ද‍්වාදසමසික‍්ඛාපදං
3. 12.
3. 12.
ද‍්වාදසමසික‍්ඛාපදං
දොළොස්වන සිකපදය
1. තෙන සමයෙන බුද‍්ධො භගවා සාවත්‍ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ‍්ඩිකස‍්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ථුල්ලනන්දා භික‍්ඛුනී බහුස‍්සුතා හොති භාණිකා විසාරදා පට‍්ටා ධම‍්මිං කථං කාතුං. අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො උණ‍්හකාලෙ මහග‍්ඝං ඛොමං පාරුපිත්‍වා යෙන ථුල්ලනන්දා භික‍්ඛුනී තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා ථුල‍්ලනන්‍දං භික‍්ඛුනිං අභිවාදෙත්‍වා එකමන‍්තං නිසීදි. එකමන‍්තං නිසින‍්නං ඛො රාජානං පසෙනදිං කොසලං ථුල්ලනන්දා භික‍්ඛුනී ධම‍්මියා කථාය සන්‍දස‍්සෙසි, සමාදපෙසි. සමුත‍්තෙජෙසි, සම‍්පහංසෙසි. අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො ථුල‍්ලනන්‍දාය භික‍්ඛුනියා ධම‍්මියා කථාය සන්‍දස‍්සිතො සමාදපිතො සමුත‍්තෙජිතො සම‍්පහංසිතො ථුල‍්ලනන්‍දං භික‍්ඛුනිං එතදවොච: “වදෙය්‍යාසි අය්‍යෙ යෙන අත්‍ථො”ති. සචෙ මෙ ත්‍වං මහාරාජ දාතුකාමොසි, ඉමං ඛොමං දෙහීති. අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො ථුල‍්ලනන්‍දාය භික‍්ඛුනියා ඛොමං දත්‍වා උට‍්ඨායාසනා ථුල‍්ලනන්‍දං භික‍්ඛුනිං අභිවාදෙත්‍වා පදක‍්ඛිණං කත්‍වා පක‍්කාමි.
1. එසමයෙහි බුදුහු සැවැතැ ජේතවන නම් අනේපිඬු සිටුහුගේ අරම්හි වැඩැවෙසෙති, එසමයෙහි වනාහි ථුල්ලනන්දා භික්‍ෂුණී තොමෝ බොහෝ ඇසූපිරූතැන් ඇත්තී පිරිවැහු බණදහම් ඇත්තී විශාරද වූවා දැහැමි කථා කියන්නට අග්‍රවූවා වෙයි. එකල්හි ප්‍රසේනජිත් කෝශල රජ තෙමේ උෂ්ණකාලයෙහි මහඇඟි කොමු පිළියක් පෙරෙවගෙන ථුල්ලනන්දා භික්‍ෂුණිය වෙත එළැඹියේ යැ. එළැඹැ ථුල්ලනන්දා භික්‍ෂුණිය සකසා වැඳ එකත් පසෙකැ හුන්නා වූ ප්‍රසේනජිත් කෝශල රජහට ථුල්ලනන්දා භික්‍ෂුණී තොමෝ දැහැමි කථායෙන් මොනවට කරුණු දැක්වූ යැ. මොනවට කරුණු ගැන්වූ යැ. මොනවට තෙද ගැන්වූ යැ, මොනවට සතුටු කරවූ යැ, එකල්හි ප්‍රසේනජිත් කෝශල රජ තෙමේ ථුල්ලනන්දා භික්‍ෂුණිය විසින් දැහැමි කථායෙන් මොනවට කරුණු දක්වන ලදුයේ මොනවට කරුණු ගන්වන ලදුයේ මොනවට තෙදගන්වන ලදුයේ මොනවට සතුටු කරවන ලදුයේ ථුල්ලනන්දා භික්‍ෂුණියට “ආර්‍ය්‍යාවෙනි, යමෙකින් ප්‍රයෝජනක් වේ නම් කියන්නැ” යි මෙය කීයැ, ඉදින් මහරජ දෙනු කැමැත්තෙහි නම් මේ කොමු පිළිය මට දෙන්නැ යි කිවූ යැ. එකල්හි ප්‍රසේනජිත් කෝශල රජු ථුල්ලනන්දා භික්‍ෂුණියට කොමු පිළිය දී හුනස්නෙන් නැගිට ථුල්ලනන්දා භික්‍ෂුණිය සකසා වැඳ පැදකුණු කොට ගියේ යි.
