ජොතිසික‍්ඛාපදං
6. 6. 6.
6. 6. 6.
ජොතිසික‍්ඛාපදං
ජෝති ශික්‍ෂාපදය
1. තෙන සමයෙන බුද‍්ධො භගවා භග‍්ගෙසු විහරති සුංසුමාරගිරෙ භෙසකලාවනෙ මිගදායෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ හෙමන‍්තිකෙ කාලෙ අඤ‍්ඤතරං මහන‍්තං සුසිරකට‍්ඨං ජොතිං සමාදහිත්‍වා විසිබ‍්බෙසුං. තස‍්මිං ච සුසිරෙ කණ‍්හසප‍්පො අග‍්ගිනා සන‍්තත‍්තො නික‍්ඛමිත්‍වා භික‍්ඛූ පරිපාතෙසි, භික‍්ඛූ තහං තහං උපධාවිංසු. යෙ තෙ භික‍්ඛූ අප‍්පිච‍්ඡා -පෙ- තෙ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම භික‍්ඛූ ජොතිං සමාදහිත්‍වා විසිබ‍්බෙස‍්සන‍්තී”ති -පෙ- සච‍්චං කිර භික‍්ඛවෙ භික‍්ඛූ ජොතිං සමාදහිත්‍වා විසිබ‍්බෙන‍්තී”ති, සච‍්චං භගවා විගරහි බුද‍්ධො භගවා -පෙ- කථං හි නාම තෙ භික‍්ඛවෙ මොඝපුරිසා ජොතිං සමාදහිත්‍වා විසිබ‍්බෙස‍්සන‍්ති”, නෙතං භික‍්ඛවෙ අප‍්පසන‍්නානං වා පසාදාය -පෙ- එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ ඉමං සික‍්ඛාපදං උද‍්දිසෙය්‍යාථ:
1. එසමයෙහි භාග්‍යවත් බුදුහු භග්ග ජනවියෙහි සුංසුමාරගිරි නම් නුවරැ මිගදාය නම් වූ භේසකලාවනයෙහි වැඩැවෙසෙති. එසමයෙහි භික්‍ෂූහු හිමත්කල්හි එක්තරා මහත් බෙණය සහිත දරකඩකට ගිනි දල්වා තැපූහු. ඒ බෙණෙහි දු කළුනයෙක් ගින්නෙන් තැවුණේ නික්මැ මහණුන් ලුහුබැඳී යැ. භික්‍ෂූහු තන්හි තන්හි දිවූහු. යම් ඒ භික්‍ෂු කෙනෙක් අපිස් වූවෝ ... ඔහු ලමු කොට සිතති, නුගුණ පවසති, දොස් පතුරවත්: “කෙසේ නම් භික්‍ෂූහු ගිනි දල්වා තැපූහු” දැ යි ... සැබෑද මහණෙනි, භික්‍ෂූහු ගිනි දල්වා තපිත් දැ යි, සැබැවැ භාග්‍යවතුන් වහන්ස, භාග්‍යවත් බුදුහු ගැරහූ ... කෙසේ නම් මහණෙනි ඒ හිස් පුරුෂයෝ ගිනි දල්වා තැපූහු ද, මහණෙනි, මෙය අප්‍රසන්නගේ ප්‍රසාදය පිණිස හෝ නො වෙයි ... මෙසේ මහණෙනි, මේ සිකපදය උදෙසවු:
යො පන භික්ඛු විසිබ‍්බනාපෙඛො ජොතිං සමාදහෙය්‍ය වා සමාදහාපෙය්‍ය වා පාචිත‍්තියන‍්ති.
යම් මහණෙක් තපිනු කැමැත්තේ ගිනි දල්වා නම් හෝ දල්වවා නම් හෝ පචිති වේ ය යි.
එවඤ‍්චිදං භගවතා භික‍්ඛූනං සික‍්ඛාපදං පඤ‍්ඤත‍්තං හොති.
මෙසේත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් භික්‍ෂූන්හට මේ සිකපදය පනවන ලද්දේ වෙයි.
2. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ ගිලානා හොන‍්ති. ගිලානපුච‍්ඡකා භික‍්ඛූ ගිලානෙ භික‍්ඛූ එතදවොචුං: “කච‍්චාවුසො ඛමනීයං කච‍්චියාපනීය”න‍්ති, පුබ‍්බෙ මයං ආවුසො ජොතිං සමාදහිත්‍වා විසිබ‍්බෙම, තෙන නො ඵාසු හොති, ඉදානි පන භගවතා පටික‍්ඛිත‍්තන‍්ති කුක‍්කුච‍්චායන‍්තා න විසිබ‍්බෙම, තෙන නො න ඵාසු හොතී”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං -පෙ- අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ ගිලානෙන භික‍්ඛුනා ජොතිං සමාදහිත්‍වා වා සමාදහාපෙත්‍වා වා විසිබ‍්බෙතුං”
2. එසමයෙහි භික්‍ෂූහු ගිලන්වූවාහු වෙති. ගිලනුන් පුළුවුස්නා මහණහු ගිලන් මහණුන්ට මෙය කීහු: “කිම ඇවැත්නි, සිහිය හැකි ද? කිම යැපිය හැකි” දැ යි ඇවැත්නි, පෙරැ ඇපි ගිනි දල්වා තපිමු. එයින් අපට පහසු වෙයි. දැන් වූ කලි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ප්‍රතික්‍ෂිප්ත යැ යි කුකුස් කරන්නමෝ නො තපිම්හ, එයින් අපට පහසු නො වෙයි. භාග්‍යවතුන්හට තෙල කරුණ දැන්වූහ ... “මහණෙනි, ගිලන් මහණහු විසින් ගිනි දල්වා හෝ දල්වවා හෝ තපින්නට අනුදනිමි.”
එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ ඉමං සික‍්ඛාපදං උද‍්දිසෙය්‍යාථ:
මෙසේ ද මහණෙනි, මේ සිකපද උදෙසවු:
යො පන භික්ඛු අගිලානො විසිබ‍්බනාපෙක‍්ඛො ජොතිං සමාදහෙය්‍ය වා සමාදහාපෙය්‍ය වා පාචිත‍්තියන‍්ති.
යම් මහණෙක් නො ගිලන් වැ තප්‍නාකැමැත්තේ ගිනි දල්වා නම් හෝ දල්වවා නම් හෝ පචිති වේ ය යි.
එවඤ‍්චිදං භගවතා භික‍්ඛූනං සික‍්ඛාපදං පඤ‍්ඤත‍්තං හොති.
මෙසේත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් භික්‍ෂූන්හට මේ සිකපදය පනවන ලද්දේ වෙයි.
3. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ පදීපෙපි ජොතිකෙපි ජන‍්තාඝරෙපි කුක‍්කුච‍්චායන‍්ති, භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං -පෙ- “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ තථාරූපප්පච්චයා ජොතිං සමාදහිතුං සමාදහාපෙතුං,” එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ ඉමං සික‍්ඛාපදං උද‍්දිසෙය්‍යාථ:
3. එසමයෙහි භික්‍ෂූහු පහන් දැල්වීමෙහි දු ගිනිදැල්වීමෙහි දු ගිනිහල් ගෙහි දු කුකුස් කෙරෙත්. භාග්‍යවතුන්හට තෙල කරුණ දැන්වූහ ... “මහණෙනි, එබඳු කරුණක් ඇති කල්හි ගිනි දල්වන්නට අනුදනිමි.” තවද මහණෙනි, මේ සිකපදය මෙසේ උදෙසවු:
යො පන භික්ඛු අගිලානො විසිබ‍්බනාපෙඛො ජොතිං සමාදහෙය්‍ය වා සමාදහාපෙය්‍ය වා අඤ්ඤත්ර තථාරූපප්පච්චයා පාචිත‍්තියන‍්ති.
යම් මහණෙක් නො ගිලන් වැ එබඳු කරුණක් තබා තප්‍නා කැමැත්තේ ගිනි දල්වා නම් හෝ දල්වවා නම් හෝ පචිති වේ ය යි.
4. යොපනාති: යො යාදිසො -පෙ- භික‍්ඛූති -පෙ- අයං ඉමස‍්මිං අත්‍ථෙ අධිප‍්පෙතො භික‍්ඛූති.
4. යො පන: යම්, යම්බඳු ... භික්ඛු ... මෙතෙමේ මේ අර්‍ත්‍ථයෙහි ලා අදහස් කරන ලද භික්‍ෂු යි.
අගිලානො නාම: යස‍්ස විනා අග‍්ගිනා ඵාසු හොති.
අගිලාන නම්: යමක්හට ගින්නෙන් තොර වැ පහසු වේ නම් හේ යැ.
ගිලානො නාම: යස‍්ස විනා අග‍්ගිනා න ඵාසු හොති.
ගිලාන නම්: යමක්හට ගින්නෙන් තොර වැ පහසු නො වේ නම් හේ යැ.
