උය්‍යොජනසික‍්ඛාපදං
6. 5. 2.
6. 5. 2.
උය්‍යොජනසික‍්ඛාපදං
උය්‍යෝජන ශික්‍ෂාපදය
1. තෙන සමයෙන බුද‍්ධො භගවා සාවත්‍ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ‍්ඩිකස‍්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස‍්මා උපනන්‍දො සක්‍යපුත‍්තො භාතුනො සද‍්ධිවිහාරිකං භික්ඛුං එතදවොච: “එහාවුසො ගාමං පිණ‍්ඩාය පවිසිස‍්සාමා”ති. තස්ස අදාපෙත්‍වා උය්‍යොජෙසි “ගච‍්ඡාවුසො න මෙ තයා සද‍්ධිං කථා වා නිසජ‍්ජා වා ඵාසු හොති එකකස‍්ස මෙ කථා වා නිසජ‍්ජා වා ඵාසු හොතී”ති. අථ ඛො සො භික්ඛු උපකට‍්ඨෙ කාලෙ නාසක‍්ඛි පිණ‍්ඩාය චරිතුං පටික‍්කමනෙපි භත‍්තවිස‍්සග‍්ගං න සම‍්භාවෙසි ඡින‍්නභත‍්තො අහොසි.
1. එසමයෙහි භගවත් බුදුහු සැවැතැ ජේතවන නම් අනේපිඬු සිටුහුගේ අරම්හි වැඩැවෙසෙති. එසමයෙහි වනාහි ආයුෂ්මත් උපනන්‍ද ශාක්‍යපුත්‍ර බෑයාගේ සද්ධිවිහාරික භික්‍ෂුහට මෙය කී යැ. “එව ඇවැත්නි, ගමට පිඬු පිණිස පිවිසෙම්හ” යි, ඔහුට නො දෙවා නඟා යැවී යැ: “යා ඇවැත්නි, තොප සමඟ බිණීම හෝ හිඳීම හෝ මට පහසු නො වෙයි, එකලා වූ මට බිණීම හෝ හිඳීම හෝ පහසු වේ” යයි. එකල්හි ඒ මහණ වළඳන වේලා එළඹැ සිටි කල්හි පිඬු පිණිස හැසිරෙන්නට නො හැකි වූයේ යැ. අසුන්හලෙහි දු බත්කිස නො හඹා ගත්තේ යැ සුන්බත් විය.
2. අථ ඛො සො භික්ඛු ආරාමං ගන‍්ත්‍වා භික‍්ඛූනං එතමත්‍ථං ආරොචෙසි. යෙ තෙ භික‍්ඛූ අප‍්පිච‍්ඡා -පෙ- තෙ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති, විපාචෙන‍්ති “කථං හි නාම ආයස‍්මා උපනන්‍දො සක්‍යපුත‍්තො භික්ඛුං එහාවුසො ගාමං පිණ‍්ඩාය පවිසිස‍්සාමාති තස්ස අදාපෙත්‍වා උය්‍යොජෙස‍්සතී”ති -පෙ- සච‍්චං කිර ත්‍වං උපනන්‍ද භික්ඛුං එහාවුසො ගාමං පිණ‍්ඩාය පවිසිස‍්සාමාති තස්ස අදාපෙත්‍වා උය්‍යොජෙසීති”ති. “සච‍්චං භගවා, විගරහි බුද‍්ධො භගවා -පෙ- කථං හි නාම ත්‍වං මොඝපුරිස භික්ඛුං එහාවුසො ගාමං පිණ‍්ඩාය පවිසිස‍්සාමාති තස්ස අදාපෙත්‍වා උය්‍යොජෙස‍්සසි. නෙතං මොඝපුරිස අප‍්පසන‍්නානං වා පසාදාය -පෙ- එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ ඉමං සික‍්ඛාපදං උද‍්දිසෙය්‍යාථ:
