6. චූලහංසජාතකං
6. චූලහංසජාතකං.
6. චූලහංස ජාතකය
2461. එතෙ හංසා පක‍්කමන‍්ති වක‍්කඞ‍්ගා භයමෙරිතා, හරිත‍්තච හෙමවණ‍්ණ කාමං සුමුඛ පක‍්කම.
2461. රන්වන් සිවි ඇති රන්වන් පැහැති සුමුඛ නම් හංසය, වක් වූ අවයව ඇති භයින් කම්පා වූ මේ හංසයෝ ඉවත්ව යෙති. තෙපි ද ඒකාන්තයෙන් ඉවත්වව.
2462. ඔහාය මං ඤාතිගණා එකං පාසවසං ගතං, අනපෙක‍්ඛමානා ගච‍්ඡන‍්ති කිං එකො අවහීයසි.
2462. මාගේ නෑ සමූහයා මා ගැන බලාපොරොත්තුවක් නැත්තාහු හුදකලා ව මළ පුඩුවෙහි බැඳුණු මා අත්හැරැ යෙත්. එකලාවූ තෝ කවර හෙයින් වෙන් වැ නවතින්නෙහි ද?
2463. පතෙව පතතං සෙට‍්ඨ නත්‍ථි බද‍්ධෙ සහායතා. මා අනීඝාය හාපෙසි කාමං සුමුඛ පක‍්කම.
2463. අහස පියාසර කරන්නවුන්ගෙන් ශ්‍රේෂ්ඨ වූ හංසය, පාශයෙහි බැඳුණුහු කෙරෙහි යහළුබවෙක් නැත. සිය නිදුක්බව සඳහා කළයුතු වීර්‍ය්‍යය නො පිරිහෙළව. සුමුඛය, ඒකාන්තයෙන් ම මෙතැනින් යව.
2464. නාහං දුක‍්ඛපරෙතොති ධතරට්ඨ තුවං ජහෙ, ජීවිතං මරණං වා මෙ තයා සද‍්ධිං භවිස‍්සති.
2464. ධතරට්ඨ නම් හංසරාජය, නුඹ වහන්සේ මරණ දුකින් පෙළෙතැ යි එපමණෙකින් මම නුඹ වහන්සේ අත් නො හරිමි. මාගේ ජීවත්වීම හෝ මරණය නුඹ වහන්සේ සමග වන්නේ යයි සුමුඛ තෙම කීවේ ය.
2465. එතදරියස‍්ස කල්‍යාණං යං ත්‍වං සුමුඛ භාසසි, තඤ‍්ච වීමංසමානොහං පතතෙතං අවස‍්සජිං.
2465. එම්බා සුමුඛය, “මම නුඹ වහන්සේ අත් නො හරිමි” යි නුඹ යමක් කීයෙහි ද, මෙය ආචාරයෙන් යුත් ආර්‍ය්‍යයාගේ යහපත් වචනය වේ. මම වනාහි නුඹ විමසන්නෙම් ‘පැන යව’ යි යන මේ වචනය කීවෙමි’ යි හංසරජ තෙම කීවේ ය.
2466. අපදෙන පදං යාති අන‍්තලික‍්ඛෙ චරො දිජො, ආරා පාසං න බුජ‍්ඣි ත්‍වං හංසානං පවරුත‍්තමො.
2466. අහසෙහි හැසිරෙන්නා වූ පක්‍ෂි තෙම පියවර නො තැබී මෙන් අහසෙහි පියවර කොට ගමන් කරයි. හංසයන් අතුරෙන් ඉතා උතුම් වූ නුඹ වහන්සේ දුර දී ම මළ පුඩුව නො දුටුහු දැ යි වැදි තෙම ඇසීය.
2467. යදා පරාභවො හොති පොසො ජීවිතසඞ‍්ඛයෙ, අථ ජාලඤ‍්ච පාසඤ‍්ච ආසජ‍්ජාපි න බුජ‍්ඣති.
