සන‍්නිධිකාරකසික‍්ඛාපදං
6. 4. 8.
6. 4. 8.
සන‍්නිධිකාරකසික‍්ඛාපදං.
සන්නිධිකාර ශික්‍ෂාපදය
1. තෙන සමයෙන බුද‍්ධො භගවා සාවත්‍ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ‍්ඩිකස‍්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස‍්මතො ආනන්‍දස‍්ස උපජ‍්ඣායො ආයස‍්මා බෙල‍්ලට‍්ඨිසීසො අරඤ‍්ඤෙ විහරති. සො පිණ‍්ඩාය චරිත්‍වා සුක‍්ඛකුරං ආරාමං හරිත්‍වා සුක‍්ඛාපෙත්‍වා නික‍්ඛිපති. යදා ආහාරෙන අත්‍ථො හොති තදා උදකෙන තෙමෙත්‍වා තෙමෙත්‍වා පරිභුඤ‍්ජති. චිරෙන ගාමං පිණ‍්ඩාය පවිසති. භික‍්ඛූ ආයස‍්මන‍්තං බෙලට‍්ඨසීසං එතදවොචුං: කිස‍්ස ත්‍වං ආවුසො චිරෙන ගාමං පිණ‍්ඩාය පවිසසීති.
1. එසමයෙහි භාග්‍යවත් බුදුහු සැවැතැ අනේපිඬු සිටුහුගේ ජේතවන නම් අරම්හි වැඩැ වෙසෙති. එසමයෙහි ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද තෙරුන් ගේ උපාධ්‍යාය වූ ආයුෂ්මත් බෙල්ලට්ඨිසීස තෙරණුවෝ ආරණ්‍යයෙහි වෙසෙති. උන්වහන්සේ පිඬු පිණිස හැසිරැ සූප ව්‍යඤ්ජනයෙන් නො මුසු බත් ආරාමයට ගෙනැ ගොස් වියළවා තබති. යම් දිනෙකැ අහරින් ප්‍රයෝජන වේ ද, එදින දියෙන් තෙම තෙමා වළඳති. බොහෝ කලෙකින් පිඬු පිණිස ගමට පිවිසෙති. භික්‍ෂූහු ආයුෂ්මත් බෙල්ලට්ඨිසීස තෙරුන්ට මෙය කීහු: ඇවැත්නි බෙල්ලට්ඨිසීසයෙනි, කුමකට තෙපි බොහෝ කලෙකින් පිඬු පිණිස ගමට පිවිසෙවු දැයි.
2. අථ ඛො ආයස‍්මා බෙල‍්ලට‍්ඨිසීසො භික‍්ඛූනං එතමත්‍ථං ආරොචෙසි: කිම‍්පන ත්‍වං ආවුසො සන‍්නිධිකාරකං භොජනං භුඤ‍්ජසී”ති? එවමාවුසොති. යෙ තෙ භික‍්ඛූ අප‍්පිච‍්ඡා -පෙ- තෙ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති “කථං හි නාම ආයස‍්මා බෙල‍්ලට‍්ඨිසීසො සන‍්නිධිකාරකං භොජනං භුඤ‍්ජිස‍්සති -පෙ- සච‍්චං කිර ත්‍වං බෙල්ලට්ඨිසීස, සන‍්නිධිකාරකං භොජනං භුඤ‍්ජසීති? සච‍්චං භගවා. විගරහි බුද‍්ධො භගවා -පෙ- “කථං හි නාම ත්‍වං බෙල්ලට්ඨිසීස, සන‍්නිධිකාරකං භොජනං භුඤ‍්ජිස‍්සසි නෙතං බෙල්ලට්ඨිසීස, අප‍්පසන‍්නානං වා පසාදාය -පෙ- එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ ඉමං සික‍්ඛාපදං උද‍්දිසෙය්‍යාථ:
2. එකල්හි ආයුෂ්මත් බෙල්ලට්ඨිසීස තෙරණුවෝ භික්‍ෂූන්හට තෙල කරුණ දැන්වූහ. කිමෙක් ද? ඇවැත්නි, තෙපි තැන්පත් කොට තැබූ බොජුන් වළඳහු දැ යි. එසේ යැ ඇවැත්නි, යම් ඒ භික්‍ෂු කෙනෙක් අපිස් වූවෝ ... ඔහු ලමු කොට සිතති, නුගුණ පවසති, දොස් පතුරුවත්: “කෙසේ නම් ආයුෂ්මත් බෙල්ලට්ඨිසීස තෙරණුවෝ තැන්පත් කොට තැබූ බොජුන් වැළඳූහු දැ” යි ... සැබෑද බෙල්ලට්ඨිසීස, තෙපි තැන්පත් කොට තැබූ බොජුන් වළඳවු දැ යි, සැබැවැ භාග්‍යවතුන් වහන්ස, භාග්‍යවත් බුදුහු ගැරහූ ... කෙසේ නම් බෙල්ලට්ඨිසීස, තෙපි තැන්පත් කොට තැබූ බොජුන් වැළඳුවහු ද? බෙල්ලට්ඨිසීස, මෙය අප්‍රසන්නයන්ගේ ප්‍රසාදය පිණිස හෝ නො වෙයි ... මෙසේ ද මහණෙනි, මේ සිකපදය උදෙසවු:
“යො පන භික්ඛු සන‍්නිධිකාරකං ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා ඛාදෙය්‍ය වා භුඤ‍්ජෙය්‍ය වා පාචිත‍්තිය”න‍්ති.
“යම් මහණෙක් තැන්පත් කොට තැබූ කෑයුතු දැයක් හෝ බිදියයුතු දැයක් හෝ කා නම් හෝ බුදී නම් හෝ පචිති වේ” යයි.
