පඤ‍්චමසික‍්ඛාපදං
4. 5. 5.
4. 5. 5.
පඤ‍්චමසික‍්ඛාපදං
පස්වන සිකපදය
1. සාවත්‍ථිනිදානං – තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරා භික්ඛුනී ථුල‍්ලනන්‍දං භික‍්ඛුනිං උපසඞ‍්කමිත්‍වා එතදවොච: “එහය්‍යෙ ඉමං අධිකරණං වූපසමෙහී”ති. ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී සාධූති පටිස‍්සුණිත්‍වා නෙව වූපසමෙති න වූපසමාය උස්සුක්කං කරොති. අථ ඛො සා භික්ඛුනී භික‍්ඛුනීනං එතමත්‍ථං ආරොචෙසි.
1. ශ්‍රාවස්තිනිදාන යි – එසමයෙහි වනාහි එක්තරා මෙහෙණක් තොමෝ ථුල්ලනන්දා භික්‍ෂුණිය වෙත එළඹැ ‘ආර්‍ය්‍යාවෙනි එව මේ අධිකරණය සන්සිඳව” යි කිවු යැ. ථුල්ලනන්දා භික්‍ෂුණී තොමෝ “මැනවැ” යි ගිවිස නො මැ සන්සිඳුවයි. සන්සිඳුවාලීම පිණිස වෑයම් නො කෙරෙයි. එකල්හි ඒ මෙහෙණ මෙහෙණන්ට තෙල කරුණ ඇරොජූ යැ.
2. යා තා භික‍්ඛුනියො අප‍්පිච‍්ඡා -පෙ- තා උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති:: “කථං හි නාම: අය්‍යා ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනියා ‘එහාය්‍යෙ ඉමං අධිකරණං වූපසමෙහී’ති වුච‍්චමානා සාධූති පටිස‍්සුණිත්‍වා නෙව වූපසමෙස‍්සති න වූපසමාය උස්සුක්කං කරිස‍්සතී”ති -පෙ- සච‍්චං කිර භික‍්ඛවෙ ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී භික්ඛුනියා ‘එහය්‍යෙ, ඉමං අධිකරණං වූපසමෙහී’ති වුච‍්චමානා සාධූති පටිස‍්සුණිත්‍වා නෙව වූපසමෙති න වූපසමාය උස්සුක්කං කරොතීති. සච‍්චං භගවා. විගරහි බුද‍්ධො භගවා. -පෙ- කථං හි නාම: භික‍්ඛවෙ ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී භික්ඛුනියා ‘එහය්‍යෙ ඉමං අධිකරණං වූපසමෙහී’ති වුච‍්චමානා සාධූති පටිස‍්සුණිත්‍වා නෙව වූපසමෙස‍්සති න වූපසමාය උස්සුක්කං කරිස‍්සති. නෙතං භික‍්ඛවෙ අප‍්පසන‍්නානං වා පසාදාය -පෙ- එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ භික‍්ඛුනියො ඉමං සික‍්ඛාපදං උද‍්දිසන‍්තු::
2. යම් මෙහෙණ කෙනෙක් අපිස් වූවෝ … ඔහු ලමු කොට සිතති, නුගුණ පවසති, දොස් පතුරුවත්: “කෙසේ නම් ආර්‍ය්‍යා ථුල්ලනන්දා මෙහෙණක විසින් ‘ආර්‍ය්‍යාවෙනි එව මේ අධිකරණය සන්සිඳව’ යි කියනු ලබන්නී ‘මැනවැ’ යි ගිවිස නො මැ සන්සිඳවූ ද? සන්සිඳවාලීම පිණිස වෑයම් නො කළා දැයි … සැබෑ ද මහණෙනි, ථුල්ලනන්දා භික්‍ෂුණී මෙහෙණක විසින් ‘ආර්‍ය්‍යාවෙනි එව මේ අධිකරණය සන්සිඳවයි කියනු ලබන්නී මැනැවැ යි ගිවිසැ නො මැ සන්සිඳවා ද සන්සිඳවාලීම පිණිස වෑයම් නො කෙරේ දැ’ යි. සැබැවැ භාග්‍යවතුන් වහන්ස. භාග්‍යවත් බුදුහු ගැරහූ … “කෙසේ නම් මහණෙනි, ථුල්ලනන්දා භික්‍ෂුණී මෙහෙණක විසින් ‘ආර්‍ය්‍යාවෙනි එව මේ අධිකරණය සන්සිඳව’ යි කියනු ලබන්නී මැනැවැ යි ගිවිසැ නො ම සන්සිඳවු ද සන්සිඳවාලීම පිණිස වෑයම් නො කළා දැ යි. මහණෙනි, මෙය අප්‍රසන්නයන්ගේ ප්‍රසාදය පිණිස හෝ නො වෙයි. … මෙසේ ද මහණෙනි, මෙහෙණෝ මේ සික පදය උදෙසෙත්වා:
”යා පන භික්ඛුනී භික්ඛුනියා එහය්‍යෙ ඉමං අධිකරණං වූපසමෙහීති වුච‍්චමානා සාධූති පටිස‍්සුණිත්‍වා සා පච්ඡා අනන‍්තරායිකිනී නෙව වූපසමෙය්‍ය න වූපසමාය උස්සුක්කං කරෙය්‍ය පාචිත‍්තිය”න‍්ති.
“යම් මෙහෙණක් මෙහෙණක විසින් ‘ආර්‍ය්‍යාවෙනි එව මේ අධිකරණය සන්සිඳව’ යි කියනු ලබන්නී මැනැවැයි ගිවිසැ පසුවැ අනතුරක් නැත්තී නො මැ සන්සිඳවා නම් සංසිඳවීමට වෑයම් නො කෙරේ නම් පචිති වේ” ය යි.
