් පැවැත් වූසේක.
4. සො බුද‍්ධො දසසහස‍්සිම‍්හි විඤ‍්ඤාපෙසි ගිරං සුචිං කොටිසතානි අභිසමිංසු පඨමෙ ධම‍්මදෙසනෙ.
4. ඒ බුදුහු දසදහසක් සක්වළැ පවිත්‍ර වූ සිව්සස්වදන් අවබෝධ කරවූහ, ප්‍රථම ධර්‍මදේශනායෙහි කෙළසියක් සත්හු ධර්‍මාවබෝධය කළහ.
5. දුතියො නවුතිකොටීනං තතියො සට‍්ඨිකොටියො බන්‍ධනාතො පමොචෙසි සම‍්පත‍්තෙ නරමරූ තදා.
5. අනූකෙළක් සත්නට දෙ වැනි ධර්‍මාභිසමය වී, තෙ වැනි ධර්‍මදේශනයෙහි සැටකෙළක් සත්හු ධර්‍මාවබෝධය කළහ, එකල්හි පැමිණි දෙවිමිනිසුන් දශසංයොජනයෙන් මිදූ සේක.
6. සන‍්නිපාතා තයො ආසුං තිස‍්සෙ ලොකග‍්ගනායකෙ ඛීණාසවානං විමලානං සන‍්තචිත‍්තාන තාදිනං.
6. තිස්ස නම් බුදුරජාණන් වහන්සේට විගත රාගාදිමල ඇති සන්හුන්සිත් ඇති තාදීගුණ ඇති රහත් ශ්‍රාවකයන්ගේ සන්නිපාත තුනෙක් වී.
7. ඛීණාසවසතසහස‍්සානං පඨමො ආසි සමාගමො නවුති සත සහස‍්සානං දුතියො ආසි සමාගමො.
7. ලක්‍ෂයක් රහතුන්ගේ ප්‍රථම සන්නිපාතය වී යැ, අනූ ලක්‍ෂයක් රහතුන්ගේ ද්විතීය සන්නිපාතය වී.
8. අසීති සතසහස‍්සානං තතියො ආසි සමාගමො ඛීණාසවානං විමලානං පුප‍්ඵිතානං විමුත‍්තියා.
8. අර්‍හත්ඵල විමුක්තියෙන් විකසිත වූ විගතරගාදි මල ඇති අසූ ලක්‍ෂයක් රහතුන්ගේ තෘතීය සන්නිපාතය වී.
9. අහං තෙන සමයෙන සුජාතො නාම ඛත‍්තියො මහාභොගං ඡඩ‍්ඪයිත්‍වා පබ‍්බජිං ඉසිපබ‍්බජං.
9. එසමයෙහි මම් සුජාත නම් ක්‍ෂත්‍රිය වූයෙම් මහත් වූ භොග හැර පියා ඍෂිප්‍රව්‍රජ්‍යාවට පැමිණියෙමි.
10. මයි පබ‍්බජිතෙ සන‍්තෙ උප‍්පජ‍්ජි ලොකනායකො බුද‍්ධො’ති සද‍්දං සුත්‍වාන පීති මෙ උපපජ‍්ජථ.
10. මා පැවිදි වූ කල්හි බුදුහු ලොවැ පහළ වූහ. ‘බුද්ධ’ යන හඬ අසා මට ප්‍රීති උපන.
11. දිබ‍්බං මන්‍දාරවං පුප‍්ඵං පදුමං පාරිච‍්ඡත‍්තකං උභො හත්‍ථෙහි පග‍්ගය‍්හ ධුනමානො උපාගමිං.
11. දිවමදාරාමල් පරසතු කුසුම් දොහොතින් ගෙන සැලෙනුයෙම් බුදුන් කරා එළැඹියෙමි.
12. චාතුවණ‍්ණපරිවුතං තිස‍්සං ලොකග‍්ගනායකං තම’හං පුප‍්ඵං ගහෙත්‍වාන මත්‍ථකෙ ධාරයිං ජිනං.
12. මම් එකුසුම් ගෙන සිව්පිරිස් පිරිවැරූ, ලොවට එක් මැ නායක වූ තිස්ස නම් බුදුන්ගේ මස්තකයෙහි ධැරීමි.
13. සො’පි බුද‍්ධො ව්‍යාකාසි ජනමජ‍්ඣෙ නිසීදිය ද‍්වෙනවුතෙ ඉතො කප‍්පෙ අයං බුද‍්ධො භවිස‍්සති.