3. යො පනාති: යො යාදිසො -පෙ- භික‍්ඛූති: -පෙ- අයං ඉමස‍්මිං අත්‍ථෙ අධිප‍්පෙතො භික‍්ඛූති.
3. යො පන: යම්, යම්බඳු ... භික්ඛු ... මෙතෙමේ මේ අර්‍ත්‍ථයෙහි ලා අදහස් කරන ලද භික්‍ෂු යි.
සන‍්නිධිකාරකං නාම: අජ‍්ජපටිග‍්ගහිතං අපරජ‍්ජු.
සන්නිධිකාරක නම්: අද පිළිගත් ආමිසය අන් දිනකට තැබීම යි.
ඛාදනීයං නාම: පඤ‍්ච භොජනානි යාමකාලිකං සත‍්තාහකාලිකං යාවජීවිකං ඨපෙත්‍වා අවසෙසං ඛාදනීයං නාම.
ඛාදනීය නම්: පස් බොජුන් ද යාමකාලිකය ද සත්තාහකාලිකය ද යාවජීවිකය ද තබා සෙසු දෑ ඛාදනීය නම් වේ.
භොජනීයං නාම: පඤ‍්ච භොජනානි ඔදනො කුම‍්මාසො සත‍්තු මච‍්ඡො මංසං ඛාදිස‍්සාමි භුඤ‍්ජිස‍්සාමීති පතිගණ‍්හාති ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අජ‍්ඣොහාරෙ අජ‍්ඣොහාරෙ ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස.
භෝජනීය නම්: බත් යැ කොමු යැ අත්සුණු යැ දියමස් යැ ගොඩමස් යැ යන පස් බොජුනි. කන්නෙමි වළඳන්නෙමැ යි පිළිගනී නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. පරගලායෙහි පරගලායෙහි පචිති ඇවැත් වේ.
සන‍්නිධිකාරකෙ සන‍්නිධිකාරකසඤ‍්ඤී ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා ඛාදති වා භුඤ‍්ජති වා ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස. සන‍්නිධිකාරකෙ වෙමතිකො ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා ඛාදති වා භුඤ‍්ජති වා ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස. සන‍්නිධිකාරකෙ අසන‍්නිධිකාරකසඤ‍්ඤී ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා ඛාදති වා භුඤ‍්ජති වා ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස.
තැන්පත් කොට තබන ලදුයෙහි තැන්පත් කොට තැබූ සන් ඇතියේ කෑයුතු දැයක් හෝ බිදියයුතු දැයක් හෝ කා නම් හෝ බුදී නම් හෝ පචිති ඇවැත් වෙයි. තැන්පත් කොට තබන ලදුයෙහි විමති ඇතියේ කෑයුතු දැයක් හෝ බිදිය යුතු දැයක් හෝ කා නම් හෝ බුදී නම් හෝ පචිති ඇවැත් වෙයි. තැන්පත් කොට තබන ලදුයෙහි නො තැන්පත් කොට තැබූ සන් ඇතියේ කෑයුතු දැයක් හෝ බිදිය යුතු දැයක් හෝ කා නම් හෝ බුදී නම් හෝ පචිති ඇවැත් වේ.
යාමකාලිකං සත‍්තාහකාලිකං යාවජීවිකං ආහාරත්‍ථාය පතිගණ‍්හාති ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අජ‍්ඣොහාරෙ අජ‍්ඣොහාරෙ ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස.
යාමකාලිකය, සත්තාහකාලිකය, යාවජීවිකය අහර පිණිස පිළිගනී නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. පරගලායෙහි පරගලායෙහි දුකුළා ඇවැත් වේ.
අසන‍්නිධිකාරකෙ සන‍්නිධිකාරකසඤ‍්ඤී ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අසන‍්නිධිකාරකෙ වෙමතිකො ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අසන‍්නිධිකාරකෙ අසන‍්නිධිකාරකසඤ‍්ඤී අනාපත‍්ති.
නො තැන්පත් කොට තබන ලදුයෙහි තැන්පත් කොට තැබූ සන් ඇතියේ නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. නො තැන්පත් කොට තබන ලදුයෙහි විමති ඇතියේ නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. නො තැන්පත් කොට තබන ලදුයෙහි නො තැන්පත් කොට තැබූසන් ඇතියේ නම් ඇවැත් නැති.
අනාපත‍්ති: යාවකාලිකං යාවකාලෙ නිදහිත්‍වා භුඤ‍්ජති යාමකාලිකං යාමෙ නිදහිත්‍වා භුඤ‍්ජති, සත‍්තාහකාලිකං සත‍්තාහං නිදහිත්‍වා භුඤ‍්ජති. යාවජීවිකං සති පච‍්චයෙ පරිභුඤ‍්ජති උම‍්මත‍්තකස‍්ස ආදිකම‍්මිකස‍්සාති.
යාවකාලිකය යාවකාලයෙහි තැන්පත් කොට තබා වළඳා නම් යාමකාලිකය යාමකාලයෙහි තැන්පත් කොට තබා වළඳා නම් සත්තාහකාලිකය සත්දිනක් තැන්පත් කොට තබා වළඳා නම් යාවජීවිකය කරුණක් ඇති කල්හි වළඳා නම් ඇවැත් නැත. උම්මත්තකයහට ආදිකම්මිකයහට ඇවැත් නැති.
සන‍්නිධිකාරකසික‍්ඛාපදං අට‍්ඨමං.
අටවැනි සන්නිධිකාරක ශික්‍ෂාපද යි.