5. සම්භවජාතකං
5. සම්භවජාතකං.
5. සම්භව ජාතකය
2850. රජ්ජඤ්ච පටිපන්නස්මා ආධිපච්චං සුචීරත, මහත්තං පත්තුමිච්ඡාමි විජෙතුං පඨවිං ඉමං.
2850. සුචීරත බ්රාහ්මණය, අපි මේ ඉඳිපත් නුවර රාජ්යයට ද කුරුරට අධිපති භාවයට ද පැමිණියෙමු. දැන් මේ පෘථිවිය දිනන්නටත් රාජ්යය මහත් බවට පමුණුවා ගන්නටත් කැමැත්තෙමු.
2851. ධම්මෙන නො අධම්මෙන අධම්මො මෙ න රුච්චති, කිච්චොව ධම්මො චරිතො රඤ්ඤො හොති සුචීරත.
2851. එය ද ධර්මයෙන් වේ. අධර්මයෙන් නො වේ. අධර්මය රුචි නො වේ. සුචීරත නම් බ්රාහ්මණය, රජුගේ ම ධර්මයත් චරිතයත් සෙසු ජනයා විසින් අනුගමනය කටයුතු ය.
2852. ඉධ චෙවානින්දිතා යෙන පෙච්ච යෙන අනින්දිතා, යසං දෙවමනුස්සෙසු යෙන පප්පෙමු බ්රාහ්මණ.
2852. බ්රාහ්මණය, යම් හෙයෙකින් මේ ලෝකයෙහි ද නින්දා නො ලබන ලද්දා වූ පරලෙව්හි ද නින්දා නො ලබන ලද වෙමු ද යම් හෙයෙකින් දෙව්මිනිසුන් අතුරෙහි යසසට පැමිණෙන්නෙමු ද එය කියනු මැනැවි.
2853. යොහං අත්ථඤ්ච ධම්මඤ්ච කත්තුමිච්ඡාමි බ්රාහ්මණ, තං ත්වං අත්ථඤ්ච ධම්මඤ්ච බ්රාහ්මණක්ඛාහි පුච්ඡිතො
2853. බ්රාහ්මණය, යම්බඳු මම ඵල විපාක සංඛ්යාත අර්ත්ථය ද මේ අර්ත්ථයට හේතු වූ ධර්මය ද කිරීමට කැමැත්තෙම් ද බ්රාහ්මණය, ඔබ විචාරන ලද්දේ ඒ අර්ත්ථය ද ධර්මය ද මට කියව.
2854. නාඤ්ඤත්ර විධුරා එතදක්ඛාතුමරහති, යං ත්වං අත්ථඤ්ච ධම්මඤ්ච කත්තුමිච්ඡසි ඛත්තිය.
2854. ක්ෂත්රිය රජතුමනි, නුඹ වහන්සේ අර්ත්ථය ද ධර්මය ද කිරීමට කැමැත්තහු ය යන යමක් වේ ද, මෙය ප්රකාශ කිරීමට විධුරපණ්ඩිතයා හැර අනෙකෙක් සුදුසු නො වේ යයි සුචීරත බ්රාහ්මණ තෙම කීයේ ය.
2855. එහි ඛො පහිතො ගච්ඡ විධුරස්ස උපන්තිකං නික්ඛං රත්තසුවණ්ණස්ස හරං ගච්ඡ සුචීරත, අභිහාරං ඉමං දජ්ජා අත්ථධම්මානුසිට්ඨියා.
2855. සුචීරත බ්රාහ්මණය, මෙහි එව. මා විසින් මෙහෙයන ලද්දෙහි විධුර පණ්ඩිතයන් සමීපයට යව. ස්වර්ණය පිළිබඳ නිෂ්ක දහසක් හැරගෙන යව. අර්ත්ථයෙන් හා ධර්මයෙන් අනුශාසනා කිරීම පිණිස පූජා වශයෙන් මෙය දෙව යි රජ තෙම කීයේ ය.
2856. ස්වාධිප්පාගා භාරද්වාජො විධුරස්ස උපන්තිකං, තමද්දස මහාබ්රාහ්මා අසමානං සකෙ ඝරෙ.
