ආවසථපිණ්ඩ සික‍්ඛාපදං
6. 4. 1.
6. 4. 1.
ආවසථපිණ්ඩ සික‍්ඛාපදං
ආවසථපිණ්ඩ ශික්‍ෂාපදය
1. තෙන සමයෙන බුද‍්ධො භගවා සාවත්‍ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ‍්ඩිකස‍්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන සාවත්‍ථියා අවිදූරෙ අඤ‍්ඤතරස‍්ස පූගස‍්ස ආවසථපිණ‍්ඩො පඤ‍්ඤත‍්තො හොති. ඡබ‍්බග‍්ගියා භික‍්ඛූ පුබ‍්බන‍්හ සමයං නිවාසෙත්‍වා පත‍්තචීවරං ආදාය සාවත්‍ථියං පිණ‍්ඩාය පවිසිත්‍වා පිණ‍්ඩං අලභමානා ආවසථං අගමංසු. මනුස‍්සා චිරස‍්සාපි භදන‍්තා ආගතාති තෙ සක‍්කච‍්චං පරිවිසිංසු. අථ ඛො ඡබ‍්බග‍්ගියා භික‍්ඛූ දුතියම‍්පි දිවසං -පෙ- තතියම‍්පි දිවසං පුබ‍්බන‍්හ සමයං නිවාසෙත්‍වා පත‍්තචීවරං ආදාය සාවත්‍ථිං පිණ‍්ඩාය පවිසිත්‍වා පිණ‍්ඩං අලභමානා ආවසථං ගන‍්ත්‍වා භුඤ‍්ජිංසු. අථ ඛො ඡබ‍්බග‍්ගියානං භික‍්ඛූනං එතදහොසි. කිං මයං කරිස‍්සාම ආරාමං ගන‍්ත්‍වා හිය්‍යොපි ඉධෙව ආගන‍්තබ‍්බං භවිස‍්සතීති. තත්‍ථෙව අනුවසිත්‍වා අනුවසිත්‍වා ආවසථපිණ‍්ඩං භුඤ‍්ජන‍්ති. තිත්‍ථියා අපසක‍්කන‍්ති. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම සමණා සක්‍යපුත‍්තියා අනුවසිත්‍වා අනුවසිත්‍වා ආවසථපිණ‍්ඩං භුඤ‍්ජිස‍්සන‍්ති. න ඉමෙසඤ‍්ඤෙව ආවසථපිණ‍්ඩො පඤ‍්ඤත‍්තො සබ‍්බෙසඤ‍්ඤෙව ආවසථපිණ‍්ඩො පඤ‍්ඤත‍්තොති.
1. එසමයෙහි භාග්‍යවත් බුදුහු සැවැත් නුවර ජේතවන නම් අනේපිඬු සිටුහුගේ අරම්හි වැඩවෙසෙති. එසමයෙහි වනාහි සැවැත් නුවර සමීපයෙහි එක්තරා ශ්‍රේණිකුලයක් විසින් ආවසථපිණ්ඩයක් (ආගන්තුක දනක්) තබන ලද්දේ වෙයි. සවග මහණහු පෙරවරුයෙහි හැඳ පෙර වැ පා සිවුරු ගෙන සැවැත් නුවරැ පිඬු පිණිස පිවිස පිඬු නො ලබන්නෝ දොරදන්හලට ගියහ. මිනිස්සු බොහෝ කලෙකින් වහන්දෑ ආහයි සකසා වැළැඳවූහ. එකල්හි වනාහි සවග මහණහු දෙවන දින ද ... තෙවන දින ද පෙරවරුයෙහි හැඳ පෙරවැ පා සිවුරු ගෙන සැවැත් නුවරැ පිඬු පිණිස පිවිස පිඬු නො ලබන්නාහු ආවසථපිඬු හලට ගොස් වැළඳූහ. එකල්හි සවග මහණුන්හට මෙවැනි සිතෙක් විය. ආරාමයට ගොස් ඇපි කුමක් කරමෝ ද? හෙටත් මෙහි මැ ඉයයුතු යැ යි එහි මැ නිබඳ වැ වසමින් ආවසථපිඬු වළඳත්. තීර්‍ත්‍ථකයෝ පහවැ යෙති. මිනිස්සු ලමු කොට සිතති, නුගුණ පවසති, දොස් පතුරුවත් : “කෙසේ නම් ශ්‍රමණ ශාක්‍යපුත්‍රීයයෝ එහි නිබඳ වැ වසමින් ආවසථපිඬු වැළඳූහු ද. මොවුනට මැ පමණක් ආවසථ පිඬු තබන ලද්දේ නො වෙයි. සියලු දෙනාට මැ ආවසථ පිඬු තබන ලද්දේ වෙයි.