2. ඉක්බිති ඒ මහණ ආරාමයට ගොස් මහණුන්ට තෙල කරුණ දැන්වී යැ. යම් ඒ භික්‍ෂු කෙනෙක් අපිස් වූවාහු ... ඔහු ලමු කොට සිතති, නුගුණ පවසති, දොස් පතුරුවත්. “කෙසේ නම් ආයුෂ්මත් උපනන්‍ද ශාක්‍යපුත්‍ර “එව ඇවැත්නි, ගමට පිඬු පිණිස පිවිසෙම්හ” යි, මහණක්හට කියා ඔහුට (යමක්) නො දෙවා නඟා යැවී” දැ යි ... සැබෑ ද උපනන්‍දයෙනි, තෙපි “එව ඇවැත්නි, ගමට පිඬු පිණිස පිවිසෙම්හ” යි, මහණක්හට කියා ඔහුට නො දෙවා නඟා යැවූ දැ”යි, ... සැබැවැ භාග්‍යවතුන් වහන්ස, භාග්‍යවත් බුදුහු නොයෙක් අයුරින් ගැරහූ ... කෙසේ නම් හිස් පුරුෂය: තෙපි “එව ඇවැත්නි, ගමට පිඬු පිණිස පිවිසෙම්හ” යි, කියා ඔහුට නො දෙවා නඟා යැවූහුද? හිස් පුරුෂය, මෙය අප්‍රසන්නයන්ගේ ප්‍රසාදය පිණිස හෝ නො වෙයි. ... මෙසේ ද මහණෙනි, මේ සිකපදය උදෙසවු:
“යො පන භික්ඛු භික්ඛුං එහාවුසො ගාමං වා නිගමං වා පිණ‍්ඩාය පවිසිස‍්සාමාති තස්ස දාපෙත්‍වා වා අදාපෙත්‍වා වා උය්‍යොජෙය්‍ය ගච‍්ඡාවුසො න මෙ තයා සද‍්ධිං කථා වා නිසජ‍්ජා වා ඵාසු හොති එකකස‍්ස මෙ කථා වා නිසජ‍්ජා වා ඵාසු හොතී ති. එතදෙව පච‍්චයං කරිත්‍වා අනඤ්ඤං පාචිත‍්තිය”න‍්ති.
“යම් මහණෙක් මහණක්හට “එව ඇවැත්නි, ගමට හෝ නියම්ගමට හෝ පිඬු පිණිස පිවිසෙම්හ” යි බැණ ඔහුට දෙවා හෝ නො දෙවා හෝ “යා ඇවැත්නි, තොප සමග බිණීම හෝ හිඳීම හෝ මට පහසු නො වෙයි, එකලා වූ මට බිණීම හෝ හිඳීම හෝ පහසු වේ” යයි අන් කරුණක් නො වැ මෙය මැ කරුණු කොට ගෙන නඟා යවන්නේ නම් පචිති වේ” යයි.
3. යො පනාති: යො යාදිසො -පෙ- භික‍්ඛූති: -පෙ- අයං ඉමස‍්මිං අත්‍ථෙ අධිප‍්පෙතො භික‍්ඛූති. භික‍්ඛුන‍්ති: අඤ‍්ඤං භික්ඛුං. එහාවුසො ගාමං වා නිගමං වාති: ගාමොපි නිගමොපි නගරම‍්පි ගාමො චෙව නිගමොච.
3. යො පන: යම් යම්බඳු ... භික්ඛු: ... මෙ තෙමේ මේ අර්‍ත්‍ථයෙහි ලා අදහස් කරන ලද භික්‍ෂු යි. භික්ඛුං: අන් මහණක්හු. ඒහාවුසෝ ගාමං වා නිගමං වා: ගම ද නියම්ගම ද නගරය ද ගමත් වේ නියම්ගමත් වේ.
තස්ස දාපෙත්‍වාති: යාගුං වා භත‍්තං වා ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා දාපෙත්‍වා.
තස්ස දාපෙත්‍වා: හඹු හෝ බත් හෝ කෑයුතු දැයක් හෝ බිඳිය යුතු දැයක් හෝ දෙවා,
අදාපෙත්‍වාති: න කිඤ‍්චි දාපෙත්‍වා.
අදාපෙත්‍වා: කිසිවක් නො දෙවා.
උය්‍යොජෙය්‍යාති: මාතුගාමෙන සද‍්ධිං හසිතුකාමො කීළිතුකාමො රහො නිසීදිතුකාමො අනාචාරං ආචරිතුකාමො එවං වදෙති: “ගච‍්ඡාවුසො න මෙ තයා සද‍්ධිං කථා වා නිසජ‍්ජා වා ඵාසු හොති, එකකස‍්ස මෙ කථා වා නිසජ‍්ජා වා ඵාසු හොතී”ති, උය්‍යොජෙති ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. දස‍්සනූපචාරං වා සවනූපචාරං වා විජහන‍්තස‍්ස ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. විජහිතෙ ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස.