2856. ඒ භාරද්වාජ ගොත්රයෙහි වූ සුචීරත බ්රාහ්මණ තෙම විධුර පණ්ඩිතයන් සමීපයට ගියේ ය. මහාබ්රහ්මණ තෙමේ තම ගෙහි ආහාර අනුභව කරන්නා වූ ඔහු දුටුවේ ය.
2857. රඤ්ඤොහං පහිතො දූතො කොරව්යස්ස යසස්සිනො, අත්ථං ධම්මඤ්ච පුච්ඡෙසි ඉච්චබ්රවි යුධිට්ඨිලො තං ත්වං අත්ථඤ්ච ධම්මඤ්ච විධුරක්ඛාහි පුච්ඡිතො.
2857. මම වනාහි යස පිරිවර ඇත්තා වූ කෝරව්ය රජු විසින් එවන ලද දූතයෙම් වෙමි. යුධිට්ඨිල ගොත්රයෙහි වූ ධනඤ්ජය රජ තෙම අර්ත්ථය ද ධර්මය ද අසවයි මට කීයේ ය. විධුර පණ්ඩිතය, විචාරන ලද නුඹ වහන්සේ ඒ අර්ත්ථයත් ධර්මයත් මට කියා දෙනුමැන.
2858. මඞ්ගං මෙ පිදහිස්සන්ති න තං සක්කොමි බ්රාහ්මණ, අපිධෙතුං මහාසින්ධුං තං කථං සො භවිස්සති න තෙ සක්කොමි අක්ඛාතුං අත්ථං ධම්මඤ්ච පුච්ඡිතො.
2858. බ්රාහ්මණය, මහාජනයාගේ නොයෙක් සිතුවිලි නැමැති ගඟ වසන්නෙමි යි කටයුත්තෙක් මට ඇතිවිය. ඒ මම ඒ සිතුවිලි නැමැති මහමුහුද වසන්නට නො පිළිවන් වෙමි. ඊට කෙසේ නම් අවකාශයක් වන්නේ ද එහෙයින් අර්ත්ථය ද ධර්මය ද විචාරන ලද්දා වූ මම තොපට කියන්නට නො සමත්මි යි විධුර පණ්ඩිත තෙම කීයේ ය.
2859. භද්රකාරො ච මෙ පුත්තො ඔරසො මම අත්රජො, තං ත්වං අත්ථඤ්ච ධම්මඤ්ච ගන්ත්වා පුච්ඡස්සු බ්රාහ්මණ.
2859. බ්රාහ්මණය, තමාට දාව උපන් භද්රකාර නම් ඖරස පුත්රයෙක් මට ඇත. නුඹ ඔහු වෙත ගොස් අර්ත්ථයත් ධර්මයත් විචාරව යි විධුරපණ්ඩිතයා කීයේ ය.
2860. ස්වාධිප්පාගා භාරද්වාජො භද්රකාරස්ස සන්තිකං, තමද්දස මහාබ්රහ්මා නිසින්නං සම්හි වෙස්මනි.
2860. ඒ භාරද්වාජ තෙමේ භද්රකාරයා කරා ගියේ ය. මහා බ්රාහ්මණ තෙමේ සිය ගෙහි හුන් ඒ භද්රකාර කුමරා දුටුවේ ය.
2861. රඤ්ඤොහං පහිතො දූතො කොරව්යස්ස යසස්සිනො, අත්ථං ධම්මඤ්ච පුච්ඡෙසි ඉච්චබ්රවි යුධිට්ඨිලො තං ත්වං අත්ථඤ්ච ධම්මඤ්ච භද්රකාර බ්රවීහි මෙ.
2861. මම වනාහි යස පිරිවර ඇති කෝරව්ය රජහු වෙතින් පිටත්කර එවන ලද දූතයෙමි. යුධිට්ඨිල ගෝත්ර ඇති ඒ රජ තෙම අර්ත්ථයත් ධර්මයත් ගැන අසව යි කීයේ ය. භද්රකාරය, ඔබ ඒ අර්ත්ථයත් ධර්මයත් මට ප්රකාශ කරනු මැනව.
2862. මංසකාජං අවහාය ගොධං අනුපතාමහං, න තෙ සක්කොමි අක්ඛාතු අත්ථං ධම්මඤ්ච පුච්ඡිතො.