2. මනුස‍්සා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “මහිච‍්ඡා ඉමා භික‍්ඛුනියො අසන‍්තුට‍්ඨා. කථං හි නාම රාජානං ඛොමං විඤ‍්ඤාපෙස‍්සන‍්තීති”. අස‍්සොසුං ඛො භික‍්ඛුනියො තෙසං මනුස‍්සානං උජ‍්ඣායන‍්තානං ඛීයන‍්තානං විපාචෙන‍්තානං. යා තා භික‍්ඛුනියො අප‍්පිච‍්ඡා -පෙ- තා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම අය්‍යා ථුල්ලනන්දා රාජානං ඛොමං විඤ‍්ඤාපෙස‍්සතී”ති -පෙ- සච‍්චං කිර භික‍්ඛවෙ ථුල්ලනන්දා භික‍්ඛුනී රාජානං ඛොමං විඤ‍්ඤාපෙසීති. සච‍්චං භගවා.
2. මිනිස්සු ලමු කොට සිතති, නුගුණ පවසති, දොස් පතුරුවත්: “මේ භික්‍ෂුණීහු මහත් ගිජුකම් ඇතියාහු යැ. ලද දෙයින් නො සතුටු වූවාහු යැ. කෙසේ නම් රජහුගෙන් කොමු පිළියක් විනවූහු” දැ යි, භික්‍ෂුණීහු ලමු කොට සිතන නුගුණ පවසන දොස් පතුරුවන ඒ මිනිසුන්ගේ (අකීර්ත්ති ශබ්දය) ඇසූහු මැ යි, යම් ඒ මෙහෙණ කෙනෙක් අපිස් වූවෝ ... ඔහු ලමු කොට සිතති, නුගුණ පවසති, දොස් පතුරුවත්: “කෙසේ නම් ආර්‍ය්‍ය ථුල්ලනන්දා රජහුගෙන් කොමු පිළියක් විනවූ” දැ යි ... සැබෑ ද මහණෙනි, ථුල්ලනන්දා භික්‍ෂුණී රජහුගෙන් කොමු පිළියක් විනවූ දැ යි, සැබැවැ භාග්‍යවතුන් වහන්ස,
විගරහි බුද‍්ධො භගවා -පෙ- කථං හි නාම භික‍්ඛවෙ ථුල්ලනන්දා භික‍්ඛුනී රාජානං ඛොමං විඤ‍්ඤාපෙස‍්සති. නෙතං භික‍්ඛවෙ අප‍්පසන‍්නානං වා පසාදාය -පෙ- එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ භික‍්ඛුනියො ඉමං සික‍්ඛාපදං උද‍්දිසන‍්තු:
භාග්‍යවත් බුදුහු ගැරහූ ... කෙසේ නම් මහණෙනි, ථුල්ලනන්දා භික්‍ෂුණීහු රජහුගෙන් කොමු පිළියක් විනවූ ද? මහණෙනි, මෙය අප්‍රසන්නයන්ගේ ප්‍රසාදය පිණිස හෝ නො වෙයි ... මෙසේ ද මහණෙනි, මෙහෙණෝ මේ සිකපදය උදෙසත්වා:
“ලහුපාවුරණං පන භික‍්ඛුනියා චෙතාපෙන‍්තියා අඩ්ඪතෙය්යකංසපරමං චෙතාපෙතබ‍්බං. තතො චෙ උත්තරිං චෙතාපෙය්‍ය නිස‍්සග‍්ගියං පාචිත‍්තිය”න‍්ති.
