විකාලභොජනසික‍්ඛාපදං
6. 4. 7.
6. 4. 7.
විකාලභොජනසික‍්ඛාපදං
විකාලභොජන ශික්‍ෂාපදය
1. තෙන සමයෙන බුද‍්ධො භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්‍දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන රාජගහෙ ගිරග‍්ගසමජ‍්ජො හොති. සත‍්තරසවග‍්ගියා භික‍්ඛූ ගිරග‍්ගසමජ‍්ජං දස‍්සනාය අගමංසු, මනුස‍්සා සත‍්තරසවග‍්ගියෙ භික‍්ඛූ පස‍්සිත්‍වා නහාපෙත්‍වා විලිම‍්පෙත්‍වා භොජෙත්‍වා ඛාදනීයං අදංසු. සත‍්තරසවග‍්ගියා භික‍්ඛූ ඛාදනීයං ආදාය ආරාමං ගන‍්ත්‍වා ඡබ‍්බග‍්ගියෙ භික‍්ඛූ එතදවොචුං: “හන්‍දාවුසො ඛාදනීයං ඛාදථා”ති. “කුතො තුම‍්හෙහි ආවුසො ඛාදනීයං ලද‍්ධන‍්ති”. සත‍්තරසවග‍්ගියා භික‍්ඛූ ඡබ‍්බග‍්ගියානං භික‍්ඛූනං එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. කිම‍්පන තුම‍්හෙ ආවුසො විකාලෙ භොජනං භුඤ‍්ජථාති. එවමාවුසොති. ඡබ‍්බග‍්ගියා භික‍්ඛූ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති. “කථං හි නාම සත‍්තරසවග‍්ගියා භික‍්ඛූ විකාලෙ භොජනං භුඤ‍්ජිස‍්සන‍්තීති.
1. එසමයෙහි භාග්‍යවත් බුදුහු රජගහ නුවරැ කලන්‍දකනිවාප නම් වූ වේළුවන අරම්හි වැඩැ වෙසෙති. එසමයෙහි වනාහි රජගහ නුවරැ ගිරග්ගසමජ්ජ නම් නෘත්‍යයෙක් වෙයි. සප්තරස වර්ග්ගීය භික්‍ෂූහු ගිරග්ගසමජ්ජ නම් නෘත්‍යය බැලීමට ගියහ. මිනිස්සු සප්තරස වර්ග්ගීය භික්‍ෂූන් දැකැ නහවා විලෙවුන් ගල්වා වළඳවා කෑයුතු දෑ දුන්හ. සප්තරස වර්ග්ගීය භික්‍ෂූහු කෑයුතු දෑ ගෙනැ ආරාමයට ගොස් ෂඩ්වර්ග්ගීය භික්‍ෂූන්හට මෙය කීහු. ගනිවු ඇවැත්නි, කෑ යුතු දෑ වළඳන්නැ යි. ඇවැත්නි, තොප විසින් කොයින් කෑ යුතු දෑ ලබන ලද දැයි. සප්තරස වර්ග්ගීය භික්‍ෂූහු ෂඩ්වර්ග්ගීය භික්‍ෂූන්හට මෙකරුණ දැන්වූහ. කිමෙක් ද ඇවැත්නි, තෙපි විකාලයෙහි බොජුන් වළඳවු දැයි. එසේ යැ ඇවැත්නි. සවග මහණහු ලමු කොට සිතති. නුගුණ පවසති. දොස් පතුරුවත්. “කෙසේ නම් සප්තරස වර්ග්ගීය භික්‍ෂූහු විකල්හි බොජුන් වැළඳූහු දැ” යි
2. අථ ඛො ඡබ‍්බග‍්ගියා භික‍්ඛූ භික‍්ඛූනං එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. යෙ තෙ භික‍්ඛූ අප‍්පිච‍්ඡා -පෙ- තෙ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම සත‍්තරසවග‍්ගියා භික‍්ඛූ විකාලෙ භොජනං භුඤ‍්ජිස‍්සන‍්තී”ති -පෙ- සච‍්චං කිර තුම‍්හෙ භික‍්ඛවෙ විකාලෙ භොජනං භුඤ‍්ජථා’ති. සච‍්චං භගවා. විගරහි බුද‍්ධො භගවා -පෙ- “කථං හි නාම තුම‍්හෙ මොඝපුරිසා විකාලෙ භොජනං භුඤ‍්ජිස‍්සථ. නෙතං මොඝපුරිසා අප‍්පසන‍්නානං වා පසාදාය -පෙ- එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ ඉමං සික‍්ඛාපදං උද‍්දිසෙය්‍යාථ.
2. එකල්හි සවග මහණහු භික්‍ෂූන්හට මෙකරුණ දැන්වූහ. යම් ඒ භික්‍ෂු කෙනෙක් අපිස්වූවෝ ... ඔහු ලමු කොට සිතති. නුගුණ පවසති. දොස් පතුරුවත්: “කෙසේ නම් සප්තරස වර්ග්ගීය භික්‍ෂූහු විකල්හි බොජුන් වැළඳූහු දැයි ... සැබෑද මහණෙනි, තෙපි විකාලයෙහි බොජුන් වළඳවු දැයි. සැබැවැ භාග්‍යවතුන් වහන්ස. භාග්‍යවත් බුදුහු ගැරහූ ... කෙසේ නම් හිස් පුරුෂයෙනි තෙපි විකල්හි බොජුන් වැළඳූහු දැයි. හිස් පුරුෂයෙනි, මෙය අප්‍රසන්නයන්ගේ ප්‍රසාදය පිණිස හෝ නො වෙයි ... තව ද මහණෙනි, මේ සිකපදය මෙසේ උදෙසවු.