2862. යම්සේ පුරුෂයෙක් මුව මස් කද බිම තබා ගොයකු ලුහු බඳීද එමෙන් ම මම ගෙහි බිරිඳ සිටිය දී පරදාරාවන් වෙත යමි. එහෙයින් අර්ත්ථය ද ධර්මය ද විචාරන ලද්දා වූ මම තොපට කියන්නට නො හැක්කෙමි යි කීයේ ය.
2863. සඤ්ජයො නාම මෙ භාතා කණිට්ඨො මෙ සුචීරත, තං ත්වං අත්ථඤ්ච ධම්මඤ්ච ගන්ත්වා පුච්ඡස්සු බ්රාහ්මණ
2863. සුචීරත බ්රාහ්මණය, සඤ්ජය නම් වූ මාගේ කනිටු සහෝදරයෙක් ඇත. නුඹ ගොස් අර්ත්ථයත් ධර්මයත් ඔහු විචාරව.
2864. ස්වාධිප්පාගා භාරද්වාජො සඤ්ජයස්ස උපන්තිකං, තමද්දස මහාබ්රහ්මා නිසින්නං සම්හි වෙසමනි.
2864. ඒ භාරද්වාජ තෙමේ සඤ්ජය වෙත ගියේ ය. මහාබ්රහ්මණ සිය නිවසෙහි හුන් ඔහු දුටුවේ ය.
2865. රඤ්ඤොහං පහිතො දූතො කොරව්යස්ස යසස්සිනො, අත්ථං ධම්මඤ්ච පුච්ඡෙසි ඉච්චබ්රවි යුධිට්ඨිලො තං ත්වං අත්ථඤ්ච ධම්මඤ්ච සඤ්ජයක්ඛාහි පුච්ඡිතො.
2865. මම වනාහි යස පිරිවර ඇත්තා වූ කෝරව්ය රජහු වෙතින් එවන ලද දූතයෙමි. යුධිට්ඨිල ගෝත්ර ඇති ඒ රජ තෙම අර්ත්ථයත් ධර්මයත් අසව යි මෙසේ කීයේ ය.
2866. සදා මං ගිලතී මච්චු සායං පාතො සුචීරත, න තෙ සකෙකාමි අක්ඛාතුං අත්ථං ධම්මඤ්ච පුච්ඡිතො.
2866. එම්බා සුචීරත බ්රාහ්මණය, හැම කල්හි හවස ද, උදය ද මරුවා මා ගිලියි. අර්ත්ථයත් ධර්මයත් අසන ලද්දෙහි මම නුඹට කියන්නට නො හැක්කෙමි යි සඤ්ජය තෙම කීයේ ය.
2867. සම්භවො නාම මෙ භාතා කණිට්ඨො මෙ සුචීරත, තං ත්වං අත්ථඤ්ච ධම්මඤ්ච ගන්ත්වා පුච්ඡස්සු බ්රාහ්මණ.
2867. එම්බා සුචීරත බ්රාහ්මණය, මාගේ සම්භව නම් කනිටු සහෝදරයෙක් ඇත. නුඹ එහි ගොස් අර්ත්ථයත් ධර්මයත් ඔහු විචාරව යි සඤ්ජය තෙම කීයේ ය.
2868. අබ්භුතො වත භො ධම්මො නායං අස්මාකරුච්චති, තයො ජනා පිතාපුත්තා තෙසු පඤ්ඤාය නො විදූ.
2868. පින්වත ඒකාන්තයෙන් මේ ධර්මය අද්භූත ය. අපට මෙය රුචි නො වේ. පියාත් දෙපුතුනුත් යන තිදෙනෙක් වූහ. ඔවුනතර එකෙකුත් මේ ධර්මය ප්රඥායෙන් නො දකිත්.
2869. න නං සක්කොථ අක්ඛාතුං අත්ථං ධම්මඤ්ච පුච්ඡිතා, කථං නු දහරො ජඤ්ඤා අත්ථං ධම්මඤ්ච පුච්ඡිතො.
2869. අර්ත්ථය ද ධර්මය ද විචාරන ලද ඔවුහු එය කියන්නට නො හැකිවාහු ය. අර්ත්ථයත් ධර්මයත් අසන ලද ළදරු තෙමේ කෙසේ නම් එය දනී ද?