13. ඒ බුදුහු ද පිරිස්මැද වැඩහිඳ ‘මේ තෙම මෙයින් දෙයානූ වන කප්හි බුදු වන්නේ යැ’යි මට විවරණ දුන්සේක.
14. අහු කපිලව‍්හයා රම‍්මං නික‍්ඛමිත්‍වා තථාගතො පධානං පදහිත්‍වාන කත්‍වා දුක‍්කරකාරිකං.
14. එකල්හි තථාගතයෝ රම්‍ය වූ කපිල නම් පුරයෙන් නික්ම ප්‍රධන්වීර්‍ය්‍ය වඩා දුෂ්කර ක්‍රියා කොට–
15. අජපාලරුක‍්ඛමූලම‍්හි නිසීදිත්‍වා තථාගතො තත්‍ථපායාසමග‍්ගය‍්හ නෙරඤ‍්ජරමුපෙහිති.
15. තථාගතයෝ අජපාල නම් න්‍යග්‍රෝධ මූලයෙහි වැඩහිඳ එහි දී කිරිපිඬු පිළිගෙන නිල්දලාහෝතෙරට එළැඹෙන්නාහ.
16. නෙරඤ‍්ජරාය තීරම‍්හි පායාසං ආදාය සො ජිනො පටියත‍්තවරමග‍්ගෙන බොධිමූලම‍්හි එහිති.
16. ඒ පස්මරුන් දිනූ බුදුහු නිල්දලාහෝ තෙර දී කිරිපිඬු වළඳා (දෙවියන්) පිළියෙළ කළ උත්තම මාර්‍ගයෙන් බෝමුල් වෙත එන්නාහ.
17. තතො පදක‍්ඛිණං කත්‍වා බොධිමණ‍්ඩං අනුත‍්තරො අස‍්සත්‍ථරුක‍්ඛමූලම‍්හි බුජ‍්ඣිස‍්සති මහායසො.
17. ඉක්බිති මහායසස් ඇති අනුත්තර වූ බුදුහු බෝමැඩ පැදකුණු කොට ඇසතුරුක් මුල්හි දී බුදු වන්නාහ.
18. ඉමස‍්ස ජනිකා මාතා මායා නාම භවිස‍්සති පිතා සුද‍්ධොදනො නාම අයං හෙස‍්සති ගොතමො.
18. මොවුන්ගේ ජනිකමව මායා නම් වන්නී යැ, පිය තෙම සුදොවුන් නම් වන්නේ යැ, මේ තෙම ගොයුම් නම් වන්නේ යි.
19. කොලිතො උපතිස‍්සො ච අග‍්ගා හෙස‍්සන‍්ති සාවකා ආනන්‍දො නා’මුපට‍්ඨාකො උපට‍්ඨිස‍්සති තං ජිනං.
19. ඔබට ‘කෝලිත’ යැ ‘උපතිස්ස’ යැ යන දෙදෙන අගසවු වන්නාහ. “අනඳ’ නම් තෙර කෙනෙක් පස්මරුන් දිනූ එබුදුන්ට උවැටන් කරන්නාහ.
20. ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච අග‍්ගා හෙස‍්සන‍්ති සාවිකා බොධි තස‍්ස භගවතො අස‍්සත්‍ථො’ති පවුච‍්චති.
20. ‘ඛේමා’ යැ උප්පලවණ්ණා’ යැ යන දෙදෙන අගසැවි වන්නාහ. එබුදුන්ගේ බෝධිය ‘ඇසැතු’ යයි කියනු ලැබේ.
21. චිත‍්තො ච හත්‍ථාළවකො අග‍්ගා හෙස‍්සන‍්තු’පට‍්ඨකා උත්තරා නන්‍ද මාතා ච අග‍්ගා හෙස‍්සන‍්තු’ පට‍්ඨිකා ආයුවස‍්සසතං තස‍්ස ගොතමස‍්ස යසස‍්සිනො.
21. චිත්ත යැ හත‍්‍ථාළවක යැ යන දෙදෙන අග උවටු වන්නාහ. උත්තරා යැ නන්‍දමාතා යැ යන දෙදෙන අග උවට වන්නාහ. යසස් ඇති ඒ ගොයුම් ගොත් බුදුනට හවුරුදු සියයෙක් ආයු වෙයි.
22. ඉදං සුත්‍වාන වචනං අසමස‍්ස මහෙසිනො ආමොදිතා නරමරූ බුද‍්ධබීජඞ‍්කුරො අයං.