“ලුහු පොරෝනයක් විනවන මෙහෙණක විසින් දසකහවණුවක් පරම කොට ඇතියක් විනවිය යුතුයි. ඉදින් ඉන් මත්තෙහි විනවා නම් නිසඟි පචිති වේ” යයි.
3. ලහුපාපුරණං නාම: යං කිඤ‍්චි උණ‍්හකාලෙ පාපුරණං.
3. ලහුපාපුරණ නම්: උෂ්ණකාලයෙහි යම් කිසි පොරෝනයක්.
චෙතාපෙන‍්තියාති: විඤ‍්ඤාපෙන‍්තියා.
චේතෝපෙන්තියා: විනවන්නිය විසින්.
අඩ්ඪතෙය්යකංසපරමං චෙතාපෙතබ‍්බන‍්ති: දසකහාපණග‍්ඝනකං චෙතාපෙතබ‍්බං.
අඩ්ඪතෙය්යකංසපරමං චේතෝපේතබ්බං: දසකහවණු අගය ඇතියක් විනවිය යුතු යි.
තතො චෙ උත්තරිං චෙතාපෙය්‍යාති: තතුත‍්තරිං විඤ‍්ඤාපෙති පයොගෙ දුක‍්කටං. පටිලාභෙන නිස‍්සග‍්ගියං හොති. නිස‍්සජ‍්ජිතබ‍්බං සඞ‍්ඝස‍්ස වා ගණස‍්ස වා එකභික‍්ඛුනියා වා. එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ නිස‍්සජ‍්ජිතබ‍්බං -පෙ- “ඉදං මෙ අය්‍යෙ ලහුපාපුරණං අතිරෙකඅඩ‍්ඪතෙය්‍යකංසපරමං චෙතාපිතං නිස‍්සග‍්ගියං, ඉමාහං සඞ‍්ඝස‍්ස නිස‍්සජාමී”ති -පෙ- දදෙය්‍යාති -පෙ- දදෙය්‍යුන‍්ති -පෙ- අය්‍යාය දම‍්මීති.
තතො චෙ උත්තරිං චේතාපෙය්‍ය: ඉන් මත්තෙහි විනවා නම් පියෝහි දුකුළා වෙයි. ප්‍රතිලාභයෙන් නිසැඟි වෙයි. සඟනට හෝ ගණයාහට හෝ එක් මෙහෙණකට හෝ නිසැජිය යුතු යි. මෙසේ ද මහණෙනි, නිසැජිය යුතු යි ... ආර්‍ය්‍යාවෙනි, අයිරා දස කහවණුවක් පරම කොට ඇති මේ ලුහු පොරෝනය මා විසින් විනවන ලදු වැ නිසැඟි විය. මම මෙය සඟනට නිසජමි” යි ... දෙන්නේ යැ ... දෙන්නාහු යැ ... ආර්‍ය්‍යාවට දෙමි යි.
අතිරෙකඅඩ‍්ඪතෙය්‍යකංසෙ අතිරෙකසඤ‍්ඤා චෙතාපෙති නිස‍්සග‍්ගියං පාචිත‍්තියං. අතිරෙකඅඩ‍්ඪතෙය්‍යකංසෙ වෙමතිකා චෙතාපෙති නිස‍්සග‍්ගියං පාචිත‍්තියං. අතිරෙකඅඩ‍්ඪතෙය්‍යකංසෙ ඌනකසඤ‍්ඤා චෙතාපෙති නිස‍්සග‍්ගියං පාචිත‍්තියං.
අයිරා දසකහවණුයෙහි අයිරාසන් ඇතියා විනවා නම් නිසඟි පචිති වෙයි. අයිරා දසකහවණුයෙහි විමති ඇතියා විනවා නම් නිසඟි පචිති වෙයි. අයිරා දසකහවණුයෙහි උනුසන් ඇතියා විනවා නම් නිසඟි පචිති වෙයි.
ඌනකඅඩ‍්ඪතෙය්‍යකංසෙ අතිරෙකසඤ‍්ඤා ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. ඌනකඅඩ‍්ඪතෙය්‍යකංසෙ වෙමතිකා ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. ඌනකඅඩ‍්ඪතෙය්‍යකංසෙ ඌනකසඤ‍්ඤා අනාපත‍්ති.