2870. මා නං දහරොති උඤ්ඤාසි අපුච්ඡිත්වාන සම්භවං, පුච්ඡිත්වා සම්භවං ජඤ්ඤා අත්ථං ධම්මඤ්ච බ්රාහ්මණ.
2870. සම්භවකුමරා නොවිචාරා ඔහු දරුවෙකැ යි අවඥා නොකරව, බ්රාහ්මණය, සම්භව කුමරු විචාරා අර්ත්ථයත් ධර්මයත් දනුව.
2871. යථාපි චන්දො විමලො ගච්ඡං ආකාසධාතුයා, සබ්බෙ තාරාගණෙ ලොකෙ ආභාය අතිරොචති.
2871. යම්සේ අහස්හි යන චන්ද්ර තෙම නිර්මල ද? ඒ චන්ද්රයා ස්වකීය දීප්තියෙන් ම ලෙව්හි සියලු තාරකාවන් ඉක්මවා ද?
2872. එවම්පි දහරූපෙතා පඤ්ඤායොගෙන සම්භවො, මා නං දහරොති උඤ්ඤාසි අපුච්ඡිත්වාන සම්භවං පුච්ඡිත්වා සම්භවං ජඤ්ඤා අත්ථං ධම්මඤ්ච බ්රාහ්මණ.
2872. එසේ ම ප්රඥායෝගයෙන් යුත් සම්භව කුමරා ළදරු වූයේ ද සෙස්සන් ඉක්මවා බබළයි. ඒ සම්භව කුමරු නො විචාරා ළදරු යයි අවඥා කොට නො සිතව. අර්ත්ථයත් ධර්මයත් සම්භව කුමරු විචාරා දැනගනුව.
2873. යථාපි රම්මකො මාසො ගිම්හානං හොති බ්රාහ්මණ, අතෙවඤ්ඤොහි මාසෙහි දූමපුප්ඵෙහි සොභති.
2873. බ්රාහ්මණය, යම්සේ ග්රීෂ්මමාසයන් සම්බන්ධ වූ සිත්කලු වූ බක්මස සෙසු මාසවලට වඩා ගස්වල පිපි මල්වලින් ඉතා ශෝභමාන වේ ද-
2874. එවම්පි දහරූපෙතො පඤ්ඤායොගෙන සම්භවො, මා නං දහරොති උඤ්ඤාසි අපුච්ඡිත්වාන සම්භවං පුච්ඡිත්වා සම්භවං ජඤ්ඤා අත්ථං ධම්මඤ්ච බ්රාහ්මණ.
2874. එසේ ම ප්රඥායෝගයෙන් යුත් සම්භව කුමරා ළදරු වූයේ ද සෙස්සන් ඉක්මවා බබළයි. සම්භව කුමරු නො විචාරා ළදරු යයි අවමන් කොට නො සිතව. බ්රාහ්මණය, අර්ත්ථයත් ධර්මයත් සම්භව කුමරු අතින් විචාරා දැනගනුව.
2875. යථාපි හිමවා බ්රහ්මෙ පබ්බතො ගන්ධමාදනො, නානාරුක්ඛෙහි සඤ්ඡන්නො මහාභූතගණාලයො ඔසධෙහි ච දිබ්බෙහි දිසා භාති පවාති ච.
2875. බ්රාහ්මණය, යම්සේ, හිමෙන් යුක්ත වූ නොයෙක් වෘක්ෂයෙන් ගැවැසීගත්තා වූ දේවසමූහයාට වාසස්ථාන වූ ගන්ධමාදන පර්වතය දිව්යමය වූ ඖෂධයෙන් සියලු දිශාවන් බබුළුවා ද, සුවඳ විහිදුවා ද,
2876. එවම්පි දහරූපෙතො පඤ්ඤායොගෙන සම්භවො, මා නං දහරොති උඤ්ඤාසි අපුච්ඡිත්වාන සම්භවං පුච්ඡිත්වා සම්භවං ජඤ්ඤා අත්ථං ධම්මඤ්ච බ්රාහ්මණ.
2876. එසේ ම ප්රඥායෝගයෙන් යුත් සම්භව කුමරා ළදරු වූයේ ද, සෙස්සන් ඉක්මවා බබළයි. සම්භව කුමරු නො විචාරා ළදරු යයි අවමන් කොට නො සිතව. බ්රාහ්මණය, අර්ත්ථයත් ධර්මයත් සම්භව කුමරු අතින් විචාරා දැනගනුව.