2467. වැදිපුත්‍රය, යම් කලෙක පිරිහීමෙක් වේ ද, ජීවිතාවසානයට පමුණුවන එබඳු පිරිහීමේ දී පුරුෂ තෙම දැලට හෝ මළපුඩුවට හෝ ඉතා ළං වුව ද නො දනියි හංස තෙම කීවේ ය.
2468. එතෙ හංසා පක‍්කමන‍්ති වක‍්කඞ‍්ගා භයමෙරිතා, හරිත‍්තච හෙමවණ‍්ණ ත්‍වඤ‍්ච තං අවහීයසි.
2468. රන්වන් වූ සිවිය ඇති රන්වන් වූ පැහැති පක්‍ෂිය, වක් වූ අවයව ඇති කම්පා වූ මේ පක්‍ෂීහු මොබින් ඉවත් වෙති. නුඹ පමණක් මෙහි රඳනෙහි ය.
2469. එතෙ භුත්‍වා පිවිත්‍වා ච පක‍්කමන‍්ති විහඞ‍්ගමා, අනපෙක‍්ඛමානා චක‍්කඞ‍්ග ත්‍වඤ‍්ඤෙචෙකො උපාසසි.
2469. වක් වූ අවයව ඇති, අහස්හි හැසිරෙන මේ පක්‍ෂීහු අනුභව කොට පැන් බී බලාපොරොත්තු නැත්තාහු බැහැර යෙති, නුඹ පමණක් හුදෙකලා ව මොහු ඇසුරු කරන්නෙහි ය.
2470. කින‍්නු තායං දිජො හොති මුත‍්තො බද‍්ධං උපාසසි, ඔහාය සකුණා යන‍්ති කිං එකො අවහිය්‍යසි.
2470. මිදුණා වූ නුඹ පාසයෙහි බැඳුණහු ඇසුරු කරන්නෙහි ය. මේ පක්‍ෂි තෙම තට නෑකමින් කවරෙක් වන්නේ ද? අනිත් පක්‍ෂීහු මේ පක්‍ෂියා හැරදමා යෙති නුඹ පමණක් කුමක් නිසා මෙහි රැඳෙන්නෙහි දැ? යි වැදි තෙම ඇසී ය.
2471. රාජො මෙ’සො දිජො මිත‍්තො සඛා පාණසමො ච මෙ, නෙව නං විජභිස‍්සාමි යාව කාලස‍්ස පරියායං.
2471. මේ පක්‍ෂි තෙම මාගේ රජ වෙයි. මිත්‍ර වෙයි. මගේ ප්‍රාණය හා සම යහළුවාත් වෙයි. එහෙයින් ජීවිතාන්තය දක්වා මම මොහු නො හරිමි යි සුමුඛ තෙම කීවේ ය.
2472. යො ච ත්‍වං සඛිනො හෙතු පාණං චජිතුමිච‍්ඡසි. සො තෙ සහායං මුඤ‍්චාමි හොතු රාජා තවානුගො.
2472. පින්වත් හංසය, යම්බඳු නුඹ යහළුවා නිසා ප්‍රාණය පුදන්නට කැමැත්තෙහි ද, එහෙයින් නුඹගේ ඒ යහළුවා මුදමි. නුඹගේ රජ නුඹ අනුව යන්නෙක් වේවා, යි වැදි තෙම කීවේ ය.
2473. එවං ලුද‍්දක නන්‍දස‍්සු සහ සබ‍්බෙහි ඤාතිභි, යථාහමජ‍්ජ නන්‍දාමි මුත‍්තං දිස‍්වා දිජාධිපං.
2473. මලපුඩුවෙන් මිදුණු පක්‍ෂිරාජයා දැක අද මම යම්සේ සන්තෝෂ වෙම් ද, එපරිද්දෙන් ම වැදිපුත්‍රය, නුඹ හැම නෑයන් සමග තුටුවෙහිවා යි සුමුඛ තෙම අනුමෝදනා කෙළේ ය.
2474. කච‍්චින‍්නු භොතො කුසලං කච‍්චි භොතො අනාමයං, කච‍්චි රට‍්ඨමිදං ඵීතං ධම‍්මෙන මනුසාසසි.