2. අස‍්සොසුං ඛො භික‍්ඛූ තෙසං මනුස‍්සානං උජ‍්ඣායන‍්තානං ඛීයන‍්තානං විපාචෙන‍්තානං. යෙ තෙ භික‍්ඛූ අප‍්පිච‍්ඡා -පෙ- තෙ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති, “කථං හි නාම ඡබ‍්බග‍්ගියා භික‍්ඛූ අනුවසිත්‍වා අනුවසිත්‍වා ආවසථපිණ‍්ඩං භුඤ‍්ජිස‍්සන‍්තී”ති. -පෙ- සච‍්චං කිර තුම‍්හෙ භික‍්ඛවෙ අනුවසිත්‍වා අනුවසිත්‍වා ආවසථපිණ‍්ඩං භුඤ‍්ජථාති? සච‍්චං භගවා. විගරහි බුද‍්ධො භගවා -පෙ- කථං හි නාම තුම‍්හෙ මොඝපුරිසා අනුවසිත්‍වා අනුවසිත්‍වා ආවසථපිණ‍්ඩං භුඤ‍්ජිස‍්සථ නෙතං මොඝපුරිසා අප‍්පසන‍්නානං වා පසාදාය -පෙ- එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ ඉමං සික‍්ඛාපදං උද‍්දිසෙය්‍යාථ:
2. භික්‍ෂූහු ලමු කොට සිතන නුගුණ පවසන දොස් පතුරුවන ඒ මිනිසුන්ගේ (අකීර්ත්ති ශබ්දය) ඇසූහු මැ යි. යම් ඒ භික්‍ෂු කෙනෙක් අපිස්වූවාහු ... ඔහු ලාමක කොට සිතති, නුගුණ පවසති, දොස් පතුරුවත්: “කෙසේ නම් සවග මහණහු නිබඳ වැ වසමින් ආගන්තුක දන් වැළඳූහු ද?... සැබෑද, මහණෙනි, තෙපි නිබඳ වැ වසමින් ආගන්තුක දන් වළඳහු ද? සැබැවැ භාග්‍යවතුන් වහන්ස, භාග්‍යවත් බුදුහු ගැරහූ ... කෙසේ නම් හිස් පුරුෂයෙනි, නිබඳ වැ වසමින් ආගන්තුක දන් වැළඳූහු ද? හිස් පුරුෂයෙනි, මෙය අප්‍රසන්නයන්ගේ ප්‍රසාදය පිණිස හෝ නො වෙයි ... මෙසේ ද වනාහි මහණෙනි, මේ සිකපදය උදෙසවු:
“එකො ආවසථපිණ‍්ඩො භුඤ‍්ජිතබ‍්බො තතො චෙ උත‍්තරිං භුඤ‍්ජෙය්‍ය පාචිත‍්තිය”න‍්ති.
“එක් අවස්පිඬුවෙක් වැළඳියයුතු ඉදින් එයින් මත්තෙහි වළඳන්නේ නම් පචිති වේ” යයි.
එවඤ‍්චිදං භගවතා භික‍්ඛූනං සික‍්ඛාපදං පඤ‍්ඤත‍්තං හොති.
මෙසේත් භාග්‍යවතුන් විසින් භික්‍ෂූන්හට මේ සිකපදය පනවන ලද්දේ වෙයි.
3. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස‍්මා සාරිපුත‍්තො කොසලෙසු ජනපදෙ සාවත්‍ථියං ගච‍්ඡන‍්තො යෙන අඤ‍්ඤතරො ආවසථො තෙනුපසඞ‍්කමි. මනුස‍්සා චිරස‍්සාපි ථෙරො ආගතොති සක‍්කච‍්චං පරිවිසිංසු. අථ ඛො ආයස‍්මතො සාරිපුත‍්තස‍්ස භුත‍්තාවිස‍්ස ඛරො ආබාධො උප‍්පජ‍්ජි. නාසක‍්ඛි තම‍්හා ආවසථා පක‍්කමිතුං. අථ ඛො තෙ මනුස‍්සා දුතියම‍්පි දිවසං ආයස‍්මන‍්තං සාරිපුත‍්තං එතදවොචුං. භුඤ‍්ජථ භන‍්තෙති. අථ ඛො ආයස‍්මා සාරිපුත‍්තො භගවතා පටික‍්ඛිත‍්තං අනුවසිත්‍වා අනුවසිත්‍වා ආවසථපිණ‍්ඩං භුඤ‍්ජිතුන‍්ති කුක‍්කුච‍්චායන‍්තො න පටිග‍්ගහෙසි. ඡින‍්නභත‍්තො අහොසි. අථ ඛො ආයස‍්මා සාරිපුත‍්තො සාවත්‍ථිං ගන‍්ත්‍වා භික‍්ඛූනං එතමත්‍ථං ආරොචෙසි. භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං.
3. එසමයෙහි වනාහි ආයුෂ්මත් සැරියුත් තෙරණුවෝ කොසොල් දනව්වෙහි සැවැතට යන්නාහු එක්තරා දොරදන්හලකට එළැඹියහ. මිනිස්සු බොහෝ කලෙකින් තෙරුන් ආහයි සකසා වැළඳවූහ. එකල්හි වළඳා නිමවූ ආයුෂ්මත් සැරියුත් තෙරුන්ට බලවත් රෝගයක් උපන. ඒ ආගන්තුක දන්හලින් බැහැර යන්නට නො හැකිවූහ. එකල්හි ඒ මිනිස්සු දෙවන දින ද ආයුෂ්මත් සැරියුත් තෙරුන්ට මෙය කීහු. ස්වාමීනි, වළඳනු මැනැවි. එකල්හි ආයුෂ්මත් සැරියුත් තෙරණුවෝ නිබඳ වැ වසමින් ආගන්තුකදන් වැළඳීම භාග්‍යවතුන් විසින් ප්‍රතික්‍ෂේප කරන ලදැයි කුකුස්කරනුවෝ නො පිළිගත්හ. සුන්බත් ඇතියෝ වූහ. එකල්හි ආයුෂ්මත් සැරියුත් තෙරණුවෝ සැවැතට ගොස් භික්‍ෂූන්ට මෙකරුණ දැන්වූහ. භික්‍ෂූහු භාග්‍යවත්හට මෙකරුණ දැන්වූහ.
4. අථ ඛො භගවා එතස‍්මිං නිදානෙ එතස‍්මිං පකරණෙ ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ ගිලානෙන භික‍්ඛුනා අනුවසිත්‍වා අනුවසිත්‍වා ආවසථපිණ‍්ඩං භුඤ‍්ජිතුං. එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ ඉමං සික‍්ඛාපදං උද‍්දිසෙය්‍යාථ:
4. එකල්හි භාග්‍යවත් බුදුහු මෙකරුණෙහි ලා මෙඅවසරයෙහි ලා දැහැමි කථා කොට මහණුන් ඇමතූහ: මහණෙනි, ගිලන් මහණහු විසින් නිබඳ වැ වසමින් දොරදන් වළඳන්නට අනුදැන වදාරමි. මෙසේ ද වනාහි මහණෙනි, මේ සිකපදය උදෙසවු:
“අගිලානෙන භික‍්ඛුනා එකො ආවසථපිණ‍්ඩො භුඤ‍්ජිතබ‍්බො තතො චෙ උත‍්තරිං භුඤ‍්ජෙය්‍ය පාචිත‍්තිය”න‍්ති.
“නො ගිලන් මහණහු විසින් එක් අවස් පිඬුවෙක් වැළඳිය යුතු ඉඳින් එයින් මත්තෙහි වළඳන්නේ නම් පචිති වේ” යයි.
5. අගිලානො නා:ම සක‍්කොති තම‍්හා ආවසථා පක‍්කමිතුං. ගිලානො නාම න සක‍්කොති තම‍්හා ආවසථා පක‍්කමිතුං.
5. අගිලාන නම්: ඒ දොරදන්හලින් බැහැර යන්නට හැකි වෙයි. ගිලාන නම්: ඒ දොරදන්හලින් බැහැර යන්නට නො හැකි වෙයි.