උය්‍යෝජෙය්‍ය: මාගමක සමග සෙනු කැමැත්තේ කෙළිනු කැමැත්තේ නොරඹුරෙහි හිඳිනු කැමැත්තේ නොසිරිත්හි හැසිරෙනු කැමැත්තේ මෙසේ කියා: “යා ඇවැත්නි! තෝ සමග බිණීම හෝ හිඳීම හෝ මට පහසු නො වෙයි, එකලා වූ මට බිණීම හෝ හිඳීම පහසු වේ” යැයි නඟා යවා නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි; දසුන් උවසර හෝ සවන් උවසර හෝ හරින්නහුට දුකුළා ඇවැත් වෙයි. හළ කල්හි පචිති ඇවැත් වේ.
එතදෙව පච‍්චයං කරිත්‍වා අනඤ‍්ඤන‍්ති: න අඤ‍්ඤොකොචි පච‍්චයො හොති උය්‍යොජෙතුං.
ඒතදෙවපච්චයං කරිත්‍වා අනඤ්ඤං: නඟා යවන්නට අන් කිසිදු කරුණෙක් නො වේ.
උපසම‍්පන‍්නෙ උපසම‍්පන‍්නසඤ‍්ඤී උය්‍යොජෙති ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස . උපසම‍්පන‍්නෙ වෙමතිකො උය්‍යොජෙති ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස. උපසම‍්පන‍්නෙ අනුපසම‍්පන‍්නසඤ‍්ඤී උය්‍යොජෙති ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස.
උපසපනක්හු කෙරෙහි උපසපනෙකැයි සංඥා ඇතියේ නඟා යවා නම් පචිති ඇවැත් වෙයි. උපසපනක්හු කෙරෙහි විමති ඇතියේ නඟා යවා නම් පචිති ඇවැත් වෙයි. උපසපන්නක්හු කෙරෙහි අනුපසපෙනෙකැයි සංඥා ඇතියේ නඟා යවා නම් පචිති ඇවැත් වේ.
කලිසාසනං ආරොපෙති ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනුපසම‍්පන‍්නං උය්‍යොජෙති ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. කලිසාසනං ආරොපෙති ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස.
එරෙහි බස් නඟා නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. අනුපසපනක්හු නඟා යවා නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. එරෙහි බස් නඟා නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි.
අනුපසම‍්පන‍්නෙ උපසම‍්පන‍්නසඤ‍්ඤී ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනුපසම‍්පන‍්නෙ වෙමතිකො ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනුපසම‍්පන‍්නෙ අනුපසම‍්පන‍්නසඤ‍්ඤී ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස.
අනුපසපනක්හු කෙරෙහි උපසපනෙකැයි සංඥා ඇතියේ නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. අනුපසපනක්හු කෙරෙහි විමති ඇතියේ නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි, අනුපසපනක්හු කෙරෙහි අනුපසපන්සන් ඇතියේ නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි.
අනාපත‍්ති: උභො එකතො න යාපෙස‍්සාමාති උය්‍යොජෙති, මහග‍්ඝං භණ‍්ඩං පස‍්සිත්‍වා ලොභධම‍්මං උප‍්පාදෙස‍්සතීති උය්‍යොජෙති, මාතුගාමං පස‍්සිත්‍වා අනභිරතිං උප‍්පාදෙස‍්සතීති උය්‍යොජෙති, ගිලානස‍්ස වා ඔහීයකස‍්ස වා විහාරපාලස‍්ස වා යාගුං වා භත‍්තං වා ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා නීහරාති උය්‍යොජෙති, න අනාචාරං ආචරිතුකාමො සති කරණීයෙ උය්‍යොජෙති උම‍්මත‍්තකස‍්ස ආදිකම‍්මිකස‍්සාති.
දෙදෙන එක් වැ නො යැපෙන්නම්හ යි නඟා යවා නම් මාඇඟි බඩුවක් දැකැ ගිජුකම උපදවන්නේ යයි නඟා යවා නම්, මාගමක දැකැ උකටළිය උපදවන්නේ යැයි නඟා යවා නම්, ගිලනුනට හෝ නැවතී සිටින්නහුට හෝ වෙහෙර රක්නහුට හෝ හඹු හෝ බත් හෝ කෑයුතු දැයක් හෝ බිදියයුතු දැයක් හෝ ගෙන යව යි නඟා යවා නම්, නො සිරිත්හි නො හැසිරෙනු කැමැත්තේ කරුණක් ඇති කල්හි නඟා යවා නම් ඇවැත්නැති, උම්මතත්තකයහට ආදිකම්මිකයහට ඇවැත් නැති.
උය්‍යොජනසික‍්ඛාපදං දුතියං.
දෙවෙනි උය්‍යෝජන ශික්‍ෂාපද යි.