3. යා පනාති: යා යාදිසා -පෙ- භික‍්ඛුනීති -පෙ- අයං ඉමස‍්මිං අත්‍ථෙ අධිප‍්පෙතා භික‍්ඛුනීති.
3. යා පන: යම්, යම්බඳු … භික්ඛුනී … මෝ තොමෝ මේ අර්‍ත්‍ථයෙහි ලා අදහස් කරන ලද භික්‍ෂුණී යි.
භික‍්ඛුනියාති: අඤ‍්ඤාය භික්ඛුනියා.
භික්ඛුනියා: අන් මෙහෙණක විසින්.
අධිකරණං නාම: චත‍්තාරි අධිකරණානි. විවාදාධිකරණං අනුවාදාධිකරණං ආපත‍්තාධිකරණං කිච‍්චාධිකරණං.
අධිකරණ නම්: විවාදාධිකරණ යැ අනුවාදාධිකරණ යැ ආපත්තාධිකරණ යැ කිච්චාධිකරණ යැ යි සතර අධිකරණයෙකි.
එහාය්‍යෙ ඉමං අධිකරණං වූපසමෙහීති: එහය්‍යෙ ඉමං අධිකරණං විනිච‍්ඡෙහි.
එහය්‍යෙ ඉමං අධිකරණං වූපසමෙහි: ආර්‍ය්‍යාවෙනි එව මේ අධිකරණය විනිශ්චය කරව.
සා පච්ඡා අනන‍්තරායිකිනීති: අසති අන‍්තරායෙ.
සා පච්ඡා අන්නතරායිකිනී: අනතුරක් නැති කල්හි.
නෙව වූපසමෙය්‍යාති: න සයං වූපසමෙය්‍ය.
නේව වූපසමෙය්‍ය: තොමෝ නො සන්සිඳුව යි.
න වූපසමාය උස්සුක්කං කරෙය්‍යාති: න අඤ‍්ඤං ආණාපෙය්‍ය. නෙව වූපසමෙස‍්සාමි න වූපසමාය උස්සුක්කං කරිස‍්සාමීති ධුරං නික‍්ඛිත‍්තමත‍්තෙ ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස.
න වූපසමාය උස්සුක්කං කරෙය්‍ය: මෙරමාහට නො අණවයි. නො මැ සන්සිඳවන්නෙමි, සන්සිඳවාලීම පිණිස වෑයම් නො කරන්නෙමි යි ධුරනික්‍ෂේපය කළ කෙණෙහි පචිති ඇවැත් වේ.
උපසම‍්පන‍්නාය උපසම‍්පන‍්නසඤ‍්ඤා අධිකරණං නෙව වූපසමෙති න වූපසමාය උස්සුක්කං කරොති ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස. උපසම‍්පන‍්නාය වෙමතිකා අධිකරණං නෙව වූපසමෙති, න වූපසමාය උස්සුක්කං කරොති ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස. උපසම‍්පන‍්නාය අනුපසම‍්පන‍්නසඤ‍්ඤා අධිකරණං නෙව වූපසමෙති න වූපසමාය උස්සුක්කං කරොති ආපත‍්ති පාචිත‍්තියස‍්ස.
උපසපනක කෙරෙහි උපසපන්සන් ඇතියා අධිකරණය නො මැ සන්සිඳවා නම් සන්සිඳවාලීම පිණිස වෑයම් නො කෙරේ නම් පචිති ඇවැත් වෙයි. උපසපනක කෙරෙහි විමති ඇතියා අධිකරණය නොමැ සන්ඳුසිවා නම් සන්සිඳවාලීම පිණිස වෑයම් නො කෙරේ නම් පචිති ඇවැත් වෙයි. උපසපනක කෙරෙහි අනුපසපන්සන් ඇතියා නො මැ සන්සිඳවා නම් සන්සිඳවාලීම පිණිස වෑයම් නො කෙරේ නම් පචිති ඇවැත් වේ.
අනුපසම‍්පන‍්නාය අධිකරණං නෙව වූපසමෙති න වූපසමාය උස්සුක්කං කරොති ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනුපසම‍්පන‍්නාය උපසම‍්පන‍්නසඤ‍්ඤා ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනුපසම‍්පන‍්නාය වෙමතිකා ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනුපසම‍්පන‍්නාය අනුපසම‍්පන‍්නසඤ‍්ඤා ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස.
අනුපසපනක පිළිබඳ අධිකරණය නො මැ සන්සිඳවා නම් සන්සිඳවාලීම පිණිස වෑයම් නො කෙරේ නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. අනුපසපනක කෙරෙහි උපසපන්සන් ඇතියා නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. අනුපසපනක කෙරෙහි විමති ඇතියා නම් දුකුළා ඇවැත් වෙයි. අනුපසපනක කෙරෙහි අනුපසපන් සන් ඇතියා නම් දුකුළා ඇවැත් වේ.
අනාපත‍්ති: සති අන‍්තරායෙ, පරියෙසිත්‍වා න ලභති, ගිලානාය ආපදාසු, උම‍්මත‍්තිකාය -පෙ- ආදිකම‍්මිකායාති.
අනතුරක් ඇති කල්හි, සොයා නො ලබා නම්, ඇවැත් නො වේ. ගිලන් වූවාට ආපදායෙහි, උම්මත්තිකාවට … ආදිකම්මිකාවට ඇවැත් නැති.
පඤ‍්චමසික‍්ඛාපදං.
පස්වන සිකපද යි.