22. අසම වූ මහර්ෂීන්ගේ මෙ තෙපුල් අසා ‘මේ බුද්ධබීජාඞ්කුරයෙකැ” යි සතුටු වූ දෙවිමිනිස්සු–
23. උක‍්කුට‍්ඨි සද‍්දං වත‍්තෙන‍්ති අප‍්ඵොටෙන‍්ති හසන‍්ති ච කතඤ‍්ජලී නමස‍්සන‍්ති දසසහස‍්සී සදෙවකා.
23. ඔල්වරසන් පවත්වති, අපොළති, සිනහසෙති, දසදහසක් සක්වළ දෙවියන් සහිත සත්ත්‍වයෝ ඇඳිලිබැඳ නමස්කාර කෙරෙති.
24. යදි’මස‍්ස ලොකනාථස‍්ස විරජ‍්ඣිස‍්සාම සාසනං අනාගතම‍්හි අද‍්ධානෙ හෙස‍්සාම සම‍්මුඛා ඉමං.
24. ඉදින් ඇපි මේ ලෝකනාථයන්ගේ සස්න වරදමෝ නම් අනාගත කාලයෙහි මොවුන් හමු වන්නම්හ.
25. යථා මනුස‍්සා නදිං තරන‍්තා පටිතිත්‍ථං විරජ‍්ඣිය හෙට‍්ඨා තිත්‍ථෙ ගහෙත්‍වාන උත‍්තරන‍්ති මහානදිං.
25. යම්සේ මිනිස්සු ගංහෝ තරණය කරන්නාහු ප්‍රතිමුඛ තීර්‍ත්‍ථය වැරැදැ යටැ තොටැහි ගෙන මහගඟ තරණය කෙරෙත් ද–
26. එව’මෙව මයං සබ‍්බෙ යදි මුඤ‍්චාමි’මං ජිනං අනාගතම‍්හි අද‍්ධානෙ හෙස‍්සාම සම‍්මුඛා ඉමං.
26. එසෙයින් මැ ඇපි සියල්ලමෝ ඉදින් මේ බුදුන් හරමෝ නම් අනාගතකාලයෙහි මොවුන් හමු වන්නම්හ.
27. තස‍්සා’පි වචනං සුත්‍වා භිය්‍යො චිත‍්තං පසාදයිං උත‍්තරිං වත මධිට‍්ඨාසිං දසපාරමි පූරියා.
27. මම් ඒ බුදුනුදුගේ තෙපුල් අසා බෙහෙවින් සිත පැහැදවීමි, දසපාරමීන් පුරන පිණිස මත්තෙහි ව්‍රතාධිෂ්ඨාන කෙළෙමි.
28. ඛෙමකං නාම නගරං ජනසන්‍ධො නාම ඛත‍්තියො පදුමා නාම ජනිකා තිස‍්සස‍්ස ච මහෙසිනො.
28. මහර්ෂි වූ තිස්ස බුදුන්ගේ නගරය ඛේමක නම. පිය වූ ක්‍ෂත්‍රිය තෙම ‘ජනසන්‍ධ’ නම, මව පදුමා නමු.
29. සත‍්තවස‍්සසහස‍්සානි අගාරමජ‍්ඣසො වසී ගුහා සෙලනාරි නිසභා තයො පාසාද මුත‍්තමා.
29. ඒ තිස්ස බුදුහු සත් දහසක් හවුරුදු ගිහිගෙයි විසූහ. ඔබට ‘ගුහා’ යැ ‘සෙලනාරි’ යැ ‘නිසභා’ යැ යි උතුම් තුන් පහයෙක් වී.
30. සමතිංස සහස‍්සානි නාරියො සමලඞ‍්කතා සුභද‍්දා නාම සා නාරි ආනන්‍දො නාම අත්‍රජො.
30. මොනොවට සරසනලද තිස්දහසක් පරිවාරස්ත්‍රීහු වූහ. සුභද්‍රා නම් ස්ත්‍රිය අගමෙහෙසි වූ. පුත්‍ර තෙම ආනන්‍ද නම් වී.
31. නිමිත‍්තෙ චතුරො දිස‍්වා අස‍්සයානෙන නික‍්ඛමි අනූනකං අට‍්ඨමාසං පධානං පදහී ජිනො.
31. ජිතපඤ්චමාර බුදුහු සතර පෙරනිමිති දැක අශ්වයානයෙකින් මහබිනික්මන් කළහ. පුරා අටමසක් ප්‍රධන්වීර්‍ය්‍ය කළහ.