2474. කිමෙක් ද පින්වත් මහරජ, ඔබතුමන්හට සුව ද? කිමෙක් ද පින්වත්හට ආරෝග්‍යය ඇත්තේ ද? කිමෙක් ද මේ රට සමෘද්ධ ද? ධර්‍මයෙන් අනුශාසනා කරන්නෙහි ද? කියා හංසරාජයා ඇසුවේ ය.
2475. කුසලං චෙව මෙ හංස අථො අනාමයං, අථො රට‍්ඨමිදං ඵීතං ධම‍්මෙන මනුසාසහං.
2475. හංසරාජය, මට සුව ය. තව ද හංසය නීරෝගය. මේ රට ද සමෘද්ධ ය. මම දැහැමින් අනුශාසනා කරමි.
2476. කච‍්චි භොතො අමච‍්චෙසු දොසො කොචි න විජ‍්ජති, කච‍්චි ආරා අමිත‍්තා තෙ ඡායා දක‍්ඛිණතොරිව,
2476. කිමෙක් ද පින්වත්හුගේ ඇමතියන් කෙරෙහි කිසියම් දොසෙක් නැද් ද? කිම? නුඹගේ අමිත්‍රයෝ (සතුරෝ) දක්‍ෂිණදිශාභිමුඛ සෙවණැල්ල මෙන් නො වැඩෙද් ද?
2477. අථොපි මෙ අමච‍්චෙසු දොසො කොචි න විජ‍්ජති, අථො ආරා අමිත‍්තා තෙ ඡායා දක‍්ඛිණතොරිව.
2477. තවද, මාගේ ඇමතියන් කෙරෙහි කිසි දොසක් නැත. වැලි මාගේ අමිත්‍රයෝ (සතුරෝ) දක්‍ෂිණදිශාභිමුඛ සෙවණැල්ල මෙන් නො වැඩෙත්.
2478. කච‍්චි තෙ සාදිසී භරියා අස‍්වා පියභාණිනි, පුනතරූපයසූපෙතා තව ඡන්‍දවසානුගා.
2478. කිම නුඹගේ භාර්‍ය්‍යාවෝ සමාන ගුණැත්තියෝ ද? කීකරු ද? ප්‍රිය තෙපුල් බෙණේද් ද? රූප සම්පත් යශස් යන මේ සම්පතින් යුක්ත වූවාහු ද? නුඹගේ කැමැත්ත අනුව පවතිද් ද?
2479. අථො මෙ සාදිසී භරියා අස‍්සවා පියභාණිනී, පුත‍්තරූපයසූපෙතා මම ඡන්‍දවසානුගා.
2479. තවද, මාගේ භාර්‍ය්‍යාවෝ සමාන ගුණැත්තියෝ ය. කීකරු ය. ප්‍රිය තෙපුල් බෙණෙති. දරු සම්පත් රූප සම්පත් යශස් යන මේ සම්පතින් යුක්ත වූවා මාගේ කැමැත්ත අනුව පවතිත්.
2480. කච‍්චි තෙ බහවො පුත‍්තා සුජාතා රට‍්ඨවඩ‍්ඪන, පඤ‍්ඤාජවෙන සම‍්පන‍්නා සම‍්මොදන‍්ති තතො තතො.
2480. මහරජ, නුඹගේ රට දියුණු කිරීමෙහි සමත් මවුපිය දෙපසින් පිරිසුදු උප්පත්තියක් ඇති බොහෝ පුත්‍රයෝ ප්‍රඥාවේගයෙන් යුක්ත වූවාහු ඒ ඒ තන්හි අවිරුද්ධව සන්තෝෂ වෙද්දැ? යි හංස තෙමේ ඇසුවේ ය.
2481. සතං එකො ච මෙ පුත‍්තා ධතරට්ඨ මයා සුතා, තෙසං ත්‍වං කිච‍්චමක‍්ඛාහි නාවරජ‍්ඣන‍්ති තෙ වචො.