2877. යථාපි පාවකො බ්රහ්මෙ අච්චිමාලී යසස්සිමා, ජලමානො වනෙ ගච්ඡෙ අනලො කණ්හවත්තතී.
2877. බ්රාහ්මණය, ගිනිසිළු ඇති තේජසින් යුත් කොතෙක් දර ලූවත් සෑහීමට පත් නොවන්නා වූ ගියමග කළු කරන්නා වූ ගින්න යම්සේ නම් බබළා ද-
2878. ඝතාසනො ධූමකෙතු උත්තමාහෙවනං දහො, නිසීථෙ පබ්බතග්ගස්මිං පහූතෙධො විරොචති.
2878. පූජා වශයෙන් ලූ ගිතෙල් අනුභව කරන්නා වූ ස්වකීය ධූමයෙන් ම කේතු කෘත්යය සිදු කරන්නා වූ උතුම් වන ලැහැබ් දවන්නා වූ බොහෝ දර දවන්නා වූ කඳුමුදුන්හි ගින්න රාත්රියෙහි යම්සේ බබළා ද,
2879. එවම්පි දහරූපෙතො පඤ්ඤායොගෙන සම්භවො, මා නං දහරොති උඤ්ඤාසි අපුච්ඡිත්වාන සම්භවං පුච්ඡිත්වා සම්භවං ජඤ්ඤා අත්ථං ධම්මඤ්ච බ්රාහ්මණ.
2879. එසේ ම ප්රඥා යෝගයෙන් යුත් සම්භව කුමරා ළදරු වූයේ ද සෙස්සන් ඉක්මවා බබළයි. සම්භව කුමරු නො විචාරා ළදරු යයි අවමන් කොට නො සිතවු. බ්රාහ්මණය, සම්භව කුමරු අතින් අර්ත්ථයත් ධර්මයත් විචාරා දැනගනුව.
2880. ජවෙන භද්රං ජානන්ති බලිවද්දඤ්ච වාහියෙ, දොහෙන ධෙනුං ජානන්ති භාසමානඤ්ච පණ්ඩිතං.
2880. ගමන් වේගයෙන් ආජානීය අශ්වයා ගැන දැනගනිත්. බර ඉසිලීමෙන් වෘෂභයා ගැන දැනගනිත්. දෙවීමෙන් ධේනුව ගැන දැනගනිත්. කථාවෙන් පණ්ඩිතයා ගැන දැනගනිත්.
2881. එවම්පි දහරූපෙතො පඤ්ඤායොගෙන සම්භවො, මා නං දහරොති උඤ්ඤාසි අපුච්ඡිත්වාන සම්භවං පුච්ඡිත්වා සම්භවං ජඤ්ඤා අත්ථං ධම්මඤ්ච බ්රාහ්මණ.
2881. එසේ ම ප්රඥායෝගයෙන් යුත් සම්භව කුමරා ළදරු වූයේ ද සෙස්සන් ඉක්මවා බබළයි. සම්භව කුමරු නො විචාරා ළදරු යයි අවමන් කොට නො සිතවු. බ්රාහ්මණය, සම්භව කුමරා අතින් අර්ත්ථයත් ධර්මයත් විචාරා දැනගනුව.
2882. ස්වාධිප්පාගා භාරද්වාජො සම්භවස්ස උපන්තිකං, තමද්දස මහාබ්රහ්මා කීළමානං බහීපුරෙ.
2882. භාරද්වාජ ගොත්රයෙහි වූ ඒ බ්රාහ්මණ තෙමේ සම්භව කුමරුගේ සමීපයට ගියේ ය. මහාබ්රාහ්මණ තෙම ගෙයින් පිටත්හි ක්රීඩා කරන්නා වූ ඔහු දුටුයේ යයි වදාළසේක.
2883. රඤ්ඤොහං පහිතො දූතො කොරව්යස්ස යසස්සිනො, අත්ථං ධම්මඤ්ච පුච්ඡෙසි ඉච්චබ්රවි යුධිට්ඨිලො තං ත්වං අත්ථඤ්ච ධම්මඤ්ච සම්භවක්ඛාහි පුච්ඡිතො.