32. බ්‍රහ‍්මුනා යාචිතො සන‍්තො තිස‍්සො ලොකග‍්ගනායකො වත‍්ති චක‍්කං මහාවීරො යසවතීදායමුත‍්තමෙ.
32. මහාවීර වූ තිස්ස නම් බුදුහු මහබඹහු විසින් අයදනාලදහු, උතුම් වූ යසවත් නම් මුවළැව්හි දී දම්සක් පැවැත්වූසේක.
33. බ්‍රහ‍්මදෙවො ච උදයො ච අහෙසුං අග‍්ගසාවකා සමඞ‍්ගො නාමුපට‍්ඨාකො තිස‍්සස‍්ස ච මහෙසිනො.
33. මහර්ෂි වූ තිස්ස බුදුනට බ්‍රහ්මදේව යැ උදය යැ යන දෙදෙන. අගසවු වූහ. සමඞ්ග නම් උපස්ථායක තෙර කෙනෙක් වූහ.
34. ඵුස්සා චෙ’වා ච සුදත‍්තාච අහෙසුං අග‍්ගසාවිකා බොධි තස‍්ස භගවතො අසනො’ති පවුච‍්චති.
34. ඵුස්සා යැ සුදත්තා යැ යන දෙදෙන අගසැවි වූහ. එබුදුන්ගේ බෝධිය ‘පියාරුකැ’ යි කියනුලැබේ.
35. සම‍්බලො ච සිරී චෙව අහෙසුං අග‍්ගුපට‍්ඨකා කිසාගොතමී උපසෙනා අහෙසුං අග‍්ගුපට‍්ඨිකා.
35. ඔබට සම්බල යැ සිරි යැ යන දෙදෙන අග උවටු වූහ. කිසාගෝතමී යැ. උපසේනා යැ යන දෙදෙන අග උවට වූහ.
36. සො’පි බුද‍්ධො සට‍්ඨිරතනො අහු උච‍්චත‍්තනෙ ජිනො අනුපමො අසදිසො හිමවා විය දිස‍්සති.
36. පස් මරුන් දිනූ එබුදුහු ද උස්බැව්හි සැටරියන් ඇති වූහ. ඔබ අනුපම අසදෘශ වූවාහු හිමගිරි සෙයින් පැනුණාහ.
37. තස‍්සා’පි අතුලතෙජස‍්ස ආයු ආසි අනුත‍්තරො වස‍්සසතසහස‍්සානි ලොකෙ අට‍්ඨාසි චක‍්ඛුමා.
37. අතුල වූ තේජස් ඇති ඒ තිස්ස බුදුනට ද සුවහසෙක් හවුරුදු ආයු වීය. පසැස් ඇති අනුත්තර බුදුහු එතෙක් කල් ලොවැ වැඩසිටියහ.
38. උත‍්තමං පවරං සෙට‍්ඨං අනුභොත්‍වා මහායසං ජලිත්‍වා අග‍්ගික‍්ඛන්‍ධො’ව නිබ‍්බුතො සො සසාවකො.
38. ඒ තිස්ස බුදුහු උත්තම වූ ප්‍රවර වූ ශ්‍රේෂ්ඨ වූ මහායසස් අනුභව කොට ගිනිකඳක් සෙයින් දිලිහී ශ්‍රාවකයන් හා සමග පිරිනිවියාහ.
39. වලාහකොව අනිලෙන සුරියෙන විය උස‍්සාවො අන්‍ධකාරොව දීපෙන නිබ‍්බුතො සො සසාවකො.
39. පවනින් වලා සෙයින් ද හිරුගෙන් පිනිබිඳු සෙයින් ද පහනින් අඳුර සෙයින් ද එබුදුහු සව්වන් හා සමග පිරිනිවියාහ.
40. තිස‍්සො ජිනවරො බුද‍්ධො නන්‍දාරාමම‍්හි නිබ‍්බුතො තත්‍ථෙ’ව තස‍්ස ජිනථූපො තීණි යොජනමුස‍්සිතො’ති.
40. ජිනවර වූ තිස්ස බුදුහු නන්‍දාරාමයෙහි පිරිනිවියාහ, එහි මැ උන් වහන්සේගේ ජිනස්තූපය තුන් යොත්නක් උස් කොට බඳවන ලද්දේ යි.
තිස්ස බුද‍්ධවංසො සත‍්තරසමො.
සතළොස් වැනි තිස්ස බුද්ධවංශය යි.