2481. ධෘතරාෂ්ට්‍ර නම් හංසරාජය, මා හා ප්‍රකට වූ මාගේ පුත්‍රයෝ එක්සිය එක්දෙනෙක් වෙත්. ඔවුන්ට කළමනා දේ නුඹ වහන්සේ ප්‍රකාශ කරන සේක්වා, නුඹ වහන්සේගේ වචනය ඔවුහු නො වරදවති යි රජ තෙම කීය.
2482. උපපන‍්නොපි චෙ හොති ජාතියා විනයෙන වා, අථ පච‍්ඡා කුරුතෙ යොගං කිච‍්චෙ ආපාසු සීදති.
2482. ඉදින් යමෙක් ජාතියෙන් හෝ ආචාරයෙන් හෝ යුක්ත වූයේ ද, උගතයුතු කාලයෙහි නොඉගෙන පසුව උත්සාහ කෙරේ ද, ඒ තැනැත්තා කාර්‍ය්‍යයක් පැමිණි කල්හි හෝ විපතෙහි දී හෝ ගිලෙයි.
2483. තස‍්ස සංහීරපඤ‍්ඤස‍්ස විවරො ජායතෙ මහා, නත‍්තමන්‍ධොව රූපානි ථුල‍්ලානි මනුස‍්සති.
2483. නූගත් හෙයින් අනිශ්චල ප්‍රඥා ඇති ඔහුට භෝගදිය සම්බන්‍ධ සිදුරක් (පිරිහීම් දොරටුවක්) හටගනී. හෙතෙම රාත්‍රියෙහි මහත් රූප ම දක්නා රාත්‍රි අන්‍ධයකුමෙන් ඖදාරික කාරණා මිස සියුම් කරුණු නො දකී.
2484. අසාරෙ සාරයොගඤ‍්ඤු මතිං නත්‍වෙව වින්‍දති, සරභොව ගිරිදුග‍්ගස‍්මිං අන‍්තරායෙව සීදති.
2484. නිස්සාර වූ ආගම ධර්‍ම කෙරෙහි මේ ධර්‍මය සාරත්වයෙන් යුක්තයි සිතන තැනැත්තා බොහෝ ඉගෙන ද නුවණ නො ලබයි. ගිරිදුර්‍ගයෙහි වේගයෙන් නිවෙසකරා දුව එන සරභමෘගයෙක් සමස්ථානයකැයි සිතා විසමස්ථානයෙන් පැන අතරමග දීම මහාප්‍රපාතයෙහි ගිලෙන්නේ යම්සේ ද එමෙනි.
2485. හිනජච‍්චො’පි චෙ හොති උට‍්ඨාතා ධිතිමා නරො, ආචාරසීලසම‍්පන‍්නො නිසෙ අග‍්ගීව භාසති.
2485. ඉදින් පහත් ජාති ඇත්තේ ද උත්‍ථාන වීර්‍ය්‍යයෙන් යුක්ත ද ප්‍රඥා ද, ආචාරයෙන් හා ශීලයෙන් සමන්‍විත ද ඒ මනුෂ්‍යතෙම රාත්‍රිකාලයෙහි ගින්නක් මෙන් බබළයි.
2486. එතං මෙ උපමං කත්‍වා පුත‍්තෙ විජ‍්ජාසු වාචය, සංවිරූළ‍්හෙථ මෙධාවී ඛෙත‍්තබීජංව වුට‍්ඨියාති.
2486. මා විසින් කියන ලද මේ කරුණු උපමා කොටගෙන නුඹ වහන්සේගේ පුත්‍රයන් හට විද්‍යාවන් උගන්වව. එසේ උගන්වන ලද්දාවූ නුවණැත්තේ මනා කෙතෙහි වපුළ බිජුවට වැසි දියෙන් සශ්‍රිකව වැඩෙන්නාක් මෙන් මනාව දියුණුවන්නේ යයි හංසරාජ තෙම ප්‍රකාශ කෙළේ ය.
චුලහංස ජාතකං.
චූලහංස ජාතක යි.