ආවසථපිණ‍්ඩො නාම පඤ‍්චන‍්නං භොජනානං අඤ‍්ඤතරං භොජනං, සාලායං වා මණ‍්ඩපෙ වා රුක‍්ඛමූලෙ වා අජ‍්ඣොකාසෙ වා අනොදිස‍්ස යාවදත්‍ථො පඤ‍්ඤත‍්තො හොති.
ආවස්ථ පිණ්ඩ නම් පස්බොජුන් අතුරෙන් එක්තරා බොජුනක් හලෙකැ හෝ මඩුවෙකැ හෝ රුක්මුලෙකැ හෝ අබවස්හි හෝ නො උදෙසා කැමැතිතාක් තබන ලද්දේ වෙයි.
අගිලානෙන භික‍්ඛුනා සකිං භුඤ‍්ජිතබ‍්බං තතො චෙ උත‍්තරිං භුඤ‍්ජිස‍්සාමීති පතිගණ‍්හාති ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අජ‍්ඣොහාරෙ අජ‍්ඣොහාරෙ ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස.
නො ගිලන් මහණහු විසින් එක්වරක් වැළඳිය යුතු, ඉදින් එයින් මත්තෙහි වළඳන්නෙමි යි පිළිගනී නම් දුකුළා ඇවැත් වේ. පරඟලායෙහි පරඟලායෙහි පචිති ඇවැත් වේ.
අගිලානො අගිලානසඤ‍්ඤී තතුත‍්තරි ආවසථපිණ‍්ඩං භුඤ‍්ජති ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස. අගිලානො වෙමතිකො තතුත‍්තරි ආවසථපිණ‍්ඩං භුඤ‍්ජති, ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස. අගිලානො ගිලානසඤ‍්ඤී තතුත‍්තරිං ආවසථපිණ‍්ඩං භුඤ‍්ජති, ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස.
නො ගිලන් වූයේ නො ගිලන්සන් ඇතියේ එයින් මත්තෙහි අවස්පිඬුවක් වළඳා නම් පචිති ඇවැත් වෙයි. නො ගිලන් වූයේ විමති ඇතියේ එයින් මත්තෙහි අවස්පිඬුවක් වළඳා නම් පචිති ඇවැත් වෙයි. නො ගිලන් වූයේ ගිලන්සන් ඇතියේ එයින් මත්තෙහි අවස්පිඬුවක් වළඳා නම් පචිති ඇවැත් වේ.
ගිලානො අගිලානසඤ‍්ඤී ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. ගිලානො වෙමතිකො ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. ගිලානො ගිලානසඤ‍්ඤී අනාපත‍්ති.
ගිලන් වූයේ නො ගිලන්සන් ඇතියේ නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. ගිලන් වූයේ විමති ඇතියේ නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. ගිලන් වූයේ ගිලන්සන් ඇතියේ නම් ඇවැත් නැති.
අනාපත‍්ති: ගිලානස‍්ස අගිලානො සකිං භුඤ‍්ජති, ගච‍්ඡන‍්තො වා ආගච‍්ඡන‍්තො වා භුඤ‍්ජති, සාමිකා නිමන‍්තෙත්‍වා භොජෙන‍්ති ඔදිස‍්ස පඤ‍්ඤත‍්තො හොති, න යාවදත්‍ථො පඤ‍්ඤත‍්තො හොති, පඤ‍්ච භොජනානි ඨපෙත්‍වා සබ‍්බත්‍ථ අනාපත‍්ති උම‍්මත‍්තකස‍්ස ආදිකම‍්මිකස‍්සාති.
ගිලන්හට, නො ගිලන් වැ වරක් වළඳා නම්, යමින් හෝ එමින් හෝ වළඳා නම්, හිමියෝ නිමතා වළඳවත් නම්, (මහණුන්) උදෙසා තබන ලද්දේ නම්, කැමැතිතාක් තබන ලද්දේ නො වේ නම්, පස්බොජුන් තබා (හඹුකැවිලි ඈ) හැම වැළඳීමෙහි නම්, උම්මත්තකයහට ආදිකම්මිකයහට ඇවැත් නැති.
ආවසථපිණ්ඩ සික‍්ඛාපදං පඨමං.
පළමුවැනි ආවසථපිණ්ඩ ශික්‍ෂාපද යි.