යො පන භික්ඛු විකාලෙ ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා ඛාදෙය්‍ය වා භුඤ‍්ජෙය්‍ය වා පාචිත‍්තියන‍්ති.
යම් මහණෙක් විකාලයෙහි කෑයුතු දැයක් හෝ බිදිය යුතු දැයක් හෝ කා නම් හෝ බුදී නම් හෝ පචිති වේ යැයි.
3. යො පනාති: යො යාදිසො -පෙ- භික‍්ඛූති: -පෙ- අයං ඉමස‍්මිං අත්‍ථෙ අධිප‍්පෙතො භික‍්ඛූති.
3. යො පන: යම් යම්බඳු ... භික්ඛු ... මෙතෙමේ මේ අර්‍ත්‍ථයෙහිලා අදහස් කරන ලද භික්‍ෂු යි.
විකාලො නාම: මජ‍්ඣන‍්හිකෙ වීතිවත‍්තෙ යාව අරුණුග‍්ගමනා.
විකාල නම්: මද්දහන ඉක්මැ ගිය කල්හි අරුණ නැගීම දක්වා.
ඛාදනීයං නාම: පඤ‍්චභොජනානි යාමකාලිකං සත‍්තාහකාලිකං යාවජීවිකං ඨපෙත්‍වා අවසෙසං ඛාදනීයං නාම.
ඛාදනීය නම්: පස් බොජුන් ද යාමකාලිකය ද සප්තාහ කාලිකය ද යාවජීවිකය ද තබා සෙසු දෑ ඛාදනීය නම් වේ.
භොජනීයං නාම: පඤ‍්ච භොජනානි ඔදනො කුම‍්මාසො සත‍්තු මච‍්ඡො මංසං. ඛාදිස‍්සාමි භුඤ‍්ජිස‍්සාමීති පතිගණ‍්හාති ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අජ‍්ඣොහාරෙ අජ‍්ඣොහාරෙ ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස.
භෝජනීය නම්: බත් යැ, කොමු යැ, අත්සුණු යැ, දියමස් යැ, ගොඩමස් යැ යන පස් බොජුනි. කන්නෙමි වළඳන්නෙමැයි පිළිගනී නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. පරඟලායෙහි පරඟලායෙහි පචිති ඇවැත් වේ.
විකාලෙ විකාලසඤ‍්ඤී ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා ඛාදති වා භුඤ‍්ජති වා ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස. විකාලෙ වෙමතිකො ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා ඛාදති වා භුඤ‍්ජති වා ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස. විකාලෙ කාලසඤ‍්ඤී ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා ඛාදති වා භුඤ‍්ජති වා, ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස.
විකාලයෙහි විකාලසංඥා ඇතියේ කෑයුතු දැයක් හෝ බිදියයුතු දැයක් හෝ කා නම් හෝ බුදී නම් හෝ පචිති ඇවැත් වෙයි. විකාලයෙහි විමති ඇති යේ කෑයුතු දැයක් හෝ බිදියයුතු දැයක් හෝ කා නම් හෝ බුදී නම් හෝ පචිති ඇවැත් වෙයි. විකාලයෙහි කාලසංඥා ඇතියේ කෑයුතු දැයක් හෝ බිදියයුතු දැයක් හෝ කා නම් හෝ බුදී නම් හෝ පචිති ඇවැත් වේ.
යාමකාලිකං සත‍්තාහකාලිකං යාවජීවිකං ආහාරත්‍ථාය පතිගණ‍්හාති ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අජ‍්ඣොහාරෙ අජ‍්ඣොහාරෙ ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස.
යාමකාලිකය සත්තාහකාලිකය යාවජීවිකය අහර පිණිස පිළිගනී නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. පරඟලායෙහි පරඟලායෙහි දුකුළා ඇවැත් වේ.
කාලෙ විකාලසඤ‍්ඤී ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. කාලෙ වෙමතිකො ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. කාලෙ කාලසඤ‍්ඤී අනාපත‍්ති.
කාලයෙහි විකාලසංඥා ඇතියේ නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. කාලයෙහි විමති ඇතියේ නම් දුකුළා ඇවැත් වේ. කාලයෙහි කාලසංඥා ඇතියේ නම් ඇවැත් නැති.
අනාපත‍්ති: යාමකාලිකං සත‍්තාහකාලිකං යාවජීවිකං සතිපච‍්චයෙ පරිභුඤ‍්ජති, උම‍්මත‍්තකස‍්ස ආදිකම‍්මිකස‍්සාති.
යාමකාලිකය සත්තාහකාලිකය යාවජීවිකය කරුණක් ඇති කල්හි වළඳා නම්, උම්මත්තකයහට, ආදිකම්මිකයහට ඇවැත් නැති.
විකාලභොජනසික‍්ඛාපදං සත‍්තමං.
සත්වැනි විකාලභොජන ශික්‍ෂාපදයි.