උනු දසකහවණුයෙහි අයිරාසන් ඇතියා නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. උනු දසකහවණුයෙහි විමති ඇතියා නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. උනු දසකහවණුයෙහි උනුසන් ඇතියා නම් ඇවැත් නැති.
අනාපත‍්ති: අඩ්ඪතෙය්යකංසපරමං චෙතාපෙති, ඌනකඅඩ‍්ඪතෙය්‍යකංසපරමං චෙතාපෙති, ඤාතකානං, පවාරිතානං, අඤ‍්ඤස‍්සත්‍ථාය, අත‍්තනො ධනෙන, මහග‍්ඝං චෙතාපෙතුකාමස‍්ස අප‍්පග‍්ඝං චෙතාපෙති, උම‍්මත‍්තිකාය -පෙ- ආදිකම‍්මිකායාති.
දසකහවණු පරම කොට ඇතියක් විනවා නම්, උනු දස කහවණු පරම කොට ඇතියක් විනවා නම්, නෑයන්ගෙන්, පැවරූවන්ගෙන්, අනෙකක්හු සඳහා නම්; තමාගේ ධනයෙන්, මහඇඟියක විනවනු කැමැතියහුගෙන් මඳ අගය ඇතියක් විනවා නම්; ඇවැත් නැත. උම්මත්තිකාවට ... ආදිකම්මිකාවට ඇවැත් නැති.
ද‍්වාදසමසික‍්ඛාපදං.
දොළොස්වන සිකපද යි.
තෙසං උද‍්දානං:
ඔවුන්ගේ උද්දානය:
පත‍්තං අකාලකාලඤ‍්ච - පරිවත‍්තෙ ච විඤ‍්ඤපෙ චෙතාපෙත්‍වා අඤ‍්ඤදත්‍ථි - සඞ‍්ඝිකඤ‍්ච මහාජනී සඤ‍්ඤාචිකා පුග‍්ගලිකා - චතුක‍්කංසඩ‍්ඪතෙය්‍යකාති.
පත්ත යැ අකාල කාල යැ පරිවත්ත යැ විඤ්‍ඤාපන යැ චේතාපන යැ අඤ්‍ඤදත්‍ථික යැ සඞ්ඝික යැ මහාජනික යැ සඤ්‍ඤාවික යැ පුග්‍ගලිකැ යැ චතුක්‍කංස (පරම) යැ අඩ්ඪතෙය්‍ය (කංසපරම) යැ යි.
උද‍්දිට‍්ඨා ඛො අය්‍යායො තිංසනිස‍්සග‍්ගියා පාචිත‍්තියා ධම‍්මා. තත්‍ථාය්‍යායො පුච‍්ඡාමි කච‍්චිත්‍ථ පරිසුද‍්ධා. දුතියම‍්පි පුච‍්ඡාමි කච‍්චිත්‍ථ පරිසුද‍්ධා. තතියම‍්පි පුච‍්ඡාමි කච‍්චිත්‍ථ පරිසුද‍්ධා. පරිසුද‍්ධෙත්‍ථාය්‍යායො තස‍්මා තුණ‍්හී. එවමෙතං ධාරයාමීති.
ආර්‍ය්‍යාවෙනි, තිස් නිසඟි පචිති ධම්හු උදෙසන ලදහු මැ යි, එහිලා ආර්‍ය්‍යාවන් පිළිවිසිමි. කිම පිරිසුදුවහු ද? දෙවනවට දු පිළිවිසිමි. කිම පිරිසුදුවහු ද? තෙවනවට දු පිළිවිසිමි, කිම පිරිසුදුවහු ද? ආර්‍ය්‍යාවෝ මෙහි ලා පිරිසුදුහ, එහෙයින් නිහඬයහ, මෙසේ මෙය දරමි යි.
නිස‍්සග‍්ගියා නිට‍්ඨිතා
නිසැඟීහු නිමියහ.