විසිබ‍්බනාපෙඛොති: තප‍්පිතුකාමො.
විසිබ්බනාපේඛෝ: තපිනු කැමැත්තේ,
ජොති නාම: අග‍්ගි වුච‍්චති.
ජෝති නම්: ගිනි යැ යි කියනු ලැබේ.
සමාදහෙය්‍යාති: සයං සමාදහති ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස.
සමාදහෙය්‍ය: තෙමේ දල්වා නම් පචිති ඇවැත් වේ.
සමාදහාපෙය්‍යාති: අඤ‍්ඤං ආණාපෙති ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස, සකිං ආණත‍්තො බහුකම‍්පි සමාදහති ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස.
සමාදහාපෙය්‍ය: අනෙකක්හු අණවා නම් පචිති ඇවැත් වේ. වරක් අණවන ලදුයේ බොහෝ වරකුදු දල්වා නම් පචිති ඇවැත් වේ.
අඤ්ඤත්ර තථා රූපප‍්පච‍්චයාති: ඨපෙත්‍වා තථාරූපප‍්පච‍්චයං.
අඤ්ඤත්ර තථාරූපප්පච්චයා; එබඳු කරුණක් තබා.
අගිලානො අගිලානසඤ‍්ඤී විසිබ‍්බනාපෙක‍්ඛො ජොතිං සමාදහති වා සමාදහාපෙති වා අඤ්ඤත්ර තථාරූපප්පච්චයා ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස. අගිලානො වෙමතිකො විසිබ‍්බනාපෙඛො ජොතිං සමාදහති වා සමාදහාපෙති වා අඤ්ඤත්ර තථාරූපප්පච්චයා ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස. අගිලානො ගිලානසඤ‍්ඤී විසිබ‍්බනාපෙඛො ජොතිං සමාදහති වා සමාදහාපෙති වා අඤ්ඤත්ර තථාරූපප්පච්චයා ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස.
නො ගිලනෙක් නො ගිලන් සන් ඇති වැ තපිනු කැමැත්තේ එබඳු කරුණක් තබා ගිනි දල්වා නම් හෝ දල්වවා නම් හෝ පචිති ඇවැත් වෙයි. නො ගිලනෙක් විමති ඇති වැ තපිනු කැමැත්තේ එබඳු කරුණක් තබා ගිනි දල්වා නම් හෝ දල්වවා නම් හෝ පචිති ඇවැත් වෙයි. නො ගිලනෙක් ගිලන් සන් ඇති වැ තපිනු කැමැත්තේ එබඳු කරුණක් තබා ගිනි දල්වා නම් හෝ දල්වවා නම් හෝ පචිති ඇවැත් වේ.
පටිලාතං උක‍්ඛිපති ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. ගිලානො අගිලානසඤ‍්ඤී ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. ගිලානො වෙමතිකො ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. ගිලානො ගිලානසඤ‍්ඤී අනාපත‍්ති.
දැවී වැටුණු ගිනි පෙනෙලි ඔසවා තබා නම් හෝ දුකුළා ඇවැත් වෙයි. ගිලනෙක් නො ගිලන් සන් ඇතියේ නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. ගිලනෙක් විමති ඇතියේ නම් දුකුළා ඇවැත් වේ. ගිලනෙක් ගිලන් සන් ඇතියේ නම් ඇවැත් නැති.
අනාපත‍්ති ගිලානස‍්ස අඤ‍්ඤෙන කතං විසිබ‍්බෙති වීතච‍්චිකඞ‍්ගාරං විසිබ‍්බෙති පදීපෙ ජොතිකෙ ජන‍්තාඝරෙ තථාරූපප්පච්චයා ආපදාසු උම‍්මත‍්තකස‍්ස ආදිකම‍්මිකස‍්සාති.
ගිලනාහට, අනෙකක්හු විසින් කළ ගින්නක් තපී නම්, ගිනිදැලින් තොර අඟුරු තපී නම්, පහන් දැල්වීමෙහි නම්, (පාත්‍රපචනාදියට) දැල්වීමෙහි නම්, ගිනිහල්ගෙහි නම්, එබඳු අන් කරුණක් ඇති කල්හි නම්, ඇවැත් නො වේ. ආපදාවෙහි උම්මත්තකයහට ආදිකම්මිකයහට ඇවැත් නැති.
ජොතිසික‍්ඛාපදං ඡට‍්ඨං.
සවැනි ජෝති ශික්‍ෂාපද යි.