2883. මම වනාහි යස පිරිවර ඇති කෝරව්ය රජු වෙතින් පිටත් කරන ලද දූතයෙම් වෙමි. යුධිට්ඨිල ගෝත්ර ඇති ඒ රජ අර්ත්ථයත් ධර්මයත් අසව යි කීයේ ය. සම්භව කුමාරය, මා විසින් විචාරන ලද ඔබ වහන්සේ ඒ අර්ත්ථයත් ධර්මයත් කියා දෙනුමැන.
2884. තග්ඝ තෙ අහමක්ඛිස්සං යථාපි කුසලො තථා, රාජා ච ඛො තං ජානාති යදි කාහති වා නවා.
2884. එබැවින් ඉතා දක්ෂයෙක් යම්සේ ද, තොපගේ රජ තෙමේත් යම්සේ දැනගනී ද? එසේ මම තොපට කියන්නෙමි. ඉදින් කරන්නේ හෝ නො කරන්නේ හෝ වේ ද, එයින්, මට කම් නැත.
2885. අජ්ජ සුවෙති සංසෙය්ය රඤ්ඤා පුටෙඨා සුචීරත, මා කත්වා අවසී රාජා අත්ථෙ ජාතෙ යුධිට්ඨිලො.
2885. සුචීරත බ්රාහ්මණය, අද කටයුත්තක් ගැන රජු විසින් විචාරන ලද ප්රධාන ඇමතියෙක් සෙට යයි කියා ද, යුධිට්ඨිල ගොත්රයෙහි වූ රජ එබඳු කටයුත්තක් ඇති වූ කල්හි එය ප්රමාද කොට නො වෙසේවා.
2886. අජ්ඣත්තඤ්ඤෙව සංසෙය්ය රඤ්ඤා පුට්ඨො සුචීරත, කුම්මග්ගං න නිවෙසෙය්ය යථා මූළ්හො අචෙතසො.
2886. සුචීරත බ්රාහ්මණය, රජහු විසින් විචාරන ලද්දේ අධ්යාත්මය පිළිබඳ අනිත්යතා ලක්ෂණය ම කියන්නේ ය. චින්තන ශක්තියක් නැති මුළා වූවෙක් යම්සේ නම්, එසේ වූ අන්ධානුකරණයෙන් විශ්වාස කරනු ලබන දෙසැට මිසදිටු සංඛ්යාත වැරදි මාර්ගයෙහි නො පිහිටුවන්නේ ය. දශකුශලකර්මපථ මාර්ගයෙහි පිහිටු වන්නේ ය.
2887. අත්තානං නාතිවත්තෙය්ය අධම්මං න සමාචරෙ, අතිත්ථෙ නප්පතාරෙය්ය අනත්ථෙ න යුතො සියා.
2887. තමා ඉක්මවා නො පවත්නේ ය. හෙවත් අපායගාමී අකුසල් නො කරන්නේ ය. ත්රිවිධ දුශ්චරිත සංඛ්යාත අධර්මයෙහි නො හැසිරෙන්නේ ය. දෙසැට දෘෂ්ටි සංඛ්යාත අනර්ත්ථයෙහි නොබස්නේ ය. නිකරුණේ යමක නො යෙදෙන්නේ ය.
2888. යො ච එතානි ඨානානි කත්තුං ජානාති ඛත්තියො, සදා සො වඩ්ඪතෙ රාජා සුක්කපක්ඛෙව චන්දිමා.
2888. යම් රජෙක් තෙමේ මෙකී කාරණ කරන්නට දනී ද, ඒ රජ හැමකල්හි පුරපස සඳ මෙන් වැඩේ.
2889. ඤාතීනඤ්ච පියො හොති මිත්තෙසු ච විරොචති, කායස්ස භෙදා සප්පඤ්ඤො සග්ගං සො උපපජ්ජතීති.
2889. හෙ ඤාතීන්හට ද ප්රිය වෙයි. මිත්රයන් අතර ද බබළයි. ඒ ප්රාඥ තෙමේ ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් පසු ස්වර්ගලෝකයෙහි උප්පත්තියට යේයි වදාළසේක.
සම්භවජාතකං.
සම්භව ජාතක යි.